Ekspertka pytana o to, jak przebiega w Polsce wdrażanie systemu kaucyjnego z punktu widzenia dostawców butelkomatów, podkreśla, że duże sklepy są już w pełni wyposażone w odpowiednie maszyny, natomiast małe placówki będą je ustawiać stopniowo. 

– Zbiórka manualna jest bardzo istotna, ponieważ jest łatwiejsza we wdrożeniu, nie wymaga dużych inwestycji ani czasu. Z punktu widzenia konsumenta rozpoczęcie zbiórki, nawet manualnej, przez małe sklepy jest bardzo ważne. Pozwala to nasycać rynek i maksymalizować liczbę punktów zbiórki - mówiła Pokładek.

W kierunku automatyzacji

Podkreślała, że do końca marca do butelkomatów Tomry trafiło 200 mln opakowań i z każdym miesiącem liczba oddanych butelek rośnie. Niebawem może to przynieść wyzwania operacyjne i logistyczne. 

– Dlatego, choć na start zbiórka manualna sprawdza się w małym sklepie znakomicie, naturalnym krokiem staje się z czasem przejście na zbiórkę automatyczną. W systemach kaucyjnych działających od wielu lat aż do 90 proc. całej masy opakowań przechodzi przez automaty. To kierunek, którego oczekują również konsumenci. Chcemy oddać opakowania szybko, łatwo i bezproblemowo, odebrać kaucję, zrobić zakupy i nie angażować w to pracownika sklepu – powiedziała Pokładek.

Po jakie maszyny sięgają właściciele mniejszych placówek? Wcale nie dominują modele najmniejsze. W przypadku Tomry największym uznaniem cieszą się maszyny B5 i B7 – urządzenia, które mieszczą się między regałami, są kompaktowe, a jednocześnie bardzo pojemne. Detalistom zależy przede wszystkim na tym, aby maszyny wymagały jak najmniej uwagi i nie trzeba było ich co chwilę opróżniać. Rośnie też znaczenie maszyn modułowych, które można szybko rozbudowywać. 

Całymi workami

Na rynku zaczynają się także pojawiać nowe rozwiązania, które mają odpowiedzieć na istotne uwagi konsumentów pod adresem systemu kaucyjnego. Chodzi o możliwość szybkiego oddawania butelek - wszystkich na raz, a nie pojedynczo. Do maszyny wrzuca się wtedy cały worek. 

– Z przeprowadzonych w Europie badań wynika, że wymiana standardowej wrzutni na taką, która przyjmuje opakowania masowo, skutkuje wzrostem liczby przyjmowanych opakowań o ponad 40 proc. oraz wzrostem liczby sesji o 30 proc. w skali roku. Często nie wymaga to nawet wymiany całego urządzenia – można jedynie wymienić front lub dostawić kolejny moduł, by więcej klientów mogło oddawać butelki jednocześnie - mówi przedstawicielka Tomry.

Partnerzy Retail Trends 2026:

Partnerzy Retail Trends 2026

FOTO: fot. Wydawnictwo Gospodarcze

W zakładzie ReCover w Wielkiej Brytanii uruchomiono demonstracyjną linię technologii COtooCLEAN. W przeciwieństwie do standardowego recyklingu mechanicznego, proces ten wykorzystuje dwutlenek węgla w stanie nadkrytycznym. Pozwala to na głęboką penetrację struktury polimeru i usunięcie zanieczyszczeń, których nie da się wyeliminować wodą – w tym olejów, zapachów oraz pozostałości po produktach spożywczych.

System kaucyjny pod ostrzałem. "Zamienianie Polaków w śmieciarzy"

Edward Kosior, założyciel firmy Nextek, wyjaśnia, że wysoka skuteczność dekontaminacji jest niezbędna, aby uzyskać materiał zgodny z rygorystycznymi normami bezpieczeństwa żywności. Jak zaznacza ekspert:

– Jest to kluczowy etap umożliwiający uzyskanie wyższej jakości materiałów z recyklingu oraz osiągnięcie rzeczywistej cyrkularności dla folii elastycznych – mówi.

Zmiany w systemie kaucyjnym 2026: Małpki i kartony z kaucją?

Start fazy przemysłowej w 2026 roku

Projekt wchodzi w decydującą fazę w kwietniu 2026 roku. Przez kolejne dwa lata instalacja będzie pracować w skali przemysłowej, aby zgromadzić dane niezbędne dla europejskich organów regulacyjnych. Proces ten ma potwierdzić, że regranulat uzyskany z odpadów PP i PE może być masowo wykorzystywany do produkcji nowych opakowań mających bezpośredni kontakt z żywnością.

W kontekście planowanego włączania opakowań wielomateriałowych (np. kartonów po mleku, które zawierają warstwy polietylenu) do systemów zbiórki, technologia ta oferuje rozwiązanie problemu "brudnego" frakcjonowania. Bernhard Mumelter z grupy Coveris podkreśla, że system ten, wspierany technologiami odbarwiania, pozwala na zamykanie obiegu tworzyw w najbardziej wymagających sektorach.

Szwindel operatorów

IMM podkreśla także,  że krytycy zarzucają także celowe zaprojektowanie systemu pod zysk korporacji, przywołując dane o zaledwie 25-procentowym wskaźniku zwrotu opakowań jako dowód na to, że operatorzy zarabiają na niezwróconych kaucjach, a bony z terminem ważności przypisane do konkretnych sieci handlowych są mechanizmem wymuszania lojalności konsumenckiej. Przypomnijmy, że jeżeli takie mechanizmy występują, są nielegalne, bo butelki można oddawać we wszystkich sklepach, biorących udział w systemie. 

– Wątek „korporacyjnego szwindlu” łączy różne elementy – mechanizm bonów, niski poziom zwrotów czy problemy techniczne – w jedną interpretację. W efekcie każdy kolejny incydent jest odbierany jako potwierdzenie tej tezy, co znacząco utrudnia merytoryczne wyjaśnianie przyczyn np. problemów technicznych – komentuje Tomasz Lubieniecki, kierownik Działu Raportów Medialnych w IMM.

Strona wspierająca system kaucyjny opiera swoje argumenty przede wszystkim na porównaniach z krajami europejskimi, gdzie analogiczne rozwiązania funkcjonują od lat bez kontrowersji społecznych oraz na konkretnych obserwacjach środowiskowych – wędkarze i turyści raportują mniejszą ilość plastikowych butelek w lasach czy nad rzekami.

Tworzone są również narracje o ekologicznym postępie. Zwolennicy opisywali także system kaucyjny jako normalny element funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa, argumentując że oddawanie opakowań w Niemczech czy Skandynawii nie jest postrzegane jako poniżenie, lecz jako naturalny nawyk konsumencki. 

Internauci o systemie kaucyjnym

FOTO: fot. Imm

Frustracja i sarkazm

W komentarzach dominuje frustracja. Wyraża ją 35 proc. komentujących. Użytkownicy wyrażają złość na niedziałające butelkomaty, kolejki, bony zamiast gotówki i konieczność przechowywania butelek. Z kolei 22 proc. wpisów zakwalifikowano jako pogarda. Krytycy systemu wyrażają je wobec rządzących, którzy „nie potrafią obsłużyć butelkomatu” a decydują o losach kraju. Zwolennicy z kolei traktują z wyższością przeciwników, nazywając ich nierozgarniętymi i niezdolnymi do prostej czynności. Słowo “żenada” pojawia się wielokrotnie i kondensuje tę emocję w jednym określeniu.

Poczucie upokorzenia i krzywdy są charakterystyczne głównie dla krytyków systemu. Wyrażane są w narracjach o „zamienianiu Polaków w śmieciarzy”. Popularną formą wyrażania opinii, obecną szczególnie na TikToku i Facebooku, jest też sarkazm i ironia – użytkownicy tworzą ironiczne komentarze o „dbaniu o przyrodę poprzez wożenie powietrza w butelkach”. Mniejszościowa, ale wyraźnie obecna emocja u zwolenników systemu to nadzieja i aprobata. Wyraża się w opowieściach o mniejszej ilości plastiku w lasach i nad wodą czy porównaniach z dobrze funkcjonującymi systemami europejskimi.

Internauci o systemie kaucyjnym

FOTO: fot. Imm

Zaorać i zbudować od nowa

Czego oczekują internauci? W 45 proc. likwidacji lub gruntownej reformy systemu kaucyjnego, a 35 proc. usprawnienia procedur. Komentujący domagają się, by kaucja była zwracana w gotówce, a nie w bonach z terminem ważności przypisanych do konkretnej sieci sklepów. Przypomnijmy, że wspomniane bony muszą być wymieniane na gotówkę, w przeciwnym razie sieć łamie prawo. Postulat obejmuje też zwiększenie liczby sprawnych butelkomatów, skrócenie kolejek i możliwość zwrotu zgniecionych butelek. Jest to również oczekiwanie części zwolenników systemu, którzy akceptują ideę kaucji, ale krytykują jej wykonanie. Jedni i drudzy oczekują włączenia tzw. małpek do systemu.

Głównym miejscem dyskusji internetowej jest Facebook z 50,7 proc. wszystkich wzmianek i 55,5 tys. interakcjami. TikTok przy zaledwie 6,3 proc. wzmianek, uzyskał aż 30,8 tys. interakcji (reakcji, komentarzy, udostępnień), co oznacza najwyższy współczynnik zaangażowania na post spośród wszystkich platform.

Internauci o systemie kaucyjnym

FOTO: fot. Imm

– TikTok – mimo relatywnie niewielkiej liczby publikacji – generuje najwyższe zaangażowanie i kształtuje emocjonalny wymiar dyskusji. To tam pojedyncze, krótkie historie i anegdoty najszybciej się rozchodzą i mają największy wpływ na percepcję systemu – zauważa ekspert IMM.

Na Facebooku krytyka przybiera formę masowej wymiany negatywnych anegdot o kolejkach przy butelkomatach i ich awariach, natomiast na X/Twitterze (8,3 proc. wzmianek i 27,8 tys. interakcji) dominuje wymiar polityczny – bezpośrednie ataki na minister Paulinę Hennig-Kloskę i rząd, wulgaryzmy oraz wykorzystywanie tematu jako symbolu ogólnej niekompetencji władzy.

Nowa era systemu kaucyjnego. Od deklaracji do realnych działań

Jak wskazują najnowsze analizy rynku Kaucja.pl, system kaucyjny wszedł w fazę realnego użytkowania. Oznacza to fundamentalną zmianę logiki jego wdrażania.

Eksperci podkreślają wprost: Priorytetem przestaje być komunikacja, a staje się operacyjna jakość systemu” Co to oznacza dla przeciętnego Kowalskiego? To, że nie musimy już być edukowani o tym, dlaczego warto oddawać butelki. Teraz kluczowe jest to, jak sprawnie możemy to zrobić w osiedlowym sklepie czy automacie.

Od jednorazowej ciekawości do ekonawyku. Jak Polacy korzystają z systemu kaucyjnego?

Operacyjność ważniejsza niż marketing

Wysoki poziom znajomości zasad systemu to sukces kampanii informacyjnych z ubiegłych lat. Jednak to, co wystarczyło na start, nie wystarczy do utrzymania skali. Dalszy rozwój nie zależy już od tego, ile billboardów zobaczymy na ulicach, ale od tego, czy butelkomat do zwrotów będzie działał, gdy do niego przyjdziemy.

Współczesny użytkownik ocenia system przez pryzmat funkcjonalności. Jeśli pierwsze doświadczenia są negatywne – np. z powodu kolejek lub awarii sprzętu – motywacja ekologiczna szybko ustępuje miejsca frustracji. Dlatego dziś główny ciężar odpowiedzialności spoczywa na operatorach i punktach odbioru.

Standaryzacja. Klucz do budowania nawyków

Jednym z największych wyzwań zidentyfikowanych w bieżącym etapie jest niespójność doświadczenia. Wg raportu, użytkownicy zauważają, że proces zwrotu wygląda inaczej w różnych sieciach handlowych lub punktach odbioru.

"System jest oceniany jako funkcjonalny, ale niespójny. Ograniczenie różnic w sposobie działania punktów zwrotu stanie się warunkiem budowania trwałych nawyków” - czytamy w raporcie Badanie Ogólnopolskiego Panelu Badawczego (panel Ariadna) na zlecenie Open Format/Kaucja.pl

Aby system stał się społecznym standardem, musi być przewidywalny. Użytkownik chce mieć pewność, że proces w punkcie A będzie tak samo prosty i szybki jak w punkcie B. Bez tej standaryzacji, kaucja pozostanie przykrym obowiązkiem zamiast naturalnego elementu zakupów.

Zmiany w systemie kaucyjnym 2026: Małpki i kartony z kaucją?

Redukcja „tarcia”, czyli jak ułatwić życie

W teorii zarządzania doświadczeniem (UX) mówi się o tzw. tarciu operacyjnym. W kontekście systemu kaucyjnego są to wszystkie przeszkody, które zniechęcają do zwrotu opakowań:

• zbyt duża odległość do najbliższego punktu.
• skomplikowany proces obsługi automatu lub personelu.
• nieczytelne zasady dotyczące rodzajów przyjmowanych opakowań.

Redukcja tych barier to obecnie największa dźwignia wzrostu. Jak twierdzą analitycy, „dostępność punktów zwrotu, ich lokalizacja oraz prostota procesu mają bezpośredni wpływ na częstotliwość korzystania i skalę uczestnictwa”. To właśnie tutaj drzemie najwyższy potencjał poprawy całego projektu.

Strategia dwutorowa - utrzymać i pozyskać

Obecnie system kaucyjny stoi przed wyzwaniem utrzymania obecnej bazy użytkowników, która stanowi fundament całego przedsięwzięcia. Są to osoby świadome, które jako pierwsze zaakceptowały nowe zasady. Jednak aby system był efektywny w skali całego państwa, musi sięgać dalej.

Dalsze upowszechnienie zależy od obniżenia barier wejścia dla osób pozostających poza systemem. To grupa najbardziej sceptyczna, dla której argumenty o ochronie środowiska są mniej istotne niż wygoda i oszczędność czasu. Jeśli system nie stanie się dla nich „niewidoczny” i bezproblemowy, nie włączą się do obiegu zamkniętego.

źródło: Badanie Ogólnopolskiego Panelu Badawczego (panel Ariadna) na zlecenie Open Format/Kaucja.pl

Regularność przede wszystkim

Analiza danych pochodzących z raportu Kaucja.pl wskazuje na kluczowy moment w rozwoju proekologicznych postaw Polaków. System kaucyjny przeszedł z fazy eksperymentalnej do etapu utrwalania nawyków. Jak pokazują statystyki, dla ogromnej większości osób, które choć raz oddały opakowanie, nie było to doświadczenie jednorazowe.

Eurocash: Blisko 1150 butelkomatów i nowe wsparcie EuroPlatform

Największym sukcesem wdrożenia jest wysoki odsetek tzw. „użytkowników regularnych”. Aż 87 proc. badanych deklaruje, że korzysta z systemu przynajmniej raz w miesiącu. Co więcej, niemal co trzecia osoba (30 proc.) oddaje opakowania raz w tygodniu, a co dziesiąta robi to jeszcze częściej.

Struktura częstotliwości zwrotów prezentuje się następująco:

• 10 proc. – 2-3 razy w tygodniu lub częściej,
• 30 proc. – raz w tygodniu,
• 29 proc. – 2-3 razy w miesiącu,
• 18 proc. – raz w miesiącu,
• 9 proc. – radziej niż raz w miesiącu,
• 5 proc. – oddałem raz czy dwa i więcej nie zamierzam.

Zjawisko to jest niezwykle istotne z punktu widzenia psychologii behawioralnej. Każdy kolejny zwrot obniża barierę wejścia i wzmacnia schemat działania, zbliżając konsumenta do momentu, w którym recykling staje się automatycznym nawykiem, a nie świadomym obowiązkiem.

Bariery i doświadczenia użytkowników systemu kaucyjnego

Mimo optymistycznych danych o częstotliwości, system wciąż znajduje się w fazie przejściowej. Istnieje grupa użytkowników (ok. 9 proc.), która korzysta z systemu kaucyjnego rzadziej niż raz w miesiącu, oraz margines osób (4,6 proc.), które po jednorazowej próbie nie planują powrotu do systemu.

Kluczem do pełnego sukcesu wydaje się być prostota procesu. Opinie użytkowników na temat łatwości zwrotu są w większości pozytywne, choć pozostawiają pole do optymalizacji:

• 70 proc. badanych ocenia proces jako łatwy (w tym 31 proc. jako „zdecydowanie łatwy”).
• 23 proc. napotyka trudności (11 proc. ocenia proces jako „zdecydowanie trudny”).

„Z perspektywy konsumenta to właśnie powtarzalność pozytywnego doświadczenia decyduje o przejściu od świadomego działania do automatycznego nawyku” – czytamy w raporcie.

Co dalej? Wyzwania dla systemu

Eksperci podkreślają, że skala funkcjonowania systemu kaucyjnego w przyszłości będzie zależeć nie tylko od liczby nowych użytkowników, ale przede wszystkim od zwiększenia częstotliwości korzystania przez tych obecnych. Aby to osiągnąć, niezbędna jest spójność operacyjna.

System kaucyjny w Polsce: 5 wyzwań, które uderzają w rynek

Proces zwrotu musi być tak samo prosty, szybki i przewidywalny w każdym punkcie – niezależnie od tego, czy oddajemy butelkę w dużym markecie, czy w mniejszym punkcie odbioru. To właśnie jakość wdrożenia i niezawodność infrastruktury będą głównymi silnikami dalszego wzrostu ekologicznego zaangażowania Polaków.

źródło: Badanie Ogólnopolskiego Panelu Badawczego (panel Ariadna) na zlecenie Open Format/Kaucja.pl

ystem kaucyjny, działający w Polsce od 1 października 2025 roku -  szybciej niż zakładano - przeszedł z poziomu deklaracji do realnego użytkowania. Według raportu przygotowanego przez Kaucja.pl “Puls Systemu: od deklaracji do nawyku. Pół roku systemu kaucyjnego w Polsce” aż 53,4 proc. respondentów oddało już co najmniej jedno opakowanie objęte kaucją. 

Jak Polacy oceniają system kaucyjny?

Wśród nich aż 87 proc. robi to przynajmniej raz w miesiącu, a 69 proc. wraca do systemu co najmniej 2–3 razy miesięcznie. Dla większości użytkowników nie jest to jednorazowy eksperyment, lecz początek nowego nawyku. Co istotne, aż 70 proc. użytkowników ocenia proces zwrotu jako łatwy. 

- System kaucyjny przeszedł test pierwszego kontaktu – 53 proc. Polaków skorzystało z niego przynajmniej raz, a większość wraca regularnie. To pokazuje, że mamy do czynienia nie tylko z wdrożeniem regulacji, ale z realną zmianą codziennych zachowań. Wyzwania operacyjne, takie jak przepełnione automaty, są dziś w dużej mierze efektem rosnącej skali zwrotów - mówi Piotr Okurowski, prezes Kaucja.pl. 

Wskazuje, że kluczowym zadaniem na kolejny etap jest rozwój i standaryzacja infrastruktury tak, aby nadążała za tempem adopcji i zapewniała użytkownikom proste, przewidywalne doświadczenie. 

Jakie są wyzwania systemu kaucyjnego 2026?

Według raportu przygotowanego przez Kaucja.pl największe wyzwania związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego nie dotyczą jego idei, lecz sposobu wdrożenia. Problemem nie jest więc brak akceptacji, ale codzienne doświadczenie korzystania.

Najczęściej wskazywane potrzeby koncentrują się wokół dostępności i wygody. 34 proc. badanych oczekuje większej liczby punktów zwrotu, 32 proc. ich bliższej lokalizacji, a 30 proc. uproszczenia i przyspieszenia procesu zwrotu pieniędzy. Dla 24 proc. kluczowa jest lepsza organizacja po stronie sklepów.

Dopiero w dalszej kolejności pojawiają się kwestie związane z czytelnością systemu: 20,5 proc. wskazuje na potrzebę lepszego oznaczenia opakowań, a 15 proc. na uproszczenie zasad. Komunikacja i edukacja mają znaczenie marginalne – kampanie informacyjne wskazuje 8 proc. respondentów.

Jak zlikwidować bariery systemu kaucyjnego?

Wymienione w raporcie bariery mają więc charakter warunkowy i mogą zostać ograniczone w znacznym stopniu poprzez poprawę doświadczenia użytkownika. Dane pokazują wprost, że dalszy rozwój systemu będzie w większym stopniu zależał od operacyjnej jakości jego działania niż od zwiększania intensywności komunikacji informacyjnej. O skali uczestnictwa decyduje bowiem dostępność punktów zwrotu, czas obsługi i prostota procesu. 

- Kluczowym zadaniem na kolejny etap jest rozwój i standaryzacja infrastruktury tak, aby nadążała za tempem adopcji i zapewniała użytkownikom proste, przewidywalne doświadczenie - podsumowuje prezes Okurowski. 

Nowy moduł EuroPlatform do obsługi systemu kaucyjnego został zaprojektowany z myślą o usprawnieniu pracy detalistów i zapewnieniu pełnej integracji pomiędzy sklepem a operatorem.

Jakie zmiany wprowadza Eurocash EuroPlatformie?

System kasowy odpowiada teraz za kluczowe operacje związane ze zbiórką: przyjęcie i rozliczenie kaucji w zbiórce manualnej oraz zrealizowanie (rozliczenie) voucherów w przypadku zbiórki automatycznej, a także za raportowanie danych do operatora. Natomiast zarządzanie workami z zebranymi opakowaniami kaucyjnymi odbywa się za pośrednictwem usługi kaucyjnej w systemie kasowym lub EuroPlatform. Dzięki temu operator, mając informacje dotyczące liczby zamkniętych worków, może planować terminy ich odbioru, a po dostarczeniu do sortowni zweryfikować dane dotyczące ilości i rodzaju zwróconych opakowań.

– Dzięki nowej funkcjonalności EuroPlatform chcemy, by wdrożenie systemu kaucyjnego przebiegało w sposób możliwie prosty, zautomatyzowany i bez zakłóceń w codziennej pracy sklepu – tłumaczy Dominik Kasperek, dyrektor generalny Eurocash Sieci Partnerskie.

Podkreśla, że celem było zbudowanie spójnego, zintegrowanego środowiska, które łączy kluczowe procesy handlowe – od zarządzania procesami sprzedażowymi, w tym cenami i promocjami, przez komunikację z klientami, po obsługę kaucji. – To nasz kolejny krok w intensywnym rozwoju Europlatform – narzędzia, które wspiera niezależne sklepy, będące fundamentem polskiego rynku detalicznego - dodaje.

Jaki rodzaj zbiórki opakowań dominuje w sklepach Grupy Eurocash?

Zauważa przy tym, że w praktyce dominującym modelem pozostaje zbiórka ręczna. Choć liczba butelkomatów stopniowo rośnie, rozwiązanie manualne funkcjonuje we wszystkich rodzajach sklepów zrzeszonych w Grupie Eurocash i pozostaje niezbędne także tam, gdzie działają automaty. Jest to potrzebne np. w takich momentach jak serwisowanie maszyn i ich czasowe wyłączenie z użytkowania.

Wdrożenie systemu kaucyjnego pozostaje wyzwaniem dla małych, niezależnych sklepów, głównie ze względu na dodatkowe koszty operacyjne, konieczność magazynowania opakowań oraz większe zaangażowanie pracy przy ich obsłudze. Detaliści wskazują także na początkową złożoność procedur odbioru i zamykania worków, niepewność wpływu systemu na codzienną pracę oraz wyzwania technologiczne, takie jak konieczność dostosowania systemów kasowych.

Bariery kaucyjne w sklepach do 200 mkw.

Doświadczenia sklepów zrzeszonych w Grupie Eurocash pokazują jednak, że wiele z tych barier ma charakter przejściowy. Według zarządu już po pierwszych tygodniach działania obsługa systemu okazuje się prostsza niż zakładano, a procesy – intuicyjne i możliwe do realizacji przez cały zespół sklepu. Jednocześnie detaliści zwracają uwagę na większą niż oczekiwano skalę zwracanych opakowań, co potwierdza rosnące zaangażowanie konsumentów w system kaucyjny.

Grupa Eurocash zapewnia właścicielom zrzeszonych sklepów kompleksowe wsparcie we wdrażaniu systemu kaucyjnego – od wynegocjowanych, korzystniejszych warunków zakupu butelkomatów od producentów takich jak: TOMRA, RVM Systems Polska i Maas Loop, przez rozwiązania dla zbiórki manualnej, po praktyczne poradniki i szkolenia. 

Równolegle od miesięcy przygotowuje partnerów do zmian, współpracując z operatorem Kaucja.pl i rozwijając narzędzia, które pozwalają wdrożyć system sprawnie i bez nadmiernego obciążenia operacyjnego. Skala zamówień – blisko 1150 maszyn – potwierdza rosnącą gotowość sklepów do udziału w systemie.

Zbiórka opakowań w halach cash & carry

Grupa Eurocash wprowadziła możliwość zbiórki opakowań kaucyjnych także w halach cash & carry, co stanowi kolejne udogodnienie dla właścicieli sklepów zrzeszonych w sieciach Grupy. Detaliści mogą samodzielnie dostarczać zebrane opakowania, a cały proces – od zgłoszenia, przez weryfikację, po rozliczenie – jest zarządzany i monitorowany w systemie Kaucja.pl. 

Czym zajmuje się Grupa Eurocash? 

Grupa Eurocash to jeden z największych franczyzodawców w handlu FMCG w Polsce oraz operator sieci sklepów niezależnych w kraju. Zrzesza ponad 15 tys. placówek działających pod markami: ABC, Groszek, Euro Sklep, Gama, Lewiatan, Delikatesy Centrum i Duży Ben, a w obszarze zakupów online rozwija Frisco – lidera rynku e-grocery w Polsce. 

Grupa łączy franczyzę, zakupy, logistykę i technologię w jeden spójny model operacyjny. Rozwija EuroPlatform – środowisko wspierające zarządzanie sklepem i promocjami – oraz eurocash360, największą w Polsce platformę zakupową B2B dla handlu detalicznego. 

Zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego wydawane jest przez Ministra Klimatu i Środowiska na wniosek konkretnego podmiotu reprezentującego. Do tej pory resort pozytywnie rozpatrzył osiem takich wniosków, jednak po ostatniej decyzji Grupy Remondis liczba aktywnych operatorów zmniejszyła się do siedmiu.

System kaucyjny: Harmonogram wydawania zezwoleń

Proces budowania rynku operatorów rozpoczął się w marcu 2024 roku. Jako pierwsza status operatora uzyskała spółka Krajowy System Kaucyjny Zwrotka (18 marca 2024 r.). Kolejne zgody resort wydawał sukcesywnie w ciągu ostatnich dwóch lat:

• PolKa – Operator Systemu Kaucyjnego (10 czerwca 2024 r.)
• OK Operator Kaucyjny (17 lipca 2024 r.)
• Reselekt (23 października 2024 r.)
• Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny oraz Polski System Kaucyjny (oba zezwolenia wydane 6 czerwca 2025 r.).
• Ecokaucja Polska (28 stycznia 2026 r.): najnowszy podmiot na liście, który zadeklarował start operacyjny na czerwiec bieżącego roku.

Kontrowersje wokół Ecokaucji pod lupą resortu

Pojawienie się na rynku spółki Ecokaucja Polska wywołało medialne kontrowersje. Podczas konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska, Anita Sowińska, odniosła się do doniesień o toczących się postępowaniach karnych wobec byłych już władz tej spółki.

– Wnikliwie analizowaliśmy tę sprawę i będziemy przyglądać się temu operatorowi, gdy zainicjuje działalność kaucyjną – zadeklarowała wiceszefowa resortu. 

Wyjaśniła przy tym, że obecne przepisy wymagają jedynie przedłożenia przy składaniu wniosku o zezwolenie oświadczeń o braku prawomocnego skazania za umyślne przestępstwa, co w przypadku Ecokaucji zostało dopełnione. Samo aresztowanie czy postawienie zarzutów nie stanowi ustawowej podstawy do odmowy wydania zezwolenia, jednak MKiŚ zachowuje prawo do jego cofnięcia, jeśli system będzie prowadzony niezgodnie z prawem.

Strategiczny zwrot Remondisu

Największym zaskoczeniem dla branży jest decyzja spółki Eko-Operator (grupa Remondis). Mimo uzyskania statusu operatora i planowanego startu w wakacje br., firma złożyła wniosek o wygaszenie zezwolenia, który został przyjęty przez ministerstwo.

