W zakładzie ReCover w Wielkiej Brytanii uruchomiono demonstracyjną linię technologii COtooCLEAN. W przeciwieństwie do standardowego recyklingu mechanicznego, proces ten wykorzystuje dwutlenek węgla w stanie nadkrytycznym. Pozwala to na głęboką penetrację struktury polimeru i usunięcie zanieczyszczeń, których nie da się wyeliminować wodą – w tym olejów, zapachów oraz pozostałości po produktach spożywczych.

System kaucyjny pod ostrzałem. "Zamienianie Polaków w śmieciarzy"

Edward Kosior, założyciel firmy Nextek, wyjaśnia, że wysoka skuteczność dekontaminacji jest niezbędna, aby uzyskać materiał zgodny z rygorystycznymi normami bezpieczeństwa żywności. Jak zaznacza ekspert:

– Jest to kluczowy etap umożliwiający uzyskanie wyższej jakości materiałów z recyklingu oraz osiągnięcie rzeczywistej cyrkularności dla folii elastycznych – mówi.

Zmiany w systemie kaucyjnym 2026: Małpki i kartony z kaucją?

Start fazy przemysłowej w 2026 roku

Projekt wchodzi w decydującą fazę w kwietniu 2026 roku. Przez kolejne dwa lata instalacja będzie pracować w skali przemysłowej, aby zgromadzić dane niezbędne dla europejskich organów regulacyjnych. Proces ten ma potwierdzić, że regranulat uzyskany z odpadów PP i PE może być masowo wykorzystywany do produkcji nowych opakowań mających bezpośredni kontakt z żywnością.

Technologia COtooCLEAN, opracowana przez Nextek i skalowana we współpracy z Coveris, odpowiada na trwały problem zanieczyszczeń wbudowanych w strukturę folii z tworzyw sztucznych. Wykorzystując ekstrakcję nadkrytycznym CO₂, proces wnika głęboko w strukturę polimeru, usuwając oleje, zapachy oraz substancje pozostałe, których konwencjonalny recykling mechaniczny nie jest w stanie w pełni wyeliminować.

Pomysłodawcą i organizatorem konkursu Stena Circular Economy Award – Lider Gospodarki Obiegu Zamkniętego jest firma Stena Recycling, europejski lider branży zarządzania odpadami i recyklingu. Główną ideą i celem SCEA jest edukacja oraz promowanie zasad GOZ, aktywizowanie przedsiębiorstw i jednostek naukowych, a także wyłanianie i wspieranie innowacyjnych projektów wpisujących się w zasady zrównoważonego rozwoju. Inicjatywa pokazuje również, że model cyrkularny pozwala organizacjom redukować koszty i efektywnie wykorzystywać zasoby.

Konkurs nagradza pomysły i realizacje, ale jednocześnie stwarza przestrzeń do prezentacji dobrych praktyk, wymiany doświadczeń i budowania współpracy między ekspertami GOZ, biznesem, nauką i młodymi innowatorami. Dzięki temu SCEA nie tylko promuje projekty GOZ, ale w praktyce przyczynia się do wzrostu świadomości ekologicznej i podnosi standardy środowiskowe obowiązujące w polskiej gospodarce.

Do kogo skierowany jest konkurs Stena Circular Economy Award – Lider Gospodarki Obiegu Zamkniętego?

Do udziału w IX edycji mogą zgłaszać się firmy ze wszystkich branż, które prowadzą swoją działalność w Polsce, start-upy rozwijające się w zgodzie z duchem GOZ oraz studenci, którzy mają pomysł na cyrkularny projekt lub przygotowali prace dyplomowe związane z gospodarką obiegu zamkniętego. Jak podkreśla organizator, udział w konkursie jest bezpłatny – w praktyce więc niemal każdy może wziąć w nim udział, zarówno duże i doświadczone przedsiębiorstwa, jak i małe, początkujące firmy, innowatorzy oraz studenci. Zgłoszenia mogą dotyczyć również projektów ocenianych w latach ubiegłych, które nie zostały dotąd nagrodzone. Wyboru najlepszych inicjatyw dokona kilkunastoosobowe, niezależne grono ekspertek i ekspertów specjalizujących się w obszarach GOZ, ESG oraz zrównoważonego rozwoju. Wśród członków tegorocznego składu znajdują się uznani specjaliści i rozpoznawalne osobistości, których wiedza i doświadczenie zapewniają rzetelną, merytoryczną selekcję projektów o realnym potencjale i wysokiej wartości. Zwycięstwo w SCEA to nie tylko nagrody materialne przewidziane w regulaminie konkursu, lecz także prestiż i silne potwierdzenie jakości zgłaszanych rozwiązań.

Kilka słów o nagrodach – o co powalczą zgłoszone projekty i inicjatywy?

Projekty będą oceniane w trzech kategoriach, a laureaci mogą liczyć na liczne i atrakcyjne nagrody. Wśród nich są premie pieniężne dla studentów, pakiety specjalnych świadczeń promocyjnych, a przede wszystkim tytuły Liderów Gospodarki Obiegu Zamkniętego, które są dziś istotnym elementem budowania wiarygodności rynkowej i wizerunku organizacji odpowiedzialnej środowiskowo, przyciągają uznanie szerokiego grona konsumentów i partnerów w biznesie.

