W trzecim kwartale przychody netto ze sprzedaży Grupy Ambra wyniosły 157,5 mln złotych wobec 150,6 mln złotych rok wcześniej. Wolumen sprzedaży wzrósł o 3,8 proc. do 16,8 mln średnich butelek 0,75 l. Jednocześnie wynik operacyjny EBIT pozostał ujemny i wyniósł -3,8 mln złotych.

Segment 0,0 proc. najmocniejszym motorem wzrostu

Największą dynamikę wzrostu Ambra odnotowała w kategorii napojów bezalkoholowych. Sprzedaż segmentu wzrosła aż o 27,5 proc. rdr. Firma wskazuje, że poza tradycyjnie silnymi markami dziecięcymi, takimi jak Piccolo czy Robby Bubble, szybko rosły także produkty kierowane do dorosłych konsumentów. 

Do najmocniej rozwijających się marek należały m.in. Fresco Frizzante, Zarea Zero.0% oraz Cin&Cin Free, który pozostaje liderem rynku win bezalkoholowych w Polsce. Grupa zapowiada już kolejne premiery produktowe na sezon letni.

Rosnące znaczenie segmentu 0,0 proc. wpisuje się w szerszą zmianę zachowań konsumenckich. Kategoria napojów bezalkoholowych pozostaje dziś jednym z najszybciej rozwijających się obszarów rynku alkoholowego i coraz mocniej wpływa na strategie największych producentów.

Które wina musujące dominują w sklepach? Nowe dane prosto z półek

Polska i Czechy napędzają wyniki Grupy, Rumunia wyraźnie słabsza

Na rynku polskim przychody Ambry rosły organicznie o 5,7 proc. Wzrost wspierała przede wszystkim sprzedaż win musujących, m.in. marki Dorato, win stołowych takich jak Cono Sur i Portada, a także dalszy rozwój Winiarni Zamojskiej.

Jeszcze mocniejsze tempo wzrostu Grupa odnotowała w Czechach i na Słowacji. Sprzedaż wzrosła tam o 24,3 proc. w walutach lokalnych dzięki umacnianiu pozycji w kategoriach win musujących i napojów bezalkoholowych dla dzieci.

Znacznie trudniejsza sytuacja panowała natomiast w Rumunii. Pogorszenie koniunktury konsumenckiej i ograniczanie zapasów przez kluczowych klientów przełożyły się na spadek sprzedaży o 13,8 proc.

Część kosztów może trafić do cen produktów

Choć sprzedaż rosła, trzeci kwartał pozostaje dla Ambry tradycyjnie najsłabszym okresem roku obrotowego pod względem rentowności. Spółka wskazuje przede wszystkim na rosnące koszty logistyki oraz wyższe wydatki na wsparcie sprzedaży.

EBITDA Grupy spadła do 4,9 mln złotych z 6 mln złotych rok wcześniej, a strata netto przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej wyniosła 6 mln złotych.

Firma zapowiada działania ograniczające presję kosztową i jednocześnie nie wyklucza częściowego przenoszenia rosnących kosztów na ceny produktów.

Ambra z mocnym spadkiem sprzedaży i przychodów. Co się stało?

Ambra wzmacnia segment premium – przejęcie udziałów w Old Polish Vodka

W styczniu 2026 roku Grupa sfinalizowała przejęcie 51 proc. udziałów w spółce Old Polish Vodka, wzmacniając swoją obecność w segmencie alkoholi premium. Po wyłączeniu wpływu tej akwizycji wzrost organiczny Grupy w trzecim kwartale wyniósł 3,9 proc.

Po trzech kwartałach roku obrotowego skumulowany zysk operacyjny Ambry wzrósł do 79,3 mln złotych, czyli o 4,4 proc. rdr, natomiast zysk netto zwiększył się o 11,4 proc. do 43 mln złotych.

Grupa podkreśla również bardzo dobrą sytuację płynnościową. Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej osiągnęły 118,6 mln złotych, a zadłużenie netto utrzymało się na niskim poziomie 19,5 mln złotych.

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wzięła pod lupę 120 podmiotów działających na rynku winiarskim. Wyniki są alarmujące – nieprawidłowości stwierdzono w 49 zakładach, co stanowi aż 40,8 proc. skontrolowanych jednostek. Problemy dotyczyły zarówno tego, co znajduje się wewnątrz butelki, jak i informacji, którymi producent próbuje nas skusić przy sklepowym regale.

Maspex znowu przejmuje! Rozbuduje Purcari do pozycji globalnego potentata

Laboratorium prawdę powie: cukier, alkohol i chemia

Wątpliwości wzbudziło 13,2 proc. partii zbadanych pod kątem fizykochemicznym. Producenci najczęściej „mylili się” w kluczowych parametrach, które decydują o smaku i jakości trunku:

• chaos w składzie - zawyżona lub zaniżona zawartość cukru oraz kwasowość niezgodna z deklarowaną kategorią.
• procenty pod znakiem zapytania - rzeczywista moc alkoholu różniła się od tej podanej na etykiecie.
• ukryty konserwant - w części produktów wykryto kwas sorbowy i jego sole, o których producent nie wspomniał w składzie.

„Wino”, które winem nie jest

Najwięcej uchybień (aż 32,5% proc. partii) dotyczyło znakowania. Tutaj kreatywność producentów była największa, a błędy najbardziej mylące dla konsumenta:

• magiczny kod QR - na opakowaniu widniała jedna nazwa, a po zeskanowaniu kodu QR – zupełnie inna (np. „wino” kontra „napój aromatyzowany”).
• naciągane kategorie - produkty określano jako „półwytrawne” lub „słodkie”, mimo że nie spełniały norm dla tych klas. Stosowano też nieistniejącą już prawnie kategorię „wino stołowe”.
• geograficzne „podróbki” - sugerowano pochodzenie wina z konkretnych regionów lub odniesienia do chronionych nazw, choć produkty nie posiadały stosownych certyfikatów.
• brak informacji o alergenach - co najgroźniejsze, w składzie pomijano obecność siarczynów, które mogą powodować silne reakcje u osób z nietolerancją.

Od Złotego Rogu do Bordopolu. Wojciech Kacperczyk celuje w milion butelek rocznie

Konsekwencje dla producentów

Inspektorzy nie ograniczyli się jedynie do pouczeń. Wobec podmiotów, które dopuściły się złamania przepisów prawa żywnościowego, zastosowano sankcje przewidziane ustawowo.

Kolejny etap ekspansji Purcari w Rumunii

Przejęcie Serve Ceptura oznacza dla Purcari zwiększenie areału upraw o ok. 60 hektarów oraz rozbudowę mocy produkcyjnych. Istotnym elementem transakcji jest także lokalizacja. Winnice Serve znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie aktywów Purcari w regionie Dealu Mare, uznawanym za najważniejszy obszar winiarski Rumunii. 

Z perspektywy operacyjnej oznacza to możliwość integracji łańcucha dostaw, optymalizacji kosztów produkcji oraz zwiększenia kontroli nad jakością surowca.

Marka premium z potencjałem eksportowym

Serve Ceptura to producent z ponad 30-letnią historią i silnym portfolio marek, takich jak Vinul Cavalerului, Terra Romana czy linie super premium z serii Cuvée. Spółka produkuje rocznie ok. 0,5 mln butelek i posiada rozbudowaną infrastrukturę winiarską o pojemności magazynowej ok. 1 mln litrów.

Istotnym atutem jest również obecność na rynkach zagranicznych m.in. w Kanadzie co wpisuje się w strategię Purcari, która już dziś eksportuje swoje produkty do ponad 40 krajów.

Grupa Maspex przejmuje i dodaje kolejne kilkaset milionów złotych do swojej sprzedaży. Firma buduje nowy biznes w regionie

Znaczenie transakcji dla rynku i handlu

Transakcja wpisuje się w szerszy trend konsolidacji w segmencie alkoholi premium w Europie Środkowo-Wschodniej. Dla rynku detalicznego i dystrybucji oznacza to kilka kluczowych konsekwencji:

• wzmocnienie oferty premium – większe, zintegrowane grupy są w stanie dostarczać bardziej spójne i szerokie portfolio produktów,
• rosnąca siła negocjacyjna producentów wobec sieci handlowych,
• większa dostępność win z regionu CEE na rynkach międzynarodowych,
• potencjalna standaryzacja jakości i branding w ramach większych grup kapitałowych.

Dla sieci handlowych w Polsce i regionie może to oznaczać łatwiejszy dostęp do rozpoznawalnych marek premium z jednego źródła oraz możliwość budowania bardziej kompleksowej oferty w kategorii win.

Maspex wzmacnia obecność w kategorii alkoholi

Purcari Wineries to jedna z największych grup winiarskich w Europie Środkowo-Wschodniej, zarządzająca ok. 2000 hektarów winnic i siedmioma zakładami produkcyjnymi w Rumunii, Mołdawii i Bułgarii. Spółka jest liderem segmentu win premium w Rumunii oraz największym eksporterem win z Mołdawii.

Większościowym udziałowcem Purcari jest Maspex Romania, należąca do Grupy Maspex – jednego z największych podmiotów FMCG w Europie Środkowo-Wschodniej. To dodatkowo wzmacnia znaczenie transakcji w kontekście regionalnej ekspansji kapitałowej i integracji rynku spożywczego.

TOP 10 tygodnia: Podatek cukrowy, akcyza, InPost, Dino, Ikea, Netto, Auchan, Spar

Region CEE zyskuje na znaczeniu w branży wina

Przejęcie Serve Ceptura można interpretować jako element długofalowej strategii budowy skali i umacniania pozycji w segmencie premium. W warunkach rosnącej konkurencji i presji kosztowej, konsolidacja pozostaje jednym z głównych narzędzi wzrostu w branży alkoholowej, również z perspektywy handlu detalicznego.

Koniec etapu partnerstwa właścicielskiego

Sprzedaż ostatnich udziałów oznacza formalne zakończenie współwłasności Freixenet przez rodziny Ferrer i Bonet, które przez dziesięciolecia budowały pozycję marki na rynku międzynarodowym. Jednocześnie Henkell Freixenet przejmuje pełną odpowiedzialność za dalszy rozwój spółki.

Jak podkreślił w komunikacie Dr. Andreas Brokemper, przewodniczący Komitetu Wykonawczego Henkell Freixenet, decyzja jest naturalnym etapem rozwoju wspólnego przedsięwzięcia: 

– Po ośmiu latach bliskiej i opartej na zaufaniu współpracy rodzina Ferrer oraz José Luis Bonet sprzedali pozostałe udziały we Freixenet w drodze wzajemnego porozumienia. 2 marca 2026 r. Henkell Freixenet stał się jedynym akcjonariuszem Freixenet S.A. – 

Brokemper zaznaczył również, że od początku współpracy obie strony łączyła wspólna wizja budowy globalnego lidera w segmencie win musujących.

Alkohol wraca do koszyków. Rośnie znaczenie marek własnych w wielu kategoriach

Osiem lat wspólnego rozwoju

Partnerstwo pomiędzy Henkell i Freixenet rozpoczęło się w 2018 roku, kiedy niemiecka grupa należąca do Geschwister Oetker Beteiligungen KG nabyła pakiet większościowy w hiszpańskim producencie cava. Połączenie firm stworzyło jedną z największych grup w branży win musujących na świecie.

W kolejnych latach spółka rozwijała międzynarodową obecność, wzmacniając portfolio marek oraz inwestując w nowe linie produktowe. W tym okresie firma mierzyła się także z licznymi wyzwaniami rynkowymi, w tym skutkami pandemii COVID-19, napięciami geopolitycznymi związanymi z rosyjską inwazją w Ukrainie oraz trudnymi warunkami klimatycznymi w regionie Penedès, jednym z kluczowych obszarów produkcji cava.

Jednocześnie w tym czasie realizowano działania wzmacniające markę, m.in. obchodzono 50-lecie flagowego produktu Freixenet Cordon Negro oraz wprowadzono nowe linie premium, takie jak Freixenet Diamond Range.

Strategiczne znaczenie transakcji

Pełne przejęcie Freixenet przez Henkell Freixenet ma przede wszystkim znaczenie strategiczne. Konsolidacja własności upraszcza strukturę zarządzania i umożliwia bardziej zintegrowane podejście do rozwoju globalnej grupy.

Jak podkreślił Brokemper, przejęcie wiąże się również z odpowiedzialnością – To zaszczyt wziąć odpowiedzialność za dziedzictwo Freixenet, zbudowane z pasją i przedsiębiorczym duchem. Ten krok odzwierciedla nasze głębokie przywiązanie do korzeni Freixenet, jego historii oraz globalnej pozycji. – 

Alkohol drożeje po cichu. Wzrost akcyzy uderzył w ceny wina i wódki oraz... piwa NoLo

Perspektywy rozwoju

Henkell Freixenet deklaruje kontynuację strategii budowy globalnego lidera w segmencie win musujących. Firma zamierza dalej rozwijać portfolio silnych, międzynarodowych marek oraz inwestować w innowacje produktowe i zrównoważoną produkcję.

Z punktu widzenia rynku wina transakcja umacnia pozycję Henkell Freixenet jako jednego z najważniejszych graczy w globalnym segmencie win musujących, obejmującym zarówno cava, prosecco, jak i inne style win musujących produkowanych na wielu rynkach świata.

Etykietowania win na nowych zasadach   

Nowe regulacje w sposób fundamentalny doprecyzowują nazewnictwo trunków poddanych procesowi dealkoholizacji. Producenci zostaną zobligowani do stosowania precyzyjnych terminów, w zależności od faktycznej zawartości alkoholu w produkcie.  

Oto nowe określenia na etykietach win:

• “bezalkoholowy” – rzeczywista zawartość alkoholu nie przekracza 0,5 proc. obj.
• z dodatkowym oznaczeniem "0,0 proc.” – zawartość alkoholu nie przekracza 0,05 proc. obj.
• “o obniżonej zawartości alkoholu” – zawartość alkoholu przekracza 0,5 proc. obj. i jest co najmniej o 30 proc. niższa od minimalnej zawartości alkoholu danej kategorii przed dealkoholizacją,
• “wyprodukowano w drodze dealkoholizacji” – produkt został poddany procesowi dealkoholizacji.

Jakie korzyści mogą generować zmiany etykiet na winach?

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi twierdzi także, że pakiet winiarski to nie tylko nowe obowiązki, ale również istotne ułatwienia dla gałęzi przetwórczej. Branża zyska możliwość wytwarzania odalkoholizowanych win musujących bezpośrednio z gotowych baz niemusujących.

Pozwoli to przedsiębiorstwom sprawniej reagować na rynkowe trendy przy jednoczesnym zachowaniu nadrzędnych standardów jakości. Innowacje dosięgną także kategorii aromatyzowanych napojów winiarskich, które odtąd będą mogły występować w wariantach o zredukowanej mocy.

Ambra bije rekordy. Dynamiczny wzrost, nowe inwestycje i ekspansja marek

Harmonogram wdrożenia nowych przepisów dot. etykietowania win

Chociaż zasadniczy trzon regulacji wchodzi w życie 18 marca 2026 roku, ustawodawca przewidział istotne okresy przejściowe. Obowiązkowe określenia dotyczące produktów o obniżonej zawartości alkoholu staną się wymogiem dopiero od 19 września 2027 r.

Ma to zapewnić podmiotom gospodarczym niezbędny czas na modyfikację procesów logistycznych i redesign opakowań. Towary wprowadzone do obrotu przed tą datą będą mogły pozostawać w sprzedaży aż do całkowitego wyczerpania zapasów magazynowych.

Cyfryzacja informacji dla konsumenta

Komisja Europejska zapowiada dalsze kroki mające na celu odciążenie administracyjne producentów poprzez wykorzystanie narzędzi cyfrowych. Wartość odżywcza oraz pełny wykaz składników będą mogły być udostępniane za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Takie rozwiązanie wpisuje się w globalny nurt digitalizacji handlu, ułatwiając zarazem dostęp do wiedzy o produkcie. Spójne podejście w całej wspólnocie ma zniwelować bariery w handlu transgranicznym i wzmocnić bezpieczeństwo żywności.

Zapewnił przy tym, że twórca “pozostawił po sobie trwałe fundamenty, wartości i kulturę, które będą inspirować nas wszystkich w dalszym rozwoju spółki”.

Kiedy powstała spółki TiM?   

Historia spółki TiM rozpoczyna się w 1990 roku w Bielsku-Białej, kiedy to podczas jednego ze spotkań biznesowych założyciel, Jan Jurczyk, oczarowany światem wina postanowił wkroczyć do tej przestrzeni i spleść losy swojej rodziny z tym niezwykłym trunkiem. Granice Polski powoli się otwierały, a pierwszy prezes miał przeczucie, że wraz z wiatrem zmian do Polski dotrze również moda na wino. 