Wygaszenie decyzji odbywa się w formule „miękkiej”, co nie niesie za sobą negatywnych skutków administracyjnych i pozwala firmie na powrót do projektu w roli partnera logistycznego lub technologicznego. Z oficjalnego oświadczenia wynika, że Eko-Operator zmienia strategię. Spółka zamierza skoncentrować się na budowie i obsłudze centrów zliczania opakowań, które są kluczowe dla weryfikacji zbiórki ręcznej. 

– Widzimy największą wartość w obszarach bezpośrednio związanych z naszą codzienną działalnością operacyjną. Rozwój centrów zliczania to naturalny kierunek budowania długofalowej przewagi – komentuje zarząd firmy Remondis.

Decyzja o rezygnacji ma także podłoże rynkowe. Spółka wskazała na różnice w podejściu uczestników rynku do kluczowych aspektów organizacyjnych systemu, podkreślając potrzebę działania w środowisku opartym na stabilnych ramach i przejrzystych zasadach współpracy.

Czy będą kolejni operatorzy kaucyjni?

Jak dowiedzieliśmy się na wspomnianej konferencji prasowej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, resort nie proceduje obecnie żadnych nowych wniosków o wydanie pozwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego. Wygląda więc na to, że rynek operatorów zaczyna stabilizować się. 

System kaucyjny w Polsce zaczął obowiązywać od 1 października 2025 r. Z najnowszych danych resortu wynika, że w 52 tys. punktów zwrócono już łącznie 520 mln sztuk opakowań. 78 proc. tej puli stanowią opakowania zwrócone za pośrednictwem maszyn RVM, tzw. kaucjomatów, które funkcjonują w 9,5 tys. lokalizacji. 

Na czerwiec br., czyli po pół roku od pełnego startu systemu kaucyjnego, Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje przygotować analizę funkcjonowania rozwiązania w jego obecnej formie. Może to skutkować decyzją o ewentualnych zmianach. Jakich korekt możemy się spodziewać? 

System kaucyjny - jakie czekają nas zmiany?  

Rąbka tajemnicy ujawniła na konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska: - Rozpatrujemy włączenie szkła jednorazowego, w tym tzw. małpek, do systemu kaucyjnego. Pojawił się również postulat objęcia kaucją kartonowych opakowań po napojach. Bardzo wnikliwie to analizujemy, gdyż zdajemy sobie sprawę z ogromu przedsięwzięcia m.in. pod kątem logistyki. Jeśli zdecydujemy się na takie kroki, zaproponujemy długie vacatio legis, aby wszyscy mogli się do tego przygotować -  zapewniła ministra.

- Kolejną zmianą, która być może znajdzie się w nowelizacji tzw. ustawy kaucyjnej, jest utworzenie organizacji parasolowej, czyli instytucji monitorującej działanie systemu. - Jesteśmy otwarci na pomysł utworzenia instytucji parasolowej, rozmawiamy na ten temat z operatorami. Jak na razie koncepcje są nadal różne, m.in. jacy interesariusze powinni być w nią włączeni. Ja jestem za jak szerszym gronem, ale musimy razem wypracować stanowisko - stwierdziła ministra. 

Wątek ten był jednym z kluczowych, który pojawił się na debacie kaucyjnej podczas kongresu Retail Trends’26. Więcej szczegółów jest w artykule "Branża chce „parasola” nad kaucją. Ministerstwo Klimatu odpowiada".

Nowa wersja projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych

Warto przypomnieć, że pod koniec marca 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało nową wersję projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, czyli słynny projekt UC100. Co prawda większość przepisów dotyczy wprowadzenia nowego systemu ROP (rozszerzonej odpowiedzialności producenta), to jednak część z zapisów dotyczy także już obowiązującego powszechnego systemu kaucyjnego.

Co ciekawe, nowe propozycje resortu klimatu i środowiska przewidują możliwość, aby część punktów handlowych nie uczestniczyła w systemie kaucyjnym tak jak obecnie.

Apteki nie będą musiały uczestniczyć w systemie kaucyjnym

Pierwsza zmiana dotyczy m.in. aptek. W art. 133 ust. 8 projektowanej ustawy ministerstwo proponuje, aby z obowiązku uczestniczenia w systemie kaucyjnym były zwolnione apteki, punkty apteczne oraz hurtownie farmaceutyczne. Gdyby nowe regulacje weszły w życie, to apteki nie musiałyby zwracać kaucji ani zbierać pustych opakowań i odpadów opakowaniowych. Nie musiałyby również zawierać umowy z operatorem systemu kaucyjnego.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Z butelką po piwie do apteki? Od 1 października będzie to możliwe.

Jakie zmiany w systemie kaucyjnym obejmą branżę HoReCa?

Natomiast art. 134 projektu ustawy przewiduje, że punkty handlu detalicznego w sektorze HoReCa mogłyby odstąpić od pobrania kaucji za opakowania. Ale musiałyby przy tym spełniać łącznie trzy warunki:

• opakowanie jest otwierane na terenie obiektu;
• napój jest spożywany na terenie obiektu;
• puste opakowanie lub odpad opakowaniowy jest zwracany na terenie obiektu.

Jednak osoby prowadzące apteki czy punkty gastronomiczne muszą uzbroić się w cierpliwość. Resort określił, że nowe przepisy dot. systemu kaucyjnego miałyby wejść w życie od połowy sierpnia 2026 r. O ile oczywiście zostaną przyjęte przez parlament i podpisane przez prezydenta.

Butelki szklane w systemie kaucyjnym 

Warto zauważyć, że proponowane zmiany byłyby kolejnymi w powszechnym systemie w dość krótkim czasie. W lutym 2026 r. w życie weszła zmiana, która pozwala na dalsze funkcjonowanie dotychczasowych systemów zbierania butelek szklanych wielokrotnego użytku. O takie rozwiązanie także od wielu miesięcy apelowała branża browarnicza. Dzięki tej nowelizacji szklane butelki będą mogły krążyć w obecnym obiegu do 31 grudnia 2028 roku.

System kaucyjny w Polsce zaczął obowiązywać od 1 października 2025 r. Od tego czasu do połowy marca 2026 r. do obrotu wprowadzono ok. 1,2 mld opakowań kaucyjnych. Punkty zbiórki opakowań funkcjonują w 40 tys. punktów handlowych w całej Polsce.

System kaucyjny stał się naturalną częścią zakupów, a puste opakowania wracają do obiegu w coraz większych ilościach. Z najnowszych danych ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że jest już 52 tys. punktów zwrotu, w których konsumenci oddali łącznie 520 mln sztuk opakowań. Co warte zauważenia, aż 78 proc. tej puli stanowią opakowania zwrócone za pośrednictwem maszyn RVM, tzw. butelkomatów, które funkcjonują w 9,5 tys. lokalizacji. 

Obok zbiórki automatycznej w ponad 40 tys. sklepów funkcjonuje również ręczna zbiórka opakowań. - To równie szybki i sprawny sposób na oddanie opakowań i odbiór kaucji - przekonuje wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska, która ujawniła podczas konferencji prasowej, że lokalne społeczności i zaangażowanie mniejszych placówek handlowych są ważną częścią systemu kaucyjnego. 

Kto musi przyjmować opakowania kaucyjne?

Choć ustawowy obowiązek zbiórki opakowań spoczywa na dużych sklepach o powierzchni powyżej 200 mkw., to już 24 tysiące mniejszych punktów zdecydowało się dołączyć do systemu dobrowolnie. - To aż 46 proc. wszystkich punktów zwrotu - podkreśla ministra.

I wyjaśnia, dlatego tak się dzieje: - Dla lokalnych przedsiębiorców udział w tym mechanizmie oznacza realne korzyści: dodatkowe wpływy z opłaty handlingowej oraz przyciągnięcie klientów. Dzięki temu system budowany jest w oparciu o codzienne potrzeby mieszkańców, pozwalając im na wygodny zwrot opakowań przy okazji codziennych zakupów, bez konieczności wyprawy do dalekiego marketu - tłumaczy.

System kaucyjny: obowiązek informacyjny sklepów

Ministra przypomina, że na sklepach, które przystąpiły do systemu kaucyjnego, ciąży obowiązek informacyjny. Obok ceny napoju w sklepie powinna znajdować się wyraźna informacja o wysokości kaucji, co umożliwia klientom zweryfikowanie kwoty doliczanej do paragonu. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlową lub inny punkt zbierający opakowania ma obowiązek udostępnić w widocznym miejscu informacje dotyczące zasad zwrotu pustych opakowań oraz sposobu odzyskania kaucji.

Powszechny system kaucyjny działa bezparagonowo. Sklepy powyżej 200 mkw. oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie przystąpiły do systemu, mają obowiązek przyjmować wszystkie opakowania ze znakiem kaucji - niezależnie od marki, rodzaju napoju, czy obecności danego produktu w ich ofercie sklepu. Wysokość zwrotu zawsze odpowiada kwocie wskazanej na etykiecie.

Jakie opakowania obejmuje system kaucyjny?

Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje kaucja w wysokości 0,50 zł za butelki plastikowe PET (do 3 litrów) i puszki metalowe (do 1 litra) oraz 1 zł za butelki szklane wielokrotnego użytku (do 1,5 litra). 

Od startu systemu - de facto przez trzy miesiące - Polacy zwrócili 520 milionów puszek i butelek ze znakiem kaucji. Najnowsze dane Ministerstwa Klimatu i Środowiska potwierdzają, że system kaucyjny nie tylko działa pełną parą, ale realnie wpływa na codzienne nawyki konsumentów i rynek opakowań. 

- Efekty widać już dziś. Gospodarka obiegu zamkniętego zaczyna przynosić wymierne efekty, co potwierdzają liczby: do tej pory zebraliśmy około 520 milionów opakowań. W połowie marca informowaliśmy, że było ich 300 milionów. Więc widać wyraźny postęp - w ciągu dwóch tygodni liczba zebranych opakowań wzrosła o 66 proc. Szacujemy, że miesięcznie będziemy zbierać około pół miliarda sztuk opakowań - ujawniła podczas konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska

Ile zwrócono już opakowań kaucyjnych?

System kaucyjny staje się naturalną częścią zakupów, a puste opakowania wracają do obiegu w coraz większych ilościach. Z najnowszych danych resortu wynika, że w 52 tys. punktów zwrócono już łącznie 520 mln sztuk opakowań. 78 proc. tej puli stanowią opakowania zwrócone za pośrednictwem maszyn RVM, tzw. kaucjomatów, które funkcjonują w 9,5 tys. lokalizacji. 

To najchętniej wybierany sposób zwrotu, jednak niejedyny. Warto pamiętać, że obok automatycznej, w ponad 40 tys. sklepów funkcjonuje również ręczna zbiórka opakowań. 

- Brak maszyny RVM w sklepie nie oznacza więc, że sklep nie prowadzi zbiórki. W przypadku, gdy urządzenie jest nieczynne, zapełnione lub odmawia przyjęcia prawidłowo oznakowanego opakowania, sklep ma obowiązek przyjąć je ręcznie i rozliczyć kaucję, np. przy kasie. Z kolei automat może wydać bon, który na prośbę klienta musi zostać wymieniony na gotówkę w kasie - wyjaśnia zawiłości systemu kaucyjnego wiceminister Sowińska. 

Ile małych sklepów przystąpiło do systemu kaucyjnego?

Ważną częścią systemu kaucyjnego są lokalne społeczności i zaangażowanie mniejszych placówek handlowych. Choć ustawowy obowiązek zbiórki opakowań spoczywa na dużych sklepach o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych, to już 24 tysiące mniejszych punktów zdecydowało się dołączyć do systemu dobrowolnie - to aż 46 proc. wszystkich punktów zwrotu.

Dla lokalnych przedsiębiorców udział w tym mechanizmie oznacza realne korzyści: dodatkowe wpływy z opłaty handlingowej oraz przyciągnięcie klientów. Dzięki temu system budowany jest w oparciu o codzienne potrzeby mieszkańców, pozwalając im na wygodny zwrot opakowań przy okazji  codziennych zakupów, bez konieczności wyprawy do dalekiego marketu - słyszymy w resorcie.

Obowiązki sklepów wobec systemu kaucyjnego

Ministerstwo przypomina ponadto, że obowiązki sklepów, które przystąpiły do systemu kaucyjnego. I tak obok ceny napoju w sklepie powinna znajdować się wyraźna informacja o wysokości kaucji, co umożliwia klientom zweryfikowanie kwoty doliczanej do paragonu. Ponadto przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlową lub inny punkt zbierający opakowania ma obowiązek udostępnić w widocznym miejscu informacje dotyczące zasad zwrotu pustych opakowań oraz sposobu odzyskania kaucji.

Kolejne ważne przypomnienie: powszechny system kaucyjny działa bezparagonowo. Sklepy powyżej 200 mkw. oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie przystąpiły do systemu, mają obowiązek przyjmować wszystkie opakowania ze znakiem kaucji - niezależnie od marki, rodzaju napoju, czy obecności danego produktu w ich ofercie sklepu. Wysokość zwrotu zawsze odpowiada kwocie wskazanej na etykiecie. 

Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje kaucja w wysokości 0,50 zł za butelki plastikowe PET (do 3 litrów) i puszki metalowe (do 1 litra) oraz 1 zł za butelki szklane wielokrotnego użytku (do 1,5 litra). 

Prawie 1,7 tys. zł zwrotu za butelki

Według ostatniego zestawienia ministerstwa klimatu do 15 marca zebrano już 300 milionów opakowań, więcej butelek PET niż puszek. Każdego dnia przybywa ich znacząca liczba. Ostatnio 15-letni Wiktor oddał do butelkomatu sklepu Auchan przy ul. Bora-Komorowskiego w Krakowie aż 3388 butelek z kaucją. Zbierał je przez niemal 1,5 miesiąca, w okresie od 23 lutego do 8 kwietnia. W rozmowie z portalem o2 przyznał, że w ramach zwrotu otrzymał aż 27 paragonów.

– Ekspedientka wręczyła mi z kasy 694 zł, a po brakujący tysiąc poszła do skarbca – relacjonował rekordzista z Krakowa. Butelki zbierał przede wszystkim w przestrzeni publicznej swojego miasta - przy rynku czy Bulwarach Wiślanych. – Zaglądałem nawet do koszy – śmiał się w rozmowie z portalem. 

Rekordzista: "Ludzie nie oddają tych butelek"

Warto wspomnieć, że na zbieranie butelek z kaucją Wiktor poświęcał kilka dni w tygodniu (środy, piątki i weekendy). Jak relacjonował, za jednym razem oddał aż 1116 butelek w ciągu godziny. – Jestem wprawiony, wiem, jak zwracać. Ale ręka i tak mnie bolała – mówił. 

– Ludzie nie oddają tych butelek, jest dużo hejtu na ten system kaucyjny. No ale ja nie mogę narzekać. Wystarczy znaleźć miejsce w domu i oddawać je raz w tygodniu. Chciałem pobić rekord, ale to jest połączenie ekologii z oszczędzaniem – stwierdził nastolatek. 

Pół roku od wprowadzenia systemu kaucyjnego. Co trzeci Polak traktuje kaucję jako dodatkowy koszt

Nastolatek z Krakowa chce pobić swój rekord

Licealista zarobione pieniądze zamierza przeznaczyć na własne wydatki. Jak przekazał portalowi o2, nie zamierza się jednak zatrzymywać. Chce bowiem pobić własny rekord, mimo że drugą osobę na nieoficjalnym podium prześcignął o kilka długości. 

Na ten moment wiadomo o co najmniej kilku osobach, które w ramach zwrotu otrzymały po kilkaset zł. Podczas gdy 15-latek z Krakowa zarobił niespełna 1,7 tys. zł. Z bardzo dużym prawdopodobieństwem kwotę tę można uznać za rekord Polski.

Źródło: Polskie Radio 24, o2

System kaucyjny w Polsce nie jest już teoretycznym zapisem w ustawie,  lecz codziennością, która dla jednych jest walką o rentowność sklepu, dla innych wyzwaniem technologicznym, a dla rządu – egzaminem z dojrzałości państwa przed Unią Europejską.

Na debacie kaucyjnej, która odbyła się podczas kongresu Retail Trends’26 (24 marca, Warszawa), rozmawialiśmy więc nie o tym, czy system jest potrzebny, bo to już wiemy. Dyskutowaliśmy o tym, czy on już działa tak, jak powinien i jakie stoją przed nim najbliższe wyzwania. Oto relacja z części debaty. 

Jak działa system kaucyjny w Rumunii?

Anita Sowińska, wiceministra klimatu i środowiska odpowiedzialna za wprowadzenie systemu kaucyjnego w naszym kraju, jakiś czas temu była w Rumunii, aby podpatrzeć, jak tam funkcjonuje - dwa lata po jej wprowadzeniu - powszechna zbiórka opakowań kaucyjnych. 

- Przywiozłam bardzo dużo praktycznych spostrzeżeń, m.in. że w Rumunii w poniedziałki i w soboty klienci oddają  znacznie więcej opakowań niż w inne dni tygodnia. Wiadomo, system trzeba obserwować cały rok, ale teraz jednym z największych wyzwań będzie zbliżające się lato, a szczególnie takie miesiące jak sierpień i wrzesień. Wtedy możemy się spodziewać nawet dwukrotności zebranych opakowań kaucyjnych w porównaniu do “zwykłych” miesięcy. Musimy być przygotowani na te piki zbiórki - tak opisywała swój wyjazd do Rumunii ministra Sowińska, która była uczestniczką debaty o systemie kaucyjnym w trakcie trwania kongresu Retail Trends’26.

Ministerstwo Klimatu o systemie kaucyjnym

I dodała, że na ten moment niezwykle ważne są też prace nad zwiększeniem liczby miejsc zbiórki. - Ale z naciskiem na automaty, bo również ten rumuński przypadek pokazał nam, że klienci bardzo doceniają zbiórkę automatyczną. Rumunii, zanim wdrożyli system kaucyjny, przewidywali że połowa opakowań będzie w systemie automatycznym, a połowa w ręcznym. To się jednak nie sprawdziło - argumentowała ministra. 

Podkreśliła, że obecnie w Polsce punktów zbiórki ręcznej jest znacznie więcej niż automatycznej, jednak to ponad 90 proc. opakowań kaucyjnych zbierają recyklomaty. - Także to są pewne doświadczenia, na które my musimy patrzeć i rozładowywać te wąskie gardła, czyli robić co tylko możemy, żeby ten system funkcjonował sprawnie i przyjaźnie dla konsumenta - przekonywała Anita Sowińska.

Ile już zebrano opakowań kaucyjnych?

Według ostatniego zestawienia ministerstwa klimatu do 15 marca zebrano już 300 milionów opakowań, więcej butelek PET niż puszek. Każdego dnia przybywa ich znacząca liczba, dlatego w dniu kongresu Retail Trends (24 marca) liczba ta mogła już oscylować wokół 350 milionów zebranych opakowań.

- Liczby te są bardzo realne. Jako OK Operator Kaucyjny mamy na dziś zebranych 165 mln opakowań kaucyjnych - przyznał podczas debaty Tomasz Suligowski, prezes zarządu OK Operator Kaucyjny. 

Podkreślił, że warto wzorować się na rozwiązaniach z innych krajów, jednak w Polsce powstał bardzo skomplikowany system kaucyjny, gdzie jest 8 operatorów, jak na razie 6 działających. 

- Skala trudności jest więc nieporównywalnie większa. Zgadzam się, że to będzie dla nas wszystkich bardzo ciężki rok i pozwolę sobie zauważyć, że pik zwrotu opakowań może być znacznie wcześniej niż w sierpniu czy we wrześniu, jak mówiła pani minister. W czerwcu ruszają mistrzostwa świata w piłce nożnej plus jeśli w tym roku lato nam dopisze, to może się okazać, że pik zaliczymy grubo wcześniej. Wtedy logistyka będzie miała największe znaczenie. Niezwykle ważne jest więc teraz prognozowanie i wcześniejsze  przygotowanie się na lato - wyjaśniał Tomasz Suligowski z OK Operator Kaucyjny.

Magdalena Markiewicz, prezes zarządu, Pol-Ka, zapewniła, że w najbliższych miesiącach Pol-Ka będzie “dokładać jeszcze więcej mocy” (logistycznych, w centrach liczenia i sortowniach), żeby sprostać zadaniu. 

- Wszyscy mamy wspólny cel. Zależy nam, aby system był wygodny ale też efektywny kosztowo, nowoczesny, szczelny  i zaakceptowany przez konsumentów - podkreśliła podczas debaty na Retail Trends. - Jeszcze niedawno 80 proc. respondentów opowiadało się za systemem kaucyjnym. Kiedy jednak okazało się, że wiąże on się z dodatkowymi obowiązkami (zbierania, przynoszenia do sklepu, jeszcze małą liczbą zwrotomatów, z czego część jest niedziałająca prawidłowo), to jego ocena spadła. Rozbudowujemy infrastrukturę i zasoby, aby system wypełnił swoją rolę - przekonywała.

Paweł Wróblewski, dyrektor zarządzający, Envipco, uspokajał dyskusję twierdząc, że “idziemy w dobrym kierunku”. - Polacy oczekują, że system będzie powszechny i bardzo dostępny, co poniekąd jest naszym głównym zadaniem, jeżeli chodzi o producentów automatów. Jesteśmy na to przygotowani. Jednak to na sklepach spoczywa ogromny ciężar, bo one są “twarzą” systemu i muszą się przygotować na nadchodzące lato, jeśli chodzi o zbiórkę opakowań kaucyjnych. Bo to, że system będzie z nami już zawsze, to nie podlega dyskusji - stwierdził.  

Dlaczego sklep decyduje się na ręczną zbiórkę opakowań?

Tu do wymiany myśli włączył się Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlu. - Handel, w tym tzw. małopowierzchniowy, jest gorącym zwolennikiem systemu kaucyjnego. Dowód: gdyby był mu przeciwny, tysiące małych sklepów dobrowolnie nie brałoby w nim udziału. Jednak małego handlu nie należy obciążać tak wysokimi jego kosztami. Mam tu na myśli nie tylko zbyt niską opłatę tzw. handling fee, ale także ceny automatów. Znaczną część sklepów nie stać na nie, w szczególności te mniejsze, często działające na progu rentowności. One muszą teraz dokonywać dramatycznych wyborów. Tymczasem nikt nie jest zainteresowany wsparciem przedsiębiorców i dofinansowaniem zakupu takich maszyn - ubolewał.

I tłumaczył dalej: - Właściciele sklepów, nie chcąc stracić klientów, decydują się na udział w systemie kaucyjnym. Owszem, mogą kupić butelkomat za gotówkę, wydzierżawić go lub wyleasingować. Mniejsza jednak o model finansowania - tak czy inaczej jest on bardzo obciążający, dlatego wielu z nich nie ma wyjścia i decyduje się na zbiórkę manualną, co pozornie jest tańsze, ponieważ pozwala na zaoszczędzenie kwot wydanych na raty leasingowe lub zakup urządzenia. Natomiast zbiórka manualna jest droższa w kontekście pracy pracowników, ogranicza przepustowość obsługi klienta, dokłada dodatkowych kosztów, między innymi związanych z pracą - mówił.

Dlaczego nie ma dofinansowania zakupu butelkomatów?

Warto tu wyjaśnić, że jedno urządzenie kosztuje w najbardziej oszczędnym wariancie od 30 do blisko 100 000 zł. Ustawa wprowadzająca system kaucyjny nie wyklucza jednak dofinansowania butelkomatów np. przez państwo. Zapytaliśmy więc ministrę Sowińską, czemu jak dotąd instytucje rządowe lub samorządowe nie podjęły tematu dofinansowania zwrotomatów np. małym i średnim przedsiębiorstwom.   

- Kontaktowaliśmy się w tej sprawie z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i usłyszeliśmy wprost, że “kołdra jest za krótka”, czyli że nie ma pieniędzy na dofinansowanie handlu. Z tego, co przedstawiają operatorzy, i jak handel, istnieje jednak możliwość współpracy z operatorem, który wstawia do sklepu zwrotomat, ale to musi być skalkulowane ekonomicznie - zaznaczyła ministra. 

- Tak, meritum jest skala. Jeśli będzie ona optymalna, operator będzie mógł udostępnić maszynę, aby zoptymalizować logistykę - stwierdziła Magdalena Markiewicz, prezes zarządu Pol-Ki, która zaznaczyła, że jak na razie operatorzy działają na “żywym organizmie”, więc system tak naprawdę jest w fazie tworzenia się.

- 1 października ub.r. mało kto mógł znaleźć opakowania w systemie, więc z naszego doświadczenia mówimy tak naprawdę o trzech miesiącach działania systemu kaucyjnego. Powszechnego, drugiego pod względem wielkości w Europie, wielooperatorowego, więc skala wypracowania wspólnych rozwiązań między wszystkimi interesariuszami, w tym kilkudziesięcioma tysiącami punktów zbiórki, jest ogromna - zaznaczyła.

Jaka jest rola operatora systemu kaucyjnego?

Aby uzmysłowić, jak dużą pracę już wykonali operatorzy systemu kaucyjnego, podkreśliła, że są oni spoiwem łączącym nie tylko producentów i handel, ale także Ministerstwo Klimatu i Środowiska, bowiem każdy operator, zanim zacznie wykonywać swoją pracę, to musi uzyskać pozwolenie na jej wykonywanie. Jest więc działalnością licencjonowaną, objętą monitoringiem, jego decyzje zawierają kilkadziesiąt stron, gdzie w sposób bardzo precyzyjny jest opisane, w jaki sposób może działać i w jaki sposób łączyć wszystkie strony uczestniczące w systemie kaucyjnym. 

- Proszę też pamiętać, że łączymy transport, recyklerów, centra liczenia, sortownie, innych operatorów, handel, producentów i to wszystko dzieje się w infrastrukturze IT, więc musimy też połączyć świat bankowy, BDO (Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami - wyjaśnienie red.), TMS-y (system zarządzania transportem  - wyjaśnienie red.), CBDOK (Centralna Baza Danych Opakowań Kaucyjnych - wyjaśnienie red.), CRM, DRS  - wymieniała Magdalena Markiewicz. 

W pełni zgodził się z nią Jakub Ogórek, prezes zarządu, Polski System Kaucyjny, który dodał jeszcze kilka kamyczków uwagi do ogródka systemu kaucyjnego. 

- Jesteśmy krajem o najbardziej rozbitej strukturze handlu detalicznego. Liczba jednostek handlu i systemów franczyzowych jest przepotężna, co powoduje więcej wyzwań niż w innych krajach. Na to nakłada się ogromna ilość systemów kasowych podlegających integracji. Jako operatorzy połączyliśmy większość systemów kasowych i już dziś jesteśmy w stanie pracować z większością jednostek handlu. Na początek ustaliliśmy więc minima logistyczne i tzw. trasówki, jednak gdy widzimy, że gdzieś worki się kumulują, to staramy się reagować na bieżąco. Na pewno w najbliższym czasie będziemy na bieżąco reagować na zwiększone zapotrzebowanie na odbiory opakowań kaucyjnych - zapewnił.

Wyzwania systemu kaucyjnego 2026

A ponieważ każdy kij ma dwa końce, wystosował też apel do samego handlu: - Jeżeli popatrzymy na system kaucyjny przez pryzmat koniecznych zadań, to niezwykle ważna jest edukacja społeczeństwa, ale też dyscyplina sklepów. Muszą nam państwo na bieżąco raportować zebrane butelki, a jak na razie różnie z tym bywa. My te worki widzimy, wykrywamy i próbujemy sobie z nimi poradzić. Współpraca musi być jednak po obu stronach - zaznaczył Jakub Ogórek z PSK. 

Dariusz Dworzecki, dyrektor ds. rozwoju i sieci zbiórki, Kaucja.pl - Krajowy System Kaucyjny, zwrócił też uwagę na kolejne wyzwanie: - Również gospodarka odpadowa musi się przedstawić i zrozumieć, co to jest system kaucyjny. Do tej pory logistyka odpadowa nie działała w weekendy. Na debacie mówiliśmy o potencjalnym piku zbiórki latem, ale takich mniejszych pików możemy spodziewać się jeszcze przed mundialem. Przed nami są niedziele handlowe, majówka - to będą pierwsze wyzwania, do których już jesteśmy przygotowani - zapewnił przedstawiciel Kaucja.pl. 