Zwycięskie przedsiębiorstwa i start-upy będą mogły poszczycić się przy tym nie tylko renomą przynależną mianu Lidera GOZ, ale również otrzymają konkretne narzędzia, które pomogą im promować markę i wzmacniać jej wizerunek. Laureaci mogą liczyć na promocję w mediach, raportach branżowych, kanałach komunikacyjnych Stena Recycling, udział w debatach i wydarzeniach eksperckich czy wsparcie w budowaniu wizerunku odpowiedzialnej, nowoczesnej organizacji. Dla nagrodzonych studentów konkurs Stena Circular Economy Award – Lider Gospodarki Obiegu Zamkniętego to dodatkowo szansa na dynamiczniejszy rozwój kariery, zdobycie rozpoznawalności w środowisku eksperckim oraz pozyskanie wsparcia dla dalszego rozwoju ich badań i pomysłów.

Konkurs, który realnie zmienia polską rzeczywistość

W poprzedniej edycji konkursu w 2025 roku jury wytypowało czterech Liderów GOZ oraz wyróżniło aż cztery innowacyjne projekty spośród rekordowej liczby ponad 80 zgłoszeń. W związku z rosnącym powszechnym zaangażowaniem w sprawy ekologii i ochrony klimatu można się spodziewać równie dużej liczby nowych, interesujących, a przede wszystkim pożytecznych projektów skoncentrowanych na oszczędnym gospodarowaniu surowcami i ograniczaniu negatywnego wpływu na środowisko, co w praktyce dla wszystkich oznacza wygraną.

Nie mniej ważne jest również to, że za sprawą konkursu tworzą się partnerstwa łączące firmy z różnych branż i naukowców, którzy wspólnie są w stanie zdziałać zdecydowanie więcej, wspierając się wzajemnie w cyrkularnej transformacji i optymalnym zarządzaniu zasobami. SCEA to nie tylko konkurs z nagrodami, ale przede wszystkim świetnie działające już od wielu lat narzędzie budowania kultury cyrkularności w Polsce. Dzięki systematycznej promocji GOZ oraz kreowaniu przestrzeni do dialogu i wymiany wiedzy inicjatywa firmy Stena Recycling wspiera firmy, naukowców i innowatorów w przekuwaniu deklaracji na konkretne prośrodowiskowe działania. Wielu uczestników mogło też dzięki SCEA przekuć swoje projekty na realne zyski i wzmocnić swoją pozycję w branży.

Jak stać się Liderem GOZ w IX konkursie SCEA?

Nabór projektów konkursowych rozpoczął się 12 stycznia i potrwa do 15 lutego 2026 roku. Zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz dostępny online na stronie: https://www.stenarecycling.com/pl/o-nas/stena-circular-economy-award/. Na wskazanej stronie udostępniony został także regulamin konkursu i jego szczegółowy opis, a także zaprezentowany skład powołanego na ten rok jury. Po zakończeniu naboru wszystkie projekty zostaną poddane ocenie merytorycznej ekspertów, a my poznamy kolejnych Liderów GOZ, których projekty pokazują, że za deklaracjami mogą iść konkretne i możliwe do wdrożenia rozwiązania.

Branża podkreśla, że tylko jasne i jednolite zasady pozwolą wszystkim producentom na równych warunkach osiągać wymagane poziomy selektywnego zbierania butelek szklanych zwrotnych, wykorzystując sprawnie działające, istniejące producenckie systemy zwrotu opakowań.

Dlaczego paragon niszczy system zwrotu butelek szklanych

Organizacje apelują również o zmianę regulacji dotyczących systemu kaucyjnego – przede wszystkim o zniesienie obowiązku przedstawienia paragonu przy zwrocie wszystkich butelek szklanych wielokrotnego użytku.

Symboliczny start systemu kaucyjnego. Coca-Cola w butelce kaucyjnej już w Biedronce

Podkreślają, że tego typu butelki nie są odpadami, lecz mają wracać możliwie najszybciej do zakładów produkcyjnych w celu ponownego napełnienia.

Efektywne producenckie systemy działają od lat

Producenckie systemy zbiórki funkcjonują w Polsce od wielu lat, osiągając ponad 90% poziomu zwrotów, czyli znacznie powyżej wymaganych przepisami 77%. Są one również zoptymalizowane kosztowo – puste butelki wracają do producentów razem z dostawami nowych produktów, co minimalizuje koszty transportu oraz ślad środowiskowy.

System kaucyjny może zniechęcić do szkła wielokrotnego użytku

Branża wielokrotnie alarmowała, że objęcie butelek wielokrotnego użytku powszechnym systemem kaucyjnym, obsługiwanym przez wielu operatorów, znacząco zwiększy złożoność rozliczeń oraz koszty.

Te dodatkowe obciążenia mogą sprawić, że producenci zaczną rezygnować ze szkła wielokrotnego użytku na rzecz tańszych jednorazowych opakowań.

To z kolei uderzy przede wszystkim w małe i średnie przedsiębiorstwa o lokalnej dystrybucji, które dziś korzystają z prostych, efektywnych systemów zwrotu.

Sklepy nie wytrzymują obciążeń. „Stajemy się punktami skupu”

Aktualne przepisy nakładają na każdy sklep sprzedający choćby jeden rodzaj butelki zwrotnej obowiązek przyjmowania wszystkich butelek szklanych objętych systemem kaucyjnym – również tych, których sklep w ogóle nie sprzedaje. W praktyce placówki handlowe stają się punktami skupu kilkudziesięciu typów opakowań, co generuje chaos, koszty oraz problemy organizacyjne.

Dwa miesiące z systemem kaucyjnym. Ile butelek zebrały sklepy? Jaką część oferty stanowią opakowania kaucyjne?

Branża domaga się dostosowania przepisów do unijnego PPWR – tak, aby sklepy przyjmowały wyłącznie te butelki, które mają w swojej ofercie.

Producenci chcą decydować o sposobie realizacji poziomów zbiórki

Najważniejszym celem dla środowiska jest utrzymanie wysokiego poziomu selektywnego zbierania opakowań. Organizacje branżowe podkreślają, że producenci powinni mieć możliwość wyboru, czy wykonują poziomy zbiórki butelek zwrotnych poprzez system powszechny, czy poprzez przetestowane i efektywne producenckie systemy zwrotu.