Od tego momentu firma sukcesywnie rosła w siłę. Komputeryzacja firmy, specjalizującej się w imporcie win, rozpoczęła się w 1992 roku i była przełomowym momentem w rozwoju działalności. Wprowadzenie systemów komputerowych pozwoliło na usprawnienie procesów logistycznych, zarządzania magazynem oraz obsługi zamówień. Dzięki cyfryzacji dokumentacji i wdrożeniu baz danych, możliwe stało się szybkie śledzenie dostaw, kontrola stanów magazynowych oraz efektywna komunikacja z zagranicznymi dostawcami.

Kto zajmuje się importem win spoza Europy?

Kolejny kamień milowy, to rozszerzenie działalności firmy o import win spoza Europy. Pierwsze dostawy z tzw. winiarskiego Nowego Świata rozpoczęły się już w latach 90., otwierając przed TiM-em nowe możliwości handlowe. Wprowadzenie ich do oferty pozwoliło na wzbogacenie portfolio produktowego oraz umocnienie pozycji firmy na rynku win importowanych.

Rok 2000 okazał się przełomowy w historii firmy. Po latach intensywnego rozwoju i poszerzania oferty, spółka po raz pierwszy przekroczyła symboliczną granicę miliona sprzedanych butelek. Ostateczny wynik – ponad 3 950 000 sprzedanych sztuk – był dowodem rosnącego zainteresowania winem w Polsce oraz skuteczności jej strategii handlowej. Sukces umocnił pozycję firmy jako jednego z liderów rynku i wyznaczył kierunek dalszej ekspansji.

Nowe inwestycje firmy TiM

19 maja 2022 roku, TiM SA wkroczyło w nowy etap rozwoju. Tego dnia odbyło się uroczyste otwarcie nowoczesnego magazynu. Z kolei w 2025 r. spółka otworzyła w centrali firmy nowoczesne laboratorium enologiczne będące kluczowym elementem procesu badań jakości wina. Powstaniu centrum badań przyświecały trzy słowa: jakość, bezpieczeństwo oraz innowacja. Nowe laboratorium zostało wyposażone w najnowocześniejszą aparaturę analityczną, dzięki czemu każdego dnia dystrybutor oferuje konsumentom najwyższej jakości, w pełni skontrolowane produkty.

Rodzinie zmarłego oraz wszystkim pracownikom spółki TiM składamy kondolencje.  

Purcari Wineries Public Company Limited poinformowała o złożeniu wiążącej oferty dotyczącej przejęcia pełnej kontroli nad Serve Ceptura SRL. Planowana transakcja została sformułowana jako share deal, co oznacza zakup wszystkich udziałów w spółce będącej właścicielem aktywów.

W skład pakietu nabywanych dóbr wchodzą:

• winnice o łącznej powierzchni około 60 hektarów,
• dodatkowe grunty przeznaczone pod nowe nasadzenia,
• zaplecze produkcyjne oraz nowoczesny park maszynowy,
• zapasy wina oraz portfel uznanych marek handlowych.

Według Victora Bostana, założyciela Purcari Wineries Group, przejęcie to pozwoli na natychmiastowe usprawnienie łańcucha wartości oraz poprawę efektywności operacyjnej.

Prezesi InPostu i Maspeksu o strategii na czasy niepewności [DEBATA LIDERÓW]

Strategiczne synergie

Jednym z kluczowych argumentów przemawiających za fuzją jest bliskość geograficzna obu producentów. Winnica Serve w Cepturze znajduje się zaledwie 1,5 km od należącej do grupy winiarni Crama Ceptura.

- To przejęcie zwiększa naszą bazę upraw i dodaje uzupełniające moce produkcyjne. Łącząc dwóch producentów głęboko oddanych autentyczności, przy jednoczesnym wykorzystaniu skali i międzynarodowego zasięgu Purcari, dążymy do dalszego wzmocnienia obecności Rumunii na globalnych rynkach wina – podkreślił Victor Bostan.

Złożenie wiążącej oferty nie jest równoznaczne z finalizacją transakcji.

SERVE Ceptura - pionier prywatnego winiarstwa

Spółka SERVE Ceptura SRL posiada ugruntowaną pozycję na rynku, będąc pierwszą prywatną winiarnią założoną w Rumunii po 1989 roku (powstała w 1994 roku z inicjatywy hrabiego Guy de Poix oraz Mihaeli Tyrel de Poix). Winiarnia rocznie produkuje około 0,5 mln butelek wina takich marek, jak Vinul Cavalerului, Terra Romana, Cuvée Charlotte.

Z kolei potencjalny nabywca, Purcari Wineries, należy do Grupy Maspex.

- Przejęcie kontrolnego pakietu akcji Purcari Wineries Group to ważny krok w realizacji naszej strategii ekspansji w segmencie alkoholi w Europie Środkowo-Wschodniej, gdzie od lat z sukcesem się rozwijamy i gdzie chcemy dalej poszerzać grono naszych konsumentów – podkreśla Krzysztof Pawiński, współwłaściciel i prezes Grupy Maspex.

- W najbliższej przyszłości naszym priorytetem będzie współpraca, wymiana doświadczeń i tworzenie synergii – dodaje.

Purcari Wineries – regionalny lider z tradycją od 1827 roku

Purcari Wineries Group, firma o mołdawskich korzeniach, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych producentów win premium i brandy w regionie CEE. Spółka zarządza ponad 2000 hektarów winnic i prowadzi sześć winiarni w Mołdawii, Rumunii i Bułgarii – w tym Château Purcari, najczęściej nagradzaną winnicę Europy Środkowo-Wschodniej.

Marka Purcari eksportuje swoje produkty do kilkudziesięciu krajów na całym świecie, będąc synonimem jakości, dziedzictwa i nowoczesnego podejścia do winiarstwa.

Maspex na giełdzie? Krzysztof Pawiński zdradza, kiedy to nastąpi

Ostatnim etapem regulacyjnym procesu przejęcia będzie uzyskanie zezwolenia od rumuńskiej Komisji ds. Oceny Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych (CEISD).

22 akwizycje Maspeksu – konsekwentna budowa portfela marek premium

Przejęcie Purcari to 22. akwizycja w historii Grupy Maspex, w tym 13. zagraniczna i czwarta w Rumunii.

Transakcja idealnie wpisuje się w długofalową strategię inwestycyjną Grupy – nabywanie liderskich marek o silnej tradycji i potencjale wzrostu.

Maspex wykorzystuje efekt synergii pomiędzy doświadczeniem Purcari w produkcji win i brandy premium, a własnym know-how w obszarze dystrybucji, logistyki i marketingu.

- Połączenie doświadczenia Purcari w produkcji wina z naszym potencjałem wzrostu, skalą operacyjną i kompetencjami marketingowymi otworzy nowe perspektywy rozwoju dla obu firm – mówi Grzegorz Grabowski, General Manager Maspex Romania.

Musy owocowe i żele w saszetkach. Maspex chce wykorzystać trendy napędzane wygodą i zapotrzebowaniem na szybkie przekąski [WYWIAD]

- Ten etap to kolejny krok w naszej ewolucji – podejmowany z pełną odpowiedzialnością i troską o wartości, które łączą Maspex i Purcari – dodaje.

Partnerstwo oparte na wartościach i wspólnej wizji

Współpraca Maspeksu z Purcari Wineries to nie tylko fuzja biznesowa, ale także strategiczne partnerstwo oparte na wzajemnym szacunku i zachowaniu tożsamości marek.

- Otwieramy nowy rozdział w historii Purcari, który pozwoli nam przyspieszyć rozwój i doskonalenie operacyjne, pozostając wiernymi naszym wartościom – podkreśla Victor Bostan, założyciel Purcari Wineries.

- Współpraca z Maspex to synergia doświadczenia, profesjonalizmu i wspólnej wizji długofalowego wzrostu – dodaje.

Rumunia – strategiczny rynek w strukturze Maspexu

Rumunia zajmuje kluczową pozycję w regionalnej strategii rozwoju Grupy Maspex. Firma ma tam cztery nowoczesne zakłady produkcyjne (w Vălenii de Munte, Vatra Dornei, Giurgiu i Timișoarze), zatrudnia tysiące pracowników i oferuje portfolio silnych marek lokalnych i międzynarodowych, m.in. Tymbark, Tedi, Bucovina, Nestea, Alcalia, La Festa, Salatini, Arnos, Vălenii de Munte oraz Żubrówka.

Maspex jest największym polskim inwestorem w Rumunii i jednym z liderów rynku FMCG w regionie.

Maspex – od lidera spożywczego do koncernu wielobranżowego

Maspex to największa polska prywatna firma w branży spożywczej i jedna z największych w Europie Środkowo-Wschodniej.

Grupa posiada blisko 70 marek obecnych w ponad 70 krajach, a jej produkty powstają w 18 zakładach produkcyjnych w Polsce i za granicą.

Roczna skala produkcji Maspeksu to m.in.:

• 2,2 mld litrów soków, nektarów i napojów,
• ponad 300 tys. ton makaronów i wyrobów zbożowych,
• 180 tys. ton przetworów owocowo-warzywnych,
• 145 mln litrów alkoholi.

Na rynku alkoholi Grupa zadebiutowała w 2022 roku, przejmując CEDC – lidera rynku wódki i największego importera alkoholi w Polsce.

Dzięki temu Maspex stał się właścicielem takich ikon polskiego i europejskiego rynku, jak Żubrówka, Soplica, Absolwent, Bols i Becherovka.

W 2024 roku przychody Grupy osiągnęły poziom 16 miliardów złotych.

Pomimo tego warto przyjrzeć się, jak wyglądają efekty analizy sporządzonej przez PanParagon. Z raportu wynika, że zdecydowana większość zakupów alkoholowych dokonuje się między godziną 6 a 22 (co oczywiście nie zaskakuje). Między 6 a 9 udział paragonów z procentami utrzymuje się na poziomie 5-7 proc. Następnie wartości te rosną w miarę upływu dnia: w godzinach od 10 do 14 wynoszą od 7,5 do prawie 9 proc., a w popołudniowych godzinach (od 14 do 18) osiągają 10-14 proc.

Jak wygląda sprzedaż alkoholu wieczorem?

"Wraz z rozpoczęciem wieczoru procentowy udział alkoholu na paragonach wzrasta. Od 18 do 22 co szósty lub nawet co piąty paragon zawiera alkohol, a w godzinach 20-21 udział sięga 16,5 proc." - podają autorzy badania.

Jak obejść nocną prohibicję? Sklepy znalazły sposoby. Oto one

Przedstawiciele PanParagon podkreślają, że w godzinach od 22 do 6 ogólna aktywność zakupowa znacząca spada. "Bezpośrednio po 22 udział alkoholu jest jeszcze wysoki, wynosi wtedy ponad 18 proc., czyli więcej niż w większości godzin dnia, co może sugerować, że część konsumentów dokonuje zakupów na ostatnią chwilę przed zamknięciem sklepów" - czytamy.

Co ze sprzedażą alkoholu nocą?

Natomiast w kolejnych godzinach nocnych wskaźniki gwałtownie maleją. Między północą a godz. 3 udział alkoholu spada do poziomu 5-9 proc., a między godz. 3 a 5 osiąga najniższe wartości w całej dobie, bo zaledwie 3-4 proc.

FOTO: PanParagon

- Po godzinie 22 ogólna liczba paragonów gwałtownie spada, dlatego wysoki procent udziału alkoholu w tym przedziale nie oznacza, że konsumenci kupują wtedy więcej alkoholu - wynika on raczej z faktu, że odbywa się znacznie mniej transakcji ogółem, a wśród nich częściej pojawia się alkohol - komentuje Antonina Grzelak z aplikacji PanParagon.

W jakie dni tygodnia kupowany jest alkohol?

Przedstawiciele PanParagon sprawdzili również, jakie są różnice częstotliwości kupowania alkoholu przez Polaków z rozróżnieniem na dni tygodnia. Od poniedziałku do czwartku zakupy mają stosunkowo stabilny charakter - udział alkoholu w paragonach rośnie stopniowo w ciągu dnia i osiąga szczyt w godzinach wieczornych, oscylując wokół 15-18 proc.

Piątek stanowi punkt zwrotny: popołudniu i wieczorem wartości te gwałtownie rosną, a niemal co piąty paragon zawiera alkohol. Sobota utrzymuje podobną dynamikę, ale wysoki poziom sprzedaży alkoholu widoczny jest już od godzin porannych, co - jak tłumaczą autorzy analizy - świadczy o intensywnych przygotowaniach do spotkań i aktywności weekendowych.

"Niedziela natomiast wyróżnia się najbardziej - udział alkoholu na paragonach jest wysoki zarówno rano, jak i wieczorem, co sprawia, że ten dzień ma najbardziej nietypowy profil zakupowy w całym tygodniu" - podaje PanParagon.

Warszawa jednak szykuje się na nocną prohibicję! Rafał Trzaskowski zapowiedział ograniczenia w całym mieście

- Jako kolebka winiarstwa, Gruzja wnosi do kieliszka znakomitą jakość i historię. Unikalne gruzińskie wino świetnie wpasowuje się w polską kuchnię, oferując wyjątkowe doznania kulinarne. To, jak ważne miejsce zajmuje gruzińskie wino w Polsce, znajduje odzwierciedlenie w eksporcie, który rośnie w dwucyfrowym tempie - mówi  komentuje Tamta Kvelaidze, Head of Marketing Department w Narodowej Agencji Wina z Gruzji

Do lipca bieżącego roku nad Wisłę trafiło już ponad 3,6 miliona litrów tego trunku, o 13 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Równocześnie wartość eksportu wzrosła o 12 proc., osiągając poziom 8,76 miliona dolarów. 

Co powoduje wzrost popularności win gruzińskich w Polsce?

Jak podkreśla Agencja, w handlu detalicznym i w sektorze HoReCa polski rynek charakteryzuje się otwartością na wina z Gruzji. Równolegle rosnąca świadomość konsumencka i moda na food pairing powodują, że gruzińskie wina coraz częściej trafiają do kart win w restauracjach serwujących zarówno kuchnię autorską, jak i reinterpretacje dań regionalnych. Na kulinarne perełki, w których można spróbować kuchni premium wraz z precyzyjnie dobranymi winami, można dziś trafić nie tylko w dużych ośrodkach miejskich, ale też w mniejszych miejscowościach.

Gruzini przekonują, że 2024 rok był rekordowy pod względem eksportu win gruzińskich do Polski, a dwucyfrowe wzrosty w pierwszej połowie bieżącego roku pozwalają z optymizmem patrzeć na dalsze wyniki eksportu do naszego kraju. Przyszły rok ma przynieść kolejne wzrosty.

Ile wina z Gruzji trafia do Polski?

W całym zeszłym roku do Polski trafiło łącznie 6,7 mln litrów win z Gruzji. Na tamtym terenie produkuje się je od ponad 8 tys. lat. Najpopularniejsze gruzińskie regiony winiarskie to m.in. Kachetia i Imeretia.

AK: O tym, że firma VINPOL szuka technologa, dowiedziałam się z ogłoszenia prasowego w toruńskich „Nowościach”. Byłam 23 pracownikiem. Na miejsce, na które startowałam, było ponad 20 chętnych. Moja znajoma, asystentka ówczesnego prezesa powiedziała wprost: zapomnij! Byłam świeżo po studiach, a rywalizowałam z technologami doświadczonymi w produkcji wina. Ówczesny prezes Krzysztof Sumiński zaufał mi jednak i zostałam technologiem, od razu też szefem działu pielęgnacji, a także laborantką. Łączyłam trzy funkcje w jednej, niedużej firmie. Dzięki temu poznałam produkcję od podstaw, fizycznie uczestniczyłam w tych procesach. Z moimi kolegami z produkcji mogę dziś rozmawiać bezpośrednio i merytorycznie. Nie jestem osobą z tzw. „nadania”, rozwijałam się i rosłam razem z firmą. 

Vinpol, bo tak wtedy nazywała się firma, powstała zaraz po transformacji i była typowym przykładem polskiego biznesu lat 90 - utworzona przez grupę menedżerów z doświadczeniem u państwowego importera win weszła na chłonny, ale nieuporządkowany rynek. Co było wtedy największym wyzwaniem?