- Liczymy, że kolejne miesiące dadzą dobre rezultaty i ta opinia, która dzisiaj mówi o tym, że system jest trudno dostępny, rychło odejdzie do lamusa - podsumowała Magdalena Markiewicz.

FOTO: fot. Wiadomoscihandlowe.pl

Resort zmienia projekt UC100, w tym przepisy o systemie kaucyjnym

Pod koniec marca 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało nową wersję projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, czyli słynny projekt UC100. Co prawda większość przepisów dotyczy wprowadzenia nowego systemu ROP (rozszerzonej odpowiedzialności producenta), to jednak część z zapisów dotyczy także już obowiązującego powszechnego systemu kaucyjnego.

Co ciekawe, nowe propozycje resortu klimatu i środowiska przewidują możliwość, aby część punktów handlowych nie uczestniczyła w systemie kaucyjnym tak jak obecnie.

Biedronka i Lidl zdetronizowane. Polska sieć pobiła rekord systemu kaucyjnego: 1095 opakowań

Apteki nie będą musiały uczestniczyć w systemie kaucyjnym

Pierwsza zmiana dotyczy m.in. aptek. W art. 133 ust. 8 projektowanej ustawy ministerstwo proponuje, aby z obowiązku uczestniczenia w systemie kaucyjnym były zwolnione apteki, punkty apteczne oraz hurtownie farmaceutyczne. Gdyby nowe regulacje weszły w życie, to apteki nie musiałyby zwracać kaucji ani zbierać pustych opakowań i odpadów opakowaniowych. Nie musiałyby również zawierać umowy z operatorem systemu kaucyjnego.

O takie rozwiązanie od dawna apelowało środowisko farmaceutyczne. Jeszcze przed wejściem w życie systemu kaucyjnego dr Marek Tomków, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, przekonywał w Sejmie, że objęcie aptek systemem jest złym pomysłem. Wskazywał wówczas, że jest to sprzeczne m.in. z obowiązującym prawem farmaceutycznym. W jego opinii, takie rozwiązania dodatkowo narażałyby apteki na poważne konsekwencje prawne i finansowe i przede wszystkim – zagrażałaby bezpieczeństwu pacjentów.

– Apelujemy o wyłączenie w ogóle aptek z całego tego systemu, również jako podmiotów – dodał prezes NRA.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Z butelką po piwie do apteki? Od 1 października będzie to możliwe.

Zmiany w systemie kaucyjnym obejmą także branżę HoReCa. Jakie warunki?

Natomiast art. 134 projektu ustawy przewiduje, że punkty handlu detalicznego w sektorze HoReCa mogłyby odstąpić od pobrania kaucji za opakowania. Ale musiałyby przy tym spełniać łącznie trzy warunki:

• opakowanie jest otwierane na terenie obiektu;
• napój jest spożywany na terenie obiektu;
• puste opakowanie lub odpad opakowaniowy jest zwracany na terenie obiektu.

Jednak osoby prowadzące apteki czy punkty gastronomiczne muszą uzbroić się w cierpliwość. Resort określił, że nowe przepisy dot. systemu kaucyjnego miałyby wejść w życie od połowy sierpnia 2026 r. O ile oczywiście zostaną przyjęte przez parlament i podpisane przez prezydenta.

Kolejna zmiana w systemie kaucyjnym w 2026 roku

Warto zauważyć, że proponowana zmiana byłaby kolejną w powszechnym systemie w dość krótkim czasie. W lutym 2026 r. w życie weszła zmiana, która pozwala na dalsze funkcjonowanie dotychczasowych systemów zbierania butelek szklanych wielokrotnego użytku. O takie rozwiązanie także od wielu miesięcy apelowała branża browarnicza. Dzięki tej nowelizacji szklane butelki będą mogły krążyć w obecnym obiegu do 31 grudnia 2028 roku.

Natomiast przedstawiciele resortu środowiska przyznają, że w ministerstwie obecnie analizowane są możliwości objęcia systemem kaucyjnym kolejnych frakcji opakowań.

System kaucyjny w Polsce zaczął obowiązywać od 1 października 2025 r. Od tego czasu do połowy marca 2026 r. do obrotu wprowadzono ok. 1,2 mld opakowań kaucyjnych. Punkty zbiórki opakowań funkcjonują w 40 tys. punktów handlowych w całej Polsce.

Branża chce „parasola” nad kaucją. Ministerstwo Klimatu odpowiada

Już na etapie wdrażania systemu co trzeci badany (33 proc.) wskazywał media jako jedno z głównych źródeł wiedzy. Jednak temat ten często ogranicza się do ogólnych informacji o istnieniu systemu lub raportowania o wyzwaniach operacyjnych.

– Temat kaucji był szeroko obecny w przestrzeni publicznej, ale sama informacja okazuje się niewystarczająca. Ważne jest przełożenie tej wiedzy na praktykę – tak, żeby użytkownik nie tylko wiedział, że system istnieje, ale rozumiał, jak z niego korzystać w konkretnej sytuacji. W tym procesie ważną rolę odgrywa handel, który dla wielu klientów jest pierwszym miejscem, gdzie szukają wyjaśnień – mówi Klaudia Rombalska, managerka projektów w Clear Communication Group.

Postrzeganie kaucji przez konsumentów

• element ceny produktu (34 proc.)
• zachęta do oddawania opakowań (22 proc.)
• nie zwraca na nią uwagi podczas zakupów (22 proc.)
• sposób na odzyskanie wydanych pieniędzy (9 proc.)

Retail Trends 2026. Debata o systemie kaucyjnym: między sukcesem zbiórki a walką o rentowność

Wyzwania systemu kaucyjnego a reakcje konsumentów

Najczęściej wymienianymi w mediach i zgłaszanymi przez użytkowników problemami technicznymi oraz operacyjnymi są awarie automatów do zwrotu opakowań a także próby nadużyć. Są one regularnie opisywane w mediach jako jedno z wyzwań związanych z codziennym funkcjonowaniem systemu. 

Polacy podchodzą do tych problemów w sposób pragmatyczny. Dla 31 proc. badanych takie sytuacje są drugorzędne, pod warunkiem że nie utrudniają im one bezpośrednio zwrotu opakowań. Dodatkowo, 18 proc. respondentów uznaje te błędy i usterki za naturalny etap wdrażania nowej technologii, a 19 proc. wierzy, że nagłaśnianie tych problemów pomaga w ich szybszym usuwaniu. 

– Informacje o problemach czy próbach nadużyć są naturalnym elementem funkcjonowania każdego nowego rozwiązania i przyciągają dużą uwagę mediów. Skala obaw konsumentów jest jednak niewielka – tylko 5 proc. badanych martwi się, że takie sytuacje mogą wpłynąć na wysokość kaucji. Z perspektywy komunikacyjnej ważne jest łączenie informacji o incydentach z jasnym wyjaśnieniem zasad działania systemu i konsekwencji nadużyć. To porządkuje przekaz i wzmacnia zaufanie, szczególnie na etapie, w którym użytkownicy dopiero zdobywają doświadczenie w zwrocie opakowań – wyjaśnia Klaudia Rombalska.

System kaucyjny nadal "w budowie”

Z perspektywy rynku system nie osiągnął jeszcze pełnej funkcjonalności. Jak wynika z wywiadu opublikowanego przez Rzeczpospolitą, główne problemy dotyczą dostępności punktów zwrotu, działania automatów oraz trudności w odzyskiwaniu kaucji.

Według branży skala infrastruktury jest wciąż niewystarczająca. Liczba automatów znacząco odbiega od poziomu, który zapewniłby wygodę użytkownikom, a system wielooperatorowy dodatkowo komplikuje integrację procesów logistycznych i rozliczeniowych.

Co nie działa w systemie kaucyjnym?

Jednym z najbardziej widocznych efektów wdrożenia jest pogorszenie nastrojów społecznych wokół systemu.

Z danych przywoływanych w wywiadzie Rzeczpospolitej wynika, że poparcie dla systemu kaucyjnego spadło z ok. 80 proc. przed jego uruchomieniem do ok. 30 proc. obecnie. Powodem są przede wszystkim problemy operacyjne oraz brak jasnej komunikacji dotyczącej zasad działania systemu.

Dla handlu oznacza to również wzrost napięć na linii sklep–klient, ponieważ to właśnie placówki detaliczne są pierwszym punktem kontaktu z systemem.

System kaucyjny ma widoczny wpływ na środowisko. Jest jedno "ale"

Jak system wpływa na handel?

Model wdrożenia systemu w praktyce najmocniej obciąża handel detaliczny. Klienci zwracają opakowania głównie w dużych sklepach, co dodatkowo wzmacnia ich przewagę nad handlem tradycyjnym.

Jednocześnie operatorzy systemu wciąż budują zaplecze logistyczne, co przekłada się na problemy z odbiorem opakowań i obsługą punktów zbiórki. Jak wskazuje branża, rozwój infrastruktury nie nadąża za rosnącą liczbą opakowań objętych systemem.

Wymuszone tempo wdrożenia

Eksperci od początku zwracali uwagę, że harmonogram wdrożenia jest zbyt ambitny. Zdaniem Andrzeja Gantnera cytowanej przez Rzeczpospolitą, rynek potrzebował znacznie więcej czasu na przygotowanie infrastruktury – zarówno w zakresie automatów, jak i systemów logistycznych. Oznaczało to konieczność szybkiego wdrażania nie w pełni przetestowanych rozwiązań, co dziś przekłada się na problemy operacyjne i wzrost kosztów.

Zepsuty butelkomat? Sklep i tak musi przyjąć opakowania!

System kaucyjny tematem wyborczym

Wraz z narastającym niezadowoleniem społecznym system kaucyjny zaczyna odgrywać rolę w debacie publicznej.

Jak wskazuje Andrzej Gantner, rozwiązanie postrzegane jako kosztowne i niewygodne dla konsumentów może stać się istotnym argumentem w kampaniach wyborczych.

–,Oczywiście, że system kaucyjny będzie amunicją w wyborach, bo system wprowadzony przez państwo, który jest niewygodny, drogi, powoduje straty i zdenerwowanie u konsumentów, jest złotem wyborczym dla partii politycznych. Już widać wyraźnie zaangażowanie niektórych partii w podbijanie niezadowolenia z systemu kaucyjnego. Niektóre zapowiadają, że jak dojdą do władzy, to zniosą system kaucyjny. Co ciekawe aż 25 proc. negatywnych opinii o systemie kaucyjnym w sieci, generowane jest przez boty i potem multiplikowane przez społeczeństwo – tłumaczy.

Wyzwania dla producentów napojów

Firmy muszą mierzyć się z ryzykiem wizerunkowym oraz kosztowym. Problemy z funkcjonowaniem systemu są bezpośrednio kojarzone z produktami objętymi kaucją, a trudności w osiąganiu wymaganych poziomów zbiórki mogą skutkować dodatkowymi opłatami.

Mimo krytyki system pozostaje kluczowy dla producentów napojów – przede wszystkim ze względu na dostęp do surowca do recyklingu.

Źródlo: Rzeczpospolita

Z danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że w zaledwie cztery miesiące do zbiórki oddano ponad 60 proc. butelek PET. To wynik, którego przez lata nie udało się osiągnąć dzięki samej segregacji odpadów.

– To pokazuje, jak silnym bodźcem jest nawet niewielka kaucja. System działa i to doskonały sygnał. Organizując już po raz piąty Akcję Czysta Odra, która swoją skalą obejmuje blisko 1/3 kraju, widzimy to również na co dzień – mówi Przemysław Przybylski, rzecznik prasowy banku Credit Agricole, współorganizatora inicjatywy.

Efekty systemu kaucyjnego

Akcja Czysta Odra od pięciu lat angażuje tysiące wolontariuszy, którzy co roku sprzątają rzeki i ich okolice. Przez ponad miesiąc – od pierwszego dnia wiosny do końca kwietnia – mieszkańcy spotykają się nad wodą, by usuwać odpady zarówno z nabrzeży, jak i z dna rzek.

To właśnie uczestnicy akcji jako pierwsi zauważają zmiany. Tegoroczna edycja potwierdza wyraźny spadek liczby plastikowych opakowań oraz puszek, co bezpośrednio łączy się z działaniem systemu kaucyjnego.

Branża chce „parasola” nad kaucją. Ministerstwo Klimatu odpowiada

Problem butelek po alkoholu

Mimo pozytywnych efektów systemu, organizatorzy wskazują na poważną lukę. Chodzi o butelki po alkoholu, tzw. małpki, które zostały wyłączone z systemu kaucyjnego, choć należą do najczęściej znajdowanych odpadów.

– Już od pierwszej edycji Akcji Czysta Odra namawiamy nie tylko do walki z zaśmiecaniem polskich rzek, ale także zachęcamy do wdrożenia rozwiązań systemowych, które rozwiązałyby problem zarządzania odpadami. W wielu krajach system kaucyjny na opakowania już działał. Dla przykładu, Estonia, która wprowadziła go rok przed Polską, może się poszczycić zmniejszeniem zaśmiecenia butelkami PET aż o 90 proc. U nas też system zaczyna działać. Po pierwszych akcjach sprzątania Odry i jej dopływów w ramach tegorocznej edycji widzimy, że znacznie zmniejszyła się liczba plastikowych butelek i aluminiowych puszek. Nadal jednak problem stanowią butelki po alkoholu, tzw. małpki. Wyłączono je z systemu, mimo że to jedne z najczęściej znajdowanych odpadów. Jeśli będą one podlegać kaucji, możemy liczyć na jeszcze czystsze środowisko i więcej tego cennego surowca w recyklingu – tłumaczy Dominik Dobrowolski, ekolog i współorganizator akcji.

Sprzedaż małpek w Polsce

Skala problemu jest znacząca. Dane pokazują, że każdego dnia w Polsce sprzedaje się od 1,3 mln do nawet 3 mln małpek. To liczby, które jasno wskazują, jak duży wpływ mogą mieć te opakowania na środowisko. System kaucyjny już dziś zmienia obraz polskich rzek, ograniczając ilość najbardziej problematycznych odpadów. Otwartym pozostaje jednak pytanie, czy jego rozszerzenie o butelki po alkoholu pozwoli w pełni wykorzystać jego potencjał.

Źródło: Akcja Czysta Odra

Biedronka i Lidl zdetronizowane. Polska sieć pobiła rekord systemu kaucyjnego: 1095 opakowań

- Potrzebujemy instytucji parasolowej, aby zapobiec problemom, których już widzimy zalążki. W jej skład powinni wejść nie tylko operatorzy, ale też przedstawiciele handlu, producenci napojów, maszyn i technologii, ale także firmy doradcze - tak, abyśmy mogli faktycznie zoptymalizować system tak szybko, jak się da - Tomasz Suligowski, prezes zarządu, OK Operator Kaucyjny, podniósł na kongresie Retail Trends ten niezwykle ważny temat dotyczący systemu kaucyjnego. 

Kto powinien mieć głos w instytucji parasolowej ws. systemu kaucyjnego?

W debacie, w której wzięło udział zróżnicowane grono uczestników, Tomasz Suligowski argumentował, że nawet jeśli zapis o instytucji parasolowej nie pojawi się w nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, to podmioty uczestniczące w systemie kaucyjnym powinny same się zorganizować i zbudować takie gremium. Jego zdaniem jest ono potrzebne, aby weryfikować problemy, usuwać nieprawidłowości, ale też egzekwować uzgodnione wytyczne, chociażby związane z parametrami butelkomatów. 

Na ten apel Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlu, odpowiedział krótko: - Instytucja parasolowa jest konieczna. Wzywamy o jej utworzenie już od 2019 r. - skwitował. 

Handel chce nadzorować system kaucyjny

O włączenie handlu do gremium nadzorującego system kaucyjny zaapelowali też przedstawiciele sieci Żabka i Kaufland. - Mimo że operatorzy współpracują ze sobą, nie można zapominać o handlu w przypadku organizacji parasolowej. Handel jest “twarzą” systemu i na pierwszej linii z klientem. Musimy się nauczyć współpracować razem - twardo stwierdziła Joanna Kasowska, dyrektorka jakości i standardów zarządzania żywnością w Grupie Żabka. 

Paweł Pawlak, dyrektor Centrum Dystrybucyjnego, Kaufland Polska, dodał jeszcze jeden argument przemawiający za koniecznością powołania nowego gremium: - Przepełnione butelkomaty, zbyt mała jeszcze częstotliwość odbiorów i rosnąca frustracja społeczeństwa są też efektem braku instytucji parasolowej, która by standaryzowała wszystkie procesy. Jak na razie nie ma nikogo, kto tłumaczyłby inwestorom, czyli właścicielom sklepów, z czego wynika m.in. niższa cena zakupu urządzenia i jakie może to nieść za sobą opłakane skutki - stwierdził. 

Jak wygląda współpraca między operatorami systemu kaucyjnego?

Jakub Ogórek, prezes zarządu spółki Polski System Kaucyjny, próbował sprowadzić dyskusję na bardziej przyjazne tory: - Współpraca między operatorami rzeczywiście na początku była trudna, ale po roku jest już przyjemna, choć nie zawsze łatwa. To jest naturalne, bo przy stole siadają sami doświadczeni managerowie, którzy mają swoje zdania. Staramy się jednak za zamkniętymi drzwiami wypracowywać standardy, a spraw do uregulowania są tysiące - tłumaczył. 

I jako przykład podał stworzenie centralnej bazy opakowań kaucyjnych. - Zapłaciliśmy za to konkretne pieniądze, utrzymujemy ją na naszych serwerach. Wiadomo, czasem zdarzają się jakieś opóźnienia w odbiorach czy nieprawidłowości. Proszę jednak o wyrozumiałość - jesteśmy na początku drogi z systemem kaucyjnym, on się dopiero kształtuje.  Operatorzy jednak nawet bez instytucji parasolowej dobrze współpracują, choć o powołaniu tego gremium rzeczywiście dyskutujemy - przyznał podczas debaty.  

Ministerstwo o instytucji parasolowej 

Zapytaliśmy więc Anitę Sowińską, wiceministrę klimatu i środowiska odpowiedzialną za wprowadzenie systemu kaucyjnego w naszym kraju, jak jej resort patrzy na powołanie instytucji parasolowej. - Jesteśmy na nią otwarci. W lutym br. mieliśmy na ten temat spotkania z operatorami. Koncepcje są nadal różne, m.in. jacy interesariusze powinni być w nią włączeni. Ja jestem za jak szerszym gronem, ale musimy razem wypracować stanowisko - stwierdziła ministra.

Zaznaczyła, że resort pilnie przygląda się funkcjonowaniu systemu kaucyjnego i w okolicy czerwca podejmie decyzję o ewentualnej nowelizacji. - Co w niej będzie - zobaczymy. Jak na razie daliśmy sobie kilka miesięcy na podsumowanie - patrzymy, co jest do poprawy, a co dobrze działa - stwierdziła ministra Sowińska, która przyznała, że specjalnie pojechała do Rumunii, żeby zobaczyć, jak tam funkcjonuje system kaucyjny, aby mieć porównanie z polskimi rozwiązaniami. 

- To, co usłyszałam od osób, którzy operacyjnie zajmują się  systemem kaucyjnym, to informacja, że gdyby wdrażali go jeszcze raz, to najpierw włączyliby  PET i puszki, dopiero za 2-3 lata szkło, aby najpierw ustabilizować proces. Czyli zdecydowaliby się na rozwiązanie, które my zaproponowaliśmy - podkreśliła przedstawicielka resortu klimatu. 

I na koniec dodała: - Ponad 2 latach funkcjonowania Rumunii bardzo chwalą system kaucyjny nie tylko za kwestie środowiskowe, które u nas też się zaczynają dziać, ale także za jego ekonomiczny wydźwięk, bezpieczeństwo surowcowe i stworzone nowe miejsca pracy. Czerpmy proszę państwa z tego doświadczenia - zaapelowała, podsumowując debatę o systemie kaucyjnym.

Partnerzy Retail Trends 2026

FOTO: fot. Wydawnictwo Gospodarcze

Nowy rekordzista ze sklepu Rabat Detal (GK Specjał): 1095 opakowań podczas jednej wizyty

System kaucyjny staje się ogromną szansą nie tylko dla największych sieci handlowych, ale również dla lokalnych przedsiębiorców. Doskonałym tego przykładem jest sklep monopolowy Smakosz w Opolu zrzeszony w sieci Rabat Detal (Grupa Kapitałowa Specjał). To właśnie w tym punkcie 31 marca odnotowano nowy rekord systemu kaucyjnego w Polsce. Jeden klient zwrócił tam aż 1095 opakowań w trakcie tylko jednej sesji.

Warto zauważyć, że w ciągu zaledwie jednego dnia liczba wszystkich zebranych sztuk w tej opolskiej placówce zbliżyła się do dwóch tysięcy. Taki wynik dobitnie udowadnia, że dobrze przygotowane punkty potrafią sprawnie obsłużyć system i przyciągnąć kupujących.

– Widzimy duże zaangażowanie klientów w zwroty opakowań, co przekłada się na realny ruch. Cieszy mnie, że jesteśmy w stanie sprawnie to obsłużyć i utrzymać porządek w sklepie nawet przy większej liczbie zwrotów – mówi właściciel sklepu, Błażej Ziomek.

Właściciel sklepu przyznaje jednak, że tak duży wolumen opakowań w systemie kaucyjnym wymaga także odpowiedniej organizacji pracy całej załogi. Co istotne, chociaż sklep nie jest duży, to rekord został w nim osiągnięty przy wykorzystaniu recyklomatu firmy Tomra. 

Biedronka, Lidl i Auchan – wysokie vouchery za zwrot butelek i puszek

Warto zwrócić uwagę, że wcześniejsze rekordy także były olbrzymie i należały do klientów Biedronki i Lidla, a wcześniej Auchan.

W styczniu 2026 r. mieszkaniec Nowego Sącza przyniósł do jednego z marketów sieci Auchan aż 523 opakowania i zyskał bon na 261,50 zł.  Natomiast w lutym 2026 roku w Biedronce w Zakopanem automat wypłacił jednemu z konsumentów kwotę 298 zł za 596 opakowań. Z kolei do dyskontu Biedronki w Białce Tatrzańskiej, gdzie odbywała się zbiórka ręczna, klient podczas jednej wizyty oddał 735 sztuk opakowań. Otrzymał on w efekcie potężny zwrot o łącznej wysokości 367,50 zł.

Z kolei w sklepach sieci Lidl Polska najwyższy zrealizowany dotąd voucher z systemu kaucyjnego opiewał na kwotę 460 zł. To oznacza, że jednorazowo klient oddał aż 920 opakowań.

Biedronka ma już ponad 2000 butelkomatów. Rekordzista dostał niemal 400 zł kaucji

System kaucyjny i recyklomaty przyciągają klientów do mniejszych sklepów

Co ciekawe, przedstawicielka Tomra Collection Polska wskazuje, że coraz więcej lokalnych sklepów korzystających z butelkomatów obserwuje wzrost liczby zwrotów. To także dowód na rosnące zainteresowanie systemem kaucyjnym. Zdaniem branży, sklepy dobrze przygotowane do zbiórki opakowań z logo kaucji mogą skorzystać z dodatkowego ruchu i zwiększyć swoje przychody. Jest to możliwe, ponieważ część osób korzystających z butelkomatów dokonuje także zakupów w tej samej placówce.

– Choć średnia liczba zwracanych opakowań w jednej sesji wynosi około 11, zdarzają się wyniki sięgające nawet powyżej 1000 butelek i puszek w jednej sesji – zaznacza Agnieszka Pokładek, dyrektorka sprzedaży w Tomra Collection Polska.

– To pokazuje, jak dynamicznie rozwija się system i jak duży potencjał mają lokalne sklepy w przyciąganiu klientów. Jednocześnie potwierdza to, jak ważne jest odpowiednie dopasowanie recyklomatu do skali zwrotów. Właściwa pojemność urządzenia pozwala minimalizować konieczność wymiany worka i usprawnia codzienną pracę personelu – dodaje.

Prawie 530 mln opakowań z logo kaucji. Resort klimatu podaje dane

Nowe rekordy wskazują, że system kaucyjny w Polsce coraz bardziej się rozwija. Potwierdzają to także dane Ministerstwa Klimatu i Środowiska przedstawione na początku marca 2026 r.

Wynika z nich, że w ciągu pięciu pierwszych miesięcy od startu powszechnego systemu kaucyjnego do obiegu trafiło blisko 530 mln szt. opakowań z logo kaucji. Z tej puli polscy konsumenci do początku marca zdążyli zwrócić około 28 mln szt.

– Różnica między tymi opakowaniami w systemie, a tymi zwróconymi jest jak najbardziej naturalna – tłumaczy Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska. Urzędniczka wyjaśnia ponadto, że czas od wprowadzenia towaru do obrotu aż do fizycznego zwrotu pustej butelki czy puszki wynosi niekiedy kilka miesięcy.

Pół miliarda opakowań w systemie kaucyjnym. Ministerstwo ujawnia najczęstsze problemy

Próby oszustw i luki w systemie kaucyjnym

Natomiast system kaucyjny to także dodatkowe trudności dla handlu. Pracownicy sklepów coraz częściej zgłaszają incydentalne sytuacje, w których klienci starają się celowo obejść i oszukać wdrożone zabezpieczenia. Zdarzają się m.in. przypadki skanowania jednego, poprawnego opakowania, a następnie fizycznego wrzucania zupełnie innego przedmiotu.

Z kolei analitycy rynkowi wskazują, że takie oszustwa są możliwe ze względu na luki w systemie. Eksperci wskazują, że im więcej wyłączeń, wyjątków oraz niejednoznacznych zasad funkcjonuje w przepisach, tym większe pole otwiera się do wszelkich nadużyć.

Tak Polacy obchodzą system kaucyjny. Problemy spadają na sklepy i kasjerów

"Automat nieczynny", “Urządzenie wyłączone" - to najczęstsze komunikaty oznaczające awarię techniczną butelkomatu, brak zasilania lub przerwę w działaniu systemu. Klienci sklepów mogli też już się spotkać z takimi informacjami na wyświetlaczach zwrotomatów: "Brak możliwości zwrotu" czy nawet "Punkt pełny". Co to oznacza dla klienta, który przyjechał do sklepu z workiem opakowań kaucyjnych, i jak w tym wypadku powinni zareagować pracownicy tej placówki handlowej  uczestniczącej w systemie kaucyjnym? Sprawdziliśmy, jak tę kwestię regulują przepisy prawa. Mamy też stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska.  

Kto ma obowiązek przyjmować opakowania kaucyjne?

Obowiązek przyjęcia opakowania kaucyjnego przez sprzedawcę w Polsce wynika z przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która została znowelizowana w celu wprowadzenia systemu kaucyjnego od 1 października 2025 r.

W jej świetle sprzedawcy mają obowiązek przyjęcia butelek i puszek kaucyjnych oraz odliczenia kwoty kaucji podczas zakupów, choć z pewnymi zastrzeżeniami. Kluczowych jest kilka informacji. W każdym sklepie o powierzchni powyżej 200 mkw., sprzedającym opakowania objęte powszechnym systemem kaucyjnym, można zwrócić dowolne opakowanie ze znakiem kaucji. Niezależnie od tego, czy sklep ma je w swoim asortymencie - wielkopowierzchniowe placówki handlowe muszą przyjmować opakowania kaucyjne i zwracać za nie kaucję.

Punkty handlowe poniżej 200 mkw. nie są zobowiązane do odbioru zużytych opakowań, choć powinny nakładać na klientów kaucję za napoje (0,50 zł za PET i puszki oraz 1,00 zł za butelki szklane). Kaucja jest naliczana wyłącznie przy kasie. Nie powinna być wliczona w cenę produktu widoczną na półce. 

Tu uwaga warta podkreślenia: do zwrotu przyjmowane są tylko opakowania oznaczone logotypem systemu kaucyjnego, butelki czy puszki muszą być puste, a kod kreskowy i znak systemu kaucyjnego widoczne. I jeszcze jedno zastrzeżenie: zwrot butelek nie wymaga okazania paragonu potwierdzającego ich zakup w danym sklepie.

Co zrobić, gdy nie działa butelkomat?

Co jednak zrobić, gdy przy sklepie nie działa butelkomat? Absolutnie nie oznacza to, że klient traci możliwość odzyskania kaucji, musi przyjechać do placówki jeszcze raz lub szukać innego czynnego butelkomatu. W świetle obowiązującego od października ub.r. prawa każdy sklep objęty systemem kaucyjnym ma obowiązek przyjąć opakowania także wtedy, gdy automat jest chwilowo niedostępny. 