Ryzyko dla środowiska: grozi powrót jednorazówek

Forsowanie obowiązku włączenia wszystkich producentów w powszechny system kaucyjny – który nie jest jeszcze w pełni gotowy i jest droższy – może doprowadzić do spadku poziomu zbiórki oraz utraty wielu butelek wielokrotnego użytku. W efekcie na rynku może ponownie dominować tańsze, jednorazowe opakowanie, co byłoby sprzeczne z ideą gospodarki obiegu zamkniętego.

Dzięki wysokiemu stopniowi kompresji surowca, automat RVM EcoAction redukuje objętość zebranych opakowań nawet o 8 razy, przekształcając je w zwarte kostki o wymiarach 50 × 75 × 60 cm. To przekłada się na znaczące zmniejszenie zapotrzebowania na przestrzeń magazynową.

W praktyce – w miejscu, gdzie zwykle mieściłby się jeden pojemnik pełen luźnych butelek wypełnionych powietrzem, teraz można przechować materiał z ośmiu takich pojemników, gdzie każda butelka skompresowana jest do grubości niemal kartki papieru.

Dla sklepów i centrów handlowych przekłada się to na duże oszczędność powierzchni zaplecza, niższe nakłady na transport oraz mniejsze koszty obsługi maszyny przez personel, który może poświęcić zaoszczędzony czas – dzięki EcoAction – na bardziej złożone i strategiczne obowiązki.

Mniej kursów, mniej emisji, bo EcoAction nie wozi powietrza

Wysoki poziom kompresji oznacza również mniej kursów odbioru surowca, a co za tym idzie – mniejsze zużycie paliwa i niższe emisje CO₂.

Dla operatorów logistycznych to nie tylko oszczędność finansowa, lecz także wkład w redukcję śladu węglowego całego łańcucha dostaw, czego raczej nie biorą pod uwagę dostępne na rynku opracowania podważające zasadność ustawy. A przecież wystarczy w tych analizach uwzględnić kostki EcoAction, gdzie jest po prostu sam surowiec, zero powietrza, którego dzięki innowacji polskiego producenta wozić nie trzeba. A w czasach, kiedy przedsiębiorstwa handlowe raportują działania w obszarze ESG, każda taka mądra oszczędność ma strategiczne znaczenie. Dlatego warto sprawdzić rozwiązanie EcoAction, które w prosty sposób przedstawia ten film.

Wydajność i ciągłość działania

Automaty RVM marki EcoAction są projektowane z myślą o dużej pojemności roboczej i pracy 24/7. Dzięki odpornej na warunki atmosferyczne konstrukcji mogą być instalowane zarówno wewnątrz galerii handlowych, jak i na zewnątrz – np. przy wejściach do sklepów lub na parkingach.

Ich obsługa jest niemal bezobsługowa: urządzenie automatycznie rozpoznaje rodzaj opakowania, kompresuje je, a następnie formuje w oszczędną kostkę gotowy surowiec. Dla personelu oznacza to mniej czynności operacyjnych, brak konieczności ręcznego sortowania oraz krótszy czas obsługi logistycznej.

Dodatkowo urządzenie umożliwia generowanie przychodów z reklam – zarówno wizualnych (ekran 12–14”), jak i głosowych, aktywowanych w momencie interakcji użytkownika. Pozwala to częściowo finansować utrzymanie urządzenia, a jednocześnie prowadzić kampanie edukacyjne promujące recykling i świadome zakupy.

Recyklomat jako dodatkowe źródło przychodów

Poza oszczędnościami operacyjnymi, automaty kaucyjne EcoAction mogą generować bezpośrednie przychody dla właścicieli punktów handlowych. Każde zebrane opakowanie przynosi handling fee, czyli opłatę manipulacyjną dla sklepu od operatora kaucyjnego, co oznacza, że im większa liczba oddanych butelek i puszek, tym wyższy zwrot finansowy. Dodatkowo w lokalizacjach objętych ustawą kaucyjną najemcy mogą otrzymywać dodatkową opłatę czynszową, stanowiącą zachętę do instalacji urządzenia. Dzięki temu recyklomat EcoAction nie tylko poprawia efektywność operacyjną i ekologiczny wizerunek punktu, ale też staje się nowym źródłem przychodów, tworząc ekonomiczny argument dla jego wdrożenia.

Integracja i bezpieczeństwo na najwyższym poziomie

Automaty RVM są zintegrowane z systemami operatorów kaucyjnych oraz z terminalami płatniczymi, co umożliwia pełną automatyzację rozliczeń i zapewnia najwyższy poziom bezpieczeństwa. Wysokie standardy zabezpieczeń anti-fraud chronią przed nadużyciami i gwarantują rzetelność danych.

Ekologia, która się bilansuje

Dla sieci i centrów handlowych chcących połączyć efektywność operacyjną z odpowiedzialnością środowiskową, inwestycja w automat kaucyjny EcoAction to przykład rozsądnej ekologii – rozwiązania, które łączy ekonomię z realnym wpływem na środowisko.

To inwestycja, która nie tylko się zwraca, ale też wzmacnia pozycję marki danej sieci, czy centrum handlowego jako lidera zielonej transformacji – wartości, którą dziś coraz bardziej doceniają konsumenci.