Największym wyzwaniem było to, żeby nadgonić stracone w okresie socjalizmu dla polskiej gospodarki lata i kroczyć później tym samym krokiem, co Europa Zachodnia. Ciągle czuliśmy się gorsi, porównywaliśmy się z Zachodem, czerpaliśmy stamtąd wzorce, sięgaliśmy po ich produkty, które były dla nas oznaką luksusu. Chcieliśmy tą namiastkę luksusu zapewnić naszym klientom poprzez nasze produkty. Drugim wyzwaniem paradoksalnie było nasycenie rynku, który był bardzo głodny. Na początku sprzedawano towar na tzw. przedpłaty, a klienci – hurtownicy, oczekiwali na dostawy nawet kilka tygodni. Nie byliśmy w stanie nadążyć z produkcją, ponieważ  moce przerobowe były zbyt małe, a popyt ogromny. Zaczęło brakować nam „oddechu finansowego”, który pozwoliłby nam na rozbudowę zaplecza produkcyjnego w tempie, które pozwoliłoby zaspokoić  rynek.

Firma została sprzedana zagranicznemu potentatowi.

Właściciele podjęli, chyba we właściwym momencie decyzję o wpuszczeniu zachodniego kapitału, tak aby wzmocnić finansowo przedsiębiorstwo i przyspieszyć jego dalszy, dynamiczny rozwój. Zdecydowaliśmy się na sprzedaż udziałów zachodniemu producentowi win musujących – firmie Henkell&Söhnlein z Wiesbaden. Dla wielu pracowników to był szok, gdyż nie do końca pojmowali cel takiego kroku. Firma była na szczycie i był to najbardziej właściwy moment na pozyskanie strategicznego partnera. 

Jak zmienił się polski konsument wina przez ostatnie 30 lat?

Dziś nie ma już totalnie nieświadomych konsumentów. Internet, media społecznościowe, rozwój HoReCa, to wszystko ukształtowało  świadomych konsumentów. To oni motywują nas do ciągłych optymalizacji w zakresie jakości, poszukiwania i wdrażania innowacji. To wszystko stwarza również  warunki dla zdrowego, konkurencyjnego rynku, dając konsumentowi  możliwość wyboru tego, co jest dla niego najlepsze. Produkt musi być wart swojej ceny. 

Czyli przeszliśmy drogę od Sowieckoje Igristoje do wina jakościowego Schloss Johannisberg i hiszpańskiej Cavy.

W pewnym sensie tak.

Co się dzieje obecnie z tą pierwszą, na swój sposób kultową marką? 

Produkcja została zaniechana. Podobne alkohole są jednak produkowane przez kilka konkurencyjnych podmiotów w Polsce. Może kiedyś wróci na półki.

W jakim celu?

Czasami produkty, które odeszły w cień, mają swój come back – tak było z marką Rotkäppchen z Niemiec Wschodnich. W sprzyjających okolicznościach, zadziałały sentymenty i marka ponownie weszła  na rynek.  W tym wszystkim najistotniejsze jest, aby produkt, niezależnie od miejsca, w którym znajduje się na sklepowej półce – reprezentował, dobrą, akceptowalną przez konsumenta jakość. Kto wie, jak potoczą się losy produktów –„-oje” ? Atak Rosji na Ukrainę z pewnością mocno zredukował ilość tego typu produktów.

Siła waszego portfolio to dziś marka Mionetto. Co poza nią się liczy? 

Nieżyjący już ojciec obecnych właścicieli naszej firmy powiedział kiedyś, że cyt. „nie można wkładać wszystkich jajek do jednego koszyka”. Innymi słowy, nie można bazować tylko na jednej marce. Dlatego my utrzymujemy zdywersyfikowane portfolio, w które wchodzi m.in. gin, likiery, wermuty, aperitify i produkty RTD.

Jesteście liderem kategorii ginu w Polsce.

Mimo ekspansji zagranicznych marek, nasz Gin Lubuski się broni i jest szeroko dostępny w dystrybucji, rywalizując  ze światowymi markami oraz markami własnymi sieci handlowych. Najistotniejszy jest jednak dla nas fakt, że ma najwyższy wskaźnik świadomości konsumenckiej i jest od lat liderem na polskim rynku ginów. To bardzo wdzięczny produkt do sporządzania drinków, bo poprzez obecność  destylatu i ekstraktu mieszanki  ziół i wyselekcjonowanych owoców jałowca, wspaniale podkreśla smak i aromat sporządzanych napojów alkoholowych.

W Polsce pije się średnio 6 litrów wina rocznie na osobę. Porównując to do krajów ościennych jak Czechy czy Niemcy to nadal o wiele mniej. To znaczy, że kategoria ma jeszcze duży potencjał? Polacy mogą pić więcej wina?

Z pewnością tak. Problemem są jednak przepisy, które sprzyjają konsumpcji piwa. Wszelkie restrykcje prawne dotyczą zaś innych kategorii alkoholowych, których spożycie nie jest aż tak wysokie. Dzisiaj inicjacja alkoholowa młodych ludzi przebiega głównie z piwem. Wino jest produktem, na który młody człowiek nie zawsze może sobie pozwolić. Gdyby się bardziej skoncentrowano na rzetelnych regulacjach w zakresie promocji alkoholu i potraktowano wino na równi z piwem, przyniosłoby to wymierne efekty, w postaci spadku konsumpcji alkoholu u młodych ludzi. Lampka wina ma klasę sama w sobie, zobowiązuje do utrzymania właściwej postawy i formy. Nie ma tu mowy o piciu bezpośrednio z butelki – jak to jest w przypadku piwa.

Jakie będą kluczowe kierunki rozwoju Henkell Freixenet w Polsce w najbliższym czasie?

Będziemy stawiać na produkty naturalne, rozwijać kategorie dominujące na rynku i perspektywiczne, takie jak np. NoLow.  To jest duże wyzwanie, wymagające  utrzymania najwyższych  standardów jakościowych. Nie zamierzamy jednak zapominać o naszych kluczowych kategoriach, produkowanych w toruńskim zakładzie, takich jak gin czy likiery.

W związku z relaunchem uruchomiona została kampania marketingowa pod hasłem „Martini Pokaż się”. Marka redefiniuje w niej okazję aperitivo, przesuwając jego rolę z wstępu do wieczoru na samo centrum wydarzeń. Kluczowym projektem jest Terrazza Martini – nowa platforma spinająca wszystkie działania eventowe, która latem pojawi się w największych europejskich miastach, w tym także w Polsce.

Warstwa wizualna kampanii również zaprasza konsumentów do tego, by na chwilę porzucili codzienność i weszli w rolę swojej najbardziej stylowej, swobodnej i pełnej życia wersji. „Pokaż się” to zachęta do bycia sobą – z przymrużeniem oka i z lekkością, która doskonale oddaje ducha marki i włoską nonszalancję.

Martini twierdzi, że repozycjonowanie to świadoma odpowiedź na zmieniające się oczekiwania współczesnych konsumentów. Jak podkreśla Emma Fox, VP Martini & St-Germain, nowoczesne aperitivo jest dziś stylową formą spotkań – szczególnie dla młodszego pokolenia, które poszukuje lżejszych, a zarazem jakościowych propozycji. Trend ten ma również swoje potwierdzenie w danych – rynek aperitifów wyceniany jest obecnie na niemal 11 miliardów dolarów i według prognoz będzie rósł o 6 proc. rocznie.

– Z nowym Martini zapraszamy kolejne generacje do doświadczenia tej włoskiej ikony – uzupełnia Emma Fox.

Kampania „Martini Pokaż się” stanowi główną oś komunikacji brandu na 2025 rok.  Do najnowszej odsłony pod nazwą – „Off Script Summer”, zaangażowano brytyjskiego aktora Jonathana Bailey’a. 

Martini to czołowy włoski producent win i aromatyzowanych win musujących. Marka powstała w 1863 roku w Turynie, we Włoszech, a dzisiaj zawiera w swoim portfolio takie produkty jak: Martini Fiero, Martini Riserva Speciale Rubino, Ambrato & Bitter, Martini Bianco, Rosato, Rosso & Extra Dry, bezalkoholowe Martini Vibrante i Floreale, Martini Asti, Prosecco i Rosé Extra Dry. Należy do grupy Bacardi Limited z siedzibą na Bermudach.

Jeżeli chodzi o sprzedaż w poszczególnych kategoriach, najmocniej spadła w ciągu trzech ostatnich kwartałów roku obrotowego sprzedaż win spokojnych (-9,1 proc.). Wolumen sprzedaży win musujących spadł o 6 proc., a napojów bezalkoholowych i alkoholi mocnych o 2,2 proc.

“Główne przyczyny spadku to większe niż rok temu zapasy w sklepach po sezonie grudniowym oraz przesunięta na kwiecień sprzedaż na zakupy wielkanocne” - napisała Ambra w komentarzu do wyników. 

Dodała, że najszybciej po raz kolejny rosła sprzedaż win dealkoholizowanych. Zwiększyła się ona w ostatnich trzech kwartałach o 22,5 proc., a jej udział osiągnął 3,5 proc. przychodów ze sprzedaży grupy.

Ambra dodaje, że najlepsze wyniki sprzedażowe - wzrost o 15,3 proc. - zostały osiągnięte na rynku rumuńskim, na którym nie wystąpiło przesunięcie terminu świąt wielkanocnych, a koniunktura konsumencka utrzymywała się na najwyższym poziomie spośród rynków grupy. Najsłabsza koniunktura panowała w Czechach i na Słowacji, gdzie sprzedaż liczona w walutach lokalnych była niższa o 17,8 proc.

– Za nami trudny kwartał, na którego wynikach mocno odbiła się sezonowość. Nasze marki utrzymują swoje wiodące pozycje na rynku również w okresach spowolnienia. Jesteśmy skupieni na ich dalszym rozwoju, pracujemy również nad kolejnymi innowacjami dla konsumentów - szczególnie napojów nisko- i bezalkoholowych – podsumowuje Robert Ogór, Prezes Grupy Ambra.

- Największym rozczarowaniem jest kompletny brak ze strony ustawodawcy analizy zagadnienia i wyciągnięcia właściwych wniosków w zakresie istoty problemu konsumpcji alkoholu w Polsce. Projekt ten w żaden sposób nie wpłynie na to, co z założenia powinno być kwintesencją działań ustawodawcy, a więc na spadek konsumpcji alkoholu w Polsce, gdyż nie dotyczy on branży najbardziej zaangażowanej w proces wprowadzania wyrobów alkoholowych na rynek, czyli branży piwnej – mówi Anna Kalinowska, członek zarządu, dyrektor ds. produkcji i inwestycji w firmie Henkell Freixenet Polska, przewodnicząca Rady Głównej Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa. 

Związkowcy dodają, że piwo odpowiada za 54 proc. konsumpcji alkoholu w Polsce, napoje spirytusowe za 38 proc., a wino za 8 proc. Nie podoba im się zwłaszcza to, że w projekcie nie mam owy o zakazie reklamy piwa, a jedynie jego promocji. Producenci innych alkoholi nadal nie będą mogli się reklamować. 

Co nie podoba się producentom wina?

- W czasach, gdy opracowywano ustawę o wychowaniu w trzeźwości, w Polsce dominowało spożycie wódki. Jednym z ówczesnych celów ustawodawcy było ukierunkowanie polityki państwa na ograniczanie spożycia alkoholu poprzez promowanie napojów o niskiej jego zawartości, czyli piwa. Piwo zostało zatem wyodrębnione spośród innych kategorii alkoholu i objęte preferencyjnymi regulacjami. Obecnie to ono zdecydowanie dominuje w strukturze spożycia napojów alkoholowych. Mimo zmieniającej się rzeczywistości, preferencyjne regulacje dotyczące branży piwnej nadal obowiązują, choć obecnie wydają się już nieuzasadnione – mówi Magdalena Zielińska, prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa.

Winiarze twierdzą też, że zmiany nie przyczynią się do ograniczenia spożycia alkoholu. Twierdzą też, że nakaz sprzedaży wyrobów alkoholowych w małych pojemnościach wyłącznie w opakowaniach szklanych lub metalowych wykluczy szereg wyrobów, które nie mają nic wspólnego z tzw. alko-tubkami, na przykład miody pitne w małych ceramicznych gąsiorkach czy napoje w opakowaniach łączących aluminium i PET. Uderzy to również w produkty rozlewane do małych butelek PET ze względów bezpieczeństwa i ergonomii, np. na potrzeby linii lotniczych.

Kolejną propozycją Ministerstwa Zdrowia jest wprowadzenie do ustawy szeregu zasad dotyczących wyglądu opakowań i treści, które są na nich umieszczane.

- Niestety, zapisy te są sformułowane bardzo nieprecyzyjnie. Mowa jest o tym, że wygląd i opis na etykiecie nie mogą wywoływać skojarzeń z atrakcyjnością seksualną, relaksem, wypoczynkiem, nauką, pracą ani sukcesem zawodowym czy życiowym. Pojawia się zatem pytanie: jakie kryteria należy przyjąć, aby dokonać takiej oceny? Jak stosować przepisy, które opierają się na indywidualnych odczuciach, jakimi są ludzkie skojarzenia? Mamy tu do czynienia z próbą uregulowania obszaru, który z definicji jest subiektywny – zauważa Magdalena Zielińska.

Czego domagają się producenci wina?

Przedsiębiorcy twierdzą, że projekt został przygotowany w sposób nieprzemyślany i nieuwzględniający uwag sektora alkoholowego. Dodają też, że brakuje w nim regulacji związanej ze sprzedażą alkoholu przez internet. Podkreślają, że Polska pozostanie ostatnim krajem Unii, w którym nie uporządkowano tego tematu i nie wskazano zasad, jakie powinni spełniać sprzedawcy oraz firmy dostarczające przesyłki z wyrobami alkoholowymi zakupionymi w sklepach internetowych. 

Przedsiębiorcy zwracają też uwagę na niejasność zaproponowanej modyfikacji definicji pojęcia „promocja”.

- Nowo projektowane zapisy ustawy, zdecydowanie utrudnią podmiotom zaangażowanym w dystrybucję wyrobów winiarskich właściwą ocenę tego, co jest, a co nie jest promocją, uniemożliwią rzetelny przekaz informacji do konsumenta, a tym samym, wprowadzą dezorientację po stronie nabywcy finalnego. Przy tym, legislacyjne przyzwolenie na uprzywilejowaną pozycję branży piwnej, z produktami nieporównywalnie szerzej dystrybuowanymi, zdecydowanie atrakcyjniejszymi cenowo i zawierającymi alkohol na poziomie zbliżonym do wina, negatywnie odbije się na popycie konsumenckim na wyroby winiarskie – uważa Anna Kalinowska.

Grupa Ambra w Rumunii   

Po raz kolejny najbardziej dynamicznie rosła sprzedaż w Rumunii – o 8,9 proc. w walucie lokalnej. Marka Zarea – lider rumuńskiego rynku win musujących - ponownie zwiększyła swoje udziały rynkowe, czemu sprzyjało bardzo dobre przyjęcie nowej linii produktów Zarea Coctail To Go. Dynamicznie rosła również sprzedaż win marki Pelin Carpatin, przejętej w 2023 roku. Wraz z wcześniej zakupioną marką Sange de Taur, Grupa Ambra zalicza się teraz do czołowych producentów win w Rumunii. 

Grupa Ambra w Czechach i na Słowacji 

W Czechach i na Słowacji osiągnięte zostały słabsze wyniki sprzedażowe, na co wpływ miała szczególnie wysoka wrażliwość cenowa na tych rynkach. Wprowadzone wcześniej podwyżki cen spowodowały przesunięcie popytu do bardziej atrakcyjnych cenowo segmentów rynku, co szczególnie negatywnie wpłynęło na sprzedaż win musujących Mucha Sekt. Poprawa rentowności marży netto ze sprzedaży o 2,5 punktu procentowego w pierwszym półroczu 2024/2025 r. wynikała głównie z niższych kosztów zakupu surowców i materiałów oraz wzmocnienia złotego wobec euro. Negatywnie na poziom rentowności wpłynął natomiast wzrost kosztów dystrybucji – o 8,3 proc. - związany przede wszystkim z rosnącymi wynagrodzeniami w sektorze logistycznym. Dzięki poprawie rentowności sprzedaży zysk operacyjny EBIT wzrósł o 7,1 proc., a zysk netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej o 5,2 proc.

- Pomimo niższej dynamiki rynku nasze marki umocniły swoją pozycję, dlatego uznajemy to półrocze za udane. Kontynuujemy nasz program inwestycyjny zarówno w obszarze produkcji, jak i obsługi operacji, dzięki czemu będziemy rozwijać się szybciej i efektywniej – podsumowuje Robert Ogór, prezes Grupy Ambra.

Co sprzedaje Grupa Ambra?

Grupa Ambra jest liderem rynku wina w Polsce oraz czołowym producentem, importerem i dystrybutorem win w Europie Środkowej i Wschodniej. Tworzące ją spółki prowadzą działalność na rynkach Polski, Czech, Słowacji i Rumunii. Dorato, Cin&Cin, Fresco, Piccolo, Winiarnia Zamojska, Pliska, Cydr Lubelski, Zarea to przykłady marek należących do Grupy, które są liderami w swoich segmentach rynku. 