Mamy informacje z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, jakie prawa przysługują klientowi w takich przypadkach.

- Niedziałający butelkomat nie znosi to obowiązku sklepu i uprawnień klienta. Jeżeli maszyna nie działa, sklep i tak ma obowiązek przyjęcia opakowania i rozliczenia kaucji - słyszymy w MKiŚ. - Jeśli automat do zwrotu opakowań (butelkomat) jest nieczynny, zapełniony lub odmawia przyjęcia prawidłowo oznakowanego opakowania, klient powinien o tym fakcie poinformować pracownika sklepu i poprosić o przyjęcie opakowań oraz rozliczenie kaucji ręcznie - podkreśla resort. 

Czy sklep musi oddać pieniądze za kaucję?

Ministerstwo przypomina że zwracane opakowanie nie musi być w ofercie sklepu; klient nie potrzebuje paragonu do jego zwrotu i powinien za nie otrzymać konkretną kwotę wskazaną na znaku kaucji. W przepisach zawarty jest bowiem bezwzględny obowiązek zwrotu kwoty pieniężnej (w gotówce lub na konto), czego sklepy na razie nie czynią. 

- Zwracający opakowanie kaucyjne ma prawo do zwrotu kaucji w formie pieniężnej. W punktach wyposażonych w automaty klient po oddaniu butelek lub puszek zwykle otrzymuje teraz wydruk z informacją o kwocie należnej do wypłaty. Taki kupon nie kończy jednak procedury zwrotu kaucji. Konsument ma pełne prawo podejść do kasy i odebrać pieniądze w gotówce, a sklep ma obowiązek je wypłacić - informuje ministerstwo klimatu.

Jak długo powinien być ważny bon za zwrot kaucji?

Jak się dowiedzieliśmy, do resortu wpłynęły też pytania o “racjonalny okres na fiskalizację takiego kuponu/ bonu”. Oto odpowiedź MKiŚ: “Zgodnie z art. 8 ust. 7a ustawy przez nieodebraną kaucję rozumie się różnicę między kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczoną na ostatni dzień danego roku kalendarzowego. W sytuacji, w której klientowi zapewniony jest zwrot kaucji zarówno bezpośrednio przy zwrocie opakowania albo w innym momencie (np. przez wydrukowanie bonu) to takie rozwiązanie nie jest sprzeczne z ustawą.

Ustawa nie odnosi się wprost do instytucji bonów i nie określa minimalnego ani maksymalnego terminu ważności. W związku ze skierowaniem powyższego zapytania przez operatorów, MKiŚ wskazuje że w ocenie ministerstwa bon powinien być ważny co najmniej miesiąc. Taki termin znajduje uzasadnienie w przepisach dot. rozliczeń pomiędzy jednostką handlową a podmiotem reprezentującym (art. 40i ust. 3)”.

System kaucyjny na świecie

System kaucyjny funkcjonuje już od wielu lat w różnych państwach świata, zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej. W Europie jest w takich krajach jak: Chorwacja, Dania, Estonia, Finlandia, Holandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia czy Szwecja. Kilka kolejnych państw UE rozważa wprowadzenie regulacji w tym zakresie. Przyjęte i projektowane rozwiązania w poszczególnych państwach różnią się od siebie między innymi w zakresie obligatoryjności systemu, rodzaju włączonych opakowań czy wysokości kaucji. W Polsce system ruszył 1 października 2025 r. 

28 marca 2026 roku instalacje Aluminium Bahrain B.S.C. – jednego z kluczowych globalnych producentów aluminium – zostały zaatakowane przez Iran. Zakład, który odpowiada za ponad 1,6 mln ton produkcji rocznie, już wcześniej ograniczył moce o 19 proc. z powodu zakłóceń logistycznych w regionie. To efekt wojny, którą wywołały Donald Trump i USA oraz Izrael atakując Iran, a ten zdecydował, że będzie destabilizował sytuację w regionie.

Spółka Aluminium Bahrain potwierdziła w komunikacie, że jego obiekt był celem irańskiego ataku w sobotę, 28 marca 2026 r. "Bezpieczeństwo i ochrona pracowników pozostają najwyższym priorytetem spółki, która potwierdza, że dwóch pracowników Alba odniosło lekkie obrażenia. Alba ocenia obecnie skalę szkód w swoich obiektach i koncentruje się na utrzymaniu ciągłości operacyjnej oraz zapewnieniu bezpieczeństwa swoim pracownikom. Spółka będzie przekazywać kolejne informacje w stosownym czasie" - poinformował największy na świecie producent aluminium.

Inflacja w marcu najwyższa od miesięcy. Najnowsze dane GUS

To wydarzenie nie jest incydentem lokalnym – to wstrząs dla całego rynku aluminium, który stanowi fundament produkcji opakowań.

Aluminium = opakowanie. Opakowanie = cena na półce

Rynek aluminium jest bezpośrednio powiązany z rynkiem opakowań. Puszki do napojów i żywności to jeden z głównych kierunków wykorzystania tego surowca. Każde zakłócenie podaży niemal automatycznie przekłada się na wzrost kosztów opakowań.

- Konflikt na Bliskim wschodzie uderza w rynek opakowań. Niewiele osób może o tym wie, ale w regionie produkuje się potężne ilości aluminium wykorzystywanego do produkcji opakowań do napojów i żywności. To co się dzieje podniesie ich ceny - mówił podczas kongresu Retail Trends 2026 (24 marca br.) Bartosz Urbaniak, Szef Bankowości Agro BNP Paribas na Europę Środkowo-Wschonią i Afrykę.

Konflikt na Bliskim Wschodzie, a ceny żywności w Polsce. Co zdrożeje najbardziej?

To oznacza jedno, że producenci opakowań zapłacą więcej za surowiec, a ten koszt bardzo szybko zostanie przeniesiony dalej – do producentów żywności i napojów.

Droższe puszki = droższa cola, droższa mielonka

Wzrost cen aluminium uderza w najbardziej masowe segmenty rynku – napoje gazowane, piwo, energetyki czy konserwy. To właśnie tam udział opakowania w koszcie produktu jest szczególnie istotny.

Bartosz Urbaniak zapytany, czy wojna w Iranie oznacza droższą "colę" odpowiedział: - Tak, to może być jeden z efektów konfliktu na Bliskim Wschodzie.

W praktyce oznacza to, że drożejące puszki mogą stać się jednym z głównych powodów podwyżek cen produktów codziennego użytku. Konsument zobaczy efekt końcowy na paragonie – nawet jeśli nie będzie świadomy, że jego źródłem jest aluminium.

Protekcjonizm uderza w luksus. Trump wprowadza cła, które paraliżują gigantów

Warto podkreślić, że ceny aluminium odnotowały wyraźny wzrost w ciągu ostatnich 30 dni, osiągając około 3431,50 USD/t (stan na 30 marca 2026 r.), co oznacza wzrost o ponad 7% w skali miesiąca.

Surowiec utrzymuje silną tendencję wzrostową, będąc ponad 35% droższym niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Rynek podlega wahaniom, z dziennymi zmianami przekraczającymi 4%.

Transport i logistyka dodatkowo podbiją ceny opakowań

Problemy nie kończą się na produkcji. Konflikt destabilizuje również kluczowe szlaki transportowe, takie jak cieśnina Ormuz czy rejon Morza Czerwonego.

Zakłócenia w transporcie aluminium oraz komponentów do jego produkcji mogą dodatkowo zwiększyć koszty opakowań. Dłuższe trasy, wyższe stawki frachtowe i ryzyko opóźnień to kolejne elementy układanki, które finalnie podbijają ceny puszek.

Retail i producenci w pułapce kosztowej

Dla sieci handlowych i producentów FMCG oznacza to presję, której trudno będzie uniknąć. Opakowanie jest jednym z podstawowych elementów produktu – nie da się go łatwo zastąpić ani wyeliminować.

Firmy mogą próbować optymalizacji, ale w dłuższej perspektywie droższe aluminium oznacza droższe opakowania, a te – wyższe ceny końcowe. Szczególnie wrażliwe są produkty o dużym wolumenie sprzedaży i niskiej marży.

Czy geopolityka uderzy w ceny w Żabce? Zarząd komentuje sytuację

Presję inflacyjną spowodowaną wysokimi cenami paliw i problemami globalnych łańcuchów dostaw mogą złagodzić w przypadku polskich producentów i detalistów obniżki cen paliw związane z pakietem CPN, który wprowadził polski rząd, a które według ekspertów mogą pozwolić na obniżenie cen nawet o 1,2 zł na litrze. Niestety ceny na stacjach mogą nadal rosnąć, jeśli konflikt będzie trwał przez kolejne tygodnie i miesiące.

Opakowanie staje się nowym źródłem inflacji

Konflikt na Bliskim Wschodzie pokazuje, że nawet pozornie odległe wydarzenia mogą bezpośrednio wpływać na ceny codziennych zakupów. Aluminium, będące podstawą produkcji puszek, staje się dziś jednym z kluczowych czynników kosztowych w branży spożywczej.

Drożejące opakowania mogą w najbliższych miesiącach stać się jednym z głównych motorów wzrostu cen żywności i napojów. A to oznacza, że skutki geopolityki coraz wyraźniej widać… przy sklepowej kasie.

Prezes Biedronki: 2026 nie będzie spacerem po parku. Geopolityczne napięcia uderzą w handel

Implementacja systemu kaucyjnego to jedno z najbardziej wymagających przedsięwzięć, z jakimi w ostatnich latach mierzy się handel. Żadna ze stron nie może przygotować się „w pojedynkę": potrzebni są producenci, operator, sieci handlowe, logistyka i recyklerzy. Współpraca Netto i operatora PolKa – Polska Kaucja pokazuje, jak ułożyć ten proces krok po kroku – bez pośpiechu, ale z pełną świadomością skali wyzwania.

Kulisy wdrożenia systemu

Pierwsze rozmowy o współpracy rozpoczęły się niemal 2 lata przed startem systemu. Netto i PolKa – Polska Kaucja od początku traktowały ten czas jako okres intensywnych testów technicznych, ale przede wszystkim operacyjnych.

– Pierwsze dwa miesiące systemu kaucyjnego pokazały nam, jak ważny był ten etap przygotowań, który wspólnie poświęciliśmy na integrację, dopracowywanie rozwiązań, procedur i różnego rodzaju procesów – mówi Jakub Linkowski, kierownik działu wsparcia operacji w Netto i dodaje: – System kaucyjny to prawdziwa gra drużynowa, w którą angażuje się operatora i niemal wszystkie działy firmy. W Netto lista zaangażowanych jednostek jest długa: od nieruchomości, działu technicznego i IT, przez finanse, prawo, supply chain, aż po zespoły zajmujące się zapobieganiem nadużyciom oraz marketing.

Na każdym etapie projektu obciążenie działów było inne. Na początku kluczowe były kwestie organizacyjne, prawne, wynajmy lokali i zgody na instalację maszyn. Następnie w grę wchodziło przygotowanie operacji, systemy informatyczne oraz logistyka opakowań. Równolegle prowadzona była praca z producentami i dostawcami, a także zarządzanie marką własną. Do tego dochodziły: procesy finansowe, rozliczenia z operatorem i producentami.

Twarzą systemu jest sprzedawca w sklepie

Same szkolenia dla zespołów sklepowych trwały ponad pół roku. Rozpoczęły się w maju 2025 roku, a wszystkie placówki otrzymały urządzenia do zbiórki ręcznej już we wrześniu, dzięki temu pracownicy mogli oswoić się z obsługą bez presji czasu. To właśnie pracownicy sklepów każdego dnia wspierają klientów w bezpośredniej obsłudze systemu, stając się pierwszym źródłem wiedzy o tym, jak poprawnie zwrócić opakowanie.

– Początkowo skala opakowań objętych kaucją była relatywnie niewielka, w poprzednim roku system nie funkcjonował jeszcze w warunkach pełnego obciążenia. Dziś liczy się to, by klient mógł oddać butelkę szybko, intuicyjnie i bez kolejek. Sprawny zwrot to już nie tylko wymóg, to element budowania lojalności. Sklepy Netto wykorzystały okres przejściowy, by budować przewagę konkurencyjną – podkreśla Marcin Socha, menadżer projektu ds. wdrażania systemów kaucyjnych w PolKa – Polska Kaucja.

Etapowanie: najpierw stabilna baza, później automaty

Jedną z najważniejszych decyzji było wyposażenie wszystkich sklepów Netto w urządzenia do zbiórki ręcznej. Zwrotomaty (RVM) instalowane są stopniowo – zgodnie z tym, jak szybko na rynku pojawiają się opakowania z logiem kaucji i jak będzie wzrastał wolumen zwrotów. Dziś struktura zbiórki to 58 proc. w butelkomatach i 42 proc. manualnie. Sieć dysponuje obecnie 90 działającymi automatami, ale plany są ambitne: rozbudowa sieci maszyn do 600 jednostek do końca 2026 roku.

– Zagwarantowanie, że wszystkie sklepy będą gotowe na 1 października, to był nasz priorytet. Mieliśmy świadomość, że pierwsze trzy miesiące startu systemu kaucyjnego to będzie rozgrzewka, więc Zwrotomaty stałyby w zasadzie bezużyteczne – wyjaśnia Linkowski.

Zbiórka ręczna odbywa się w okolicach magazynu sklepowego – to ogranicza transport brudnych opakowań przez salę sprzedaży i daje obsłudze przestrzeń, by na miejscu wyjaśnić klientom zasady zwrotu, bez spowalniania obsługi przy kasach. 

Netto świadomie podeszło też do wyboru butelkomatów. Sieć nie ograniczyła się do jednego modelu czy jednej marki, ale testuje różne rozwiązania, by wybrać te najbardziej przyjazne klientom. Duża część z nich to maszyny zewnętrzne – zlokalizowane przed sklepami, by klienci mogli podjechać autem, otworzyć bagażnik i w komfortowy sposób oddać butelki.

Integracja systemów przesądza o efektywności

Duża część prac związanych z wdrażaniem systemu kaucyjnego nie dotyczy samej instalacji automatów, ale integracji procesów finansowych, logistycznych i raportowych z istniejącymi systemami sieci handlowych. To obszar, który w wielu organizacjach wciąż pozostaje w budowie, co w praktyce oznacza większe ryzyko błędów oraz opóźnienia w raportowaniu i płatnościach.

– Tam, gdzie integracja została przeprowadzona kompleksowo, rozliczenia z operatorem odbywają się automatycznie, zespoły finansowe nie muszą angażować się w ręczne księgowania, a płatności są realizowane w sposób szybki i przewidywalny. Ma to szczególne znaczenie w kontekście nadchodzącego obowiązku KSeF, który dodatkowo zwiększy znaczenie spójnych, cyfrowych procesów rozliczeniowych – tłumaczy Marcin Socha.

Kiedy klienci zobaczą prawdziwy wolumen?

Efekty systemu będą w pełni widoczne dopiero wtedy, gdy opakowania oznaczone logiem kaucji obejmą większość rynku. To proces rozłożony w czasie, eksperci PolKa – Polska Kaucja szacują, że prawdziwym testem sytemu kaucyjnego będzie właśnie 2026 rok.

– Na naszych półkach pierwsze serie produktów objętych kaucją pojawiły się na początku listopada, a największy wzrost odnotowaliśmy po Narodowym Święcie Niepodległości. Wtedy liczba przyjmowanych opakowań w skali całej sieci wzrosła nawet trzykrotnie w ciągu jednego dnia. Od tego momentu weszliśmy w fazę obciążenia, na którą byliśmy przygotowani – mówi Jakub Linkowski.

Na tym etapie wyraźnie widać, jak dużą rolę odgrywa dobór operatora, który odpowiada nie tylko za odbiór opakowań ze sklepów, ale także za ich zabezpieczenie plombami logistycznymi, transport, rozliczenia oraz przekazanie do centrów liczenia. PolKa – Polska Kaucja, jako pierwsza wybudowała i oficjalnie otworzyła w Polsce Centrum Liczenia Opakowań. W planach ma budowę kolejnych. To właśnie ta infrastruktura decyduje o tym, czy gwałtowne skoki wolumenów są dla sieci operacyjnym problemem, czy elementem kontrolowanego procesu.

Edukacja klientów: pytania zamiast skarg

Netto od początku mocno postawiło na komunikację z klientami. Już w sierpniu sieć uruchomiła stronę internetową poświęconą systemowi kaucyjnemu oraz rozpoczęła działania informacyjne w sklepach.

– Zależało nam na tym, by klienci czuli się komfortowo z nowym systemem – wiedzieli, jak działa i w jaki sposób mogą z niego korzystać. Jeszcze przed oficjalnym startem uruchomiliśmy zbiórki testowe, które pozwoliły oswoić proces zwrotu i wprowadzić go do codziennych nawyków. Dziś kluczowa informacja pozostaje niezmienna: opakowania powinny być niegniecione i mieć czytelną etykietę z kodem kreskowym, ponieważ tylko wtedy automaty rozpoznają je bez problemu – wyjaśnia Jakub Linkowski.

W czasie testów Netto jako jedyna sieć oferowała voucher o wartości 50 groszy za każde zwrócone opakowanie zakupione w jej sklepach. Rozwiązanie to pozwoliło jednocześnie sprawdzić realną motywację klientów oraz przetestować procesy operacyjne w warunkach zwiększonego natężenia zwrotów. Efekt? W sklepach dominowały pytania dotyczące zasad działania systemu, a nie skargi czy reklamacje.

Dziś efekty tej wielomiesięcznej pracy są mierzalne: to sprawnie działający odbiór opakowań niezależnie od formy zbiórki oraz dynamicznie rosnąca liczba zwracanych opakowań, która potwierdza, że klienci Netto szybko i odpowiedzialnie przyjęli nowe zasady. Zarówno przed startem systemu, jak i po jego uruchomieniu klienci przede wszystkim pytają. Chcą zrozumieć mechanizm działania i upewnić się, że korzystają z niego prawidłowo. 

Marka własna: duże zadanie logistyczne i operacyjne

Netto, jako sieć wprowadzająca produkty własnej marki, musiało równolegle zarządzać zapasami opakowań bez oznaczeń, planować przełączenie produkcji i tworzyć nowe artykuły w systemie ERP. Sieć monitorowała stany magazynowe w cyklach tygodniowych, co pozwoliło precyzyjnie zaplanować moment wejścia produktów z nowym oznaczeniem.

– Z jednej strony musieliśmy obserwować zapasy ze starym numerem EAN, z drugiej – precyzyjnie zaplanować wejście nowych produktów w warunkach, w których sprzedaż sezonowa nie rozwijała się tak dynamicznie, jak oczekiwaliśmy. Letnie fale upałów były krótkie i szybko przechodziły, co wpłynęło na tempo rotacji starszych opakowań – wyjaśnia Jakub Linkowski.

Współpraca z PolKa rozpoczęła się dużo wcześniej: opakowania marki własnej Netto zostały zmierzone, zważone i sparametryzowane jeszcze przed oficjalnym startem systemu, co pozwala na płynne wprowadzenie ich na rynek począwszy od 2026 roku.

To doświadczenie Netto i PolKa – Polska Kaucja jest jasnym sygnałem dla całego rynku. Wdrożenie systemu kaucyjnego to nie tylko regulacyjny obowiązek, ale szansa na budowanie przewagi konkurencyjnej. Przemyślane procesy, partnerskie podejście i inwestycja w edukację klientów nie tylko chronią środowisko, ale też pomagają firmom wyprzedzać rosnące oczekiwania konsumentów i ewoluujące standardy prawne. To współpraca, która udowadnia, że zrównoważony rozwój i efektywny biznes są zbieżne – pod warunkiem, że wdrożenie opiera się na strategicznym planowaniu i proaktywnym działaniu, a nie na reagowaniu w ostatniej chwili.

Pięć miesięcy funkcjonowania i pierwsze wnioski

System kaucyjny (DRS), wdrożony w październiku 2025 roku, miał uporządkować gospodarkę opakowaniami i ograniczyć zaśmiecenie przestrzeni publicznej. W połączeniu z planowaną rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP) stanowi jeden z kluczowych elementów transformacji w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego. 

Jak podkreśla Radosław Gawlik prezes Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA, system wymaga jednak ciągłych korekt – Naszym celem jest […] pokazanie, jak powinno się ten budujący system modyfikować i poprawiać –

Główny problem? Nie wszystkie opakowania objęte kaucją

Jednym z najczęściej wskazywanych problemów jest brak objęcia systemem wszystkich opakowań. Dotyczy to m.in. szkła jednorazowego, w tym popularnych "małpek”, których sprzedaje się w Polsce nawet ok. 2 mln dziennie.

Jak zauważa Jacek Werder – Brak szkła jednorazowego w systemie kaucyjnym jest oczywistym problemem –

Kontrowersje budzi także decyzja o pozostawieniu poza systemem części opakowań wielorazowych, w tym butelek po piwie – przynajmniej do 2028 roku Zdaniem ekspertów osłabia to spójność systemu i jego efektywność.

Podobnie ocenia sytuację Paweł Pomian – Zbyt wiele wyjątków sprawia, że system traci impet i czytelność –

System kaucyjny drive-thru. Rewolucja na parkingach polskich sieci

Sklepy na pierwszej linii systemu

Najwięcej wyzwań ujawnia się jednak na poziomie operacyjnym, czyli w sklepach. To tam trafiają zarówno konsumenci, jak i ich frustracje.

Pracownicy handlu wskazują na:

• niewystarczającą liczbę działających automatów,
• zbyt rzadki odbiór opakowań,
• brak przestrzeni magazynowej,
• dodatkowe obowiązki bez wsparcia kadrowego.

W efekcie to kasjerzy i pracownicy sklepów stają się "pierwszą linią” systemu  i często adresatem niezadowolenia klientów.

– Mam kolejkę do kasy, a z drugiej strony ludzi do automatu. […] A te, co nie zostaną przyjęte, chwilę później znajduję pod sklepem – relacjonuje pracownica jednego z dyskontów.

"Polak potrafi” czyli jak omijany jest system

Niejasności i wyłączenia sprzyjają również nadużyciom. Jak wskazują pracownicy sklepów – zdarzają się sytuacje, w których klienci próbują "obejść” system, np. skanując jedno opakowanie, a oddając inne.

Eksperci podkreślają jednak, że źródłem problemu nie są wyłącznie zachowania konsumentów, lecz przede wszystkim konstrukcja systemu – im więcej wyjątków i niejednoznacznych zasad, tym większe pole do nadużyć.

System kaucyjny w Polsce: Satysfakcja czy frustracja? Pierwsze miesiące wdrożenia

Brakuje jasnych zasad dla konsumentów

Kolejnym wyzwaniem pozostaje niedostateczna komunikacja zasad działania systemu. Zdaniem ekspertów zabrakło szerokiej kampanii edukacyjnej, która w prosty sposób wyjaśniałaby:

• jakie opakowania podlegają kaucji,
• gdzie można je oddać,
• jak działa system w praktyce.

Efektem jest rosnąca dezinformacja oraz błędne przekonania dotyczące kosztów i efektywności systemu.

Operatorzy o wyzwaniach

Operatorzy systemu wskazują, że jego rozwój postępuje. Rośnie liczba punktów zbiórki, a konsumenci coraz częściej korzystają z automatów.

Jak podkreśla Zygmunt Ochał wiceprezes zarządu Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka SA.– Rośnie liczba produktów objętych kaucją, a konsumenci coraz częściej korzystają ze zwrotu opakowań –

Jednocześnie branża zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia realiów operacyjnych handlu, a zwłaszcza mniejszych placówek, dla których logistyka i magazynowanie opakowań stanowią istotne wyzwanie.

System kaucyjny przechodzi test logistyki zwrotnej. Miliony opakowań w obiegu

System potrzebuje korekty, nie rewolucji

Po kilku miesiącach działania system kaucyjny wyraźnie wychodzi z fazy wdrożeniowej i zaczyna być oceniany przez pryzmat codziennej praktyki. Widać rosnące zaangażowanie konsumentów, ale równolegle narastają problemy związane z niejednolitymi zasadami i niedostosowaną infrastrukturą. Dla handlu oznacza to dodatkowe obciążenia operacyjne i konieczność bieżącego reagowania na niedoskonałości systemu. Dalszy rozwój będzie zależał od zdolności do jego uporządkowania tak, aby był jednocześnie efektywny środowiskowo i wykonalny w realiach rynku.

Vouchery na kilkaset złotych i rekordowe liczby butelek oddawanych przez pojedynczych klientów pokazują, że system kaucyjny w Polsce nabiera dynamiki. Choć początki wiązały się z logistycznym wyzwaniem, dane z pierwszych miesięcy 2026 roku nie pozostawiają złudzeń – Polacy oswajają nowe zasady, a zwrot opakowań wpisuje się w ich zakupową rutynę. Dziś priorytetem handlu jest zapewnienie maksymalnej płynności procesu – od eliminacji kolejek przy kasach, po automaty dostępne bezpośrednio z parkingu. Jakie zatem nowości czekają nas w dalszej części 2026 roku?

Wiedza klientów o systemie kaucyjnym

Dane z wrześniowego badania IBRiS na zlecenie agencji Clear Communication Group pokazały, że miesiąc przed startem systemu 47 proc. Polaków wiedziało, jak działa system kaucyjny, 25 proc. słyszało o nim, ale nie znało szczegółów, a 28 proc. nigdy wcześniej się z nim nie zetknęło. Wyniki pokazują, jak trudne jest dotarcie z praktycznymi informacjami do szerokiej grupy konsumentów tuż przed wdrożeniem.

– Dla klienta twarzą systemu kaucyjnego jest osoba za ladą. Nie interesuje go, ilu mamy w Polsce operatorów, ale czy proces jest wygodny i zrozumiały. Od jasnych oznaczeń, przez proste komunikaty, po empatyczną obsługę – od tego zależy, czy zwrot stanie się naturalnym nawykiem, czy będzie nazywany uciążliwym obowiązkiem – tłumaczy Magdalena Markiewicz, prezes zarządu PolKa – Polska Kaucja.

Choć kampania edukacyjna Ministerstwa Klimatu i Środowiska ruszyła 1 września 2025 r., jej zasięg nie zapewnił pełnej świadomości wszystkich konsumentów. Mijają miesiące, a wielu Polaków wciąż deklaruje brak wiedzy na temat zasad systemu. Dlatego dziś sklepy to nie tylko punkt zbiórki, ale też centra edukacji. Tam, gdzie działania są konsekwentne, konsumenci szybciej rozumieją mechanizm systemu i zaczynają z niego korzystać – co przekłada się na efektywność całego systemu.

– Nasi klienci błyskawicznie przeszli od etapu nauki do fazy nawyku. Najlepiej widać to w twardych danych: tylko między styczniem a lutym liczba zwrotów w Netto wzrosła o 5,5 raza. To efekt wczesnej edukacji pracowników i klientów, ale też strategii, którą obraliśmy. W naszych sklepach butelki nie są przyjmowane przy kasach, więc ich nie blokują. Medialne doniesienia o frustracji to klasyczny objaw choroby wieku dziecięcego, która już wygasa wraz ze stabilizacją systemu. Polacy nie tylko doceniają wpływ na środowisko, ale przede wszystkim traktują kaucję jako prosty i skuteczny sposób na obniżenie codziennych rachunków – mówi Jakub Linkowski, kierownik działu wsparcia operacji w Netto.

Ujawnia ponadto, że butelkomaty (RVM) są zlokalizowane w większości przypadków na zewnątrz sklepów Netto. Według  założeń sieci około 90 proc. jej placówek będzie miało maszyny RVM zlokalizowane poza sklepem.

Gdzie najlepiej oddawać opakowania kaucyjne?

Dla wielu konsumentów kluczowe jest, czy mogą oddać opakowania przy okazji codziennych aktywności – zakupów, drogi ze szkoły czy siłowni, przejazdu przez miasto. W praktyce oznacza to, że system najlepiej działa wtedy, gdy wpisuje się w naturalne trasy mieszkańców.

– Rok 2026 pokaże, jak dużą wartość miały liczne pilotaże i przygotowania w handlu. Dobrym przykładem odpowiedzialnej sieci jest Netto, które przygotowywało się do zmian już od 2024 r. Najpierw testując manualną zbiórkę opakowań, a następnie systematycznie wprowadzając automaty zwrotne. Sieć wprowadziła również opcję zwrotu opakowań przy parkingu, co zwiększa komfort i skraca czas obsługi – wylicza Markiewicz.