Z myślą o środowisku i pracowniku

Rozwiązanie EcoAction ma jeden wspólny mianownik – optymalizację pracy, logistyki, kosztów operacyjnych i ograniczanie negatywnego wpływu na planetę. Nasze butelkomaty pozwalają nie tylko efektywnie odzyskiwać surowiec, ale także redukować emisję CO₂. Dzięki technologii belowania osiągamy wysoki poziom kompresji opakowań i zamykamy je w kostkę. Eliminuje to konieczność przechowywania i wożenia powietrza, co dzieje się w przypadku standardowego zbierania opakowań do worków. Dodatkowo, obsługa recyklomatu EcoAction nie wpływa na długość pracy personelu, gdyż opróżnianie odbywa się co kilka dni, a codzienna konserwacja urządzania trwa dosłownie parę minut. 

Zróbmy razem coś dobrego

EcoAction patrzy w przyszłość. Inwestuje w innowacje, które odpowiadają na realne potrzeby rynku – od wygody klientów po optymalizację kosztów dla sklepów. Jesteśmy przekonani, że odpowiedzialny biznes to taki, który rozwija się w zgodzie z oczekiwaniami rynku i potrzebami środowiska. Dlatego też postawiliśmy na recyklomaty, które dzięki swojej technologii mogą stać na zewnątrz budynków, co ułatwia użytkownikom korzystanie z nich, nawet kiedy sklepy są zamknięte.

Nowoczesna, polska technologia w służbie ludziom

Recyklomat EcoAction to efekt pracy zespołu inżynierów, którzy zadbali, aby obsługa była intuicyjna, szybka i dostępna dla każdego. Dzięki nowoczesnemu skanerowi, dużemu ekranowi i prostemu interfejsowi, zwrot butelki trwa chwilę, a użytkownik nie traci czasu na zastanawianie się, „jak to działa”. Dodatkowym atutem jest wmontowany w urządzenie kompresor, który przywraca kształt zgniecionym lub zdeformowanym butelkom przed ich oddaniem. Dla wielu osób taka funkcja będzie prawdziwym ułatwieniem, bo to oznacza, że nadal będą mogli zgniatać butelki w domu, by zajmowały mniej miejsca podczas ich składowania, a butelkomat EcoAction i tak spokojnie sobie z nimi poradzi.

Przestrzeń, która inspiruje nie tylko sklepy, ale i firmy

Film nagrany przed siedzibą ACTION S.A. pokazuje, że EcoAction to nie tylko maszyna, ale i ludzie, bez których realizacja coraz to nowych przedsięwzięć biznesowych byłaby niemożliwa. To zespół specjalistów pracujących w nowoczesnym, otwartym środowisku – sprzyja ono kreatywności i współpracy. Wierzymy, że technologia rodzi się tam, gdzie ludzie mają przestrzeń do działania i rozwoju. Zresztą zobaczcie sami – być może okaże się, że recyklomaty EcoAction sprawdzą się idealnie nie tylko przed sklepem, centrum handlowym, czy urzędem miasta, ale także przed Twoją firmą czy innym miejscem, gdzie na co dzień pracują ludzie, którym nie jest wszystko jedno. I w myśl zasady „zróbmy razem coś dobrego” dołożą oni swoją cegiełkę do tego, by zwiększyć poziom recyklingu w Polsce.

Wielka zmiana zaczyna się od małych kroków – zarówno w sklepach, jak i w życiu każdego z nas. Zacznijmy więc od EcoAction i zróbmy razem coś dobrego – zapraszamy na film:

Jak skorzystać z olejomatu?

Aby skorzystać z olejomatu, mieszkańcy muszą zarejestrować się w specjalnej aplikacji. Po rejestracji można pobrać butelkę z urządzenia, którą po napełnieniu zużytym olejem należy zwrócić do olejomatu. Dzięki temu rozwiązaniu można uniknąć problemów z zatorami w kanalizacji, które są kosztowne w usuwaniu. O inicjatywie informowaliśmy już w grudniu 2024 r.  

Korzyści z recyklingu oleju  

Zebrany olej jest regularnie odbierany i przetwarzany. Może być wykorzystany do produkcji biodiesla, który zmniejsza emisję gazów cieplarnianych. Jest również używany w przemyśle chemicznym do produkcji ekologicznych detergentów oraz biodegradowalnych tworzyw sztucznych. Dzięki olejomatom mieszkańcy mogą przyczynić się do efektywnego recyklingu i ograniczenia zanieczyszczenia środowiska.

Jak podaje portal O2, olejomaty zostały zainstalowane w takich miejscowościach jak Plewiska, Stęszew, Kościan, Czempiń, Puszczykowo, Dąbrówka, Buk, Opalenica, Grodzisk Wielkopolski i Zbąszyń. Władze samorządowe planują uruchomienie kolejnych urządzeń, co pozwoli na jeszcze większe zaangażowanie mieszkańców w ochronę środowiska.

Projekt olejomatów w Wielkopolsce to krok w stronę zrównoważonego rozwoju i ekologii, który może stać się wzorem dla innych regionów w Polsce - argumentują.

Operatorem realizującym i przyznającym punkty za oddawany olej jest firma Emka z siedzibą w Żyrardowie. Jak podkreśla w komunikatach, Wielkopolska jest liderem w zbiórce zużytego oleju. 

Kaucja zwrotna bez paragonu!

System kaucyjny to nowe prawo, w myśl którego Polacy będą kupować oraz zwracać opakowania po napojach tak, aby mogły być ponownie użyte lub poddane recyklingowi. 

Do zakupu napoju, zakupionego w zwrotnej butelce szklanej, plastikowej PET lub puszce aluminiowej producenci doliczać będą kaucję, którą klient odzyska zwrocie opakowania. Do ich oddania nie będzie potrzebny paragon ani inne potwierdzenie zakupu. Potrzebna będzie jednak zmiana jednego ważnego przyzwyczajenia.

Ile pieniędzy i za jakie butelki odzyskamy z powrotem?

Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce to wynik znowelizowanej unijnej dyrektywy ramowej o odpadach, która nakłada na kraje UE obowiązki w zakresie recyklingu odpadów opakowaniowych oraz ich selektywnej zbiórki. Celem jest tu znaczące poprawienie skuteczności odzysku i ponownego wykorzystania opakowań. 

Systemem objęte będą opakowania na napoje jednokrotnego użytku: 

• butelki plastikowe PET o pojemności do 3 litrów 
• puszki metalowe o pojemności do 1 litra 
• butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. 

Wysokość kaucji określona w rozporządzeniu to: 50 gr na butelki PET i puszki, 1 zł na butelki szklane.

Czy można zgniatać plastikowe butelki przed oddaniem?

Przez ostatnie lata Polacy byli zachęcani do maksymalnego zmniejszania objętości zużytych opakowań po napojach poprzez zgniatanie butelek lub puszek, aby zajmowały one jak najmniej miejsca. 

System kaucyjny działa jednak na zupełnie innej zasadzie, dlatego ważna jest zmiana tego wypracowanego przez wiele lat nawyku. Klienci otrzymają zwrot kaucji lub zapłatę za oddane opakowania, ale tylko i wyłącznie w przypadku oddania do sklepów butelek plastikowych i puszek niezgniecionych, czystych, a także z czytelnym kodem kreskowym. W przypadku butelek szklanych również niezbędna jest etykieta z kodem kreskowym.

Kaucja będzie wypłacana klientom w gotówce.

Gdzie oddamy butelki?

W systemie kaucyjnym będą brały udział wszystkie punkty, oferujące do sprzedaży napoje, których powierzchnia sprzedaży przekracza 200 mkw. 

Oznacza to, że za odbiór opakowań od klientów odpowiedzialne będą nie tylko sklepy spożywcze, ale także inne sklepy, stacje paliw, restauracje czy kawiarnie, a nawet galerie handlowe czy urzędy oferujące sprzedaż napojów, np. w maszynach vendingowych. Te najmniejsze punkty (o pow. sprzedaży do 200 mkw.) mogą, ale nie muszą przystąpić do systemu. 

W ramach nowego systemu prowadzone będą dwa rodzaje zbiórek 

• automatyczna - czyli do wyspecjalizowanych maszyn odbierających od klientów opakowania (butelkomaty, zwrotomaty), 
• manualna - realizowana ręcznie do koszy wystawionych przez sprzedawców.

Konieczność zwrotu butelek niezgniecionych, czystych oraz z czytelnym kodem kreskowym wymaga od konsumentów nowego podejścia do przechowywania odpadów w domach (fot. Sebastian Gora)

FOTO: fot. Sebastian Gora

Przechowywanie odpadów w domach

Konieczność zwrotu butelek niezgniecionych, czystych oraz z czytelnym kodem kreskowym wymaga od konsumentów nowego podejścia do przechowywania odpadów w domach oraz do ich regularnego zwrotu. Do tej pory wystarczyło zgnieść opakowanie oraz wyrzucić do właściwego pojemnika oznaczonego kolorem. 

Kolejnym krokiem będzie okres przejściowy, kiedy część opakowań (butelek szklanych, plastikowych butelek PET i puszek metalowych) będzie objętych systemem kaucyjnym, a część nie. Bardzo ważne będzie wówczas sprawdzenie, czy dana butelka lub puszka podlega pod polski system kaucyjny i posiada na etykiecie odpowiednie oznaczenie. 

- Docelowo, aby odzyskać kaucję, konieczne będzie wypracowanie najlepszych, własnych metod składowania, transportu opakowań do punktów ich odbioru, głównie sklepów lub butelkomatów - podkreśla Carrefour, zauważając, że ułatwieniem dla klientów będzie wykluczenie z systemu sklepów o powierzchni sprzedaży poniżej 200 mkw, których w Polsce jest najwięcej. 

Klienci będą musieli zatem wypracować sposób zwracania odpadów - albo przy każdej wizycie na zakupach, czy może raz na tydzień lub miesiąc. Co ważne, każdy taki zwrot opakowań będzie się dla nich wiązał z zastrzykiem gotówki.

Pilotaż system kaucyjnego w Warszawie już trwa

Wprowadzony w sierpniu br. przez Carrefour Polska, wspólnie PolKą (Polską Kaucją), Inpostem oraz Muszynianką pilotaż systemu kaucyjnego w Warszawie to faktyczny przedsmak tego, co czeka nas w przyszłym roku.

- Klienci, w zamian za oddane opakowania, otrzymują w sklepach tej sieci zapłatę w postaci e-bonów, drukowanych bezpośrednio przez butelkomaty, którymi od razu będą mogli zapłacić za swoje zakupy - dodaje Carrefour. Klient otrzymuje tu 50 gr za każdą oddaną szklaną butelkę zwrotną, po 25 grza każdą oddaną butelkę PET po napojach marki własnej Carrefour, wody Muszynianka lub Piwniczanka (do pojemności 3 litra) oraz po 5 gr za każdą puszkę aluminiową po napojach (do pojemności 1litra) oraz butelkę PET po napojach innych producentów. Klienci nie muszą przedstawiać w sklepie paragonów z dowodem zakupu zwracanych opakowań. Patronat nad projektem objęły Wody Polskie oraz Lasy Państwowe.

Jak podkreśla Carrefour, ten program pilotażowy to okazja dla klientów, aby zapoznali się z nowym systemem. W ramach edukacji w zakresie segregowania odpadów i ochrony środowiska Carrefour Polska stworzył stronę internetową, będącej kompendium wiedzy na temat systemu kaucyjnego. Znaleźć na niej można m.in. odpowiedzi na najbardziej nurtujące klientów pytania, dotyczące systemu kaucyjnego. 