Pod marką Centrum Wina Destillers Limited Grupa AMBRA prowadzi w Polsce największą sieć specjalistycznych sklepów winiarskich. Jest również największym dostawcą win premium do gastronomii. 

Oferta Ambra opiera się z jednej strony na winach własnych marek, które są produkowane przez Grupę lub na jej zamówienie w różnych krajach świata, a z drugiej na winach importowanych od największych producentów Francji, Włoch, Hiszpanii, Bułgarii, Chile czy Australii. W czerwcu 2005 r. Ambra zadebiutowała na GPW. Jej głównym akcjonariuszem (61,12 proc. akcji) jest notowany na giełdzie we Frankfurcie niemiecki koncern Schloss Wachenheim AG – jeden z największych światowych producentów win musujących. 

… trochę dobry, a trochę zły. Na pewno inny niż do tej pory. W ostatnich latach przyzwyczailiśmy się, że rynek wina rósł dosyć stabilnie wartościowo i ilościowo. W tym roku rozczarowaliśmy się nieco, bo rynek urósł pod względem wartości, ale skurczył się w pod względem sprzedanej ilości wina. Chciałbym wierzyć, że ludzie wybierają droższe wina i mądrzej je konsumują, jednak wydaje mi się, że konsumenci po prostu oszczędzają, wzrost podyktowany był po prostu wyższą ceną.

Trzeba być jednak optymistą, rynek wina będzie się rozwijał, chociaż niewiadomą pozostaje roczna dynamika. Dziś roczne spożycie wina w Polsce per capita wynosi ok. 6 litrów. Jeśli spojrzymy na Słowację, Czechy czy Niemcy, mamy szansę na pięciokrotny wzrost. Pilnujmy jakości, dbajmy o konsumentów i właściwie się z nimi komunikujmy, a rynek pozwoli nam rosnąć.

Jakie zachowania konsumenckie mogłyby nakręcać te wzrosty w najbliższych latach?

To przede wszystkim zmiana kulturowa związana ze zmianą struktury spożywania alkoholu. Jeżeli społeczeństwo zacznie bardziej celebrować spotkania ze znajomymi czy rodziną winem, mamy szansę na wzrost konsumpcji kosztem innych kategorii alkoholowych. Innym driverem może być fakt, że coraz częściej podróżujemy za granicę podczas wakacji. Tam, gdzie najczęściej jeździmy - w Chorwacji, Bułgarii, Włoszech czy Portugalii - kultura spożycia wina jest zupełnie inna. Ludzie wracają z tych miejsc i chcą próbować podobnych rzeczy.

A co z premiumizacją? Jeszcze kilka lat temu w kategorii alkoholi ten trend był mocno widoczny…

Tak było przed pandemią, która wszystko zaburzyła. Wracamy jednak do tego trendu, a od premiumizacji nie ma odwrotu, zresztą nie tylko w kategorii win, ale też w innych alkoholach. Jeżeli ktoś zaczął pić lepsze wina, rzadko sięga ponownie po gorsze.

Które kategorie wina są najbardziej perspektywiczne? Mam wrażenie, że to prosecco w ostatnich latach było jednym z liderów wzrostu.

W winach musujących jesteśmy świadkami rewolucji. Kiedyś sprzedawały się one prawie wyłącznie w ostatnim kwartale i były przeznaczone do celebracji nowego roku. Dzisiaj ludzie piją wina musujące o każdej porze roku. I trzeba jasno podkreślić, że stało się to dzięki prosecco, które rozpropagowało tę formę spożycia wina.

Przewidujemy, że w kolejnych latach produktem, którego sprzedaż dynamicznie urośnie, będzie hiszpańska cava. To znakomity produkt, zrobiony w zasadzie tak, jak francuski szampan, a dużo tańszy. Kolejną kategorią, która będzie wzrastała to wina musujące adresowane do młodzieży. W przyszłym roku, także w naszym wydaniu, zobaczymy więcej tego typu produktów na rynku.

Czy pójście po młodszych konsumentów nie będzie poważnym wyzwaniem, zwłaszcza biorąc pod uwagę zyskujący wśród nich na znaczeniu trend NoLo, czyli ograniczanie lub całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu? Może to szansa dla win bezalkoholowych?

Pierwsze wina bezalkoholowe wprowadziliśmy cztery lata temu, nikt wtedy jeszcze nie mówił o trendzie NoLo. Uznaliśmy, że to kategoria komplementarna do innych win. Są cztery główne kategorie konsumentów, do których te produkty są adresowane: kobiety w ciąży, kierowcy, osoby biorące leki oraz ci, którzy nie piją dla zasady. Wino bezalkoholowe jest więc dobrą formą celebracji bez alkoholu. Sektor winiarski stale poprawia jakość, choć nie zawsze jest ona najlepsza, bo to nadal są eksperymenty nad odpowiednią recepturą, która będzie zaspokajała gusta klientów. Widać jednak gigantyczny postęp, a wiele produktów jest znakomitych.

Trzeba jednak jasno powiedzieć, że to zawsze będzie pasmanteria, dodatek. W najbliższych latach na pewno nie będzie tak, że 50 proc. konsumentów zrezygnuje z kupowania win alkoholowych i przerzuci się na wyroby zero procent. Udział w sprzedaży będzie kształtował się na poziomie kilku procent.

Zmiany demograficzne to duże wyzwanie dla producentów wina?

To dramat dla całej gospodarki nie tylko dla naszej branży. Powinniśmy robić wszystko, aby ten trend odwrócić. Olbrzymim wyzwaniem jest też inna perspektywa młodego konsumenta. Czasami przygoda z tym produktem zaczyna się od tzw. entry level. Jeżeli nie spełni ono oczekiwań konsumenta, to ten nie przechodzi poziom wyżej, bo po prostu mu to nie smakuje. Branża musi się właściwie komunikować się z konsumentem, żeby ten swoją przygodę z winem rozpoczynał od wyższej półki i rozwijał swoją wiedzę na ten temat. To bardzo trudne, ale dyskonty, które mają, 40 proc. sprzedaży wina, robią to doskonale. Podobnie mali importerzy i sklepy specjalistyczne, a także polscy producenci wina.

Polska ma szansę być kiedyś postrzegana jako kraj winiarski?

To będzie awangarda, która wykreuje pozytywną konsumpcję wina. Nie będziemy mówić tylko o alkoholu, ale też o nauce, która służy tworzeniu wina, czy wreszcie o kulturze spożywania wina. Mamy globalne zainteresowanie produkcją wina w Polsce, a zmiany klimatyczne oraz technologiczne wspierają polskie winiarstwo - jest coraz więcej odmian, które mogą rodzić właściwe owoce w naszej strefie klimatycznej. Do tego dochodzi rozwój obszarów wiejskich, który buduje kompetencje gastronomiczne i hotelowe. Wokół wina czy cydru - produkowanych z lokalnych surowców - buduje się na miejscu infrastrukturę, dzięki której ludzie mogą dobrze żyć. Nasze winiarstwo to tworzenie dobrobytu na wsiach. Ludzie mogą tam przyjechać na wycieczkę, przenocować, zjeść lokalne specjały i napić się miejscowego wina. W podobny sposób zorganizowali to Czesi.

Jest jednak bardzo istotna rzecz, która również napędza powstawanie tego typu winiarni. Chodzi o możliwość sprzedaży produktów przez internet. Oni nigdy tego nie sprzedadzą w hipermarkecie czy dyskoncie. To relatywnie drogie produkty, średnio od 50 do 100 zł. Proces produkcji jest po prostu drogi - wydajność i skala są mniejsze, więc koszty wspólne są wyższe. To nie znaczy jednak, że nie powinniśmy tego wspierać.

W jaki sposób powinno się uregulować sprzedaż alkoholu przez internet?

Internet to drzwi, w których jeszcze lepiej można zweryfikować wiek, niż w sklepie. Są takie metody logowania się do sklepu internetowego, że może zrobić to tylko osoba dorosła. Poza tym, gdybyśmy zamknęli nasz biznes internetowy w Polsce, to możemy go uruchomić w Czechach lub na Słowacji i stamtąd sprzedawać produkty.

Zresztą prawo w zakresie sprzedaży alkoholu należałoby zmienić szerzej. Pierwsza rzecz to równość podmiotów wobec przepisów. Chodzi o jednakowy dostęp do reklamy czy koszt akcyzy. Jesteśmy też jako branża za nocną prohibicją. Po godzinie 20 alkohol powinien być sprzedawany tylko w sektorze HoReCa.

Takie rozwiązanie spowodowałoby, że część ludzi rzeczywiście poszłaby do restauracji i zamiast kupić alkohol w sklepie, zamówiłaby np. wino.

Takie rozwiązania są już w Irlandii, która słynie z piwa i tam tego napoju wieczorem nie można już kupić w sklepie. Wszystko to powoduje, że jest mniej burd na ulicach, większy porządek, a jak ktoś chce napić się alkoholu, może pójść do lokalu. Komu by to przeszkadzało?

Tym, którzy, mówiąc eufemistycznie, skupiają się na niskiej cenie. Alkohol w lokalu jest dużo droższy.

Tacy ludzie mogą się zaopatrzyć w ciągu dnia i mieć niższą cenę. Myślę, że takim rozwiązaniem uporządkowaliśmy przestrzenie, które są zaburzane przez nocne libacje w okolicach punktów detalicznych.

Chciałbym jeszcze zapytać o cydr. W Sejmie jest projekt ustawy zakładający zerową stawkę podatku akcyzowego dla tego produktu, ale ostatnio rząd zarekomendował go negatywnie, twierdząc, że i tak jest ona już obniżona. Jak utrzymanie dotychczasowej stawki może wpłynąć na rynek?

Przypomina mi to argumentację, która występuje także w przypadku win lokalnych. Czy utrzymywanie opłaty, która z punktu widzenia budżetu państwa ma marginalne znaczenie, jest słuszne? Rząd sam musi spojrzeć na wszystkie za i przeciw. Na pewno dla małych producentów ważne są każde pieniądze. To oni stanowią trzon polskiej gospodarki.

Trzeba pewnie jeszcze wielu lat komunikacji z konsumentem, dobrej jakości i stabilizacji produktu, aby cydr zyskał większą popularność niż ma obecnie. Widzę jednak szanse przed tą kategorią, zwłaszcza że rozwija się ona dzięki dostawom polskiego, naturalnego surowca i powinniśmy to wspierać.

Nie boicie się, że wkrótce akcyza na alkohol, w tym także wino, może mocno urosnąć? Rząd już zdążył zerwać tzw. mapę drogową w przypadku producentów wyrobów tytoniowych i podnieść akcyzę mocniej, niż było to zapowiadane. Podobną mapą objęty jest alkohol.

Myślę, że tak się nie stanie. Proszę sobie przypomnieć sytuację z 2003 roku, gdy rząd Marka Belki obniżył akcyzę. Wtedy mieliśmy olbrzymią szarą strefę. Ten ruch spowodował skokowy wzrost wpływów budżetowych, przemyt z ościennych krajów przestał się opłacać. Trzeba uważać z podwyżką akcyzy, bo wtedy znów pojawi się przemyt i wzrost szarej strefy, a wpływy spadną. Akcyza ma szansę wzrastać, wraz ze wzrostem zamożności konsumentów.

Które kanały sprzedaży wina będą w Polsce kluczowe. Czy dyskonty nadal będą zwiększać swoje udziały? I co z małymi sklepami?

Małe sklepy tracą udziały, ale nadal sprzedaje się tam wartościowo ponad 50 proc. całego alkoholu. Wino nie stanowi dużego udziału, bo to raptem kilku procent. Na pewno struktura się zmieni, ale trudno jest jednoznacznie wskazywać kierunki, bo wszystko będzie zależało od tego, czy konsumpcja wina wzrośnie. Jeżeli tak, to zmniejszanie się liczby małych sklepów nie będzie przeszkodą dla rozwoju kategorii. Sprzedaż zrealizują dyskonty, hipermarkety, supermarkety i specjalistyczne sklepy winiarskie. Te pierwsze mają ok. 40 proc. rynku sprzedaży wina w Polsce, co jest efektem szerokiego w ogóle udziału w rynku handlowym i dynamicznego rozwoju. Warto też zwrócić uwagę, że dyskonty bardzo dobrze pracują z winem, czego przykładem może być Winiarnia Lidla, ale niektóre sieci powinny poprawić ofertę.

Przyszły rok będzie dla was bardziej stabilny, jeżeli chodzi o koszty?

Każda firma żyje w pewnym ekosystemie i sami niewiele możemy zrobić, bo jesteśmy uzależnieni od inflacji, wielkości akcyzy czy zwyczajów konsumenckich. My, jako firma Partner Center, Jesteśmy jednak optymistami, bo to, co robimy od lat, robimy dobrze. Od lat nasz wzrost jest dwucyfrowy, rośniemy szybciej niż rynek, chociaż wolumen zmniejsza się, ale oznacza to wzrost znaczenia produktów premium w naszym portfolio. Stawiamy na produkty jakościowe: wina włoskie, gruzińskie czy mołdawskie. Jeżeli chodzi o naszą strategię inwestycyjną to cały czas będziemy rozglądać się za akwizycjami, będziemy też inwestować w rozwój marek własnych.

Alkohole, zwłaszcza te mocniejsze niż piwo, raczej nie kojarzą się z markami własnymi. Wino ma szansę zaistnieć w tym segmencie?

Dla części naszych klientów robimy własną markę wina. Odpowiadamy za cały proces - od kontraktowania dostaw, poprzez dobór butelki, tworzenie etykiety i aranżowanie całej komunikacji, po magazynowanie tego produktu i dostarczanie do lokalnych centrów dystrybucyjnych. Rozwija nam się to dynamicznie, bo dostarczamy dobrą jakość w bardzo atrakcyjnej cenie. Obecnie współpracujemy w ten sposób z trzema dużymi sieciami.

Najważniejsze wyzwania, z którymi trzeba będzie się zmierzyć w przyszłości?

Cały czas będziemy stawiać na właściwą relację między jakością a ceną. W naszej branży to kluczowy driver rozwoju. Znów mogę powołać się na wyjazdy zagraniczne. We Włoszech, Hiszpanii czy Francji dobre wino można kupić w sklepie za kilka euro. I tę samą możliwość Polacy chcieliby mieć także u siebie. To absolutnie możliwe.

Które marki najlepiej radziły sobie w Polsce?

W Polsce, będącej kluczowym rynkiem z punktu widzenia działalności Grupy Ambra, sprzedaż wzrosła o 4,2 proc. Dynamiką sprzedaży na tle całego rynku pozytywnie wyróżniły się marki mainstreamowych takie jak Dorato, Fresco czy Portada. Jeszcze szybciej rosła sprzedaż win marki Winiarnia Zamojska oraz bezalkoholowego wina musującego Cin&Cin Free, które wpisywały się w trend rosnącej popularności produktów regionalnych oraz umiarkowanej konsumpcji alkoholu.

Ambra rośnie w Rumunii, ale w Czechach i na Słowacji notuje spadek

Jeśli chodzi o działalność na trzech zagranicznych rynkach, to w Rumunii Grupa Ambra osiągnęła wzrost sprzedaży o 26,4 proc. (w walucie lokalnej). Motorami tego wzrostu była przejęta w wyniku akwizycji marka Pelin Carpatin i Zarea – lider rumuńskiego rynku win musujących. Pozwoliło to Ambrze umocnić pozycję na tym rynku i zwiększyć udział sprzedaży w Rumunii w przychodach Grupy do 19,2 proc.

Jednocześnie w Czechach i Słowacji przychody spadły o 6 proc. (w walutach lokalnych), co było konsekwencją utrzymującej się wysokiej wrażliwości rynku czeskiego na wprowadzone podwyżki cen.

Robert Ogór zapowiada dalsze inwestycje

Koszty działalności operacyjnej Grupy rosły w ostatnim roku obrotowym szybciej niż sprzedaż – o 8,8 proc., przede wszystkim w wyniku ciągłej presji płacowej, co przełożyło się na spadek zysku operacyjnego EBIT o 4 proc. (do poziomu 95,8 mln zł), a zysku netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej o 10,4 proc. (do poziomu 55,1 mln zł).

Mimo to prezes Grupy nie traci optymizmu, a Ambra nie zmienia strategii, która zakłada zwiększanie wartości spółki i jej marek poprzez umacnianie pozycji lidera rosnącego rynku wina w Europie Środkowej i Wschodniej. 