Czy jest drive-thru do zwrotu opakowań kaucyjnych?

Rozwiązania inspirowane modelem drive-thru pokazują, w jakim kierunku może rozwijać się system kaucyjny w najbliższych latach. Zwrot opakowań bez konieczności wchodzenia do sklepu pozwala ograniczyć czas obsługi i zmniejszyć kolejki przy automatach, co ma znaczenie zwłaszcza w dużych miastach oraz przy sklepach o dużym natężeniu ruchu.

– Chcieliśmy, aby oddawanie butelek było wygodne oraz nie wymagało noszenia dodatkowych opakowań po sklepie. Podjeżdżasz samochodem, wrzucasz do automatu i gotowe. Część klientów kontynuuje zakupy, by zrealizować voucher, inni ruszają w dalszą trasę. Tegoroczna zima, ze śniegiem, mrozem oraz śliskimi powierzchniami, była prawdziwym testem dla tego rozwiązania. Na szczęście automaty RVM, które znajdowały się na zewnątrz, działały niezawodnie mimo wyjątkowo trudnych warunków pogodowych – tłumaczy Linkowski.

Testy różnych metod oddawania opakowań kaucyjnych

Coraz częściej automaty zwrotne pojawiają się w przestrzeni publicznej – przy parkingach, obiektach rekreacyjnych czy w pobliżu osiedli. Przykładem jest pilotaż PolKa – Polska Kaucja w Tarnobrzegu.

– Automat pracował 24/7 przez trzy miesiące, obsługując tysiące opakowań bez awarii. Testy nad jeziorem pokazały odporność na zmienne warunki pogodowe, skuteczne odrzucanie niekwalifikowanych przedmiotów, rolę monitoringu w bieżącej kontroli, aktywizację mieszkańców dzięki kuponom oraz korzyść całodobowej dostępności, z której korzystali również turyści – podsumowuje Bartosz Dworaczyk, product manager w 4VS.

Sukcesy projektów pilotażowych oraz wdrażanie rozwiązań typu drive-thru wyznaczają kierunek ewolucji polskiego systemu kaucyjnego. W 2026 roku system kaucyjny przestaje być postrzegany jako organizacyjne wyzwanie, a staje się integralnym elementem nowoczesnej gospodarki obiegu zamkniętego. Kluczowa okaże się synergia między technologią, edukacją prowadzoną bezpośrednio w punktach sprzedaży a maksymalnym uproszczeniem procesów logistycznych. Jeśli zwrot opakowania będzie procesem intuicyjnym i wkomponowanym w codzienne nawyki – jak zakupy czy dojazd do pracy – Polska ma szansę szybko dołączyć do grona europejskich liderów recyklingu.

Silny&Salamon wspiera logistykę zwrotną

Ogólnopolski system kaucyjny wystartował jesienią ubiegłego roku, a od stycznia 2026 roku kaucja w wysokości 50 groszy objęła butelki plastikowe, puszki oraz szklane opakowania po napojach. Skala tego przedsięwzięcia codziennie testuje wydolność łańcuchów dostaw w całej Polsce.

Kluczem do stabilności procesów jest zdolność do szybkiej adaptacji do zmiennych potrzeb rynku. W procesie tym aktywnie uczestniczy spółka Silny&Salamon, dostarczająca niezbędne zabezpieczenia do transportu surowców.

Cele recyklingowe i postawy konsumentów

Głównym założeniem nowych przepisów jest radykalne zwiększenie poziomów odzysku surowców w najbliższych latach. Do 2028 roku Polska ma osiągnąć poziom 77 proc. selektywnej zbiórki, a rok później wskaźnik ten musi wzrosnąć do 90 proc. Powodzenie tych planów zależy jednak w dużej mierze od postaw samych konsumentów i ich wygody przy zwrocie butelek. Dane pokazują, że napoje w opakowaniach kaucyjnych kupiło już 80 proc. Polaków.

Wyzwania dla branży handlowej i dostawców

Logistyka zwrotna to złożony mechanizm, w którym każdy element musi działać bez zakłóceń, aby kaucja sprawnie wracała do klientów. Zliczanie i transport milionów sztuk opakowań wymaga precyzyjnego zabezpieczenia, co gwarantują m.in. certyfikowane plomby. 

Ewa Knapińska, dyrektor działu logistyki w firmie Silny&Salamon, potwierdza, że do połowy marca firma dostarczyła już około 4 mln specjalistycznych plomb kaucyjnych niezbędnych do zamykania i zabezpieczania worków z policzonymi opakowaniami.

– Logistyka zwrotna w tym obszarze cały czas się jeszcze kształtuje. Na bieżąco obserwujemy potrzeby, doradzamy i proponujemy skuteczne rozwiązania. Zapewniamy plomby bezpośrednio operatorom, jak i firmom kompletacyjnym, które dostarczają komplety worków wraz z zabezpieczeniami i indywidualnymi kodami. Otrzymujemy też zlecenia interwencyjne, co pokazuje, że branża musi reagować szybko, by zachować płynność operacji – podkreśla Ewa Knapińska.

Retail Trends 2026. Debata o systemie kaucyjnym: między sukcesem zbiórki a walką o rentowność

Firma Silny&Salamon dysponuje ponad 35-letnim doświadczeniem w dostarczaniu rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo w transporcie i logistyce. Spółka współpracuje z największymi graczami na rynku, takimi jak Carrefour czy Grupa Azoty.

Perspektywy rozwoju systemu w Europie

W styczniu 2025 roku Silny&Salamon dołączyła do europejskiej sieci PackSynergy, co otworzyło nowe możliwości wymiany doświadczeń w branży opakowań. Międzynarodowa kooperacja pozwala na monitorowanie najnowszych trendów i innowacji, które mogą usprawnić polski system kaucyjny. Monitorowanie zagranicznych praktyk pomaga w lepszym zarządzaniu procesami produkcyjnymi i logistycznymi w kraju. Pozwala to na szybsze reagowanie na ewentualne zatory w punktach odbioru odpadów.

System kaucyjny przestał być teoretycznym zapisem w ustawie – stał się codziennością, która zmienia nawyki zakupowe i krajobraz polskich miast. Dane przedstawione przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska są imponujące. Jak poinformowała pierwsza z prelegentek debaty, wiceminister Anita Sowińska, tylko do połowy marca 2026 roku zebrano w Polsce ponad 300 milionów opakowań, a dobowa zbiórka liczona jest w milionach sztuk.

– To skokowy, budujący wzrost. Wyciągamy wnioski z doświadczeń m.in. z Rumunii, gdzie system działa od dwóch lat. Wiemy już, że sierpień i wrzesień przyniosą nawet dwukrotność obecnych wolumenów. Musimy być na to gotowi – podkreśliła minister Sowińska.

Kluczowym wnioskiem z pierwszego kwartału jest dominacja zbiórki automatycznej. Mimo dużej liczby punktów zbiórki ręcznej, to automaty przejmują ponad 90 proc. strumienia odpadów, co potwierdza, że polski konsument stawia przede wszystkim na wygodę i szybkość procesu.

Kaufland i Żabka: kaucja jako magnes na klienta

Dla dużych sieci handlowych system kaucyjny stał się nowym narzędziem budowania lojalności. Paweł Pawlak, odpowiedzialny za wdrożenie systemu w sieci Kaufland, wskazał na zaskakujący efekt prosprzedażowy.

– W niektórych naszych sklepach zbiórka generuje wzrost liczby klientów o 13-15 proc.. Konsumenci przychodzą oddać opakowania, a odzyskane środki natychmiast wydają na nowe zakupy. To realna przewaga konkurencyjna – wyjaśniał Pawlak.

Z kolei Joanna Kasowska z Grupy Żabka przypomniała o skali wyzwania w małym formacie. Sieć udostępniła 12 tys. punktów zwrotu, dbając o to, by franczyzobiorcy byli odpowiednio wynagradzani za dodatkową pracę poprzez tzw. handling fee. Bliskość punktu zwrotu okazuje się kluczowa dla sukcesu całego ekosystemu.

Ciemna strona rewolucji, czyli koszty i „afera pięciu worków”

Mimo sukcesu wizerunkowego, debata obnażyła realne problemy logistyczne systemu. Mały handel alarmuje: bariera wejścia w automatyzację jest ogromna. Koszt jednego butelkomatu to obecnie blisko 180 tys. złotych. Dla mniejszych placówek to wydatek drastycznie obciążający rentowność, zwłaszcza przy niepewności co do ostatecznych stawek za obsługę.

Kolejnym wyzwaniem jest logistyka odbiorów. Jakub Ogórek (Polski System Kaucyjny) oraz Magdalena Markiewicz (PolKa) odnieśli się do pojawiających się w mediach społecznościowych zdjęć zalegających worków przed sklepami.

– Logistyka odzysku to praca na otwartym organizmie. Każde odchylenie od rutyny budzi emocje, ale musimy pamiętać, że system ma dopiero kilka miesięcy. Potrzebujemy skali i czasu, by harmonogramy odbiorów stały się przewidywalną rutyną dla personelu sklepu – apelował Jakub Ogórek.

Mamy najbardziej skomplikowany system w Europie?

Eksperci zgodnie uznali, że polski model systemu kaucyjnego jest unikalny w skali kontynentu ze względu na swoją pluralistyczną strukturę. Posiadamy aż ośmiu operatorów, co wymusza bezprecedensową współpracę w zakresie integracji systemów IT, kasowych (POS) oraz logistycznych.

– Połączyliśmy systemy urządzeń z oprogramowaniem normowym i kasowym w rekordowym czasie. Wyzwaniem pozostaje raportowanie danych przez sklepy oraz synchronizacja rozliczeń między operatorami a wprowadzającymi produkty – podkreślali uczestnicy debaty.

Co przyniesie druga połowa 2026 roku?

Branża przygotowuje się obecnie na dwa kluczowe testy wydajnościowe: nadchodzący szczyt wielkanocny oraz letnie „piki” sprzedażowe w sierpniu i wrześniu. Kluczowe punkty na mapie drogowej sektora retail do końca roku, na które wskazali eksperci, to:

• Optymalizacja tras logistycznych: skrócenie czasu oczekiwania na odbiór surowca ze sklepów.
• Edukacja personelu: usprawnienie raportowania w celu uniknięcia zatorów płatniczych.
• Digitalizacja: dalsza integracja systemów POS z bazami danych operatorów.
• Debata o stawkach: przegląd kosztów operacyjnych i dostosowanie opłat handling fee do realnego nakładu pracy personelu.

Mały handel na krawędzi: automat to minimalny wydatek rzędu 30 tys. zł

Maciej Ptaszyński (PIH) zwrócił uwagę na dramatyczną sytuację mniejszych sklepów, które nie zawsze radzą sobie z finansowym ciężarem systemu. Choć zbiórka automatyczna jest bardziej efektywna, dla wielu może być znaczącą barierą nie do przejścia.

– Małe sklepy muszą wejść w ten system, często działając na granicy rentowności. Jedno urządzenie do zbiórki to koszt minimum 30 tysięcy złotych. Sklepy stają przed wyborem: albo potężna inwestycja, albo zbiórka manualna, która pozornie jest tańsza, ale generuje ogromne koszty pracy personelu i zabiera cenny czas – alarmował prezes PIH.

Retail Trends 2026. Debata o przyszłości opakowań: regulacyjne tsunami, urzędnicze wizje i wkurzeni klienci

Logistyczne "trasówki" i walka z wizerunkiem

Debata dotknęła palącego problemu zalegających worków z opakowaniami. Jakub Ogórek (Polski System Kaucyjny) oraz Magdalena Markiewicz (PolKa) tłumaczyli, że system wciąż jest w fazie “układania się”, a skala operacji jest gigantyczna.

– Logistyka odbiorów to praca na otwartym organizmie. Jeśli gdzieś skumuluje się pięć worków, w dobie mediów społecznościowych natychmiast mamy aferę. Musimy edukować opinię publiczną: przy tej skali odchylenia są naturalne. Każdy operator reaguje na bieżąco, ale potrzebujemy jeszcze kilku miesięcy, by harmonogramy odbiorów stały się dla pani w sklepie rutyną – wyjaśniał Jakub Ogórek.

Magdalena Markiewicz dodała, że dopiero szczyt sezonu wakacyjnego (sierpień i wrzesień 2026) mogą okazać się papierkiem lakmusowym dla operatorów. – Dopiero wtedy zobaczymy, jak system poradzi sobie z letnim szczytem konsumpcji napojów – zauważyła Markiewicz.

Cyfrowy kręgosłup systemu: POS, IT i odpady

Uczestnicy debaty podkreślali, że za każdą butelką w automacie stoi skomplikowana architektura informatyczna. Polska jest unikalnym rynkiem, gdzie w krótkim czasie trzeba było połączyć systemy ośmiu operatorów z tysiącami systemów kasowych (POS).

– Połączyliśmy systemy urządzeń z systemami kasowymi w rekordowym czasie. To nasza codzienna praca z dostawcami IT – sprawić, by wszystko zagrało. Wyzwaniem jest też gospodarka odpadowa, która musi zrozumieć, że system kaucyjny to nie jest zwykły wywóz śmieci, ale szybka logistyka surowca – podsumował jeden z dyskutantów.

Najważniejsze wyzwania na nadchodzące miesiące:

• Edukacja sklepów: Konieczność poprawy raportowania danych przez placówki handlowe, co jest kluczowe dla rozliczeń między operatorami.
• Efektywność vs. Koszty: Producenci naciskają na niskie opłaty, a handel na wyższe stawki za obsługę (handling fee) – znalezienie złotego środka będzie kluczowe dla stabilności systemu.
• System kaucyjny w marcu 2026 roku to sprawnie działająca, choć wciąż wymagająca kalibracji maszyna. Kolejne miesiące pokażą, czy osiem konkurujących ze sobą operatorów zdoła stworzyć synergię, która nie obciąży nadmiernie konsumenta oraz mniejszych detalistów. 

  

  Partnerzy Retail Trends 2026

  FOTO: fot. Wydawnictwo Gospodarcze

Konsumenci chcą prostych i czytelnych informacji

Aż 80% respondentów deklaruje, że oznaczanie produktów flagą kraju pochodzenia jest pomocne przy podejmowaniu decyzji zakupowych. To wyraźny sygnał, że konsumenci oczekują prostych, intuicyjnych komunikatów, które ułatwiają orientację na półce sklepowej.

W praktyce oznaczenia tego typu mogą pełnić funkcję szybkiej wskazówki zakupowej – szczególnie w kontekście rosnącego zainteresowania lokalnością, jakością oraz bezpieczeństwem żywności. Flaga kraju pochodzenia staje się więc nie tylko elementem wizualnym, ale także narzędziem wspierającym świadome wybory konsumenckie. 

System kaucyjny w Polsce: Satysfakcja czy frustracja? Pierwsze miesiące wdrożenia

Poparcie wysokie, świadomość niska

Pomimo wyraźnego poparcia dla idei, jedynie 39% badanych deklaruje, że wie o wprowadzeniu obowiązku oznaczania produktów flagą kraju pochodzenia. Oznacza to istotną lukę informacyjną, która może ograniczać skuteczność wdrażanych przepisów.

Z perspektywy rynku detalicznego to sygnał, że same przepisy nie wystarczą. Zdaniem autorów analizy konieczne jest ich wsparcie odpowiednią komunikacją, zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i w punktach sprzedaży. Bez niej konsumenci mogą nie dostrzegać zmian, które realnie wpływają na sposób prezentacji produktów.

Detaliści przed szansą na wyróżnienie oferty

Wyniki badania wskazują, że oznaczenia pochodzenia mogą być skutecznym narzędziem budowania przewagi konkurencyjnej – szczególnie dla producentów i detalistów oferujących produkty krajowe.

Jednocześnie handel stoi przed wyzwaniem odpowiedniego wyeksponowania tych informacji w miejscu sprzedaży oraz ich włączenia w komunikację marketingową. Transparentność i czytelność przekazu mogą bezpośrednio przełożyć się na decyzje zakupowe klientów.

Wpływ na strategie zakupowe i politykę asortymentową

Eksperci rynku wskazują, że rosnące znaczenie informacji o pochodzeniu produktów może w dłuższej perspektywie wpływać na kształtowanie oferty handlowej. Detaliści mogą częściej eksponować produkty krajowe lub wprowadzać dodatkowe oznaczenia wspierające narrację "lokalności”, odpowiadając na oczekiwania konsumentów.

Z perspektywy producentów oznacza to również większą presję na transparentność łańcucha dostaw oraz jasne komunikowanie miejsca pochodzenia surowców. W efekcie oznaczenia flagą mogą stać się jednym z elementów budowania zaufania do marki i jakości produktu.

Nowy konsument już tu jest. Handel musi się dostosować do rzeczywistości leków na otyłość

Potrzeba edukacji konsumenckiej

Niska świadomość obowiązujących przepisów pokazuje, że rynek stoi przed koniecznością intensyfikacji działań edukacyjnych. Kampanie informacyjne, zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i w punktach sprzedaży, mogą odegrać kluczową rolę w zwiększaniu rozpoznawalności nowych oznaczeń.

Bez tego istnieje ryzyko, że potencjał regulacji nie zostanie w pełni wykorzystany, a konsumenci nie będą świadomie korzystać z dostępnych narzędzi wspierających ich decyzje zakupowe.

Źródło: Food Research Institute, "Barometr Rolniczy”, Panel Badawczy Ariadna

Minęło kilka miesięcy od startu systemu kaucyjnego. Branża handlowa i operatorzy systemowi są na etapie intensywnego wdrażania procedur kaucyjnych. Skalowanie zbiórki w sklepach wielkopowierzchniowych i wsparcie dla handlu małoformatowego to kluczowe działania, które mają ustabilizować system i przygotować rynek na skokowe wolumeny zwrotów. Emocji i znaków zapytania nie brakuje, dlatego ruszamy z drugą częścią “Przewodnika po systemie kaucyjnym”. Artykuły w ramach tego cyklu będziemy publikować przez cały rok, podobnie jak przy pierwszej części Przewodnika w 2025 r. Dziś pierwszy temat: “Satysfakcja czy frustracja? Jaka emocja przeważa wśród klientów, detalistów i operatorów w pierwszych miesiącach działalności systemu kaucyjnego?”.

System kaucyjny okiem klientów sklepów  

Ponad połowa Polaków (50,5 proc.) negatywnie ocenia funkcjonowanie systemu kaucyjnego – wynika z badania IBRIS dla "Rzeczpospolitej". Sondaż przeprowadzono w marcu br. wśród 1073 respondentów, pytając ich o ocenę działania mechanizmu zwrotu plastikowych opakowań. W tej grupie 30,3 proc. badanych uznało, że działa on "źle", a 20,2 proc. określiło jego funkcjonowanie jako "bardzo złe".

Pozytywne opinie są zdecydowanie mniej liczne. W sumie 27,6 proc. uczestników badania oceniło system dobrze, a jedynie 4,8 proc. uznało jego działanie za "bardzo dobre". Jednocześnie część badanych nie ma wyrobionego zdania (19,7 proc.), a 2,2 proc. przyznało, że w ogóle nie słyszało o systemie kaucyjnym.

W tym samym badaniu zapytano również respondentów o to, jak często zwracają plastikowe opakowania w ramach systemu kaucyjnego. Odpowiedzi pokazują, że duża część konsumentów w praktyce nie korzysta z tego rozwiązania (aż 48,1 proc.), kolejne 24,4 proc. badanych przyznało, że robi to rzadko, a 21,9 proc. wskazało odpowiedź "często". 

Takie wyniki budzą pytania o przyczyny aż tak dużego niezadowolenia społeczeństwa. Są też niepokojące w kontekście założeń systemu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada bowiem, że docelowo do systemu będzie wracać od 90 do 95 proc. opakowań objętych kaucją.

Jedną z przyczyn na pewno jest zbyt mała jeszcze liczba zwrotomatów. Dziś działa zaledwie około 20 proc. docelowej liczby maszyn, więc przy takim niedoborze RVM klient z jedną butelką po prostu rezygnuje z jej oddania, i trudno mu się dziwić. Zaczynają też tworzyć się kolejki,  m.in. za sprawą tzw. zawodowych zbieraczy, którzy przynoszą do automatów po kilka worków opakowań naraz i blokują go nawet na kwadrans. 

To incydentalne przypadki, ale pokazujące prawdziwe napięcie. W kolejnych miesiącach, wraz z instalacją kolejnych maszyn, ten problem będzie stopniowo znikał. Na razie, zamiast się denerwować, radzimy rozejrzeć się wokół - dzięki nim na naszych ulicach i parkach jest zdecydowanie czyściej, choć akcja Sprzątanie Świata, organizowana co roku wiosną z okazji Dnia Ziemi, dopiero przed nami. 

Magdalena Markiewicz, prezes zarządu PolKa – Polska Kaucja, uważa, że będące coraz częstszym widokiem kolejki do butelkomatów to paradoksalnie dobry znak. - Oznaczają bowiem, że Polacy chcą oddawać opakowania za kaucją i robią to coraz chętniej. System działa krótko i potrzebuje jeszcze czasu na ustabilizowanie i pełną operacyjność. Przechodzimy  przez choroby wieku dziecięcego i musimy z nich wspólnie - jako operatorzy, sklepy oraz konsumenci – wyrosnąć - tłumaczy.

Pytamy więc sieci handlowe, jak działa u nich system kaucyjny, oraz operatorów o ich pierwsze odczucia po starcie rozwiązania. 

System kaucyjny w dużej sieci handlowej 2026

Zacznijmy od handlu wielkopowierzchniowego, bowiem to właśnie duży handel jest ustawowo zobligowany do działania w systemie i to te jednostki stoją w tym roku przed wyzwaniem przyjęcia i fizycznej obsługi ogromnych wolumenów opakowań. Zapytaliśmy więc sieć Auchan, na jakim jest etapie wdrażania systemu kaucyjnego. 

W sklepach tej sieci przeważa zbiórka automatyczna - obecnie stanowi ona ok. 86,5 proc. wszystkich punktów zbiórki. Recyklomaty są zainstalowane w 80 lokalizacjach, a w 35 opakowania są przyjmowane w sposób ręczny, ale również tam planowana jest instalacja recyklomatów.

- Z naszych obserwacji wynika, że klienci chętnie korzystają z systemu kaucyjnego. Na początku jego funkcjonowania wyzwaniem był zbyt niski poziom odbiorów opakowań przez operatora, jednak problem ten został już rozwiązany - zapewnia Hanna Bernatowicz, dyrektor komunikacji Auchan Polska. - Oczywiście, zdarza się, że automaty są przepełnione, jednak jest to standardowa sytuacja operacyjna. W takich przypadkach pracownicy wymieniają worek na zwracane opakowania, co zazwyczaj zajmuje około 2–3 minut - zapewnia. 

Informuje przy tym, że sieć Auchan - we współpracy z operatorem systemu oraz działem logistyki - wdrożyła stały harmonogram odbiorów ze sklepów. W zależności od lokalizacji i zapotrzebowania opakowania są odbierane najczęściej 2-3 razy w tygodniu, choć w niektórych sklepach odbywa się to 1-2 razy w ciągu dwóch tygodni. Sytuacja jest na bieżąco monitorowana, a częstotliwość odbiorów dostosowywana do aktualnych potrzeb. 

W najbliższych miesiącach planujemy przede wszystkim przyspieszyć montaż recyklomatów w pozostałych lokalizacjach oraz kontynuować działania związane z optymalizacją procesu odbioru opakowań ze sklepów - zapowiada Hanna Bernatowicz. 

System kaucyjny w małej sieci handlowej 2026

W spokojnym tonie o systemie kaucyjnym wypowiada się także przedstawiciel handlu małoformatowego - Wojciech Grzeszczak, prezes Elity Kupców, która jest organizatorem sieci Limonka. - W mojej ocenie dobrze przygotowaliśmy naszych partnerów do wdrożenia systemu kaucyjnego. Podczas webinarów organizowanych w minionym roku właściciele sklepów mieli możliwość zapoznania się z założeniami systemu oraz dostępnymi opcjami wyposażenia sklepów w urządzenia kaucyjne. Otrzymali też rekomendacje wybranych maszyn wraz z kompletem informacji technicznych oraz wynegocjowaną ceną - informuje nas Wojciech Grzeszczak.

Podkreśla przy tym, że dużo czasu poświęcono na omówienie zagrożeń związanych z nieprzystąpieniem sklepów do systemu. - Jako organizator sieci przygotowaliśmy program wsparcia finansowego sklepów LimonKAucyjna, polegający na dofinansowaniu dostosowania systemowego sklepów do wdrożenia systemu kaucyjnego oraz sfinansowania rocznego abonamentu w kaucyjnych.pl. Wraz z Grupą Chorten wynegocjowaliśmy ponadto warunki umów z operatorami systemu zapewniające naszych sklepom atrakcyjne handling fee za zbiórkę  - wymienia przedstawiciel sieci Limonka.

Elita Kupców uruchomiła również zakładkę na stronie internetowej https://limonka.sklep.pl/system-kaucyjny/ przybliżającą klientom założenia systemu kaucyjnego oraz umożliwiającą szybkie znalezienie sklepu Limonka w którym można oddać opakowanie i odzyskać kaucję. - Teraz przed nami kampania informacyjna w tym zakresie - zapowiada przedstawiciel sieci Limonka, który przyznaje, że jeszcze wiele pracy przed nimi, gdyż z każdym dniem pojawia się coraz więcej partnerów zainteresowanych wdrożeniem systemu kaucyjnego. 

- Cieszy mnie to, ponieważ zależy nam na tym, aby klienci naszych sklepów mieli możliwość odzyskania kaucji blisko swojego do domu, a sklepy Limonka są świetnym miejscem w którym można ten temat załatwić - uważa Wojciech Grzeszczak.

Pierwsze miesiące systemu kaucyjnego okiem operatorów

Jak widać, w pierwszych miesiącach pełnego funkcjonowania systemu kaucyjnego mamy do czynienia z mieszanką różnych emocji (klienci vs sieci handlowe), co jest naturalne przy tak dużej zmianie. Wśród operatorów występuje podobna emocja, jak w sieci Limonka: satysfakcja, bo po długim czasie przygotowań i budowania systemu od podstaw następuje teraz realne zaangażowanie konsumentów i rośnie skala zbiórki. 

- Zauważamy też frustrację wynikającą z uczenia się nowych procesów – zarówno po stronie sklepów, jak i klientów. Konsumenci wciąż uczą się, jak rozpoznać opakowanie objęte kaucją, w jakim stanie je oddać i jak korzystać z automatów. Sklepy natomiast uczą się organizacji zbiórki w codziennej pracy. Nasze doświadczenie pokazuje, że tam, gdzie wiedza rośnie, emocje szybko się stabilizują, a system zaczyna być postrzegany jako przewidywalny element codzienności - tłumaczy Jakub Ogórek, prezes spółki Polski System Kaucyjny. 

Dariusz Dworzecki, dyrektor ds. rozwoju i sieci zbiórki w Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny, zwraca uwagę na jeszcze jedną emocję, która również opisuje pierwsze miesiące funkcjonowania systemu. - To zaskoczenie. Przy stosunkowo niewielkiej kampanii społecznej oraz - trzeba to uczciwie powiedzieć - dużej liczbie krytycznych komentarzy w internecie, największym zaskoczeniem okazała się pozytywna postawa konsumentów - komentuje Dariusz Dworzecki.

Warto przypomnieć, że pierwsze miesiące funkcjonowania systemu obejmowały okres przejściowy. Do grudnia 2025 r. w obiegu dominowały jeszcze opakowania bez oznaczenia kaucji, ponieważ sklepy i producenci wyprzedawali wcześniejsze stany magazynowe. W praktyce oznaczało to mniejszą skalę zwrotów, relatywnie spokojniejszy czas, ale też dezorientację wśród klientów. Dla wielu zespołów był to odpowiedni moment na oswojenie się z nowymi procedurami, dopracowanie organizacji pracy oraz odpowiadanie na pierwsze pytania klientów, zanim wolumen znacząco wzrósł od stycznia br.

Kto dobrze sobie radzi w systemie kaucyjnym? 

Za prawidłowym funkcjonowaniem systemu stoi sztab ludzi. W sieciach handlowych to działy wynajmu powierzchni, IT, finanse, supply chain, zespoły zajmujące się zapobieganiem oszustwom i audytami, marketing. W małych sklepach te same zadania często dźwiga jedna lub dwie osoby, i to jest dopiero wyzwanie. Do tego wszystkiego nałożył się KSeF, więc handel musiał przeprowadzać dwie duże zmiany jednocześnie.