Potrzebne zmiany w ROP

Branża zwraca uwagę, że objęcie puszek systemem kaucyjnym odmieni ekonomię sortowania opakowań aluminiowych w krajowych instalacjach komunalnych. Dlatego należy tak zmienić przepisy ROP, aby uwzględnić zakaz krzyżowego finansowania oraz wprowadzić zasadę kosztu netto, aby wydzielanie pozostałych opakowań aluminiowych stało się faktycznie opłacalne.

– Chociaż system kaucyjny jest ważnym narzędziem umożliwiającym uzyskanie pełnej cyrkularności dla puszki napojowej, aluminium stosowane w innych opakowaniach również powinno być zbierane i poddawane recyklingowi. Dlatego kluczowe jest, by inwestować w większą liczbę dobrze funkcjonujących programów rozszerzonej odpowiedzialności producenta – podkreślił Maarten Labberton, Packaging Group Director, European Aluminium.

Podczas webinaru podkreślano, że dużym wyzwaniem stojącym przed polskim regulatorem, a także branżą opakowaniową jest realizacja wymagań rozporządzenia PPWR (tzw. rozporządzenie opakowaniowe, Packaging and Packaging Waste – red.), będącego już na ostatniej prostej prac na poziomie UE. Przepisy te mają na celu promowanie opakowań z materiałów w jak największym stopniu zdatnych do przetwarzania zgodnie z klasami wydajności recyklingu.

Aluminium – materiał permanentny

Branża zaapelowała do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o dokonanie niezbędnego przeglądu potrzeb oraz możliwości wsparcia recyklingu z perspektywy podstawowych materiałów opakowaniowych, a także stworzenie "mapy drogowej" recyklingu aluminium w Polsce. W dyskusji zabrała głos Anita Sowińska, wiceministra klimatu i środowiska, która potwierdziła gotowość przygotowania takiej mapy przy współpracy z interesariuszami branżowymi i dodała:

– Powinniśmy odzyskiwać każdy kilogram aluminium, na tyle na ile jest to możliwe i zamykać obieg. Aluminium wpisuje się bardzo dobrze w gospodarkę obiegu zamkniętego. Wynika to z właściwości tego surowca, który można przetwarzać praktycznie bez końca, gdyż jest materiałem permanentnym.

Dodatkowe postulaty branży

Uczestnicy wydarzenia zwracali ponadto uwagę na potrzebę wprowadzenia zróżnicowanej stawki kaucji w zależności od pojemności opakowania, tj. do 1 litra i powyżej 1 litra, oraz uwzględnienie pozostałych opakowań napojowych dotąd nie objętych kaucją, w tym wyznaczenie podobnych poziomów recyklingu. Postulowano też opóźnienie wprowadzenia systemu o rok, do początku 2026 r., wskazując na stopień komplikacji całego procesu.

Fundacja na rzecz Odzysku Opakowań Aluminiowych RECAL powstała z inicjatywy producentów puszek do napojów i producentów aluminium. Od 1995 roku prowadzi działania mające na celu wzrost poziomu odzysku opakowań aluminiowych, m.in. realizując programy "Szkolne i przedszkolne projekty recyklingowe" oraz "Każda Puszka Cenna", czyli polską edycję paneuropejskiego Every Can Counts. Wieloletnia współpraca z jednostkami samorządowymi, oświatowymi, organizacjami odzysku opakowań, organizatorami wydarzeń i innymi partnerami zaowocowała stworzeniem platformy do współpracy dla firm i instytucji, które wspierają gospodarkę w obiegu zamkniętym.

‘‘Liczymy, że Sejm pozytywnie przychyli się do wniosku Senatu i również uwzględni przyjęcie poprawek dających czas oraz stwarzających odpowiednie warunki producentom na zbudowanie systemu kaucyjnego w Polsce‘‘ – dodają autorzy dokumentu.

Nie wszystkie poprawki Senatu do przyjęcia?

Przypomnijmy, że Sejm prawdopodobnie w połowie sierpnia odniesie się do poprawek Senatu do ustawy o tzw. systemie kaucyjnym. Przedsiębiorcy z branży napojowej nalegają, by posłowie poparli wszystkie poprawki. Jednak nie wszystkie poprawki cieszą się jednogłośnym poparciem strony społecznej. Polskie Stowarzyszenie Zero Waste ostrzega, że jedna z nich "działa wyłącznie na korzyść producentów i może doprowadzić do niespełnienia unijnych wymogów przez Polskę, co może narazić nasz kraj na wielomilionowe kary".

Chodzi o poprawkę Senatu nr 4, obniżającą wymagane poziomy selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych dla puszek i butelek szklanych wielokrotnego użytku w pierwszych latach funkcjonowania systemu kaucyjnego. Zdaniem Senatu, nie ma możliwości osiągnięcia tak ambitnych poziomów jak te, które ustalił Sejm.

Niższa izba parlamentu ustaliła taki sam, 90-proc. poziom zbiórki na 2029 r. w przypadku butelek PET, szkła i metalu. Tymczasem Senat co prawda utrzymał poziom 90-proc. dla PET, lecz w przypadku szkła obniżył wymóg do 75 proc. Dla opakowań metalowych Senat zmniejszył poziom do 78 proc.

Senat podkreślał, iż "podziela stanowisko, że konsumenci potrzebują przynajmniej kilku lat do wyrobienia nawyków oddawania butelki szklanej" oraz "uznał za nieuzasadnione założenia co do szybkiego, corocznego wzrostu poziomów selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, co również nie jest wymogiem ustawodawstwa unijnego".