– Jesteśmy przekonani o dobrych perspektywach rozwoju rynku i naszej spółki. Dlatego zamierzamy nadal inwestować w jej rozwój i jednocześnie utrzymać atrakcyjny poziom dywidendy z roku ubiegłego w wysokości 1,10 zł – stwierdził Robert Ogór, prezes Grupy Ambra, zaznaczaj, że w roku 2023/2024 Grupa zwiększyła inwestycje (przeznaczone zarówno na akwizycje, jak i na poprawę efektywność, wydajność, jakość produkcji oraz operacji) do poziomu 47 mln zł. Dodaje też, że dzięki bardzo dobrym operacyjnym przepływom pieniężnym zachowaliśmy niskie i bezpieczne wskaźniki zadłużenia.

Jak wygląda skala działania Grupy Ambra?

Grupa Ambra Grupa jest liderem rynku wina w Polsce oraz czołowym producentem, importerem i dystrybutorem win w Europie Środkowej i Wschodniej. W Polsce Grupa prowadzi też sieć ponad 30 specjalistycznych sklepów winiarskich działających pod marką Centrum Wina. Jest również największym dostawcą win premium do gastronomii.  

Ambra zadebiutowała na GPW w czerwcu 2005 r. Jej głównym udziałowce i posiadaczem pakietu 61,12 proc. akcji jest notowany na giełdzie we Frankfurcie niemiecki koncern Schloss Wachenheim – jeden z największych światowych producentów win musujących.

To nie prezydent decyduje

Nastepnie projekt zostanie przedstawiony Radzie m.st. Warszawy, która podejmie ostateczną decyzję w tej sprawie. Jeśli rada zdecyduje się na wprowadzenie ograniczenia, będzie musiała zasięgnąć opinii rad dzielnic, które mają 30 dni na przedstawianie swojego stanowiska. "Ograniczenie to będzie oddziaływać na gminy sąsiadujące z Warszawą, dlatego na etapie przygotowania uchwały jak i ewentualnego wprowadzania ograniczenia planowane są konsultacje i współpraca z okolicznymi samorządami" - zapowiada stołeczny ratusz.

Miejskie konsultacje, będące efektem wielu miesięcy presji miejskich aktywistów na prezydenta stolicy Rafała Trzaskowskiego, trwały od 6 maja do 30 czerwca. Osoby mieszkające w Warszawie zapytano o opinię na temat propozycji ograniczenia sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych w sklepach i na stacjach benzynowych; godziny (pomiędzy 22.00 a 6.00), w których powinno obowiązywać to ograniczenie; a także obszar Warszawy, na którym powinno obowiązywać ograniczenie (całe miasto czy wybrane dzielnice).

"Takie pytania zadawano przez ankietę online na platformie konsultacyjnej, podczas sześciu spotkań warsztatowych w różnych dzielnicach, a także w namiotach konsultacyjnych, które były ustawione na dużych imprezach miejskich, takich jak Wianki nad Wisłą czy Święto Saskiej Kępy. Istotne było zrozumienie, dlaczego temat ograniczenia sprzedaży alkoholu jest tak ważny dla osób biorących udział w konsultacjach, to pytanie również znalazło się w ankiecie. Dodatkowo do Urzędu Miasta wpłynęło kilkanaście stanowisk od rad osiedli, wspólnot mieszkaniowych i organizacji pozarządowych" - relacjonuje ratusz.

Wyniki ankiety wśród mieszkańców

Ankietę na stronie Urzędu Miasta wypełniło prawie 8,4 tys. osób. Wyniki dla przeciwników nocnej prohibicji okazały się druzgocące. Pomysł wprowadzenia nocnych ograniczeń sprzedaży alkoholu został poparty przez 80,78 proc. głosujących. Przeciwnego zdania było jedynie 18,24 proc. ankietowanych, a 0,98 proc. zaznaczyło odpowiedź "trudno powiedzieć". Mało tego: spośród osób popierających ograniczenie aż 96,9 proc. chce, aby obowiązywało ono na terenie całej stolicy.

"Liczba uczestników konsultacji świadczy o zaangażowaniu mieszkanek i mieszkańców Warszawy oraz o tym, jak ważny społecznie jest temat nocnej sprzedaży alkoholu. W czasie dyskusji najczęściej poruszanymi tematami było poczucie bezpieczeństwa, promowanie odpowiedzialnego podejścia do alkoholu oraz zmniejszenie ilości spożywanych napojów alkoholowych, szczególnie wśród młodzieży. Nie bez znaczenia pozostają kwestie zakłócania ciszy nocnej, konieczności interwencji służb porządkowych oraz zanieczyszczenia i dewastacji przestrzeni publicznej" - podsumowuje ratusz. Podkreśla też, że w spotkaniach brali również udział przedsiębiorcy, którzy "wyrazili swoje obawy związane z potencjalnymi konsekwencjami takiego ograniczenia".

Jednak w raporcie z konsultacji czytamy, że w spotkaniach konsultacyjnych więło udział "niewielu" przedsiębiorców. "Jednak inne osoby uczestniczące pamiętały o nich i wspólnie zastanawialiśmy się nad konsekwencjami wprowadzenia ograniczenia dla sklepów, w których jest sprzedawany alkohol" - dodano.

Jak czytamy w raporcie, "największa obawa jest taka, że sklepy nocne zostaną zamknięte, gdyż alkohol to ich główne źródło przychodu, więc staną się nierentowne". Dodano, że "dotyczy to też małych sklepików osiedlowych. Istnieje ryzyko, że w konsekwencji część pracowników zostanie zwolniona".

Wskazano ponadto, że "przedsiębiorcy będą też obciążeni kosztami reorganizacji przestrzeni lub doposażenia sklepów w rozwiązania ograniczające widoczność/dostępność alkoholu". W raporcie czytamy też, że istnieją obwawy o bezpieczeństwo pracowników sklepu, którzy musieliby odmawiać sprzedaży alkoholu nie tylko ze względu na nietrzeźwość klientów, ale także z powodu nocnych ograniczeń w sprzedaży". Wskazano również, że "szczególnie przed samym

zamknięciem sprzedaży może dochodzić do nieprzyjemnych sytuacji, wzburzonych kolejek i awantur. Dlatego kursy obsługi trudnych klientów są bardzo ważne i potrzebne".

– W kontekście rosnącej świadomości społecznej na temat problemów alkoholowych oraz trendów promujących zdrowy styl życia, wyniki te nie są zaskakujące. Coraz więcej młodych ludzi dba o siebie w szerokim zakresie i ogranicza alkohol kosztem innych używek oraz napojów energetycznych – komentuje Krzysztof Łuczak, współautor badania z Grupy Blix.

Autorzy badania zauważają również, że kupowanie alkoholu na stacjach paliw w porze nocnej to przede wszystkim kwestia dostępności i wygody. Często są one jedynym miejscem, gdzie można legalnie nabyć napoje procentowe, gdy inne sklepy są zamknięte.

– Kupowanie alkoholu często wiąże się z zakupami innych produktów, takich jak przekąski czy napoje. Wprowadzenie zakazu sprzedawania go nocą na stacjach paliw może prowadzić do ogólnego zmniejszenia sprzedaży produktów spożywczych, a na tych artykułach tego typu placówki mają największe marże. Może mieć to więc znaczący wpływ na ich obroty, zwłaszcza jeśli alkohol stanowi istotną część sprzedaży. Spodziewałbym się odpływu klientów do nocnych sklepów alkoholowych bądź kupowania większej ilości alkoholu w dzień na zapas – dodaje Łuczak.

Badanie pokazuje, że częściej za wprowadzeniem zakazu opowiadają się kobiety niż mężczyźni (49,5 proc. vs. 47,7 proc.). Zakaz mocniej popierają mieszkańcy miast od 100 do 199 tys. mieszkańców (53,6 proc.)). Przeważnie dotyczy to osób z miesięcznym dochodem netto w wysokości 3000-4999 zł (53,1 proc.) i z wykształceniem wyższym (53,6 proc.).

– Kobiety mogą być bardziej skłonne do popierania zakazu ze względu na większą troskę o bezpieczeństwo własne i bliskich. Mogą być bardziej świadome ryzyka związanego z alkoholem, zwłaszcza w kontekście przemocy domowej czy wypadków drogowych. W średnich miastach jest większa dostępność sklepów całodobowych niż w mniejszych miejscowościach – wyjaśnia współautor badania.

Z kolei częściej przeciwnikami ww. zakazu są mężczyźni niż kobiety (43,1 proc. vs. 39 proc.). Nie chcą go przede wszystkim ankietowani z miejscowości liczących od 5 tys. do 19 tys. mieszkańców (46,2 proc.). Głównie dotyczy to osób z miesięcznymi dochodami netto na poziomie 5000-6999 zł (47,5 proc.), a także z podstawowym lub gimnazjalnym wykształceniem (51,3 proc.).

– Statystycznie mężczyźni spożywają więcej alkoholu niż kobiety. To wyjaśnia ich większe przywiązanie do łatwego dostępu do mocnych trunków, w tym w porze nocnej. W mniejszych miejscowościach dostępność różnorodnych sklepów jest niewielka, przez co stacje paliw są ważnym źródłem zakupów. Zakaz sprzedaży może być tam postrzegany jako zbędne ograniczenie. Z kolei osoby z wyższymi dochodami mogą mieć większą swobodę w wydawaniu pieniędzy na alkohol i mogą bardziej cenić sobie możliwość zakupu produktów luksusowych o każdej porze – podsumowuje ekspert z Grupy Blix.

Co i komu sprzedaje Pernod Ricard?

Jak informuje grupa, transakcja obejmuje sprzedaż szerokiego portfolio silnie ugruntowanych międzynarodowych marek winnych będących własnością Pernod Ricard Winemakers i przez nich produkowanych, z trzech źródeł: Australii (marki Jacob‘s Creek, Orlando i St Hugo), Nowej Zelandii (marki Stoneleigh, Brancott Estate i Church Road) oraz Hiszpanii (marki Campo Viejo, Ysios, Tarsus i Azpilicueta). 

Biznes ten jest zintegrowany, a Pernod Ricard jest właścicielem całego łańcucha produkcyjnego (z winnicami w liczbie siedmiu włącznie), w ramach którego powstaje 90 milionów litrów wina rocznie.

Nabywcą wspomnianych marek zostało konsorcjum międzynarodowych inwestorów instytucjonalnych Australian Wine Holdco Limited (AWL), w skład którego wchodzą fundusze wspierane przez Bain Capital, Intermediate Capital Group, Capital Four, Sona Asset Management i Samuel Terry Asset Management.

Cena zakupu nie została ujawniona. Pernod Ricard podało, że spodziewa się finalizacji tej transakcji w pierwszej połowie 2025 r. 

Dlaczego Pernod Ricard wychodzi z wina?

Wśród powodów, dla których Pernod Ricard pozbyło się ze swojego portfolio właśnie tych brandów, wymieniane są zmieniające się preferencje konsumentów, którzy ograniczają konsumpcję wina oraz rosnąca konkurencja.

Do tego doszły problemy samej grupy i rozczarowując wyniki zanotowane przez nią w ostatnim kwartale, kiedy to sprzedaż niespodziewanie stanęła w miejscu, głównie z powodu słabej konsumpcji w USA i Chinach.

Dążąc do poprawy rentowności Pernod Ricard, po przeglądzie strategicznym, postanowiło skupić się na podstawowej działalności, czyli markach premium, zwłaszcza z kategorii szampana i alkoholi wysokoprocentowych.

– Patrząc na poszczególne kategorie, widzimy, że znaczenie stacji paliw jest największe dla największych kategorii alkoholowych, czyli piwa i wódki. W obu przypadkach udziały tego kanału w wielkości sprzedaży wynoszą 2,2 proc., podczas gdy dla takich kategorii jak likiery czy brandy i cognac jest to jedynie 0,1 proc. – zaznacza ekspertka.

Sprzedaż może i niewielka, ale za to stabilna

Co ważne, waga stacji paliw w obrocie alkoholem pozostaje dosyć stabilna, co oznacza, że np. takie kanały jak dyskonty nie odbierają im klientów. – Na przestrzeni ostatnich trzech lat udziały stacji paliw w sprzedaży alkoholu pod względem wielkości pozostawały na niezmienionym poziomie równym 2,1 proc. Wahnięcia rzędu 0,1 punktu procentowego w przypadku udziałów wartościowych również świadczą o stabilnej pozycji tego kanału, zwłaszcza kiedy w tym samym czasie widzieliśmy dynamiczną ekspansję dyskontów – podkreśla Anna Wagner.

Kolejny z serii cios dla branży

Ekspertka przestrzega jednak, że konsekwencji wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, który stał się realny po zapowiedziach minister zdrowia Izabeli Leszczyny, z punktu widzenia rynku nie należy bagatelizować.

– Biorąc pod uwagę relatywnie niewielką wagę stacji benzynowych w sprzedaży alkoholu, wydawać by się mogło, że to będzie stosunkowo "niewielka strata” dla branży. Jednak po latach przeciwności, związanych z odcięciem dostępu do kanału HoReCa podczas pandemii czy zaciskaniem pasa przez konsumentów w czasach dwucyfrowej inflacji, ograniczenie sprzedaży alkoholu na stacjach to kolejna przeszkoda w dążeniu do odzyskania wolumenów sprzed czterech lat – argumentuje nasza rozmówczyni.

Kto zyska na "krzywdzie" stacji paliw?

Ekspertka nie ma wątpliwości co do tego, że na wejściu tego ograniczenia w życie, najbardziej ucierpią same stacje paliw, bo alkoholu odpowiada za ponad 16 proc. wartości sprzedaży kategorii FMCG. Na odpływie klientów kupujących alkohol ze stacji benzynowych zyskają natomiast pozostałe formaty, zwłaszcza te, które podobnie jak stacje będą odpowiadały na potrzeby klientów pod względem dostępności i asortymentu.

Tu od razu na myśl przychodzą sieci convenience, na czele z Żabką, której placówki podobnie jak stacje benzynowe są otwarte do późnych godzin nocnych i podobnie jak stacje benzynowe działają świątek piątek i niedzielę.

Najbardziej trzeba martwić się o małe, rodzinne winnice

Plantacje winnic od lat są dumą Pomorza Zachodniego. Województwo zachodniopomorskie, staje się poza województwem lubuskim najważniejszym miejscem w kraju, gdzie powstają nowe winnice i enologia staje się nie tylko biznesem, ale i kierunkiem akademickim czy nawet atrakcją turystyczną.

Obecna sytuacja meteorologiczna powoduje, że wiele upraw winorośli dosłownie walczy o przetrwanie. W Północnej Izbie Gospodarczej zrzeszonych jest obecnie kilka winnic. Sytuacja wymaga pilnego działania interwencyjnego.

- Sytuacja jest bardzo poważna. Całą Polskę obiegły zdjęcia jak plantatorzy walczą o to, by uratować winne gałązki. Obecna sytuacja pogodowa spowodowała, że przyszłość wielu plantacji stanęła pod znakiem zapytania. Z rozmów z winnicami z regionu wynika, że w niektórych przypadkach zagrożone są nawet całe uprawy. W ryzyko kwietniowej aury wpisane są przymrozki, ale wielu plantatorów przyznaje, że ich czujność została uśpiona przez rekordowo ciepły marzec, który czasami przynosił temperatury powyżej 25 stopni Celsjusza, a w kwietniu przez niemal tydzień, każda noc zbliżała się temperaturą do zera – mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.

- Zachodniopomorskie winnice to nie tylko wielkie plantacje, ale też bardzo często rodzinne uprawy, które z pasji stały się sposobem na życie i zarabianie pieniędzy. Martwimy się o nie, bo jeżeli tutaj dojdzie do straty powyżej 60 proc. uprawy, to trudno spodziewać się, by taka plantacja przetrwała. Apelujemy do Ministerstwa Rolnictwa, a także do władz samorządowych, by przyjrzały się sytuacji winnic i sadowników. Być może uda się uruchomić środki, które pomogą tym firmom przetrwać. Obecnie możemy mieć tylko nadzieję na szybką zmianę pogody – mówi Hanna Mojsiuk.

Poza winnicami, wiosenne przymrozki poważnie skomplikowały funkcjonowanie w zachodniopomorskich sadach czy na gospodarstwach rolnych. Taka sytuacja powoduje, że groźba wzrostów cen owoców, warzyw, przetworów i naturalnego wina, staje się niestety realna.

Dlaczego mrozy są zabójcze dla winorośli?

Sadownicy i hodowcy winorośli zrzeszeni w Północnej Izbie Gospodarczej przyznają, że przeżywają teraz bardzo trudny czas.  Trwa walka o ratowanie dobytku i tegorocznych plonów.