Magdalena Markiewicz, zgadzając się z podejściem sieci Limonka, tak podsumowuje emocje związane z pierwszymi miesiącami systemu kaucyjnego: - Wiele zależy od tego, jak sklepy przygotowały się do startu systemu. Tam, gdzie odpowiednio wcześnie zaplanowano przestrzeń, przeszkolono personel i zabezpieczono infrastrukturę, proces jest pod kontrolą i w trakcie optymalizacji.  Cały proces wymagał przetestowania, aby  stał się on przewidywalny, dzięki czemu obserwujemy, że liczba zwrotów rośnie z miesiąca na miesiąc - mówi.

Zauważa, że jako operator PolKa miała tę przewagę, że z częścią partnerów – zarówno po stronie producentów, jak i handlu – podjęła współpracę z dużym wyprzedzeniem, co zaprocentowało wysoką jakością obsługi. Pilotaże i etap przygotowawczy pozwoliły przećwiczyć rozwiązania w praktyce jeszcze przed pełnym uruchomieniem systemu oraz odpowiednio zabezpieczyć niezbędne zasoby i procesy logistyczne na czas.

- Jeśli pojawia się frustracja, to dotyczy ona przede wszystkim placówek, które decyzje inwestycyjne odkładały na ostatnią chwilę. Współpracujemy zarówno z dużymi sieciami, jak i z mniejszymi sklepami znajdującymi się w takiej sytuacji. Staramy się maksymalnie wspierać je organizacyjnie oraz operacyjnie, korzystając z naszego doświadczenia, jednak skala wyzwań bywa tam większa. Ograniczona dostępność maszyn, opóźnienia w instalacjach czy niedoszacowanie wolumenu zwrotów, naturalnie przekładają się na większe obciążenie zespołów i presję w codziennej pracy - tłumaczy Magdalena Markiewicz.

Do naszej wyliczanki związanej z emocjami dokłada jeszcze jedno spostrzeżenie: - Dziś, po fazie intensywnego startu, wchodzimy już w etap stabilizacji systemu. Dzięki wprowadzeniu stałych harmonogramów odbiorów, aktualnie kluczowym celem jest osiągnięcie pełnej efektywności systemu – bowiem ostatecznie to właśnie poziom zbiórki będzie miarą jego sukcesu. Przypomnijmy, że ustawowy cel wynosi 77 proc. do końca 2026 roku - mówi.

System kaucyjny i jego choroby wieku dziecięcego

Trzeba jednak przyznać, że o systemie kaucyjnym słychać więcej negatywnych głosów, niż informacji będących powodem do dumy. Do opinii publicznej nie dociera jasny komunikat, że jesteśmy na początku drogi, więc potrzeba szeroko zakrojonej edukacji oraz… cierpliwości i wyrozumiałości. Każdy nowy proces operacyjny wymaga czasu, aby zostać dobrze włączony w codzienną organizację pracy. 

- Przyjmowanie opakowań, wymiana worków w urządzeniach automatycznych, codzienna dbałość o czystość urządzeń to faktycznie nowe zadania, które wchodzą dzień po dniu w codzienny zakres czynności personelu jednostek handlu. Pierwsze miesiące działania systemu to zawsze okres organizacyjny, zarówno po stronie sklepów, jak i operatorów - przewiduje Dariusz Dworzecki z Kaucja.pl. 

Jakub Ogórek, prezes PSK, apeluje, aby nie traktować krytycznych głosów z handlu jako „niechęci pracowników”, lecz jako sygnał, że edukacja musi iść równolegle z rozwojem infrastruktury. 

- Naszą rolą jako operatora jest wspierać sklepy – zarówno operacyjnie, jak i informacyjnie – aby obsługa systemu była możliwie najmniej obciążająca. Dlatego też udostępniamy na naszej stronie internetowej materiały informacyjne i edukacyjne, materiały graficzne dla sklepów, uruchomiliśmy infolinię, która czynna jest od poniedziałku do piątku od godziny 8 do godziny 20. Chcemy zapewnić jak najszerszy dostęp do wiedzy o systemie kaucyjnym, zarówno handlowi, jak i konsumentom - podkreśla Jakub Ogórek, prezes PSK.

Wszyscy operatorzy systemu kaucyjnego zgodnie podkreślają, że częstotliwość odbiorów jest dostosowywana do realnych potrzeb punktów zbiórki – nie działa tu jeden, sztywny schemat. Usłyszeliśmy zapewnienie, że każdy z nich analizuje dane operacyjne w czasie rzeczywistym i reaguje na wzrost wolumenów. 

System kaucyjny: jaki rodzaj zbiórki dominuje?

W systemie kaucyjnym funkcjonują dwa modele zbiórki – automatyczny i manualny – ponieważ odpowiadają na różne potrzeby rynku. Duże placówki częściej korzystają z automatów, natomiast zbiórka ręczna pozostaje dziś kluczowa dla handlu tradycyjnego, będącego bardzo istotnym elementem całego systemu, choć nie jest obligatoryjnie zobligowany do uczestnictwa w nim. Jednocześnie słychać coraz więcej sygnałów ze sklepów, że recyklomaty są zamawiane lub zostały już zamówione i placówki oczekują na ich uruchomienie. Widać dynamiczny rozwój automatyzacji w dużych sieciach handlowych, w których obecnie każdego tygodnia instalowanych jest po kilkaset maszyn różnego rodzaju, stąd też obraz rynku i dostępność zbiórki automatycznej jest bardzo dynamiczny. 

Kaucja.pl szacuje, że na dzisiaj w jednostkach handlu zainstalowanych jest już ok. 6-7 tysięcy urządzeń automatycznych, drugie tyle znajduje się na etapie realizacji złożonych zamówień. A to dopiero początek rozwoju tego typu zbiórki, zwłaszcza w odniesieniu do segmentu rynku tradycyjnego.

System kaucyjny w drugim kwartale 2026 r.

Za nami najważniejszy etap systemu kaucyjnego: przejście od założeń do praktyki. System działa, konsumenci z niego korzystają, sklepy zbierają opakowania, a operatorzy zdobywają bezcenne doświadczenie operacyjne. Już dziś widać, że system kaucyjny to nie tylko infrastruktura, ale także proces społecznej zmiany, który musi i towarzyszy jego rozwojowi.

Najbliższe miesiące to czas dalszej stabilizacji, optymalizacji i uczenia się. Po stronie sklepów ważne będzie także dopracowanie procesu przygotowania worków oraz ich raportowania w systemie, tak aby były one widoczne do odbioru i prawidłowo rozliczane przez operatora. Z kolei po stronie operatorów kluczowe będzie dalsze optymalizowanie logistyki i skalowanie rozwiązań wraz ze wzrostem zbiórki. 

Ciągle najważniejszym tematem jest szeroko pojęta działalność informacyjna i edukacyjna, na którą kładziemy ogromny nacisk, nie tylko w odniesieniu do klientów końcowych, ale również jednostek handlu, które powinny mieć pełną wiedzę w odniesieniu do obowiązków, jakie nakłada na nie ustawa opakowaniowa, ale także konsekwencji niewywiązywania się z tych zobowiązań. 

Różnice w kaucji między krajami tworzą okazję do zarobku

System kaucyjny w Polsce obowiązuje w pełnym zakresie od początku 2026 roku. Konsumenci płacą 0,50 złoty za plastikowe butelki i puszki oraz 1 złoty za butelki szklane, a następnie mogą odzyskać te środki przy zwrocie opakowań.

Okazuje się jednak, że niektóre produkty dostępne w sprzedaży – zwłaszcza w regionach przygranicznych – posiadają podwójne oznaczenia kaucyjne, np. polskie i słowackie. To efekt optymalizacji produkcji przez sieci handlowe, które wykorzystują te same linie dla różnych rynków. 

Na Słowacji kaucja za butelki wynosi 0,15 euro (ok. 0,64 zł), co oznacza, że różnica względem polskiej stawki może sięgać kilkunastu groszy na jednej sztuce.

System kaucyjny zaskoczył skalą. Miliony butelek znikają z lasów i rzek

Skala robi różnicę – nawet 1000 zł miesięcznie

Przypadek przedsiębiorcy opisywany przez Rzeczpospolitą pokazuje, że przy odpowiedniej skali działalności różnice kursowe i systemowe mogą przełożyć się na realne dochody.

Zbierając większe ilości opakowań  m.in. od znajomych czy lokalnych firm i oddając je w słowackich automatach, możliwe jest uzyskanie wyższych zwrotów niż w Polsce. W jednym z przykładów zwrot za 250 butelek wyniósł równowartość ok. 160 złotych, podczas gdy w Polsce byłoby to 125 złotych.

W praktyce oznacza to możliwość zarobku rzędu 200–250 złotych tygodniowo, a nawet do 1000 złotych miesięcznie.

Legalne, ale problematyczne dla systemu

Eksperci podkreślają, że takie działanie pozostaje zgodne z prawem. Systemy kaucyjne w różnych krajach nie są obecnie ze sobą w pełni zsynchronizowane, co otwiera przestrzeń do arbitrażu.

Jednocześnie zjawisko to może mieć negatywne konsekwencje dla operatorów systemu w Polsce. Tzw. "migracja kaucyjna” może obniżać poziom zbiórki wymagany przepisami, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do kar finansowych.

Wyzwanie dla handlu i producentów

Dla sieci handlowych i producentów napojów przypadek ten jest sygnałem, że obecny model znakowania i dystrybucji opakowań może wymagać korekty.

Z jednej strony stosowanie wspólnych opakowań dla kilku rynków obniża koszty operacyjne, z drugiej – tworzy ryzyko nadużyć i zaburzeń w krajowych systemach kaucyjnych.

W dłuższej perspektywie może to oznaczać konieczność:

• doprecyzowania zasad znakowania opakowań,
• lepszej kontroli przepływu opakowań między rynkami,
• a nawet koordynacji systemów kaucyjnych na poziomie międzynarodowym.

System kaucyjny zmienia nawyki. Wiemy, ilu Polaków oddaje opakowania

System kaucyjny wciąż w fazie testu

Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce pokazują, że mimo dużego potencjału środowiskowego i logistycznego, mechanizm nadal wymaga dopracowania, zarówno operacyjnego, jak i regulacyjnego.

Opisany przypadek to nie tylko ciekawostka, ale również sygnał dla branży handlowej i regulatorów – nawet niewielkie różnice w konstrukcji systemu mogą generować realne, nieprzewidziane modele biznesowe.

Źródło: Rzeczpospolita

Sukces i rola systemu kaucyjnego

System kaucyjny w Polsce nabiera tempa i realnie zmienia krajobraz naszych miast oraz terenów zielonych. Podczas konferencji prasowej w Rzeszowie szefowa resortu klimatu wskazała, że efektywność zbiórki przerosła dotychczasowe osiągnięcia selektywnej segregacji. Plastikowe opakowania coraz rzadziej trafiają na wysypiska, a częściej z powrotem do przetwórni, co stanowi fundament gospodarki obiegu zamkniętego.

Aktualne dane wskazują, że w drugim kwartale funkcjonowania systemu odzyskano około 60 proc. butelek sprzedanych w pierwszych trzech miesiącach br. Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że taki wynik w pierwszym roku funkcjonowania nowych przepisów należy uznać za ogromny sukces rynkowy. Plastik widocznie znika z otoczenia, co potwierdza, że bodziec finansowy skutecznie motywuje konsumentów do proekologicznych postaw i regularnych zwrotów.

Głównym motywem wdrożenia opłat jest ochrona zdrowia obywateli poprzez radykalne ograniczenie ilości tworzyw sztucznych w ekosystemie. Eliminacja odpadów z lasów, pól oraz zbiorników wodnych bezpośrednio hamuje powstawanie szkodliwego mikroplastiku, który przenika do łańcucha pokarmowego. – To jest wprost dbanie o zdrowie i życie ludzi – zaznacza ministra klimatu, cytowana przez portal Bankier.pl podczas spotkania z dziennikarzami.

Więcej na ten temat w artykule: System kaucyjny działa. Wiemy, ilu Polaków oddaje opakowania

Wyzwania logistyczne i zapchane automaty w sklepach

Błyskawiczny wzrost liczby zwracanych opakowań stał się jednak dużym obciążeniem dla infrastruktury technicznej i logistycznej detalistów. Jak donosi portal Bankier.pl, skala zwrotów wyraźnie zaskoczyła operatorów, co skutkuje częstym przepełnianiem się automatów w placówkach handlowych. Gospodarka musi obecnie przejść proces adaptacji do nowych potoków odpadów, co wymaga ścisłej kooperacji między rządem a firmami odpowiedzialnymi za odbiór.

Pół miliarda opakowań w systemie kaucyjnym. Ministerstwo ujawnia najczęstsze problemy

Resort klimatu planuje na przełomie marca i kwietnia serię spotkań z operatorami, aby wspólnie wypracować metody usprawnienia transportu. Priorytetem będzie zapewnienie stałej gotowości butelkomatów do przyjmowania opakowań, by nie zniechęcać klientów do segregacji. Według portalu Bankier.pl, ministra woli widzieć butelki w workach przy automatach niż porzucone w parkach narodowych, jednak dąży do pełnej płynności procesu.

Kolejnym elementem wymagającym poprawy jest klarowne oznakowanie punktów odbioru, szczególnie w mniejszych sklepach nieposiadających własnych automatów. Klient musi precyzyjnie wiedzieć, gdzie może odzyskać kaucję, bez konieczności tracenia czasu na szukanie odpowiedniej lady. Resort chce, aby informacja o możliwości zwrotu była czytelna i widoczna dla każdego uczestnika rynku, niezależnie od formatu odwiedzanej placówki handlowej.

Jakie butelki można zwracać?

Obecnie obowiązujące regulacje obejmują plastikowe butelki jednorazowe do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz szklane butelki wielorazowe do 1,5 l. Przy zakupie napoju w takim opakowaniu pobierana jest dodatkowa opłata, którą można odzyskać w wyznaczonym punkcie bez okazywania paragonu. Mechanizm ten ma docelowo pozwolić na selektywną zbiórkę co najmniej 90 proc. opakowań wprowadzanych corocznie do obrotu rynkowego.

Źródło: Bankier.pl

System kaucyjny w Polsce zaczyna być coraz lepiej rozpoznawalny przez społeczeństwo. Z badania przeprowadzonego przez Instytut Badań Opinii IQS dla ALPLA wynika, że aż 88 proc. respondentów wie o tym, że system już obowiązuje. Jednocześnie 6 proc. badanych uważa, że dopiero zostanie on wprowadzony, a kolejne 6 proc. przyznaje, że nigdy o nim nie słyszało.

Wyniki badania pokazują, że świadomość nowego mechanizmu jest bardzo wysoka jak na pierwsze miesiące funkcjonowania. To szczególnie istotne w kontekście celu systemu, jakim jest zwiększenie poziomu odzysku opakowań i wsparcie recyklingu tworzyw sztucznych.

Ilu Polaków korzysta z systemu kaucyjnego?

Z systemu kaucyjnego korzysta obecnie 62 proc. ankietowanych. Wśród nich 40 proc. deklaruje regularne oddawanie opakowań, natomiast 22 proc. robi to sporadycznie. Jednocześnie 38 proc. badanych przyznaje, że nie ma ochoty ani potrzeby oddawania opakowań w ramach systemu. Mechanizm obejmuje opakowania po napojach, w tym plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. 

Najważniejszą motywacją dla konsumentów pozostaje czynnik finansowy. Z badania wynika, że dla 55 proc. respondentów głównym powodem oddawania opakowań jest możliwość odzyskania kaucji. Drugim najczęściej wskazywanym argumentem jest aspekt środowiskowy. 37 proc. badanych podkreśla, że oddaje opakowania ze względu na możliwość recyklingu.

Polacy czerpią wiedzę o systemie przede wszystkim z internetu. Tak wskazało 53 proc. respondentów. Na drugim miejscu znalazła się rządowa kampania informacyjna z wynikiem 48 proc. Istotnym źródłem informacji okazują się również paragony sklepowe, na których wyszczególniona jest kaucja. Wskazało na nie 39 proc. badanych.

System kaucyjny w Amic Energy. Jak stacje paliw monetyzują ekologię?

Problemy ze zwrotomatami

Badanie wskazało także elementy wymagające poprawy, które mogą wpływać na efektywność systemu. Najczęściej wskazywanym problemem są nieczynne zwrotomaty. Na tę trudność zwróciło uwagę 41 proc. osób oddających opakowania. Kolejne miejsca zajmują odległość od punktu odbioru oraz zapchane maszyny, które wskazało po 32 proc. respondentów. Brak infrastruktury pojawia się również jako najważniejszy argument wśród osób, które nie korzystają z systemu. 34 proc. z nich twierdzi, że w ich okolicy brakuje punktów zwrotu opakowań. 

Część konsumentów zwraca także uwagę na kwestie organizacyjne w sklepach. Według 17 proc. badanych problemem jest brak kompetencji personelu w zakresie funkcjonowania systemu kaucyjnego. Oznacza to, że właściciele sklepów powinni zwrócić większą uwagę na szkolenia pracowników, ponieważ ich wiedza i postawa wpływają na doświadczenie klientów korzystających z systemu.

Jak system kaucyjny wpływa na recykling w Polsce?

Pierwsze miesiące działania pokazują, że rozwiązanie zaczyna zmieniać nawyki konsumentów. – System kaucyjny w Polsce zdał pierwszy egzamin: Polacy wiedzą, że istnieje i coraz częściej z niego korzystają. To pokazuje, że połączenie prostego mechanizmu ekonomicznego, jakim jest kaucja, z celem środowiskowym działa – mówi Anna Urbańska, koordynatorka Ogólnopolskiej Kampanii Edukacyjnej #rePETujemy realizowanej przez ALPLA.

Jednocześnie badanie wskazuje obszary wymagające ulepszenia: przede wszystkim dostępność punktów zwrotu oraz sprawność infrastruktury. Jeśli te elementy zostaną poprawione, system może w krótkim czasie znacząco zwiększyć poziom odzysku opakowań i stać się realnym wsparciem dla gospodarki o obiegu zamkniętym, dodaje Urbańska.

Badanie pokazuje również potrzebę lepszej komunikacji dotyczącej zarówno samego systemu, jak i efektów recyklingu. Wśród powodów niechęci do oddawania opakowań Polacy wskazują bowiem brak miejsca na ich przechowywanie (33 proc.) oraz brak czasu na segregowanie odpadów (32 proc.). Ostatecznie to właśnie dostępność infrastruktury, wygoda oraz jasna informacja o celach i korzyściach będą decydować o tym, czy system kaucyjny przełoży się na trwały wzrost poziomu odzysku tworzyw sztucznych w Polsce.

Mniejsze sieci też kupują butelkomaty. Klienci nie będą musieli iść do Lidla

System kaucyjny jest tematem, który w ostatnich miesiącach polaryzuje Polaków. Główne powody niechęci wzbudza sposób działania recyklomatów, ich niewielka ilość i częste kolejki do zwrotów butelek. Maszyny do recyklingu znajdują się przeważnie w sklepach dużych sieci handlowych, na czym cierpią mieszkańcy mniejszych miast. 

Czy regionalne sieci sprostają systemowi kaucyjnemu?

W kontrze do tych problemów stanęła polska sieć sklepów Delikatesy Piotruś Pan, która pomimo regionalnej działalności postawiła w swoim lokalu recyklomat. Tym samym stanowiąc ważny głos w debacie na temat możliwości mniejszych firm do wprowadzenia maszyn do zwrotów butelek. 

– Nasze recyklomaty ustawione są na samym początku ścieżki zakupowej klienta tak aby mógł je zwrócić przed rozpoczęciem zakupów. Tym samym ułatwia to cały proces – komentuje na swoich mediach społecznościowych Jarek Świerczyna, Key Account Manager TOMRA Collection Polska, firmy, która dostarczyła urządzenie.

Śnieg stopniał, psie kupy i butelki zostały. Co najbardziej irytuje Polaków? [WYNIKI BADANIA]

O sklepach Piotruś Pan

Piotruś Pan to sieć sklepów działająca na terenie województwa podkarpackiego. Firma rozpoczęła swoją działalność w 1995 roku, jako lokalny dystrybutor artykułów nabiałowych. Z biegiem lat sklep poszerzył swoją ofertę artykułów ogólnospożywczych i stał się firmą o silnej pozycji w regionie.

– Dziś Delikatesy Piotruś Pan to 38 sklepów, które zdecydowanie wyróżniają się na handlowej mapie regionu. To przestrzenie zaprojektowane z dużą dbałością o estetykę i komfort klientów. Jasne i przestronne, niezwykle czyste i uporządkowane. Czytelna komunikacja, dopracowane detale oraz wyposażenie w standardzie premium sprawiają, że zakupy w tych miejscach są po prostu przyjemnością – dodaje Świerczyna.

Za co odpowiada firma Tomra?

TOMRA Systems ASA to jeden z rynkowych liderów w dziedzinie zaawansowanych rozwiązań opartych na czujnikach, w tym butelkomatów (recyklomatów) służących do zbiórki opakowań po napojach. W Polsce dostarcza rozwiązania do największych sieci handlowych, które rozbudowują swoje moce odbiorcze w związku ze wprowadzeniem systemu kaucyjnego. 

Firma posiada około 105 tys. instalacji na ponad 100 rynkach na całym świecie, a jej łączne obroty w 2022 roku wyniosły około 12 miliardów koron norweskich.

Gigant handlu zebrał 290 mln opakowań. Lidl dominuje w polskim systemie kaucyjnym

Czym jest system kaucyjny?

System kaucyjny w Polsce został uruchomiony na początku października ubiegłego roku. Jednak opakowania kaucyjne zaczęły pojawiać się po "okresie przejściowym" kiedy producenci sprzedawali towar w opakowaniach wyprodukowanych przed wprowadzeniem regulacji. Mechanizm polega na doliczeniu do ceny napoju dodatkowej opłaty, która jest zwracana konsumentowi po oddaniu pustego opakowania. System obejmuje kilka kategorii opakowań po napojach:

• plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów
• metalowe puszki o pojemności do 1 litra
• szklane butelek wielorazowego użytku o pojemności do 1,5 litra

Źródło: Linkedin, tomra.com

Szklane butelki plagą polskich miast

Topniejący śnieg obnażył skalę zaniedbań w zakresie gospodarki odpadami oraz braku kultury sprzątania. Parki i skwery są usłane pozostałościami, które przez tygodnie były ukryte pod białą warstwą. Choć psie odchody irytują 65 proc. badanych, to porzucone szkło stało się nową, systemową plagą. Aż 60 proc. Polaków wskazuje butelki jako kluczowy problem, który w przeciwieństwie do nieczystości po zwierzętach, można rozwiązać poprzez zmiany w przepisach o handlu.

Problem szklanych śmieci jest szczególnie dotkliwy w dużych aglomeracjach, gdzie zagęszczenie ludności i punktów sprzedaży alkoholu jest najwyższe. W miastach powyżej 500 tys. mieszkańców aż jedna czwarta respondentów spotyka szklane odpady “bardzo często”. Statystyki są bezlitosne – dla niemal dwóch trzecich mieszkańców Warszawy, Krakowa czy Wrocławia, szkło na trawnikach to smutna, codzienna norma. Irytacja tym faktem rośnie wraz z wiekiem badanych, osiągając najwyższy poziom u osób powyżej 46. roku życia.

System kaucyjny a odpady szklane

Co ciekawe, Polacy znacznie rzadziej zauważają w przestrzeni publicznej puszki aluminiowe – wskazało na nie tylko 35 proc. ankietowanych. Wynika to z faktu, że aluminium jest postrzegane jako cenny surowiec, który łatwo spieniężyć w punktach skupu. Tymczasem szklana butelka bezzwrotna, wyłączona z powszechnego systemu kaucyjnego, jest dla wielu konsumentów odpadem bezwartościowym. Brak ekonomicznej zachęty do zwrotu opakowania sprawia, że ląduje ono w krzakach lub na chodniku. Eksperci ze Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA podkreślają, że rozwiązanie problemu leży w zmianie statusu butelek jednorazowych. 

– Małpki i inne jednorazowe butelki szklane powinny zostać objęte systemem kaucyjnym – tam, gdzie działa kaucja, opakowania przestają zalegać na ulicach, bo po prostu zaczynają mieć wartość. Jeśli chcemy naprawdę czystych miast, musimy sprawić, żeby żadna butelka nie była bardziej opłacalna do wyrzucenia, niż do zwrotu – mówi Paweł Pomian, wiceprezes Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA.

System kaucyjny w Polsce. Sondaż pokazuje rosnącą frustrację konsumentów

Dlaczego kobiety częściej widzą brud w miastach?

Badanie Yotta wykazało również interesujące różnice demograficzne w postrzeganiu czystości otoczenia. Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni (23 proc. wobec 14 proc.) deklarują, że bardzo często napotykają szklane śmieci podczas spacerów. Może to wynikać z większej dbałości o bezpieczeństwo dzieci oraz zwierząt, dla których stłuczone szkło jest śmiertelnym niebezpieczeństwem. Wyniki te pokazują, że problem ma charakter powszechny i dotyczy różnych grup społecznych, niezależnie od miejsca zamieszkania.

W miastach średniej wielkości odsetek osób zirytowanych butelkami jest nieco niższy i wynosi 52 proc., jednak na wsiach wzrasta do 62 proc. Sugeruje to, że problem braku wydajnego systemu odbioru opakowań szklanych dotyka całą Polskę, a nie tylko największe centra biznesowe. Warto zauważyć, że butelki po piwie i mocniejszych alkoholach wygrały w rankingu "obrzydzenia” nawet z niedopałkami papierosów. To jasny sygnał dla ustawodawców, że obecny system zarządzania odpadami wymaga pilnej interwencji.

Edukacja czy surowe kary za śmiecenie?

Choć z problemem psich odchodów można walczyć głównie doraźnie poprzez mandaty, to w przypadku szkła konieczne są rozwiązania systemowe. Handel detaliczny odgrywa tu kluczową rolę, będąc pierwszym ogniwem w łańcuchu dystrybucji opakowań. Wprowadzenie kaucji na wszystkie rodzaje butelek szklanych mogłoby radykalnie zmienić wygląd polskich miast po zimie. Jak pokazują statystyki, tam gdzie surowiec ma cenę, tam rzadziej staje się on uciążliwym odpadem zalegającym na trawnikach.

Analiza danych z badania przeprowadzonego na próbie ponad tysiąca dorosłych Polaków nie pozostawia złudzeń co do skali zjawiska. Przedwiośnie to czas, w którym weryfikowana jest skuteczność miejskich służb sprzątających oraz odpowiedzialność producentów napojów. Dopóki każda butelka szklana nie zyska wartości w oczach konsumenta, dopóty widok stłuczonego szkła po roztopach pozostanie stałym elementem krajobrazu. Branża handlowa musi przygotować się na nadchodzące zmiany w regulacjach kaucyjnych.

Podsumowanie najważniejszych wyników badania Yotta dla EKO-UNII

• Psie odchody to największa irytacja. Aż 65 proc. Polaków wskazuje je jako największą uciążliwość wyłaniającą się spod topniejącego śniegu.
• Szklana plaga w miastach. Porzucone szklane butelki rażą 60 proc. badanych, stając się symbolem zaniedbania przestrzeni publicznej.
• Szkło gorsze od niedopałków. Butelki po piwie i tzw. małpki budzą większą odrazę (60 proc.) niż zalegające na chodnikach pety (59 proc.).
• Kobiety bardziej spostrzegawcze. Prawie co czwarta kobieta (23 proc.) zauważa szklany brud bardzo często, podczas gdy wśród mężczyzn jest to co siódmy badany.
• Wiek a poziom irytacji. Niechęć do porzuconych butelek rośnie wraz z metryką – drażnią one 55 proc. młodych dorosłych i aż 65 proc. osób powyżej 46. roku życia.
• Wartość surowca ma znaczenie. Puszki aluminiowe przeszkadzają tylko 35 proc. osób, ponieważ dzięki wartości w skupie rzadziej zalegają na trawnikach.
• Systemowa pułapka. Brak kaucji na butelki bezzwrotne sprawia, że konsumenci traktują je jak bezwartościowy śmieć, co sprzyja zaśmiecaniu miast.