W idealnym świecie wszystkie odpady wytworzone przez gospodarstwa domowe zostałyby przetworzone i ponownie wykorzystane (recykling), poddane biologicznym procesom przetwarzania, takim jak kompostowanie lub fermentacja, ewentualnie zostałyby przetworzone termicznie z odzyskiem energii. Tymczasem do odzysku kierowane jest 60 proc. odpadów komunalnych, a pozostałe 40 proc. jest poddawane procesowi unieszkodliwienia przez przekształcenie termiczne bez odzysku energii lub przez składowanie – wynika z informacji GUS pt. „Ochrona środowiska w 2021 roku”.

Działania wsparte międzynarodowym doświadczeniem

Celem PreZero jest maksymalne wykorzystanie odpadów poprzez poddanie recyklingowi. PreZero w Polsce korzysta z doświadczeń wynikających z wielu lat działalności na europejskich rynkach. Wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, firma stara się dać odpadom drugie życie, pracuje nad projektami opakowań nadających się do recyklingu, a także zbiera, sortuje i przetwarza surowce w swoich instalacjach. Firma domyka w ten sposób obiegi w gospodarce cyrkularnej, inwestuje w badania i rozwój innowacyjnych rozwiązań, edukuje w zakresie tego, co się dzieje z odpadem i dzieli się tą wiedzą.

Dlaczego to takie ważne? Tylko jedna trzecia odpadów wyrzucanych przez polskich konsumentów to sortowane odpady surowcowe, takie jak papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne, w tym opakowania, natomiast dwie trzecie wyrzucanych odpadów, pomimo powszechnego obowiązku ich sortowania, trafia do frakcji zmieszanej – wynika z danych firmy doradczej Deloitte.

Oznacza to, że aż 60 proc. odpadów w Polsce trafia do kategorii odpadów zmieszanych, które mogłyby być cennym zasobem, jeśli zarządzano by nimi odpowiednio. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odpady, które trafiły do sekcji zmieszanej nie zostają ponownie przetworzone. Przeczą temu statystyki.

Mądre korzystanie z odpadów

Większość odbieranych odpadów komunalnych jest generowanych przez gospodarstwa domowe. To z nich w 2021 roku odebrano 11,7 mln ton odpadów, co stanowiło 85,8 proc. wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2021 r. zebranych zostało 13,7 mln ton odpadów komunalnych, o 4,2 proc. więcej niż w 2020 roku. Na jednego mieszkańca Polski przypadało średnio 358 kg zebranych odpadów komunalnych, co oznacza wzrost o 16 kg w porównaniu z rokiem poprzednim.  

Odpady to dla PreZero cenne surowce, a dzięki innowacyjnym rozwiązaniom firma może ograniczyć niemal do zera ilość tych odpadów, których nie można poddać recyklingowi. To nie tylko misja czy cel PreZero, ale też zobowiązanie wobec przyszłych pokoleń.

Spółka zajmuje się nie tylko odbiorem i transportem odpadów. Jednym z filarów jej działania jest optymalny recykling tworzyw sztucznych. Rozsądnie wykorzystane opakowania plastikowe mogą być używane do produkcji paliw alternatywnych stosowanych w przemyśle.

Recykling i produkcja paliw alternatywnych

Jako dostawca usług odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów firma wspiera rozwój gospodarki obiegu zamkniętego, która pomaga zmniejszać poziom zanieczyszczeń i chronić zasoby naturalne.

Samo PreZero w Polsce dysponuje kilkoma liniami sortowniczymi przystosowanymi do produkcji paliw alternatywnych. Produkowane są one z materiałów, które nie są produktami przetwórstwa ropy naftowej. Odpady o dużej wartości opałowej pozyskiwane są z odpadów komunalnych czy odbieranych z biur lub obiektów handlowych. Ten rodzaj paliwa wykorzystywany jest przede wszystkim w przemyśle cementowym jako zamiennik węgla kamiennego i mazutu.

PreZero doskonale radzi sobie również z odpadami niebezpiecznymi, takimi jak ługi, rozpuszczalniki czy kwasy. Sposób obchodzenia się z tymi substancjami, szkodliwymi dla zdrowia i środowiska, obwarowany jest surowymi przepisami prawnymi i nadzorowany przez odpowiednie urzędy. Kompleksowa usługa odbioru tych odpadów gwarantuje dostarczenie tych substancji do wyspecjalizowanych zakładów przetwarzania odpadów niebezpiecznych.

Do ponownego wykorzystania nadają się również odpady, które z pozoru uważane są za niezdatne do wtórnego użycia, takie jak resztki jedzenia. Aż połowa biodegradowalnych odpadów pochodzących z gospodarstw domowych zalicza się do tej właśnie grupy, a zagospodarowanie tego obszaru jest jednym z bardziej znaczących działań PreZero.

Dzięki utylizacji odpadów biodegradowalnych otrzymuje się kompost, który może być zastosowany do użyźniania gleby, co z kolei może mieć zastosowanie w rolnictwie ekologicznym. Ponadto kompostowanie ogranicza uwalnianie do atmosfery szkodliwych gazów cieplarnianych, takich jak metan, który powstaje przy składowaniu odpadów biologicznych.

W nowoczesnych kompostowniach zostały wybudowane specjalne instalacje do fermentacji, gdzie produkuje się biogaz. To paliwo następnie wykorzystywane jako samoistne źródło energii albo dalej przetwarzane na energię elektryczną i cieplną.

PreZero dysponuje również jedną z ośmiu działających obecnie w Polsce Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych, która zagospodarowuje odpady nienadające się do recyklingu. Taka instalacja jest niezbędnym dopełnieniem prawidłowo działającego systemu selektywnej zbiórki.