- To konsekwencje zmian klimatu. Minus dwa czy minus trzy stopnie to nie byłby problem, problemem jest minus siedem stopni, a mieliśmy takie momenty. Jeżeli mamy straty na poziomie 100 proc., a takie sytuacje się zdarzają, to w tym roku są to straty nie do odrobienia. Na pewno jeszcze przed nami szacowanie konsekwencji tej sytuacji. Ten rok będzie trudnym rokiem dla wielu winiarzy – mówi Ireneusz Ochmian, współwłaściciel winnicy Pałacu Rajkowo.  – Mamy końcówkę kwietnia, a pędy wyglądają jakby były z końca maja. Ruszyła miesiąc wcześniej wegetacja, a przymrozki okazały się dla nich groźne – mówi Ireneusz Ochmian. – Straty będą gigantyczne, szczególnie jeżeli mrozy nie odpuszczą – dodaje ekspert.

– To jest armagedon. Jesteśmy zmartwieni i przerażeni. Obecna pogoda to zabójstwo dla winorośli, to jest niepowetowana starta, przecież mamy nawet minus dwa stopnie na termometrach, a jeszcze kilkanaście dni temu wiele osób czuło lato. Wiele osób z niepokojem patrzy na majowe prognozy. Przed nami jeszcze „Zimna Zośka”, która zawsze dla winnic była trudnym czasem na który się przygotowywaliśmy - mówi Ilona Jassa, właścicielka Winnicy Jassa.

Oczywiście nie wszystkie kategorie alkoholi traciły równie mocno. Przykładowo, wolumen sprzedaży wina zmniejszył się zaledwie o 1,4 proc.

Według cytowanego przez serwis bankier.pl Remigiusza Zdrojkowskiego z firmy XBS Pro-Log, zajmującej się logistyką alkoholi, inflacja sprawiła, że konsumenci zaczęli oszczędzać nie tylko na dobrach luksusowych, ale i na codziennych zakupach. Zdaniem eksperta nie bez znaczenia był również wzrost akcyzy.

W 2022 r. stawka akcyzy zwiększyła się o 10 proc., a z każdym kolejnym rokiem od 2023 roku aż do 2027 r. będzie rosła o kolejne 5 proc. – czytamy w bankier.pl.

Najlepiej sprzedają się wina musujące

Jak podaje Grupa Ambra, zajmująca się hurtową sprzedażą alkoholu, najlepiej sprzedawały się w ubiegłym roku wina musujące, których sprzedaż wzrosła o 29 proc. Wśród nich prym wiodło prosecco.

Z kolei dane NielsenIQ pokazują, ze włoski trunek odpowiada za 4 proc. wartości sprzedaży win musujących i rośnie niemal 18 proc. rok do roku. Napoje musujące są bardzo popularne zwłaszcza wśród ludzi młodych.

Z serwisu bankier.pl dowiadujemy się również, że dobre prognozy ma także asti. Słodkie, musujące wino z północy Włoch znalazło w Polsce wielu fanów. Szacuje się, że wraz z prosecco są to dwa trunki napędzające całą kategorię.

– Wybierają produkty value for money oraz stawiają na oferty specjalne i promocje. Jednocześnie wciąż poszukują nowości i chętnie sięgają po nowe smaki – zauważa Jakub Nowak, prezes firmy JNT Group.

Z kolei Tomasz Głoskowski, dyrektor generalny firmy Partner Center dodaje, że obserwujemy powolne wyhamowanie się turbulencji rynkowych związanych z gwałtownie rosnącymi cenami półkowymi. Zmieniają się też potrzeby konsumentów.

– Wino przez jakiś okres przestało być produktem obowiązkowym w koszyku konsumenta. Przez wysoką inflację to produktu codziennej potrzeby jak masło, mleko itp. były podstawą budowania koszyków zakupowych. Dziś możemy otwarcie powiedzieć, iż Polacy powoli wracają do częstszych zakupów związanych z celebracją chwil, a idealnym do tego produktem jest wino – podkreśla Głoskowski.

Wtóruje mu Grzegorz Bartol, wiceprezes firmy Bartex, który podkreśla, że po ciężkich dla branży ostatnich latach spowodowanych najpierw pandemią, później drastycznymi podwyżkami surowców oraz energii, konsument zmienił swoje zwyczaje zakupowe, co spowodowało, że branża musiała jeszcze mocniej popracować nad ofertą.

Okres Bożego Narodzenia i Nowego Roku to czas, gdy okazji do celebracji – ważnych wydarzeń i spotkań –  jest sporo. Szeroko pojęta kategoria win musujących to prawdziwy lider tego czasu.

– Prosecco i wina bezalkoholowe – te dwie kategorie będą mocno rozpychały się w sklepach i na stołach. To zjawisko widzimy już w zamówieniach z handlu, który bardzo precyzyjnie stara się dostosować do potrzeb konsumentów. Te produkty z powodzeniem zastępują dotychczasowe, tradycyjne rodzaje win musujących – uważa Tomasz Leszko, dyrektor ds. Marketingu w firmie Henkell Freixenet Polska.

Okres zimowy to też dobry czas dla win grzanych. Stąd w portfolio wielu firm są grzańce o zaskakujących smakach, jak dynia czy tiramisu. Ci, którzy alkoholu pić nie mogą bądź nie chcą, mają do dyspozycji także grzańce bezalkoholowe.

Co ciekawe, producenci obserwują też dobry poziom sprzedaży cydru, zwłaszcza wariantów zimowych – jabłko z cynamonem czy jabłko w karmelu. Do tej pory był to produkt kojarzony głównie z sezonem letnim jako alternatywa dla piwa.

Prezesi firm winiarskich podkreślają, że okres świąteczno-noworoczny to czas, gdy konsumenci są w stanie wydawać więcej, nawet mimo trudnej sytuacji ekonomicznej. Paweł Gąsiorek, prezes Domu Wina, który specjalizuje się w ofercie superpremium, podkreśla, że wysokiej jakości wino może być prezentem pod choinkę.

Kluczowe dla branży winiarskiej będą najbliższe tygodnie. Optymizmu u szefów największy firm winiarskich nie brakuje, każdy liczy na dobry wynik.

– W mijającym roku obserwowaliśmy zahamowanie wzrostów sprzedaży, stąd też niepewność, jak będzie wyglądał czas przedświąteczny. Wiele wskazuje jednak na to, że nastroje konsumenckie zaczynają się poprawiać, a spadek dynamiki rozwoju rynku wina w Polsce to jedynie zjawisko przejściowe – podsumowuje Magdalena Zielińska, Prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa.  

Ambra redukuje emisję gazów cieplarnianych

Strategia zrównoważonego rozwoju Grupy Ambra zakłada redukcję emisji gazów cieplarnianych w zakresach 1 i 2 o 40 proc. do 2025 r. w porównaniu do 2019 r. Cel ten udało się osiągnąć już w czerwcu 2023 r. Spadek emisji wyniósł w tym okresie 48 proc.

Realizacja tego celu była możliwa również dzięki zakupowi energii elektrycznej pochodzącej w całości ze źródeł odnawialnych, wymianie urządzeń chłodniczych oraz elektryfikacji floty transportowej. Dodatkowo Ambra wspierała zewnętrzne projekty obniżające globalne emisje, takie jak przywracanie lasów i zapobieganie wylesianiu. Po uwzględnieniu ich kompensującego wpływu emisje spadły o 67 proc.

— Naszym celem jest uczynienie z Ambra firmy neutralnej dla środowiska w zakresie emisji dwutlenku węgla. Budowa farmy fotowoltaicznej to ważny etap przyjętego programu — mówi Robert Ogór, prezes Grupy Ambra.

– Zrównoważenie wpływu naszej spółki na jej otoczenie jest częścią naszej ogólnej strategii rozwoju i jest kluczem do przyszłości. W ten sposób odpowiadamy na trendy i łączymy nasze działania z ambitnymi celami naszych partnerów handlowych, oczekiwaniami konsumentów oraz wielu inwestorów – zaznacza.

Piotr Kaźmierczak, wiceprezes Ambry, dodaje, że w wyniku dotychczasowych inwestycji spółce udało się znacząco zmniejszyć energochłonność, a także osiągnąć zerową emisję netto dwutlenku węgla w naszej Winiarni. – Uruchomiona w październiku 2023 r. farma fotowoltaiczna pozwoli zmniejszyć wpływ wahań cen energii na koszty produkcji – podkreśla Kaźmierczak.

Jeśli nawet uda się spieniężyć luksusowe auto, to wpływy pozwolą tylko w nieznacznym stopniu pokryć długi biznesowe przedsiębiorcy. Jego flagowa firma Manufaktura Piwa, Wódki i Wina jest zadłużona na blisko 255 mln zł, a łączne długi jego biznesów wynoszą niemal 340 mln zł.

Tysiące wierzycieli Palikota

Przypomnijmy, że Janusz Palikot gromadził środki na rozwój swoich biznesów głównie za pomocą crowd-fundingu. Łącznie mniejsze lub większe kwoty zainwestowało w jego przedsięwzięcia biznesowe ok. 4 tys. osób. Od wielu miesięcy przedsiębiorca walczy o przetrwanie, obiecuje spłatę całości zadłużenia i próbuje układać się z wierzycielami.

Na początku listopada 2023 r. wierzyciele Manufaktury Piwa Wódki i Wina – flagowego biznesu Palikota – zaakceptowali propozycję układu. Decyzję podjęła grupa mająca większą siłę głosu, ale stanowiąca jednak mniejszość osób lub podmiotów, którym spółka Janusza Palikota winna jest pieniądze.

Za układem w MPWiW opowiedziało się 425 wierzycieli dysponujących kwotą roszczeń na prawie 117 mln zł, a nie zgodziło się 21 osób, które powierzyły spółce ok. 4 mln zł. Za układem opowiedziała się zaledwie jedna czwarta spośród ponad 1,8 tys. wierzycieli.

Właśnie z tego powodu Janusz Palikot jeszcze nie może cieszyć się, że układ został zatwierdzony, ponieważ o tym zdecyduje sąd. Jeden z wierzycieli MPWiW zwraca uwagę, że opcja niezatwierdzenia układu jest rozpatrywana. Pojawiły się bowiem „pewne wątpliwości co do zaproponowanego układu, np. arbitralny podział wierzycieli na grupy”.

Wierzyciele nie poparli natomiast układu w innej spółce – Tenczyńskiej Dystrybucji. „W Tenczyńskiej Dystrybucji Inwestorzy w większości poparli układ - ok. 17 mln złotych za układem przy głosach przeciw na ok. 12 mln złotych. Pomimo większości na tak układ nie przechodzi. Propozycja nie została przyjęta przez nieosiągnięcie wymaganego wskaźnika kwotowego.

Prognoza opiera się na danych z 29 krajów, które łącznie reprezentują 94 procent światowej produkcji. Jednak w kontekście spadającej światowej konsumpcji wina i wysokich zapasów w wielu częściach świata spodziewana niska produkcja może – zdaniem OIV – przywrócić równowagę na rynku światowym.

Według raportu Włochy i Hiszpania odnotowały znaczny spadek w porównaniu z 2022 r. z powodu niesprzyjających warunków pogodowych, które doprowadziły do ​​pleśni i suszy. Francja stanie się w 2023 r. największym producentem na świecie z wolumenem nieco powyżej średniej z pięciu lat. Nieznacznego wzrostu oczekuje się w Niemczech.

Według OIV wstępne prognozy zbiorów w USA wskazują na wielkość produkcji powyżej średniej z ostatnich lat. Oczekuje się jednak, że w takich krajach jak Australia, Argentyna, Chile, Republika Południowej Afryki i Brazylia produkcja wina będzie słabsza niż w 2022 r. ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe.

Właśnie z tego powodu Janusz Palikot jeszcze nie może cieszyć się, że układ został zatwierdzony, ponieważ o tym zdecyduje sąd. Jeden z wierzycieli MPWiW zwraca uwagę, że opcja niezatwierdzenia układu jest rozpatrywana. Pojawiły się bowiem „pewne wątpliwości co do zaproponowanego układu np. arbitralny podział wierzycieli na grupy”.

Układ nie obejmował obligacji wyemitowanych przez Manufakturę Piwa Wódki i Wina. Minimalna kwota wierzytelności głosujących za układem niezbędna do zawarcia układu częściowego wynosiła 114 980 119,39 zł, natomiast „za” opowiedziały się osoby mające wierzytelności opiewające na

Wierzyciele nie poparli natomiast układu w innej spółce – Tenczyńskiej Dystrybucji. „W Tenczyńskiej Dystrybucji Inwestorzy w większości poparli układ - ok. 17 mln złotych za układem przy głosach przeciw na ok. 12 mln złotych. Pomimo większości na tak układ nie przechodzi. Wg mojej wiedzy zarząd TD planuje inna formę układu” – poinformował na X (Twitterze) Marek Maślanka, jeden z wierzycieli spółki.

Propozycja nie została przyjęta przez nieosiągnięcie wymaganego wskaźnika kwotowego. „Za” było 59 proc. głosujących o wierzytelnościach na kwotę 15,2 mln zł, zaś ”przeciwko” – 41 proc. głosujących, którzy powierzyły spółce 11,9 mln zł.

W komunikacie Manufaktury Piwa Wódki i Wina poinformowano, że spółka wdraża teraz przedstawiony plan restrukturyzacyjny i wydzierżawi zorganizowaną część przedsiębiorstwa Browar Tenczynek do "Kraftowych Alkoholi" Marka Maślanki, co powinno zagwarantować zwrot do 100 proc. zainwestowanego kapitału. „Dzięki temu spółka spłaci wszelkie zaległości wobec wszystkich pracowników i zapewni wielomiesięczne bezpieczeństwo dostaw do klientów” – czytamy.

Na pierwszy ogień idą jednak wina i produkty aromatyzowane na jego bazie. Producent będzie musiał umieszczać informacje o wartości odżywczej oraz jego składzie. Oznaczenie ma być jednolite i dotyczyć wszystkich butelek sprzedawanych na terenie UE.

Na etykiecie znajdą się informacje m.in. o ilość tłuszczu, w tym kwasów tłuszczowych nasyconych; węglowodanów, w tym cukrów; białka oraz soli.

Producenci zwracają uwagę, że pozwoli im to na lepszą komunikację z konsumentem i zwracanie uwagi na dobrą jakość produktu. Ma się to również przyczynić do podniesienia standardów i zwiększenia świadomości konsumentów.

Co istotne, wina wyprodukowane przed 8 grudnia będą mogły być sprzedawane na dotychczasowych zasadach. Etykiety będą się więc zmieniały stopniowo wraz ze wchodzeniem na półki młodszych wyrobów.

Nie wszystkie dane będą jednak prezentowane bezpośrednio. Część z nich zostanie zapisana w kodzie QR. Po jego zeskanowaniu konsument zostanie przekierowany do strony internetowej ze szczegółowymi informacjami.

Dla konsumentów najważniejszą informacją jest to, że witryna nie będzie śledzić ani gromadzić żadnych danych użytkownika.

- Jacek Pastuszka jest doświadczonym liderem z imponującym doświadczeniem w napędzaniu rentownego wzrostu w międzynarodowych firmach blue chip w globalnym przemyśle spożywczym i napojów. Jego doświadczenie z rynków Europy Północnej i Zachodniej jest dla nas idealnym rozwiązaniem. Ma duże doświadczenie w transformacjach biznesowych, takich jak restrukturyzacja biznesu Carlsberg w Norwegii – powiedział Michael Holm Johansen, przewodniczący rady dyrektorów Anora.

Michael Holm Johansen podkreślił, że zarząd Anory jest przekonany, że Jacek Pastuszka jest właściwą osobą, aby poprowadzić firmę Anora do osiągnięcia celów strategicznych na rok 2030 i że optymalnie uzupełnia szeroki zestaw umiejętności zespołu zarządzającego.

– Z niecierpliwością czekam na współpracę z zespołem Anora, aby jeszcze bardziej wzmocnić pozycję Anory jako wiodącej marki win i napojów spirytusowych w regionie nordyckim, z silnym naciskiem na zrównoważony rozwój. Dziękuję Zarządowi Anory za zaufanie i tę szansę – mówi Jacek Pastuszka.

Anora jest producentem wina i napojów alkoholowych. W portfolio spółki znajdują się takie marki jak: Koskenkorva, Linie, O.P. Anderson, Larsen, Skagerrak, Chill Out, Ruby Zin, Blossa, Wongraven i Falling Feather. Firma ma swoje oddziały w Finlandii, Szwecji, Norwegii, Danii, Estonii, Łotwie i Niemczech.

W pismach zatytułowanych "ostateczne przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszeń dób osobistych" Palikot wzywa, by adresaci nie rozpowszechniali nieprawdziwych informacji na temat spółki i propozycji układowych.

Kontrowersję wśród osób, które otrzymały list wywołał kolejny postulat Palikota. Oczekuje on bowiem usunięcia grupy dyskusyjnej "Bunt inwestorów Palikota", do której zapisało się ponad 900 osób. Do zamkniętego forum dyskusyjnego należą wyłącznie wierzyciele spółek z grupy MPWiW i – jak informuje „Rz” - rozmawiają m.in. o propozycjach układu i szansach na odzyskanie pieniędzy.