Celem projektu jest opracowanie wielowarstwowej folii polipropylenowej Castfol RPP, która będzie zawierała nawet ok. 60 proc. regranulatu polipropylenowego (PP) pochodzącego z recyklingu. Jednocześnie materiał ma zachować parametry użytkowe zbliżone do folii wytwarzanych z surowca pierwotnego, w tym właściwości mechaniczne, zgrzewalność oraz odpowiednią przejrzystość.

Projekt jest realizowany dzięki dofinansowaniu ze środków Unii Europejskiej przyznanemu w ramach programu prowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.

Projekt Eurocast obejmuje cztery obszary działań

Przedsięwzięcie zostało podzielone na cztery główne moduły:

• badawczo-rozwojowy
• wdrożeniowy
• cyfryzacji
•  internacjonalizacji

Projekt rozpoczął się w 2025 roku, a jego zakończenie planowane jest na 2030 rok.

Kluczowym elementem prac jest opracowanie technologii produkcji folii Castfol RPP – wielowarstwowej folii polipropylenowej typu cast z wysokim udziałem regranulatu. W projekcie prowadzone są m.in. prace nad procesem regranulacji odpadów PP oraz opracowaniem receptur poszczególnych warstw materiału.

Docelowa struktura folii ma składać się z co najmniej pięciu warstw odpowiadających za różne funkcje technologiczne, takie jak właściwości mechaniczne, zgrzewalność czy udział materiału z recyklingu.

Krzysztof Wiśniewski, CEO w Eurocast: Popyt na opakowania do żywności utrzymuje się na średnim poziomie [WYWIAD]

Wyzwania technologiczne przy wysokim udziale recyklatu

Jednym z głównych wyzwań projektu jest utrzymanie jakości materiału przy wysokim udziale surowca wtórnego. Materiały pochodzące z recyklingu mogą pogarszać właściwości optyczne i mechaniczne tworzyw, w tym przejrzystość, połysk czy wytrzymałość.

W ramach prac badawczo-rozwojowych prowadzone są więc działania mające na celu opracowanie technologii umożliwiającej bezpieczne wykorzystanie regranulatu w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Obejmuje to zarówno proces przygotowania surowca wtórnego, jak i projektowanie struktury wielowarstwowej folii.

Redukcja grubości materiału

Istotnym elementem projektu jest również zmniejszenie grubości folii z 40 do 30 mikrometrów przy zachowaniu dotychczasowych właściwości fizyczno-mechanicznych materiału.

Zmniejszenie grubości ma ograniczyć zużycie surowca i zwiększyć efektywność materiałową opakowań. Według założeń projektu wydajność materiałowa może wzrosnąć nawet o około 33 proc., co oznacza mniejszą ilość tworzywa potrzebną do wytworzenia tej samej powierzchni opakowania.

Ekoprojektowanie na potęgę. Rozporządzenie PPWR oznacza rewolucję na rynku opakowań

Prototypy folii i dalsze wdrożenia

Moduł badawczo-rozwojowy projektu potrwa 36 miesięcy i obejmuje trzy etapy prac:

• opracowanie procesu regranulacji odpadów PP
• przygotowanie receptur poszczególnych warstw folii
• stworzenie modelowej technologii jej produkcji

Finalnym rezultatem prac B+R będą dwa prototypy folii:

• CastfolRPP SEAL
• CastfolRPP SEAL AF – powłoką antyfog zapobiegającą parowaniu

Po zakończeniu etapu B+R planowane są kolejne działania wdrożeniowe, obejmujące m.in. przygotowanie dokumentacji technicznej, certyfikację produktu, zgłoszenie patentowe oraz zakup nowej linii technologicznej.

Cyfryzacja produkcji

W projekcie przewidziano również wdrożenie narzędzi cyfrowych związanych z koncepcją Przemysłu 4.0. Od 2027 roku planowane jest uruchomienie predykcyjnego systemu utrzymania ruchu dla produkcji folii APET.

System będzie wykorzystywał analizę danych i algorytmy uczenia maszynowego do przewidywania potencjalnych awarii linii produkcyjnych. Jego celem jest ograniczenie nieplanowanych przestojów oraz zmniejszenie strat materiałowych wynikających z awarii.

Morele.net przesuwa granice. Gigant e-commerce ma nową halę i pakuje szybciej

Dla kogo nowa folia Eurocastu?

Projekt zakłada również działania związane z internacjonalizacją technologii. W ramach tego modułu rozwiązanie ma być prezentowane podczas międzynarodowych targów branżowych i konferencji. Odbiorcami opracowanej folii mają być przede wszystkim producenci opakowań i konwerterzy, a także przedsiębiorstwa z branży spożywczej oraz innych sektorów wykorzystujących folie polipropylenowe w systemach opakowaniowych.

Ponad połowa Polaków negatywnie ocenia funkcjonowanie systemu kaucyjnego – wynika z badania IBRIS dla "Rzeczpospolitej" Sondaż przeprowadzono wśród 1073 respondentów, pytając ich o ocenę działania mechanizmu zwrotu plastikowych opakowań.

Najwięcej ankietowanych wskazało odpowiedzi krytyczne. Łącznie 50,5 proc. respondentów oceniło system negatywnie. W tej grupie 30,3 proc. badanych uznało, że działa on "źle", a 20,2 proc. określiło jego funkcjonowanie jako "bardzo złe".

Pozytywne opinie są zdecydowanie mniej liczne. W sumie 27,6 proc. uczestników badania oceniło system dobrze. Odpowiedź "dobrze" wskazało 22,8 proc. ankietowanych, natomiast 4,8 proc. uznało jego działanie za "bardzo dobre".

Jednocześnie część badanych nie ma wyrobionego zdania. Odpowiedź "nie wiem/trudno powiedzieć" wybrało 19,7 proc. respondentów, a 2,2 proc. przyznało, że w ogóle nie słyszało o systemie kaucyjnym.

Wyniki sondażu pokazują znaczącą przewagę opinii krytycznych nad pozytywnymi. Tym bardziej, że na początku wprowadzania systemu poziom akceptacji społecznej był wyraźnie wyższy.

Jak często Polacy zwracają opakowania w systemie kaucyjnym?

W tym samym badaniu zapytano również respondentów o to, jak często zwracają plastikowe opakowania w ramach systemu kaucyjnego. Odpowiedzi pokazują, że duża część konsumentów w praktyce nie korzysta z tego rozwiązania. Aż 48,1 proc. ankietowanych zadeklarowało, że nigdy nie oddaje opakowań objętych kaucją.

Kolejne 24,4 proc. badanych przyznało, że robi to rzadko. Z kolei 21,9 proc. respondentów wskazało odpowiedź "często". Niewielka grupa ankietowanych nie potrafiła jednoznacznie określić swojej aktywności w systemie. Odpowiedź "nie wiem/trudno powiedzieć" wybrało 3,4 proc., natomiast 2,2 proc. ponownie zadeklarowało, że nie słyszało o systemie. Takie wyniki mogą budzić zaskoczenie w kontekście założeń systemu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada bowiem, że docelowo do systemu będzie wracać od 90 do 95 proc. opakowań objętych kaucją.

System kaucyjny: Jest 8. operator! Polska bije europejskie rekordy

Czym jest system kaucyjny i kiedy został wprowadzony?

System kaucyjny w Polsce został uruchomiony na początku października ubiegłego roku. Jednak opakowania kaucyjne zaczęły pojawiać się po "okresie przejściowym" kiedy producenci sprzedawali towar w opakowaniach wyprodukowanych przed wprowadzeniem regulacji. Mechanizm polega na doliczeniu do ceny napoju dodatkowej opłaty, która jest zwracana konsumentowi po oddaniu pustego opakowania. System obejmuje kilka kategorii opakowań po napojach.

Kaucją objęte są plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów, w przypadku których wynosi ona 50 gr. Taka sama kaucja obowiązuje w przypadku metalowych puszek o pojemności do 1 litra. Z kolei dla szklanych butelek wielorazowego użytku o pojemności do 1,5 litra kaucja wynosi 1 zł.

Zwrot opakowań odbywa się głównie w dużych sklepach o powierzchni powyżej 200 mkw. To właśnie tam instalowane są automaty kaucyjne, nazywane potocznie butelkomatami, lub działają specjalne punkty obsługi zwrotów. Mniejsze sklepy mogą przystąpić do systemu dobrowolnie i prowadzić zbiórkę opakowań, jednak nie mają takiego obowiązku.

Ministerstwo Klimatu odpowiada na krytykę systemu kaucyjnego

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje, że mimo pojawiających się krytycznych opinii system funkcjonuje prawidłowo. W odpowiedzi dla "Rzeczpospolitej" resort wskazał, że każdego dnia zwracanych jest średnio kilkaset tysięcy opakowań.

Zdaniem ministerstwa nagłaśniane w mediach społecznościowych problemy są sporadyczne i często wynikają z kwestii technicznych lub logistycznych. Jak podkreślono, w tak dużym systemie pojedyncze trudności są nieuniknione. Resort zwraca uwagę, że wdrożenie systemu kaucyjnego oznacza dużą zmianę zarówno pod względem organizacyjnym, jak i zachowań konsumentów. Wymaga to czasu na wypracowanie nowych nawyków związanych ze zwrotem opakowań.

Jednocześnie ministerstwo przyznaje, że niektóre elementy systemu wymagają dalszego dopracowania. Dotyczy to między innymi częstotliwości odbioru opakowań z automatów i ręcznych punktów zbiórki, a także zwiększenia liczby miejsc, w których można oddać opakowania, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Resort zapowiada także działania edukacyjne, które mają zwiększyć świadomość dotyczącą funkcjonowania systemu i zachęcić konsumentów do korzystania z możliwości zwrotu opakowań.

Źródło: Rzeczpospolita

Gigant handlu zebrał 290 mln opakowań. Lidl dominuje w polskim systemie kaucyjnym

Ecokaucja Polska czyli nowy operator kaucyjny w Polsce

Mamy nowego operatora kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało właśnie, że decyzją z 28 stycznia 2026 r. udzieliło spółce Ecokaucja Polska zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. To oznacza, że jako kraj pobiliśmy kolejny rekord: już do ośmiu wzrosła liczba firm uprawnionych do zbiórki opakowań objętych kaucją. W większości krajów, w których działa system, zwykle jest jeden podmiot trudniący się taką działalnością.

Rodzi to pytanie, które pojawiło się już w branżowych mediach społecznościowych: czy rzeczywiście tak liczne grono jest nam potrzebne i czy nie rodzi niepotrzebnych problemów. Pytanie to zadamy Anicie Sowińskiej, wiceministrze klimatu i środowiska, która będzie naszym gościem podczas zbliżającego się kongresu Retail Trends.

Już dziś za to możemy przypomnieć, że system kaucyjny w Polsce ruszył 1 października 2025 r., a zezwolenie na jego prowadzenie wydawane jest na wniosek tzw. podmiotu reprezentującego. To oznacza, żew przyszłości lista operatorów może się jeszcze zmienić.

Kto jest operatorem systemu kaucyjnego?

Na ten moment wydano zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego dla ośmiu spółek. Są to:

• Zwrotka
• Polka
• OK Operator Kaucyjny
• Eko-Operator
• Reselekt
• KAUCJA.PL – Krajowy System Kaucyjny 
• Polski System Kaucyjny 
• Ecokaucja Polska

Kim jest 8. operator systemu kaucyjnego?

Ecokaucja Polska to firma, która na ten moment nie ma jeszcze działającej strony internetowej. Z Krajowego Rejestru Sądowego - które traktujemy jako wiarygodne źródło - dowiadujemy się, że spółka została zarejestrowana 10 marca 2025 r., jej kapitał zakładowy wynosi 5 mln zł, a siedziba mieści się w Poznaniu.

FOTO: fot. Print Screen

Według wpisu w KRS prezesem zarządu jest Piotr Rusiecki, choć można tam też odnaleźć uchwałę z 5 stycznia 2026 r., według której doszło do zmian w zarządzie tej spółki. Wtedy to rada nadzorcza firmy zdecydowała o odwołaniu go z tej funkcji. Od tej daty Piotr Rusiecki nie kieruje też wspomnianą spółką.

Co obejmuje system kaucyjny?  

System kaucyjny funkcjonuje od 1 października 2025 r. i obejmuje m.in. plastikowe butelki, metalowe puszki oraz szklane butelki wielokrotnego użytku objęte kaucją. W systemie kaucyjnym jest już ponad pół miliarda opakowań z logo kaucji. Spośród nich 28 mln już zostało oddanych - podało na początku marca br. ministerstwo klimatu.

Skala operacji realizowanej przez sieć Lidl rzuca nowe światło na efektywność selektywnej zbiórki. Z opublikowanych danych wynika, że klienci oddali już 210 mln butelek plastikowych oraz 80 mln puszek. Skoro jedna marka odpowiada za tak znaczący udział w rynku, pokazuje to, jak kluczowa dla sukcesu ekologicznego jest gęsta sieć automatów. Polscy konsumenci szybko polubili to rozwiązanie, traktując je jako naturalny element strategii omnichannel podczas codziennych zakupów.

Łukasz Beszczyński wskazuje na LinkedIn, że w ostatnim tygodniu aż 60 proc. zwrotów w sklepach Lidl stanowiły produkty objęte kaucją. Na recyklingowej mapie Polski wyróżniają się dwie placówki: w Szczecinie przy ul. Brama Portowa 1 (rekord zbiórki puszek) oraz w Rzeszowie przy ul. Krakowska 30B (lider w plastiku). Tak ekstremalna skala zwrotów dowodzi, że odpowiednia infrastruktura jest najlepszym bodźcem do zmiany nawyków społeczeństwa.

Wyzwania logistyczne i formaty convenience

Mimo sukcesów liderów, Ministerstwo Klimatu i Środowiska ujawnia, że proces odzysku opakowań napotyka utrudnienia. Najczęstsze problemy dotyczą logistyki zwrotnej w placówkach o mniejszym formacie handlowym oraz niejasności w rozliczeniach kaucji między operatorami a detalistami. Rozwiązanie tych bolączek to obecnie priorytet nadrzędny dla całej branży FMCG.

Wprowadzenie powszechnego depozytu to potężne wyzwanie dla sklepów typu convenience o ograniczonej powierzchni. Braki kadrowe oraz konieczność wygospodarowania miejsca na puste butelki sprawiają, że mniejsi przedsiębiorcy z rezerwą podchodzą do nowych obowiązków. Resort analizuje obecnie postulaty dotyczące modernizacji systemów odbioru, aby odciążyć najmniejsze punkty sprzedaży w kraju i zapobiec regresowi w ich rentowności.

Więcej można przeczytać w tym artykule: 

Pół miliarda opakowań w systemie kaucyjnym. Ministerstwo ujawnia najczęstsze problemy

Uszczelnienie procedur ma zapobiegać patologiom i szarej strefie, o których wspomina resort w swoim najnowszym raporcie. Tylko holistyczne podejście do całego łańcucha dostaw pozwoli na osiągnięcie poziomów recyklingu wymaganych przez unijne regulacje. Innowacyjne podejście do surowców, jakie prezentuje Lidl, powinno stać się wzorcem dla innych podmiotów, takich jak Ikea czy największe sieci odzieżowe.

Bezpieczeństwo rPET i standardy jakości

Warto podkreślić, że każda butelka wracająca na półkę musi spełniać rygorystyczne normy sanitarne i posiadać status GRAS (Ogólnie Uznane za Bezpieczne). Rozwój technologii inspekcji w automatach pozwala na minimalizację ryzyka migracji szkodliwych substancji do napojów. To milowy krok w stronę bezpiecznej gospodarki o obiegu zamkniętym, która chroni zdrowie publiczne.

Systemy kaucyjne gwarantują najwyższą jakość rPET, co jest niezbędne przy produkcji nowych opakowań mających kontakt z produktami spożywczymi. Odpowiednie zarządzanie odpadami to nade wszystko prewencja przed skażeniem mikroplastikiem. Reformulacja opakowań w kierunku monomateriałów ułatwia ich późniejszą analizę i ponowne wykorzystanie w przemyśle, co ogranicza presję na środowisko naturalne.

Miliard odzyskanych opakowań już niebawem?

Jeśli obecna tendencja wzrostowa się utrzyma, już wkrótce będziemy mówić o miliardach odzyskanych jednostek. Ministerstwo zapowiada dalsze wsparcie dla rozbudowy infrastruktury, zwłaszcza w zakresie magazynowania surowców w centrach dystrybucji. W branży narasta presja na szybkie wdrożenie Zintegrowanych Systemów Pracy (IWS), które pozwolą zoptymalizować proces odbioru i obniżyć koszty operacyjne systemu.

Konkludując, wynik 290 mln opakowań zebranych przez Lidl na tle pół miliarda w całym kraju robi piorunujące wrażenie. Pokazuje to potencjał, który drzemie w polskim społeczeństwie, o ile zapewni mu się odpowiednie antidotum na problem odpadów. Przed sektorem handlu czas doprecyzowania przepisów, ale fundamenty pod nowoczesny, czysty biznes zostały już trwale osadzone w rzeczywistości gospodarczej. 

Już 530 mln opakowań w systemie kaucyjnym

Podczas konferencji prasowej 5 marca 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że w powszechnym systemie kaucyjnym jest już około 530 milionów opakowań. Natomiast około 28 milionów opakowań już zostało zwróconych.

– Różnica między tymi opakowaniami w systemie, a tymi zwróconymi jest jak najbardziej naturalna. Wynika to ze specyfiki obrotu towarowego. Czas pomiędzy wprowadzeniem opakowania do obrotu, przez sprzedaż i konsumpcję, aż do zwrotu opakowania wynosi nawet kilka miesięcy – wyjaśnia Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska.

Butelkomat Biedronki „zaparkował” na miejscu dla niepełnosprawnych

W jej opinii, powszechny system kaucyjny działa sprawnie i szczególnie od 1 stycznia 2026 roku rozwija się bardzo dynamicznie. 

Powszechny system kaucyjny i alternatywne – jakie są różnice i podobieństwa?

Wiceminister Sowińska podczas konferencji wskazała także na różnice pomiędzy powszechnym systemem kaucyjnym a indywidualnymi systemami zwrotu opakowań, które są prowadzone chociażby przez producentów napojów.

W systemie powszechnym opakowania mają znak kaucji. Ponieważ powszechny system kaucyjny jest bezparagonowy, to konsument może opakowania z tym znakiem oddać w dowolnym punkcie zbiórki, niezależnie od tego, gdzie dany produkt został kupiony. W zamian za oddanie opakowania, konsument otrzyma zwrot kaucji.

– Sklep ma obowiązek przyjąć takie opakowanie i nie jest to zależne od tego, jaki to jest sklep. Wszystkie sklepy spożywcze powyżej 200 mkw. mają obowiązek prowadzić zbiórkę opakowań. Natomiast jest wiele sklepów mniejszych, które przystąpiły dobrowolnie do systemu kaucyjnego i one również prowadzą zbiórkę tych opakowań – podaje Anita Sowińska.

Systemy prowadzone przez browary będą działać do końca 2028 roku

Natomiast w Polsce obok powszechnego systemu funkcjonują nadal alternatywne systemy zbierania opakowań. Są one prowadzone bezpośrednio przez producentów dostarczających napoje w butelkach wielokrotnych użytku, zwłaszcza browary.

– W lutym 2026 roku prezydent podpisał nowelizację ustawy, która daje możliwość prowadzenia takich alternatywnych systemów zbiórki na dotychczasowych zasadach do końca 2028 roku – wskazuje wiceminister Sowińska. Co ważne, nowelizacja ustawy wprowadziła możliwość oddawania opakowania bez paragonu w obu systemach.

Inne procedury dotyczące wypłaty i wysokości kaucji

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje także, że w alternatywnych systemach kaucyjnych zwrot kaucji następuje w zależności od regulaminu sklepu i producenta. W praktyce oznacza to, że kaucja może zostać wypłacona w formie pieniężnej, ale może to być też inna forma.

Dodatkowo w powszechnym systemie kaucyjnym wysokość kaucji jest określona z góry. Za butelki PET i puszki wynosi 50 groszy, a za szklane butelki wielokrotnego użytku wynosi 1 zł. Natomiast w systemach indywidualnych wysokość kaucji określa sam producent.

Nieczynne butelkomaty i próby oszustw – to najczęstsze problemy systemu kaucyjnego

Wiceminister klimatu i środowiska przyznała także, że w systemie kaucyjnym pojawiają się problemy. Najczęstszy problem zgłaszany przez klientów, to nieczynne lub przepełnione butelkomaty.

– Takie sytuacje operatorzy muszą na bieżąco wyjaśniać i dostosować częstotliwość odbioru opakowań do zwiększenia liczby tych opakowań w systemie – mówi Anita Sowińska.

Resort środowiska jest także informowany o próbach oszustw i wyłudzenia kaucji. Wiceminister radzi, aby w takich sytuacjach przedstawiciele sklepów zgłaszali te incydenty na policję.

– Natomiast i wszelkie informacje o rzekomych masowych czy wręcz mafijnych próbach wyłudzenia kaucji są po prostu nieprawdziwe – twierdzi Anita Sowińska.

Wyłudzenia w systemie kaucyjnym coraz częstsze. Operator przestrzega.

Ministerstwo planuje włączyć szkoły do kampanii promującej system kaucyjny

Wiceminister Sowińska podczas konferencji zapowiedziała też, że resort będzie kontynuować kampanię komunikacyjną. Dotychczasowe działania w tym zakresie polegały m.in. na emitowania spotów reklamowych w telewizji, radio i kinach, publikacji artykułów sponsorowanych i współpracy z influencerami.

– Tę kampanię będziemy kontynuować. Natomiast obecnie wkraczamy już w drugi etap kampanii, którą zaplanowaliśmy na wiele miesięcy. W nim chcemy włączyć również szkoły. Chcemy, aby uczniowie szkół ponadpodstawowych przygotowali dla nas swój scenariusz kampanii czy spotu reklamującego system kaucyjny – informuje Anita Sowińska.

Zachęta dla uczniów do wzięcia udziału w konkursie mają być nagrody rzeczowe, ale także możliwość uczestniczenia w profesjonalnym tworzeniu spotu. Zgłoszenia na warsztat przyjmowane są do 12 kwietnia 2026 r. Prace konkursowe należy przesłać do 19 maja 2026 r. Więcej na temat konkursu na stronie: konkurs na ekospot „ZWROTOMOCNI”.

Resort zapowiada, że kampania edukacyjna obejmie także szkoły podstawowe i przedszkola.,

Biedronka ma już ponad 2000 butelkomatów. Rekordzista dostał niemal 400 zł kaucji

System kaucyjny w Biedronce: ponad 2000 butelkomatów w całym kraju

Sieć Biedronka poinformowała, że liczba automatycznych butelkomatów w jej sklepach przekroczyła 2 000 sztuk. Tym samym jest to największa sieć recyklomatów w Polsce od startu systemu kaucyjnego.

– Uruchomiliśmy już ponad 2000 automatycznych butelkomatów i stworzyliśmy największą taką sieć w Polsce, a to jeszcze nie koniec. Budowaliśmy ją w bardzo krótkim czasie, w środku wyjątkowo mroźnej zimy i na przekór wielu wyzwaniom organizacyjnym oraz logistycznym – wskazuje Agnieszka Koc, Dyrektorka Ochrony Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju w Biedronce.

– Nie zwalniamy tempa. Naszym celem jest objęcie systemem automatycznych butelkomatów wszystkich sklepów, w których jest to możliwe. Jednocześnie od momentu wejścia w życie nowego prawa zbiórka działa w całej sieci. Nawet jeśli w części sklepów odbywa się jeszcze manualnie – dodaje Agnieszka Koc. 

Butelkomaty Biedronki znajdują się głównie na parkingach przy sklepach. Daje to klientom możliwość zwrotu opakowań zarówno podczas codziennych zakupów, jak i po zamknięciu dyskontu.

Ponad 53 mln opakowań zwróconych do Biedronki

Największa sieć dyskontów w Polsce podaje również, że od uruchomienia zbiórki butelek i puszek klienci Biedronki oddali już łącznie 53,5 mln opakowań.

Biedronka zmienia regulamin zwrotu opakowań. Będą kontrowersje?

Dane pokazują, że największa liczba zwrotów pochodzi z województwa śląskiego, a w pierwszej trójce znalazły się także województwa mazowieckie i małopolskie – z największym wynikiem w Warszawie. Natomiast najmniej zwrotów odnotowano w województwach opolskim i lubuskim.

Jednocześnie dane sieci handlowej wskazują jak dynamicznie rośnie liczba opakowań oddawanych w ramach systemu kaucyjnego. Między grudniem 2025 r. a lutym 2026 r. liczba opakowań zebranych w Biedronkach wzrosła o 1836 proc.

Oto jak rosła ich liczba w ostatnich miesiącach:

• grudzień 2025 r. – 183 tys. opakowań,
• styczeń 2026 r. – 8,46 mln,
• luty 2026 r. – 39,41 mln.

Rekordowe kaucje w Biedronce – gdzie wypłacono najwięcej?

Biedronka podaje także, że średnia wartość vouchera za zwrot kaucji w całej sieci wynosi obecnie 5,80 zł. Dotyczy to zarówno zbiórki automatycznej, jak i manualnej.

Jednak to tylko średnia, bo Biedronka wskazuje także na klientów-rekordzistów. Rekordowa kaucja w przypadku butelkomatu w Biedronce wynosiła 298 zł. Voucher został wygenerowany w lutym 2026 r. w Zakopanem przy ul. Jagiellońskiej.

Jednak absolutny rekord sieci został pobity w dyskoncie w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowej w ramach zbiórki manualnej. Tu klient otrzymał zwrot kaucji w wysokości 367,50 zł. A to oznacza, że przyniósł do sklepu aż 735 opakowań!

Lidl wygrywa systemem kaucyjnym. Sieć buduje lojalność i przyciąga klientów konkurencji

Wielu przedsiębiorców zadaje sobie pytanie: skoro w każdej gminie są urzędy, dlaczego to sklepy stały się filarem systemu kaucyjnego? 

– Sklepy są najbliżej ludzi, bliżej niż administracja, konsument chce mieć łatwość oddania opakowania zwrotnego. Sklepy pełnią naturalną rolę wsparcia klienta w procesie oddawania opakowań. Nawet w większych sklepach, w których są automaty, szczególnie na początku wdrożenia – komentuje wiceministra MKiŚ, Anita Sowińska w pierwszym odcinku “Zwrotnych Realiów”.

Jak podkreśla wiceministra system, który ruszył 1 października 2025 roku, nadaje opakowaniom realną wartość finansową. Przed wyrzuceniem butelki każdy dwa razy zastanowi się, czy chce “wyrzucić do kosza” 50 groszy lub złotówkę. Obecnie w Polsce zbiera się ok. 40-45% butelek plastikowych. System kaucyjny zaś może dwukrotnie zwiększyć tę wartość.

– Do tej pory zbieraliśmy ok 40-45% butelek plastikowych, system kaucyjny pozwala na podniesienie tej wartości nawet powyżej 90% – a więc około dwa razy więcej czystego i cennego surowca, który może być wykorzystany do produkcji nowych opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością – zaznacza Anita Sowińska.

Automaty nie działają, a klienci pytają. Co z tym chaosem?

Wiceministra przyznaje, że początki systemu wiążą się z wyzwaniami, takimi jak niedziałające automaty czy dezorientacja klientów. Właśnie dlatego rola personelu sklepów jest uznawana za “nie do przecenienia”. Nawet przy zaawansowanej technologii klient wciąż oczekuje bezpośredniego kontaktu i pomocy na pierwszej linii. Stąd bez pełnego zaangażowania sklepów system po prostu nie ma szans na sprawne działanie.

Jakie będą kolejne tematy "Zwrotnych Realiów"?

W ramach nowej inicjatywy edukacyjnej “Zwrotne Realia”, operator PSK zapowiada wyjaśnienie najbardziej technicznych aspektów systemu. Handlowcy mogą liczyć na konkretne informacje dotyczące procedur zwrotu kaucji, rozliczeń finansowych oraz wynagrodzenia za prowadzoną zbiórkę. Podcast ma także systematyzować wiedzę o technologiach wspierających i obowiązkach związanych z wypłatą gotówki lub wydawaniem voucherów.

Koniec z rocznym terminem

Do najistotniejszych zmian należy wycofanie zapisu o konieczności zwrotu opakowania w terminie 12 miesięcy od zakupu. Ustawa o systemie kaucyjnym nie przewiduje “terminu ważności” danej butelki.