Gospodarka o obiegu zamkniętym w nowym wydaniu

Ekspert w zakresie odbioru i przetwarzania odpadów

Firma jest ekspertem w zakresie wdrażania rozwiązań z zakresu GOZ w sektorze gospodarowania odpadami. PreZero dysponuje nowoczesnymi sortowniami i własnymi liniami do przetwarzania zebranych materiałów. Działa w 11 krajach na świecie. Prowadzi działalność m.in. w Holandii i Belgii, w których wskaźnik wykorzystania materiałów o obiegu zamkniętym jest najwyższy w Unii Europejskiej. W 2020 r. unijny wskaźnik wykorzystania materiałów o obiegu zamkniętym osiągnął 12,8 proc. Oznacza to, że prawie 13 proc. zasobów materiałowych wykorzystywanych w UE pochodziło z przetworzonych materiałów odpadowych. W Holandii ten wskaźnik wyniósł aż 31 proc., a w Belgii 23 proc. W Polsce wykorzystywaliśmy w tym czasie mniej niż 10 proc. odpadów. Doświadczenia zdobyte na najbardziej zaawansowanych rynkach stosujących gospodarkę obiegu zamkniętego pozwalają PreZero być jeszcze bardziej innowacyjną firmą zajmującą się gospodarką odpadami i usługami w zakresie ochrony środowiska.

Sieć wyjaśnia, że zmiana potrzeb i zwyczajów zakupowych Polaków wpłynęła znacząco na sposób funkcjonowania sklepów Biedronka. Pracownicy sklepów stanęli na pierwszej linii frontu, a same sklepy stały się miejscem zaspokajania najważniejszych potrzeb, oferującym, oprócz zapasów żywności, między innymi artykuły decydujące o bezpieczeństwie w okresie pandemii.

Zarząd JMP jest przekonany, że udało się zrealizować najważniejsze zadanie, jakim stało się zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom oraz klientom.

„Mimo skali naszej działalności udało nam się błyskawicznie wprowadzić odpowiednie środki bezpieczeństwa. Nie tylko wypełnialiśmy wszystkie urzędowe rekomendacje, ale wprowadziliśmy własne rozwiązania, zwiększające zakres zabezpieczenia zarówno klientów, jak i pracowników.”

Największy detalista w Polsce chwali się też, że zaoferował małym i średnim przedsiębiorcom oraz gospodarstwom rolnym programy pomocowe, m.in. skracając terminy płatności dla lokalnych producentów owoców i warzyw oraz udostępniając półki sklepowe lokalnym wytwórcom.

W 2020 roku ruszyła także Fundacja Biedronki, której celem jest wspieranie najbardziej wrażliwych grup społecznych, zwłaszcza seniorów. Przekazała ona do domów opieki społecznej blisko 1200 palet z produktami ochronnymi, dezynfekującymi oraz higienicznymi. W sumie w 2020 roku Fundacja wydała na pomoc seniorom niemal 21 milionów złotych.

Na koniec 2020 r. sieć dysponowała ponad 2 mln metrów kwadratowych powierzchni sprzedażowej w 3115 sklepach Biedronka w całej Polsce – w ciągu roku przybyło 129 placówek. Dyskonty sieci odwiedzało średnio ok. 4 mln klientów dziennie.

Zatrudnienie w firmie znalazło 73,4 tys. pracowników. W całym roku spółka odprowadziła do budżetu państwa największy wśród sieci handlowych podatek CIT – 624 mln zł, czyli o 113 mln zł więcej niż w roku 2019. Jej wpłata stanowiła 1,6 proc. wszystkich wpłat CIT do budżetu państwa.

Na koniec 2020 r. sieć Biedronka miała 25,7 proc. udziałów w rynku.

– W naszym mieście działają obecnie trzy punkty szczepień. Liczymy, że uruchomienie czwartego w znaczący sposób przyspieszy budowanie odporności naszej społeczności. Możliwości czwartego punktu to wykonanie minimum 350 szczepień dziennie. W ostatnim tygodniu kwietnia przeszliśmy drobiazgową kontrolę Narodowego Funduszu Zdrowia. Uzyskaliśmy pozytywny wynik – mówi Jacek Orych, burmistrz Miasta Marki.

Metro Properties zadba o prawidłową i sprawną organizację ruchu w centrum podczas szczepień. Partnerem medycznym punktu szczepień zostało Centrum Medyczne Riemer. Na początek marecki punkt w M1 otrzyma 700 szczepionek tygodniowo, a w miarę dostępności preparatów ta liczba będzie zwiększana.

– Jesteśmy od lat znanym, dobrze skomunikowanym centrum zakupowym na mapie Marek i północnej części Warszawy. Dojazd do M1 – zarówno komunikacją miejską jak i prywatnym transportem – jest łatwy i komfortowy, a lokalizacja miejsca na mapie nie powinna sprawiać trudności również pacjentom, przyjeżdżającym na szczepienie z odległych miejscowości. To ważne dla naszej firmy, że centrum handlowe z portfolio Metro Properties może kolejny raz włączyć się do programu walki z pandemią – podkreśla Małgorzata Kiliańska, dyrektor regionalny Metro Properties, zarządcy centrów handlowych M1 w Polsce.

Zapisy na szczepienia w punkcie M1 w Markach odbywać się będą zgodnie z zasadami obowiązującymi w całej Polsce.

Metro Properties sp. z o.o. jest spółką serwisową międzynarodowego koncernu Metro AG, oferującą usługi w zakresie profesjonalnego zarządzania nieruchomościami i procesami inwestycyjnymi. Spółka odpowiada za strategiczny rozwój nieruchomości, planowanie, budowę, wynajem, sprzedaż/kupno nieruchomości. W zakresie odpowiedzialności spółki leży center i facility management.