Michał Szałas, adwokat z kancelarii Szałas Legal uważa, że jeżeli grupa ma charakter niepubliczny, członkostwo w niej jest weryfikowane, a grono jest ograniczone do inwestorów, to członkowie takiej grupy mają prawo do swobodnej dyskusji.

W opinii udzielonej "Rzeczpospolitej" wskazuje, że nawet w przypadku obecności emocji, wypowiedzi opisujące doświadczenia związane z inwestycjami nie powinny być uznane za wypełniające znamiona np. art. 212 k.k., czyli zniesławienia. Również za bezzasadne uważa żądanie usunięcia całej grupy dyskusyjnej.

Propozycja układowa dla Tenczynka zakłada redukcję długu nawet o 95 proc. dla inwestorów, którzy włożyli w biznes Palikota ponad 200 tys. zł, 35 proc. w gotówce dla tych, którzy zainwestowali od 10,5 tys. zł do 200 tys. zł i 100 proc. dla mniejszych wierzycieli. Reszta długu została przekonwertowana na akcje spółki, której dług wynosi 85 mln zł.

Inwestorzy nie chcą zgodzić się na układ. Jeden z wierzycieli, któremu firmy z Grupy MPWiW winne są ponad 1 mln zł powiedział „Rz”, że wierzyciele wolą nie odzyskać pieniędzy i oczekują, aby Janusz Palikot odpowiadał karnie. Gdyby układ doszedł do skutku przedsiębiorca nie poniósłby konsekwencji.

Teraz Mazurska Manufaktura zapewnia, że temat debiutu giełdowego powrócił. Tym razem mowa jednak nie o NewConnect, a o głównym parkiecie na warszawskiej giełdzie. Ma to być możliwe dzięki temu, że biznesowi udało się rozrosnąć w ostatnich latach.

Co spowodowało zmianę planów?

- Naszym głównym celem na pierwsze lata działalności był stworzenie urozmaiconego, mocnego portfolio oraz budowa szerokiej sieci dystrybucji. To właśnie na tym skupialiśmy się w ostatnim czasie. Nasza ostatnia emisja akcji pokazała, że poziom kapitalizacji naszej spółki to na ten moment 60 mln zł. Powołanie do życia grupy konsolidacyjnej sprawiło, że operujemy dzisiaj zupełnie innymi danymi. W tym roku, wraz z Sajonem, Kujawianką, AleBrowarem i Westtradem wypracujemy łącznie przychód na poziomie ok. 100 mln zł, z czego około 20 proc. to wkład samej Mazurskiej Manufaktury. W tych okolicznościach nie chcemy się już “rozmieniać na drobne”. Podjęliśmy decyzje o wejściu od razu na główny parkiet - deklaruje Jakub Gromek, dyrektor generalny Mazurskiej Manufaktury.

Spółka działa na rynku alkoholowym od 2019 roku. Specjalizuje się w produkcji wysokoprocentowych wódek, likierów i nalewek, jak również regionalnych piw. Spółka ma swoją siedzibę w zabytkowym Browarze Szczytno, gdzie niegdyś produkowano piwo Jurand. Firma szczyci się "przywracaniem na rynek kolejnych historycznych marek piw z różnych regionów". Mazurskiej Manufakturze udało się sukcesywnie budować sprzedaż m.in. dzięki nawiązaniu współpracy z sieciami handlowymi oraz hurtowniami i dystrybutorami.

- Wraz z pogłębianiem naszej współpracy z różnymi hurtowniami dostrzegliśmy coraz więcej zalet wspólnego działania. Zauważyliśmy, że wspólnymi siłami możemy ugrać na rynku więcej. Zwłaszcza w kontekście dotarcia do sieci handlowych, do których nie jest łatwo wejść, szczególnie mniejszym producentom. Tak narodził się pomysł połączenia sił i wymiany doświadczeń w ramach grupy konsolidacyjnej, przy jednoczesnym zachowaniu operacyjnej niezależności. Nie dołączamy na siłę do zarządów firm, w których przejmujemy udziały. Nie wtrącamy się w ich codzienne funkcjonowanie. Gramy do jednej bramki i działamy wspólnie nad głównym celem, którym jest stały, grupowy wzrost, dzięki pracy nad sprzedażą i dystrybucją - mówi Gromek.

Mazurska Manufaktura inwestuje w inne biznesy

Pod koniec 2022 r. Mazurska Manufaktura kupiła 35 proc. udziałów w Kujawiance Inter, która jest dystrybutorem spożywczym w województwie kujawsko-pomorskim. Następnie spółka przejęła 10-procentowy pakiet hurtowni Sajon, która zajmuje się importem czeskich piw i ich dystrybucją na Dolnym Śląsku oraz Opolszczyźnie.

Z kolei w pierwszym kwartale 2023 roku do grupy dołączył AleBrowar (przejęcie 10 proc. udziałów), który wzbogacił portfolio grupy przede wszystkimi piwami kraftowymi, a także własną siecią lokali. Natomiast w połowie października br. Mazurska Manufaktura zainwestowała w hurtownię Westtrade, przejmując jej 15 proc. udziałów. To podmiot działający w obszarze dystrybucji piw i win kraftowych, głównie na Pomorzu, w tym przede wszystkim w Trójmieście.

- Ostatnie lata oznaczały dla naszej firmy intensywny rozwój i regularne wzrosty. Współpraca w grupie konsolidacyjnej daje nam jeszcze większe możliwości na polu negocjacyjnym i sprzedażowym. Cieszymy się na wspólną pracę, wymianę doświadczeń, szansę na dotarcie do nowych grup odbiorców. Jesteśmy także przekonani, że z naszej strony dołożymy też do tej struktury znaczną cegiełkę doświadczenia i wypracowanych relacji, zwłaszcza na rodzimym, pomorskim rynku - deklaruje Dariusz Drożyński, prezes Westtrade Alkohole.

To jednak nie wszystko, bo aktem oskarżenia objęto też Jakuba N., Macieja M., Anetę T., Adama Sz., Dominikę B., Kamil B., Łukasza S. oraz Małgorzatę L. To m.in. pracownicy firm zlecających.

- Osobom tym zarzucono zlecanie oraz prowadzenie reklamy alkoholu w postaci wina oraz innych napojów alkoholowych wbrew ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Według dokumentacji zabezpieczonej w toku dochodzenia prowadzonego przez prokuraturę, reklama napojów alkoholowych miała być realizowana za pośrednictwem serwisu Instagram, przy udziale osób rozpoznawalnych w związku z ich aktywnością w mediach społecznościowych - mówi rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie prokurator Szymon Banna.

Podkreślał, że polskie prawo zabrania reklamowania napojów alkoholowych innych niż piwo i przepisy w tej kwestii są jasno sprecyzowane. Kara za reklamowanie takich produktów może sięgać nawet 500 tys. zł.

To już kolejny tego typu przypadek w ostatnim czasie. Wcześniej zarzuty usłyszała znana aktorka Magdalena Cielecka, która promowała wódkę Żołądkowa. Wcześniej skazani zostali też Maciej Musiał oraz Julia Kuczyńska.

Podobne oskarżenia usłyszeli również niedawno celebrytka Karolina P.-S. oraz youtuberki Katarzyna B. oraz Pauliny B. W ich przypadku prokuratura wniosła jednak o warunkowe umorzenie postępowania, bo wszystkie wyraziły skruchę i przeprosiły za swoje zachowanie.

Jak towary objęte embargo trafiają rosyjski rynek?

Pomimo wysiłków na rzecz egzekwowania sankcji, towary UE objęte zakazem eksportu w oponii Allianz Trade nadal wydają się trafiać do Rosji za pośrednictwem krajów trzecich. Mimo że UE nałożyła kompleksowe sankcje na Rosję w następstwie jej inwazji wojskowej na Ukrainę w lutym 2022 r., rosyjska gospodarka nie skurczyła się tak bardzo, jak przewidywały prognozy z 2022 roku. Jednym z powodów może być to, że Zachód chronił sektor surowców energetycznych przed sankcjami w obawie, że pełne embargo spowoduje gwałtowny wzrost cen ropy i doprowadzi światową gospodarkę do recesji. Innym powodem jest to, że towary objęte sankcjami nadal trafiają do Rosji.

Eksport z UE do Rosji, Turcji i krajów Azji Środkowej

FOTO: fot. Allianz Trade

Patrząc na zagregowany eksport z UE do Rosji, Allianz Trade stwierdza spadek o -52 proc. w porównaniu z pierwszą połową 2019 r. do pierwszej połowy 2023 r. (wykres poniżej). Dane handlowe wskazują jednak, że towary objęte sankcjami UE mogą być w znacznym stopniu eksportowane z UE do krajów trzecich, a stamtąd do Rosji. Są to głównie kraje, które nie nałożyły sankcji na Rosję, takie jak Turcja, lub są historycznie, politycznie i gospodarczo bliskie, takie jak kraje Azji Środkowej. Zwłaszcza w przypadku krajów, które wraz z Rosją tworzą Euroazjatycką Unię Celną, kontrole przy wjeździe towarów do jednego z państw członkowskich są minimalne.

Na przykład eksport z UE do Turcji wzrósł średnio o +58,1 proc. w okresie od pierwszej połowy 2019 r. do pierwszej połowy 2023 r. Liczby te są jeszcze bardziej uderzające w przypadku gospodarek Azji Środkowej: Wartość eksportu UE do Kazachstanu wzrosła o +100 proc., do Kirgistanu o uderzające +800 proc., do Tadżykistanu o +151 proc., do Turkmenistanu o +78,5 proc. i do Uzbekistanu o +66,6 proc. w porównaniu I poł. 2019 r. do I poł. 2023 r.

Samo to nie jest jeszcze dowodem, ale Turcja i gospodarki Azji Środkowej prowadzą również większą wymianę handlową z Rosją. Turecki eksport do Rosji wyniósł 0,4 mld USD w 2019 r. i wzrósł do 0,9 mld USD w 2022 r. Podobnie w Azji Środkowej eksport do Rosji wzrósł o +53,8 proc. z 0,8 mld USD w 2019 r. do 1,2 mld USD w 2022 r.

Jak zmieniły się drogi eksportu towarów z UE do Rosji?

Zauważalne zmiany we wzorcach handlowych niekoniecznie dowodzą unikania sankcji, ale mogą być również prawdziwym przekierowaniem handlu. Spojrzenie na wzorce ekspozycji handlowej między Rosją a poszczególnymi krajami daje wskazówkę co do obchodzenia dostaw. Większość krajów zachodnich - z wyjątkiem Chorwacji, Łotwy, Słowenii i Cypru - gwałtownie zmniejszyła swój bezpośredni eksport do Rosji, podczas gdy inne, takie jak Chiny, Indie czy Turcja, zwiększyły go (wykres poniżej).

Jednak eksport do Rosji przez Azję Środkową lub Turcję wzrósł wszędzie - z wyjątkiem tego z Cypru. Ogólnie rzecz biorąc, większość krajów widzi ogromną nadwyżkę w przepływach eksportowych między tymi krajami, porównując I półrocze 2019 r. do I półrocza 2023 r. Niemniej jednak dane handlowe nie dają odpowiedzi na pytanie, czy europejscy eksporterzy sami są świadomi, że ich produkty trafiają ostatecznie do Rosji.

Polska – na przestrzeni okresu od połowy 2019 r do połowy 2023 roku polski eksport do Rosji spadł o 44 proc., do Turcji wzrósł o 137 proc., a do Azji centralnej wzrósł o 251 proc. Zsumowany polski eksportu na te rynki na przestrzeni ostatnich czterech lat wzrósł o 344 proc.

Eksport z UE do Rosji, Turcji i krajów Azji Środkowej

FOTO: fot. Allianz Trade

Kwestia obchodzenia sankcji jest szczególnie niepokojąca, jeśli chodzi o towary objęte ograniczeniami. Zgodnie z obowiązującymi sankcjami eksport do Rosji niektórych technologii, w tym zaawansowanych półprzewodników, komponentów elektronicznych i oprogramowania jest zabroniony.

Ponadto eksport z UE do Rosji towarów podwójnego zastosowania, takich jak drony lub narzędzia szyfrujące, które mogą być wykorzystywane zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych jest również zabroniony. W tym kontekście dane handlowe pokazują ogromny spadek bezpośredniego eksportu towarów objętych sankcjami do Rosji w transporcie (-90,9 proc.), produktach mineralnych (-83,8 proc.) oraz maszynach i urządzeniach elektrycznych (-71,1 proc.).

Jednak te same sektory wykazują również wzrost eksportu z UE do Turcji i Azji Środkowej oraz z Turcji do Rosji (wykres poniżej). Chociaż nie ma problemu, jeśli towary są sprzedawane legalnie, warto zwrócić uwagę na ich drogę przez kraje trzecie. Jeśli produkty objęte sankcjami są eksportowane do krajów trzecich, a następnie reeksportowane do Rosji, leżące u ich podstaw niedociągnięcia w zakresie należytej staranności zostaną uznane za naruszenie przepisów dotyczących sankcji.

"Z uwagi na dalszy brak wystąpienia warunków określonych przez inwestora, zarząd na początku 2023 r. podjął decyzję o rozpoczęciu rozmów z innymi partnerami strategicznymi. Dołączenie strategicznego partnera będzie miało znaczący wpływ na dalszy rozwój działalności, w tym istotny wzrost wolumenów sprzedaży (m.in. przez zwiększoną dystrybucję numeryczną) i optymalizacji kosztów (z uwagi na efekt skali i osiągane synergie), które w konsekwencji będą miały istotny wpływ na przyszłe wyniki finansowe spółki. Do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego transakcja z partnerem strategicznym nie została zakończona, natomiast Zarząd postrzega umowę ze strategicznym partnerem jako jeden z etapów operacyjnej transformacji działalności spółki, jak również istotne źródło finansowania zobowiązań" – dodano w sprawozdaniu finansowym.

Wysokie koszty prowadzenia działalności spółek Palikota

MPWiW w 2022 roku odnotowała stratę ze sprzedaży w wysokości 20,8 mln zł. Przypomnijmy, że  przychody ze sprzedaży wyniosły w tym czasie 23,1 mln zł. Wśród kosztów działalności operacyjnej (42,3 mln zł) najwyższą pozycję zajmują zużycie materiałów i energii (14,5 mln zł), usługi obce (12,7 mln zł) i wynagrodzenia (9,2 mln zł).

W tym samym okresie cała Grupa Kapitałowa MPWiW, której spółką dominującą jest Manufaktura Piwa Wódki i Wina, a w skład której wchodzą Tenczyńska Okovita, Tenczynek Świeże, Tenczynek Dystrybucja, Doctor Brew, Przyjazne Państwo, Tenczynek Bezalkoholowe, Piwo Online, Buh Distillery, Market Główny i Manufaktura Ameryka uzyskała przychody ze sprzedaży produktów w wysokości 56,1 mln zł.

Koszty działalności operacyjnej GK MPWIW wyniosły 96,2 mln zł, a strata ze sprzedaży 42,3 mln zł. Strata netto na koniec 2022 roku wyniosła 7,7 mln zł.

W pozycji "zobowiązania i rezerwy na zobowiązania" Manufaktury Piwa Wódki i Wina wykazano kwotę 141,2 mln zł, natomiast ta sama pozycja w sprawozdaniu GK MPWiW wskazuje  224,3 mln zł.

W 2023 roku sytuacja finansowa spółek nadal była kiepska. Zarząd MPWiW złożył do sądu 26 września br. plan układu z wierzycielami. Realizacja planu zakłada zwrot 100 proc. należności w okresie do 5 lat dla wszystkich małych wierzycieli (z wierzytelnościami do 25,9 tys. zł), spłacanych przelewami gotówkowymi.

Zgodnie z raportem NielsenIQ, sektor alkoholi mocnych w Polsce przekroczył w 2022 roku wartość 48 mld, co oznacza spory wzrost w porównaniu do 2021, gdy wartość ta wynosiła ok. 40 mld zł. Nie idą za tym jednak wzrosty sprzedaży - wręcz przeciwnie, w 2022 spadła ona o 5 proc., co oznacza, że wzrosty były generowane przez podwyżkę cen.

Rok 2023 również nie przynosi optymizmu producentom - według danych Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy ilość napojów spirytusowych, jaką kupili Polacy w pierwszym kwartale, spadła aż o 15 proc., na co z pewnością przełożyła się wysoka inflacja i szukanie oszczędności.