Ponadto usunięte zostały zapisy dotyczące voucherów, a także konieczności posiadania paragonu przy zwrocie butelek. Ustawa wprowadzająca system kaucyjny nadaje mu charakter bezaparagonowy - konsument może zwracać butelki w dowolnym sklepie, który przystąpił do systemu.

Tylko wybrane opakowania?

To jednak nie wszystko, bo jak informuje portal, Biedronka utrzymała zapis o tym, że “Odbiór Opakowań zwrotnych może się odbywać jedynie w Sklepach, które posiadają w swojej ofercie produkty w takich samych Opakowaniach zwrotnych jak zwracane przez Klienta. Jeżeli dany Sklep nie posiada produktu w danym Opakowaniu zwrotnym w swojej ofercie, Biedronka zastrzega sobie prawo do odmowy przyjęcia zwrotu".

System nie taki powszechny

To zapis kontrowersyjny, bo ustawa o systemie kaucyjnym zakłada, że system "zapewnia powszechny i równy dostęp dla użytkowników końcowych” co stoi w sprzeczności z ograniczeniem tylko do tych rodzajów opakowań, które samemu się sprzedaje. 

Co więcej, art. 44 wspomnianej ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi mówi o tym, że “Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m ², w której użytkownikom końcowym są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym, jest obowiązany uczestniczyć w systemie kaucyjnym w zakresie co najmniej pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych”.

Otwartym pozostaje więc pytanie, czy taki zapis nie narusza obowiązku zbiórki pustych opakowań, wszak są nimi także te, których Biedronka nie ma na swoich półkach, a są objęte zbiórką w systemie kaucyjnym. 

Warto pamiętać o tym, że przyjmowanie butelek, które oferowane są w danym sklepie, możliwe jest jedynie w przypadku butelek szklanych wielorazowego użytku. To efekt ostatniej nowelizacji ustawy o systemie kaucyjnym, która zakłada, że zbiórka tego typu opakowań może być prowadzona na dotychczasowych zasadach, co de facto wyłączyło szklane butelki z ogólnopolskiego systemu na najbliższe trzy lata.

Największym obciążeniem dla sklepów okazuje się nie sam obowiązek przyjmowania opakowań, lecz złożoność procesów, które system kaucyjny wprowadza do codziennej pracy. Detaliści muszą jednocześnie obsługiwać sprzedaż, przyjmować zwroty, ewidencjonować kaucje, kontrolować stan magazynowy opakowań i dbać o zgodność z wymogami prawnymi. Dla wielu placówek oznacza to konieczność przeorganizowania pracy personelu i dostosowania procedur, które wcześniej nie istniały lub miały zupełnie inny charakter, co zauważają przedstawiciele firmy Comp SA.

Blisko 200 tys. opakowań zwróconych. Sieć Netto podsumowuje efekty wprowadzenia systemu kaucyjnego

Kaucja zamraża część kapitału 

Istotnym wyzwaniem są również kwestie finansowe. Sklepy pełnią rolę pośrednika w obrocie kaucją, wypłacając ją konsumentom w momencie zwrotu opakowania, a następnie oczekując na rozliczenie z operatorem systemu. Przy dużej liczbie zwrotów może to oznaczać czasowe zamrożenie środków finansowych, co szczególnie dotkliwie odczuwają mniejsze punkty handlowe o ograniczonej płynności. Dodatkowym obciążeniem jest konieczność prowadzenia precyzyjnej ewidencji, która pozwala uniknąć rozbieżności i sporów rozliczeniowych.

Inwestycje a prowadzenie rejestru kaucji

Kolejnym aspektem jest technologia. - System kaucyjny wymaga sprawnego rejestrowania zwrotów i integracji danych sprzedażowych z informacjami o opakowaniach. Tam, gdzie wdrożenia oznaczają konieczność wymiany infrastruktury lub inwestycji w kosztowny sprzęt, bariera wejścia rośnie. Z perspektywy detalistów szczególnie problematyczne są rozwiązania, które nie uwzględniają różnorodności rynku, od dużych sieci po niewielkie sklepy osiedlowe, i narzucają jeden, sztywny model obsługi – mówi Michał Pląska, dyrektor operacyjny Centrum Innowacji Retail w Comp SA.

Obciążenie administracyjne a system kaucyjny

Zaznacza przy tym, że nie można pominąć znacznego obciążenia administracyjnego, jakie system kaucyjny generuje dla detalistów. System ten funkcjonuje w dynamicznym otoczeniu regulacyjnym, a detaliści muszą mieć pewność, że stosowane procedury są zgodne z aktualnymi przepisami. Brak jasności interpretacyjnej lub opóźnienia w dostosowaniu narzędzi informatycznych przekładają się bezpośrednio na ryzyko błędów, za które odpowiedzialność ponosi sklep.

– W tym kontekście coraz wyraźniej widać, że kluczowe znaczenie ma sposób, w jaki system kaucyjny został „wpięty” w codzienne funkcjonowanie handlu. Rozwiązania, które wykorzystują istniejącą infrastrukturę sprzedażową, automatyzują raportowanie i umożliwiają częste, przejrzyste rozliczenia, realnie ograniczają skalę obciążeń. System kaucyjny nie musi bowiem oznaczać rewolucji technologicznej, aby skutecznie realizować swoje cele środowiskowe – komentuje Michał Pląska.

76 zł w jednym voucherze za butelki. W planach Netto 600 butelkomatów do końca roku

Ekspert jest więc zdania, że dla detalistów największym wyzwaniem pozostaje nie sama idea systemu kaucyjnego, lecz jego praktyczna obsługa. Tam, gdzie procesy są uproszczone, a odpowiedzialność rozłożona w sposób przewidywalny, system staje się elementem codziennej działalności, a nie dodatkowym ciężarem. To właśnie w tej równowadze między regulacją, technologią i realiami handlu rozstrzyga się, czy system kaucyjny będzie postrzegany jako obciążenie, czy jako trwały element nowoczesnego rynku detalicznego.

177 tys. opakowań tylko w styczniu

W styczniu 2026 roku w Netto Polska zebrano 177 tys. opakowań, co stanowi prawie ośmiokrotny wzrost wobec czwartego kwartału 2025 roku, kiedy to do sklepów trafiło 23 tysiące opakowań. Struktura zwrotów odzwierciedla rynkową dostępność opakowań z kaucją – 70 proc. stanowią butelki, a 30 proc. puszki. Znaczący wzrost odnotowano po święcie Trzech Króli. Z puli wydanych voucherów zrealizowano aż 77 proc. z nich. Dynamika zwrotów wskazuje, że nowe regulacje stopniowo wpływają na zachowania konsumentów i aktywizują ich do regularnego korzystania z systemu.

Netto szuka nowych źródeł przychodów. Prezes sieci wierzy w potencjał narzędzi AI

– Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego pokazują nam, że klienci Netto dość szybko przyzwyczajają się do nowych zasad i coraz chętniej z nich korzystają. Najwyższy dotychczas wydany voucher sięga 76 zł i nie jest to odosobniony przypadek, a średnio na jeden kupon przypada 5,5 zwróconego opakowania. – zauważa Jakub Linkowski, kierownik działu wsparcia operacji. – Cały czas pozostajemy w procesie pełnego wdrożenia systemu kaucyjnego, jednak już w sklepach mamy więcej produktów z kaucją niż bez, choć pełne zejście z nieoznakowanych zapasów wymaga jeszcze czasu. 

Od 90 automatów do 600 do końca roku

Jak podkreśla spółka, choć w sklepach Netto działa już 90 automatów, większość zwrotów pochodzi jeszcze ze zbiórki ręcznej, co dla tej fazy wdrożenia jest naturalne. Sieć planuje zwiększyć liczbę urządzeń do ok. 600 do końca 2026 roku.

– Cały czas rozwijamy infrastrukturę i zwiększamy liczbę automatów dostępnych dla klientów. W ramach tego procesu testujemy różnych dostawców maszyn i na podstawie wyników podejmujemy decyzje na bieżąco – akcentuje Linkowski. – Taki sposób działania pozwala nam dokładnie sprawdzić i zweryfikować rynek, a także zdecydować, który partner jest optymalny i efektywny, co bezpośrednio przekłada się na doświadczenia klientów z systemem kaucyjnym w Netto Polska.

Właściciel Netto rozpoczyna rok od dużego przejęcia! "Strategiczna decyzja"

Praca nad błędami

Część klientów nadal próbuje zwracać opakowania nieobjęte kaucją. Obecnie 35 proc. zwrotów jest odrzucanych ze względu na próbę oddania niekaucyjnej butelki jak np. po środkach chemicznych. Jednak liczba takich przypadków cały czas spada, co jest wynikiem zwiększającej się świadomości konsumenckiej oraz edukacji. 

Źródło: Netto Polska

System kaucyjny w Polsce w fazie przejściowej

Nowy polski system kaucyjny może wyglądać na zwykłe spełnianie wymogów prawnych, ale w przypadku Lidla jest to już walka o przyszłą frekwencję w sklepach. Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje ogólnokrajowy system kaucyjny dla wybranych opakowań po napojach:

• jednorazowe butelki PET do 3 litrów objęte są kaucją 0,50 zł,
• metalowe puszki do 1 litra – 0,50 zł,
• szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra – 1,00 zł.

Dzięki dedykowanym woblerom przy butelkomacie, Lidl informuje zarówno o ustawowej kaucji w wysokości 0,50 zł za oficjalnie oznakowane opakowania, jak i o 0,10 zł za butelki i puszki bez oznaczeń. W ten sposób sieć ogranicza ryzyko "tarć" w fazie przejściowej systemu kaucyjnego (fot. Sebastian Rennack)

FOTO: fot. Sebastian Rennack

Zgodnie z prawem, sklepy o powierzchni powyżej 200 mkw. sprzedające napoje objęte systemem kaucyjnym muszą przyjmować opakowania i zwracać kaucję. Natomiast mniejsze placówki handlowe mogą dołączyć do systemu dobrowolnie. Do zwrotu kwalifikują się wyłącznie opakowania z oficjalnym oznakowaniem kaucyjnym i kodem kreskowym, a za rejestrację i zgodne z przepisami etykietowanie odpowiadają producenci.

To również Cię zainteresuje: Lidl testuje nowe zasady parkowania przy sklepach. Mogą posypać się kary dla kierowców. 

Strategia Lidla na okres przejściowy systemu kaucyjnego 

Jednak wdrażanie systemu kaucyjnego przebiega stopniowo. ]]> System kaucyjny i ROP sebastian_rennack@sebastian_rennack.empty (Sebastian Rennack) Mon, 16 Feb 2026 12:17:33 +0100 https://www.wiadomoscihandlowe.pl/opakowania-i-recykling/system-kaucyjny-i-rop/system-kaucyjny-buduje-lojalnosc-klientow-case-study-lidl-polska-2532314 false https://www.wiadomoscihandlowe.pl/opakowania-i-recykling/system-kaucyjny-i-rop/ekspert-deloitte-przedluzenie-systemow-zbiorki-butelek-moze-byc-wzorem-dla-innych-2532279 Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę nowelizującą przepisy dotyczące gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jednym z kluczowych zapisów jest wydłużenie do końca 2028 roku możliwości funkcjonowania prywatnych, bezparagonowych systemów zbiórki butelek szklanych wielokrotnego użytku równolegle do ogólnopolskiego systemu kaucyjnego. Podpisana przez prezydenta ustawa jest odpowiedzią na postulaty producentów napojów w butelkach szklanych wielokrotnego użytku. Eksperci wskazują, że przymusowe włączenie tych producentów do ogólnopolskiego systemu mogłoby nie tylko zwiększyć ślad środowiskowy obrotu butelką szklaną, ale także podnieść koszty operacyjne. 

Nowelizacja ogranicza także prawo konsumenta do zwrotu butelki szklanej wielokrotnego użytku bez paragonu wyłącznie do punktu sprzedaży, który oferuje dany napój w konkretnym opakowaniu. Takie rozwiązanie ma na celu wyjście naprzeciw obawom detalistów, którzy nie chcą być zobligowani do przyjmowania opakowań, na które nie mają kontraktów z producentami. 

Wyzwania i implikacje dla branży 

Butelka szklana wielokrotnego użytku od lat uznawana jest za rozwiązanie proekologiczne. Jej cykl życia zakłada powrót do producenta, który butelkę przygotowuje do ponownego napełnienia swoim produktem. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku opakowań jednorazowych, takich jak puszki metalowe czy PET, które mogą być zbierane w dowolnym miejscu. Po czym trafiają do najbliższego zakładu przetwarzania lub centrum zliczania. 

W opinii ekspertów, kolejnym wyzwaniem dla rynku będzie dokładne prognozowanie skali zwrotności butelek szklanych. Może to bowiem przewyższać skalę sprzedaży, co z kolei generuje dodatkowe komplikacje w zakresie rozliczeń podatkowych. Zarówno branża, jak i regulatorzy będą musieli wypracować rozwiązania zapewniające transparentność i sprawność całego systemu. 

Logistyka zwrotna jako fundament GOZ: Jak system kaucyjny napędza transformację handlu

Komentarz eksperta Deloitte: perspektywa zrównoważonego rozwoju 

Jacek Pietrzyk, Specialist Lead, Sustainability & Climate w Deloitte, podkreśla, że nowelizacja jest efektem dialogu ustawodawców z branżą napojową. – Przedłużenie możliwości funkcjonowania prywatnych systemów zbiórki butelek szklanych pozwala na dalsze wykorzystanie efektywnych, sprawdzonych w praktyce rozwiązań, które mogą być wzorem dla pozostałych segmentów rynku. Jednocześnie ustawodawca dostrzegł potrzebę ochrony interesów detalistów oraz konsumentów – komentuje ekspert. 

Według Pietrzyka kluczowe dla sukcesu systemu kaucyjnego będzie nie tylko dostosowanie ram prawnych, ale także edukacja konsumentów i wsparcie sektora handlu w adaptacji do nowych obowiązków. 

– Przed nami okres intensywnych przygotowań i współpracy wszystkich uczestników rynku, aby system kaucyjny w Polsce odpowiadał zarówno potrzebom środowiskowym, jak i ekonomicznym – podsumowuje ekspert Deloitte.

System kaucyjny przeorał półki w Rossmannie! Jak wygląda oferta napojowa sieci?

Swoimi spostrzeżeniami dzieli się Magdalena Zgondek, prezes PSS Społem Głogów. W jej opinii w związku z wprowadzonym w październiku systemem kaucyjnym panował i do pewnego stopnia panuje chaos komunikacyjny.

- Widzę co się dzieje teraz u konkurencji - blokowana kasa, brudna butelka, zgnieciona butelka/puszka, niecierpliwy i niegrzeczny klient! Na takie niezadowolenie mnie nie stać - podkreśla prezes Zgondek.

Zwraca też uwagę na potężne koszty związane z procesem, zarówno pieniężne, jak również w zakresie organizacji pracy. Pytania o to delegować pracowników tylko do tego zadania, podzielić ich pracę między dotychczasowe obowiązki czy też zainwestować w maszyny i zautomatyzować proces wywoływały wyjątkowo burzliwe dyskusje wewnątrz firmy.

Butelkomat Biedronki „zaparkował” na miejscu dla niepełnosprawnych

PSS Społem Głogów stawia na automatyzację systemu kaucyjnego

-W dobie dzisiejszych czasów, bardzo wymagających klientów i wielu innych czynników, nie naraziłabym swojego personelu na odbiór ręczny!!!- stanowczo rozwiewa wątpliwości Magdalena Zgondek.

Jak przekazuje prezes PSS Społem Głogów, przedsiębiorstwo postawiło na automatyzację procesu. Do każdego sklepu tej spółdzielni mają zostać dostarczone maszyny, w których konsumenci będą mogli korzystać z systemu i odzyskać część swoich pieniędzy. W celu rozwiązania tego problemu, spóldzielnia nawiązała współpracę z firmą RVM Systems. 

Efektywnie, odważnie, inteligentnie. Weź udział w kongresie Retail Trends 2026!

- Początek był wymagający, ale efekty już widać - sklepy wyposażone, maszyny działają, a zespół nie musi się borykać z ręcznym odbiorem - odpowiada Krzysztof Witkowski, project menedżer w RVM Systems. - To właśnie takie proaktywne podejście buduje przewagę na rynku. Klienci szybko dostrzegają różnicę między sprawną obsługą a chaosem przy kasie - dodaje.

Sieć PSS Społem Głogów posiada 6 sklepów

Spółdzielnia zarządzana przez panią Magdalenę Zgondek obejmuje 6 sklepów spożywczych, sklep przemysłowy, piekarnię, jak również jest właścicielem Centrum Handlowego „Stawna” w Głogowie, w którym mieści ponad 20 stoisk oraz sklepów.

Nadwyżka mocy produkcyjnych ponownie jest chronicznym wyzwaniem dla producentów przemysłowych. Gdy dochodzi do decyzji inwestycyjnych, kadra kierownicza ufna w dalszy szybki wzrost popytu, chce wyjść naprzeciw oczekiwaniom i zwiększyć podaż.

Jak udowadnia raport autorstwa Bain & Company niejednokrotnie prowadzi to do powstania nadmiernych kosztów długoterminowych, gdy koniunktura nie przyjdzie. Analiza Bain pokazuje, że większość przedsiębiorstw tego rynku zakłada wzrost zysków aż czterokrotnie szybszy niż tempo wzrostu rynku. Cel ten udaje się osiągnąć jedynie 7 proc. firm. To pokazuje, jak silnie nadwyżka mocy produkcyjnych może obniżać marże. 

– Branża funkcjonuje dziś w warunkach strukturalnej nadwyżki podaży, co wymusza odejście od dotychczasowych założeń dotyczących popytu. Przewagę budują firmy, które potrafią szybko przełożyć strategię na konkretne decyzje operacyjne – wskazuje Marcin Szczuka, partner w Bain & Company i lider praktyki Energii i Zasobów Naturalnych w Polsce. – W praktyce oznacza to bardziej rygorystyczne zarządzanie kosztami, przegląd portfela inwestycji oraz aktywne sterowanie mocami produkcyjnymi. Kluczowe jest też bardzo dobre zrozumienie własnej pozycji kosztowej – czyli tego, ile realnie kosztuje wyprodukowanie jednej tony w porównaniu z konkurencją, z podziałem na produkty i konkretne zakłady. 

Rynek luksusu u progu zmian. Doświadczenia cenniejsze niż przedmioty

Optymalizacja to AI 

Raport wprost wskazuje, że inwestycje w AI stworzyć przestrzeń do optymalizacji kosztów.

Analiza Bain pokazuje, że wdrożenie takich rozwiązań może zwiększyć dostępność maszyn o około 15 p.p. oraz obniżyć koszty utrzymania ruchu w przeliczeniu na tonę o 17-23 proc.. Analitycy punktują trzy filary inteligentnej konserwacji: zarządzanie aktywami, efektywność pracy oraz optymalizacja części zamiennych. Już sama optymalizacja części może obniżyć poziom zapasów o 20-40 proc., uwalniając kapitał obrotowy i redukując jednostkowy koszt produkcji. Skalowanie rozwiązań zwiększa efekty i obniża koszty jednostkowe, co sprawia, że AI staje się priorytetem firm w branży.

Efektywnie, odważnie, inteligentnie. Weź udział w kongresie Retail Trends 2026!

Precyzyjne zarządzanie marżami

Analitycy Baina podkreślają, że wiele firm nie zna dokładnie rentowności swoich klientów, produktów i kanałów sprzedaży. Skutkuje to utratą wartości na skutek zbyt niskich cen, nadmiernych rabatów lub wysokich kosztów obsługi. 

– Lepsze zarządzanie tym obszarem może przynieść 2-3 razy lepsze efekty, np. poprzez uporządkowanie cenników, ograniczenie nieuzasadnionych rabatów i skoncentrowanie działań sprzedażowych na najbardziej dochodowych segmentach – mówi Marcin Szczuka.

Według danych sporządzonych przez GUS wartość produkcji sprzedanej w dziale „papier i wyroby z papieru” w 2024 r. osiągnęła 58,8 mld zł, a krajowa produkcja papieru i tektury wzrosła do 4,94 mln ton, co było wzrostem o 6,9 proc. r/r. Warto podkreślić również dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego, oparte na statystykach Eurostatu. Wskazują one, że w 2023 r. w UE wytworzono 79,7 mln ton odpadów opakowań (średnio 177,8 kg na mieszkańca), z czego papier i tektura stanowiły aż 40,4 proc. masy.

Źródło: https://www.bain.com/insights/topics/paper-and-packaging-report/ 

Rola Anity Sowińskiej w systemie kaucyjnym  

Anita Sowińska aktywnie uczestniczy w debatach z przedstawicielami handlu i producentów, m.in. w debacie na żywo "Zostało 36 dni. Punkt zwrotny dla polskiego handlu", zorganizowanej w ubiegłym roku przez redakcję wiadomoscihandlowe.pl.

Zainicjowała też działania informacyjne, tworząc dedykowaną stronę internetową gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny, która stanowi centrum wiedzy dla konsumentów i przedsiębiorców. Prowadzi też monitoring wdrażania: informuje o postępach w liczbie punktów sprzedaży podpisujących umowy (ok. 45 tys. w listopadzie 2025) oraz o liczbie zwróconych opakowań (ok. pół miliona na przełomie października/listopada 2025).

Anita Sowińska na kongresie Retail Trends 2026

Podczas kongresu Retail Trends 2026 porozmawiamy m.in. z panią minister o tym, czy system kaucyjny jest lub może być gamechangerem w sektorze retail. Poruszymy też takie tematy jak:

• Satysfakcja czy frustracja? Jaka emocja przeważa wśród klientów i detalistów w pierwszych miesiącach działalności systemu kaucyjnego?
• Co na półce, to w butelkomacie? Stan wymiany opakowań w sieciach handlowych. Pierwsze półrocze 2026 r. a system kaucyjny 
• Jak system kaucyjny zmienił rynek napojowy i strategie dostawców, a także samego handlu? 
• Co już się wydarzyło i jakie są możliwe scenariusze na drugą połowę roku 2026.

Kim jest minister Anita Sowińska?

Anita Sowińska to specjalistka w zakresie zarządzania zmianami w obszarze ekologii, polityczka. Absolwentka Politechniki Łódzkiej na kierunku marketing i zarządzanie (ze specjalizacją w zakresie chemii spożywczej). Z wyróżnieniem ukończyła studia Executive MBA na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. 

W Sejmie IX kadencji członkini Komisji Finansów Publicznych, Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także przewodnicząca Zespołu Parlamentarnego ds. Zielonego Ładu dla Polski. Od grudnia 2023 r sprawuje funkcję podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, gdzie m.in. koordynuje realizację zadań Ministra Klimatu i Środowiska związanych z gospodarką odpadami i wdrażaniem systemu kaucyjnego. Przewodnicząca 17. Konferencji Stron Konwencji Bazylejskiej jako przedstawicielka regionu krajów Europy Środkowej i Wschodniej. 

Informacje o Retail Trends 2026

Zarejestruj się na kongres Retail Trends 2026: https://retailtrends.pl/rejestracja/

Sprawdź program kongresu: https://retailtrends.pl/program/

Prelegenci: https://retailtrends.pl/prelegenci/

Partnerzy kongresu: https://retailtrends.pl/partnerzy/

Dodatkowe informacje o Retail Trends 2026: https://retailtrends.pl/

Jak relacjonuje Wirtualna Polska, Polska Kaucja PolKa przyznaje, że wraz z upływem czasu rośnie liczba incydentów, mających na celu wyłudzenie pieniędzy kosztem systemu kaucyjnego. Wśród nadużyć można zauważyć przede wszystkim przypadki podrabiania etykiet, masowych zwrotów opakowań nieobjętych systemem oraz świadomego wprowadzania personelu sklepów w błąd.

“To przestępstwo, a nie “spryt”

Jak przypomina PolKa, powyższe nadużycia mogą być traktowane m.in. jako przestępstwa oszustwa lub fałszerstwa. Zgodnie z Kodeksem karnym oszustwo może być karane od 6 miesięcy do 8 lat więzienia, natomiast fałszerstwo – od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. 

Wirtualna Polska przekazuje również apel operatora do pracowników sklepów, w których mieszczą się punkty zbiórki o wzmożoną czujność, a w uzasadnionych sytuacjach o zabezpieczenie opakowania jako dowodu, zachowanie nagrań z monitoringu oraz powiadomienie policji o incydencie.

Nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym 

W styczniu 2026, MKiŚ przedstawił dane z okresu przejściowego wskazujące, że rynek stopniowo adaptuje się do nowych zasad. Jednocześnie część firm wciąż wyprzedawał zapasy produktów niekaucyjnych, przesuwając formalne przystąpienie do systemu na rok 2026, co jest naturalnym elementem tak dużej zmiany regulacyjnej.

Efektywnie, odważnie, inteligentnie. Weź udział w kongresie Retail Trends 2026!

Pod koniec grudnia 2025 roku do Sejmu trafił poselski projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, który zmienia niektóre zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego w szczególności w odniesieniu do butelek szklanych wielokrotnego użytku. Zgodnie z uzasadnieniem projektu, jego autorzy chcą umożliwić dalsze funkcjonowanie rynkowych systemów zwrotu butelek szklanych. 9 stycznia 2026 r. ustawa została uchwalona i przekazana do podpisu Prezydentowi RP. 

Zwrot opakowania kaucyjnego w sklepie

System kaucyjny w naturalny sposób przenosi punkt ciężkości z samego aktu recyklingu na cały proces poprzedzający jego rozpoczęcie. Zwrot opakowania w sklepie to dopiero pierwszy etap drogi, która obejmuje identyfikację, sortowanie, przygotowanie do transportu oraz sprawne przekazanie surowca do dalszego przetworzenia. Jak pokazują pierwsze miesiące działania u nas systemu kaucyjnego, każde ogniwo tego łańcucha ma znaczenie, bo nawet najlepiej zaprojektowane instalacje recyklingowe nie zrekompensują błędów popełnionych na wcześniejszych etapach.

Szczególną rolę odgrywa tu infrastruktura w punktach zbiórki. Sklepy, często działające na ograniczonej powierzchni i przy dużym natężeniu ruchu, muszą pogodzić obsługę klientów z nową funkcją logistyczną. To wymusza rozwiązania, które porządkują strumień opakowań już w momencie ich przyjęcia. 

- W praktyce oznacza to automatyzację procesów, precyzyjną identyfikację opakowań oraz ich wstępne przygotowanie do dalszej drogi. Im mniej manualnej ingerencji i improwizacji na tym etapie, tym większa przewidywalność całego systemu – uważa Paweł Wróblewski, dyrektor zarządzający Envipco Polska.

Logistyka systemu kaucyjnego

Logistyka systemu kaucyjnego nie kończy się jednak na zapleczu sklepu. Odpowiednio sprasowane, posegregowane i zabezpieczone opakowania pozwalają ograniczyć liczbę transportów, zmniejszyć ich koszt i ślad środowiskowy, a jednocześnie zwiększyć jakość materiału trafiającego do recyklera. 

- To właśnie jakość, a nie tylko ilość zebranego surowca, decyduje o efektywności obiegu zamkniętego. Czysty, jednorodny materiał łatwiej wprowadzić ponownie do obiegu produkcyjnego, bez konieczności energochłonnych procesów doczyszczania - zwracają uwagę eksperci.

Skala systemu kaucyjnego

W polskich realiach dodatkowym wyzwaniem jest skala. System kaucyjny obejmuje miliony konsumentów i wolumeny opakowań, które muszą być obsłużone w sposób ciągły i bez zakłóceń. Każde opóźnienie w odbiorze, błąd w identyfikacji czy przestój techniczny szybko przekładają się na problemy operacyjne widoczne zarówno dla handlu, jak i dla konsumentów. 

- Dlatego coraz większe znaczenie ma niezawodność rozwiązań oraz możliwość ich elastycznego dostosowania do lokalnych warunków, od małych sklepów osiedlowych po wielkopowierzchniowe placówki – podkreśla Paweł Wróblewski.

Co daje system kaucyjny?

Z perspektywy gospodarki obiegu zamkniętego system kaucyjny jest czymś więcej niż narzędziem zbiórki. To mechanizm, który porządkuje przepływ materiałów, wymusza współpracę wielu sektorów i pokazuje, że logistyka może być nie tylko zapleczem operacyjnym, ale realnym motorem transformacji środowiskowej. 

- Od tego, jak sprawnie działa droga od sklepu do recyklera, zależy dziś nie tylko efektywność systemu, lecz także zaufanie społeczne do całej idei obiegu zamkniętego - podsumowuje ekspert.