– Jesień mobilizuje zwykle producentów do prezentowania sezonowych nowości produktowych. Podczas zimniejszych miesięcy królują smaki kojarzące się z tą porą roku: malina, antonówka, jeżyna czy orzech. Ciekawymi propozycjami stanowiącymi „wykończenie” danego alkoholu są także aromatyczne dodatki w postaci ziół czy korzennych przypraw. Myślę, że w nadchodzącym sezonie pojawią się też kolejne, ciekawe wariacje na temat grzańca – mówi Gromek.

Moda na brak alkoholu

Jak podkreśla ekspert, z roku na rok obserwujemy rosnącą popularność napojów nisko i bezalkoholowych, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na kwestie zdrowia i dobrej kondycji. Najbardziej rozwinięta gałąź bezalkoholowa istnieje w kategorii piwa, ale kolejne kategorie również w to wchodzą, np. wino.

– W kontekście alkoholi mocnych kolejne miesiące przyniosą zapewne dalsze zainteresowanie mocktailami, czyli drinkami bez alkoholu. Widać to zarówno w barach i restauracjach, gdzie pojawia się ich coraz więcej w karcie napojów, jak i u producentów, którzy wypuszczają na rynek gotowe mocktaile – mówi Jakub Gromek.

Jego z daniem nadal rozwijał się będzie rynek produktów RTD (ready to drink). Światowy trend na puszkowane napoje z kategorii RDT rozpoczął się wraz z nadejściem pandemii. Wówczas gotowe koktajle alkoholowe stały się popularną propozycją producentów, którzy chcieli zapewnić swoim konsumentom możliwość delektowania się gotowymi drinkami w zaciszu domowym. Gotowe, najczęściej puszkowane koktajle, można znaleźć już gdzieniegdzie na festiwalach czy imprezach plenerowych.

Polacy wybierają marki premium

– Im bliżej zimy i świąt, tym bardziej rośnie zwykle sprzedaż alkoholi premium, w tym wódki czy whisky. W ostatnich latach premiumizacja jest wyraźnie widoczna w sektorze wyrobów spirytusowych. Wynika to m.in. ze zmiany podejścia do spożywania alkoholu. Wolimy wypić go mniej, okazjonalnie, stawiając na celebrację smaku i jakościowe składniki. Stąd też zwracamy coraz częściej uwagę na pochodzenie alkoholu i jego proces produkcji – podkreśla Gromek.

Dodaje, że na fali tego trendu rośnie też popularność produktów z mniejszych destylarni i od lokalnych producentów. W kategorii premium rozwija się, w tym kontekście, zwłaszcza rynek nalewek. Rosnącą popularnością cieszą się także: gin czy rum.

Co musi zawierać etykieta wina?

Zakres informacji, które ma znaleźć się na etykietach, jest regulowany prawnie. Obecnie na etykiecie butelki wina, zgodnie z przepisami UE, umieszczane są: nazwa produktu (może być nazwa marki, konkretna odmiana czy styl wina), producent (nazwisko lub nazwa firmy, adres producenta, rozlewni lub importera w UE), kraj pochodzenia, Chroniona Nazwa Pochodzenia (PDO) lub Chronione Oznaczenie Geograficzne (PGI), zawartość alkoholu, nominalna objętość wina w butelce w jednostkach metrycznych, numer partii lub serii, ewentualne alergeny wykorzystane w procesie produkcji wina (np. siarczyny lub pochodne jaj i mleka) i rok zbioru.

Dodatkowe wymogi mogą odnosić się też do konkretnych rodzajów wina. Jak zwraca uwagę Hillebrand Gori, przepisy mogą się różnić w zależności od kraju. Dlatego tak ważne jest to, aby producenci wina byli świadomi wymagań rynku docelowego i dostosowywali etykiety zgodnie z obowiązującymi tu przepisami.

Nowe etykiety, więcej informacji

Producenci niemal wszystkich artykułów spożywczych i napojów sprzedawanych w UE, muszą podawać szczegółowe dane o ich pochodzeniu i składnikach. Do tej pory wymóg ten nie odnosił się jednak do wina i innych napojów alkoholowych. Zmieniło to rozporządzenie UE 2021/2117, które wejdzie w życie 8 grudnia 2023 r.

Teraz, na etykietach win sprzedawanych we wszystkich 27 krajach UE będą musiały się znaleźć szczegółowe dane na temat zawartości odżywczej, wartości energetycznej oraz dodawanych składników takich jak aromaty, dodatki, enzymy lub komponent składnika złożonego.

Dodatkowo w Irlandii, od maja 2026 roku na etykietach mają być umieszczane informacje o szkodliwości spożycia alkoholu. Irlandia jest pierwszym krajem na świecie, który wprowadzi takie prawo.

Elektroniczny system etykietowania

W odpowiedzi na nowe wymagania dotyczące etykiet, branża winiarska zwróciła uwagę decydentom UE na kwestie estetyczne (zbyt duża ilość informacji na ograniczonej przestrzeni etykiety) i wzrost kosztów. W wyniku kompromisu ustalono, że dodatkowymi informacjami, które muszą znaleźć się na etykietach, są: wartość energetyczna i składniki, które mogą wywołać alergię lub nietolerancje.

Potencjalne alergeny, takie jak gluten lub kazeina, powinny być wyraźnie oznaczone i poprzedzone słowem "zawiera". Wartość energetyczna musi być obliczona dla porcji 100 ml i przedstawiona za pomocą symbolu "E". Natomiast pełna lista składników i tabele wartości odżywczych może zostać udostępniona nabywcom wina elektronicznie, na przykład za pomocą kodu QR lub adresu internetowego podanego na etykiecie.

„Etykieta elektroniczna” będzie jednak miała swoje ograniczenia i dodatkowe wymogi. Informacje, które zostaną na niej umieszczone, powinny być udostępniane w oficjalnym języku UE, odpowiednim dla konsumentów, a o tym, które to będą języki zadecydują państwa członkowskie.

Co więcej, na stronach internetowych, do których będą przekierowywać kody QR, powinny być wyświetlane tylko informacje wymagane prawem. Oznacza to, że nie znajdą się tu treści sprzedażowe i marketingowe. Kolejną, ważną zasadą będzie to, że elektroniczne systemy etykietowania nie mogą śledzić użytkowników ani gromadzić żadnych danych na ich temat.

Co ważne, aby dać firmom winiarskim czas na dostosowanie się, przepisy pozwalają na sprzedaż win wyprodukowanych przed 8 grudnia bez konieczności aktualizacji etykiet. Natomiast, jeśli na butelkach wina wyprodukowanego i etykietowanego po tym terminie nie znajdą się nowe informacje, zostaną one wycofane ze sprzedaży i będą nałożone kary.

Czy nowe etykiety wpłyną na rynek wina?

Jak zauważają eksperci Hillebrand Gori, wielu konsumentów wina, zwłaszcza tych okazjonalnych, nie ma świadomości tego, jakie składniki są powszechnie do niego dodawane. Producenci wina będą więc musieli zwrócić większą uwagę na edukowanie swoich klientów w tym zakresie.

Duże znaczenie może mieć też coraz silniejszy trend do ograniczania ilości składników, wykorzystywanych w produkcji żywności oraz wzrost zainteresowania winami organicznymi i naturalnymi. A to z jednej strony przełoży się na dążenie do zmniejszenia ilości stosowanych dodatków, z drugiej poszukiwania alternatywnych rozwiązań dla niektórych procesów produkcji.

Eksperci Hillebrand Gori pracują nad wdrażaniem rozwiązań, które zapewnią szybkie i bezpieczne dostawy win i napojów, eliminując ryzyka związane z utratą jakości wrażliwego ładunku. Należą do nich tzw. deszcze kontenerowe i ekstremalne zmiany temperatury oraz wilgotności powietrza, najczęstsze przyczyny uszkodzeń opakowań i etykiet w transporcie.

Tymi zjawiskami mocno dotknięta została Wenecja Euganejska, region od lat znany z produkcji prosecco. To wino musujące powstające z winorośli odmiany glera. Nazwa jest chroniona geograficznie i mogą się nią posługiwać wyłącznie producenci ze wspomnianej Wenecji Euganejskiej oraz sąsiedniego regionu Friuli-Wenecja Julijska.

Gazeta powołuje się też na dane włoskich badaczy, które wskazują, że zmiany klimatu mogą sprawić, iż prosecco może za jakiś czas zniknąć ze sklepowych półek. To efekt wspomnianych problemów pogodowych, związanych ze zmianą klimatu. Już w tym roku zbiory były rekordowo niskie. Cierpią zwłaszcza winnice położone na zboczach gór. Do tej pory to one powodowały, że północne Włochy były idealnym miejscem do sadzenia szczepu, z którego później powstaje prosecco. Alpy chroniły przed chłodnym powietrzem z północy, a jednocześnie spływająca po zboczach woda deszczowa dobrze nawadniała winnice. Latem wysoka wilgotność zapobiegała wysuszaniu roślin.

Większy może więcej

Tomasz Potrzebowski, ekspert rynku wina w firmie Henkell Freixenet Polska, właścicielu marki Mionetto w rozmowie z naszym portalem podkreśla, że w najbliższym czasie, w perspektywie kilku lat nie powinno być problemu z dostępnością prosecco. Zwraca jednak uwagę, że w związku z ociepleniem klimatu i zmianami pogodowymi wiele regionów winiarskich boryka się z problemami.

– Upały, burze, gradobicie czy powodzie – to fakt, to problemy, które dotykają winiarzy na całym świecie. W wielu regionach winiarskich brakuje również rąk do pracy i jest to aspekt, od którego nie uciekniemy. Jednak te zmiany trochę inaczej wpływają na małych i dużych  producentów – mówi.

Dodaje, że poważny problem mają zwłaszcza małe winnice, które w przypadku ulewnego deszczu mogą stracić nawet połowę upraw. Większym graczom jest łatwiej, bo ich winnice rozsiane są na cały region, przez co mogą uniknąć znacznych strat.

Zwraca też uwagę, że trudno jest oceniać, jak zmieni się sytuacja w dłuższej perspektywie, ale nie musi to oznaczać końca prosecco. Niektóre winiarskie regiony świata pokazały, że potrafią, przynajmniej w pewnym zakresie, radzić sobie ze zmianami klimatycznymi.

Prosecco z innego szczepu?

– Bez wątpienia za 10 czy 15 lat, sytuacja będzie inna, być może bardziej skomplikowana. Nie musi ona mieć jednak bezpośredniego przełożenia na finalnego konsumenta. Ocieplenie klimatu spowoduje zapewne zmianę stylu wina. Wówczas mogą ulec zmianie regulacje dotyczące wytwarzania wina. Mogą zostać wprowadzone uprawy innych odmian winorośli. Już dzisiaj w regionie w związku z wyższymi temperaturami, winogrona zbierane są coraz wcześniej, co ma wpływ na styl wina i techniki winifikacji. Mimo delikatnej zmiany stylu wino nadal jest uwielbiane, a sprzedaż prosecco rośnie z roku na rok – podkreśla Tomasz Potrzebowski.

Zwraca uwagę, że ciekawym przykładem jest francuski region Bordeaux, gdzie do tradycyjnych, historycznie uprawianych odmian winorośli, dodano kolejne szczepy pochodzenia portugalskiego, które przystosowane są do wzrostu w trudniejszych warunkach atmosferycznych i rosnących temperaturach oraz są bardziej odporne na słońce. Być może Włochy czeka podobna ścieżka.

– Warto zauważyć, że takie decyzje nigdy nie są ani łatwe, ani spontaniczne. Olbrzymią rolę odgrywa tu kontekst kulturowo-historyczny. Prosecco jest nierozerwalnie związane ze swoim regionem. Wino wytwarza się tam z pokolenia na pokolenie. To ich dziedzictwo kulturowe – zaznacza Potrzebowski.

W przypadku powstającego w Polsce systemu kaucyjnego mamy dwa rodzaje kosztów - te początkowe związane z wdrożeniem oraz późniejsze koszty funkcjonowania systemu. Koszty wdrożenia systemu to infrastruktura: IT, recyklomaty, logistyka, centra rozliczeniowe, skanery ręczne, dostosowanie sklepów, zmiana graficzna i czasem materiałowa opakowań, itp. Tutaj znaczącą częścią na pewno będą koszty stworzenia systemu zbiórki, czyli przygotowania sklepów czy to poprzez zakup recyklomatu czy poprzez przygotowanie się do zbiórki manualnej.

Szacujemy, że w Polsce, będziemy mieli niemal 37 tysięcy punktów zbiórki - manualnej i automatycznej - licząc razem z punktami dobrowolnymi, co daje jeden punkt na 1032 osoby. I to nie zmieniło się po przyjęciu ostatecznej wersji ustawy. Około jedna trzecia tych punktów zdecyduje się prawdopodobnie na zbiórkę automatyczną, pozostałe sklepy będą odbierać opakowania manualnie. Koszt recyklomatu to kwota od kilku do kilkudziesięciu tysięcy euro. Mamy wiele rodzajów oraz konfiguracji recyklomatów, a to decyduje o ich koszcie. Najprostszym przykładem była długo tocząca się rozmowa o małpkach, czyli opakowaniach szklanych lub kartonach na napoje – w zależności od wyników tej dyskusji potrzebne byłyby albo inne recyklomaty, albo co najmniej różna ich konfiguracja.

Jaki jest drugi etap?

Drugim etapem są koszty operacyjne, w tym koszty wypłaty sklepom opłat manipulacyjnych (handlingowych) właśnie za uczestniczenie w systemie i dokonywaną zbiórkę opakowań po napojach. System jest finansowany z trzech źródeł: niezwróconych kaucji, wartości zebranych surowców i opłat producenta. Wiemy, że w pierwszych latach, niezwróconych kaucji jest więcej, więc są to dodatkowe przychody, które służą finansowaniu wciąż rozwijającego się systemu.

Biorąc pod uwagę przykładowo dane z Norwegii - w 2019 r. to ok. 49 proc. kosztów operacyjnych systemu było pokrywane z nieodebranych kwot kaucji, podczas gdy poziom nieoddanych opakowań wynosił jedynie 10 proc. Na Litwie w 2022 r. ok. 20 proc. kosztów operacyjnych systemu kaucyjnego było pokrywane z nieodebranych kwot kaucji, podczas gdy poziom nieoddanych opakowań po napojach wynosił mniej niż 10 proc. wszystkich opakowań kaucyjnych. Mam nadzieję, że te informacje rozjaśnią nieco kwestię kosztów systemu, choć jak już wspominałam tutaj wciąż nie ma prostej odpowiedzi.

Jak system kaucyjny może wpłynąć na strukturę handlu w Polsce, czy małe niezależne sklepy mogą zacząć tracić klientów na rzecz większych sklepów przy których muszą stanąć recyklomaty?

Według danych rynkowych i badań, które są przeprowadzane w krajach z systemem kaucyjnym, wyraźnie widać, że konsumenci wybierają dla siebie to co jest dla nich najbardziej wygodne i zaoszczędzające czas. Dlatego też najczęściej zwracają opakowania tam, gdzie jest to możliwe, przy okazji robiąc zakupy i wykorzystując zwróconą kaucję. W systemach kaucyjnych funkcjonują dwa typy zbiórki – manualna, która sprawdza się w tych najmniejszych sklepach, gdzie zwracanych opakowań jest znacznie mniej oraz automatyczna, czyli z wykorzystaniem dopasowanego do sklepu recyklomatu.

W przypadku tych najmniejszych sklepów, wybór zbiórki manualnej może okazać się najlepszym wyjściem, ponieważ zwrócone opakowania nie zajmą dużo miejsca, a nakłady inwestycyjne będą obejmowały wyłącznie zakup dodatkowych worków lub koszy.

Jak pokazały nasze badania przeprowadzone w siedmiu europejskich krajach z systemem kaucyjnym, możliwość zwrotu opakowań w sklepach pozytywnie wpływa na sprzedaż. 87 proc. badanych przeznacza zwróconą kwotę kaucji na zakupy spożywcze w tym samym sklepie, w którym mogli oddać zużyte butelki i puszki. Możliwość oddania opakowania i odzyskania kaucji będzie korzyścią oferowaną przez sklep konsumentowi i będzie stanowiła dodatkowy element przyciągający konsumenta do tego sklepu. Dobrym przykładem są teraz butelki szklane zwrotne, które bardzo często oddajemy w mniejszych, lokalnych sklepach, a robiąc to od razu dokonujemy zakupów.

Jak pani zdaniem będzie przebiegał proces wdrażania systemu kaucyjnego? Na jakie etapy trzeba go podzielić?

Pierwszym krokiem jest powołanie przynajmniej jednego operatora systemu kaucyjnego. To oznacza założenie specjalnej spółki, przeprowadzenie rejestracji oraz uzyskanie wszelkich niezbędnych zezwoleń do prowadzenia działalności związanej z gospodarowaniem opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Kolejnym etapem jest rejestracja producentów napojów w opakowaniach objętych kaucją, czyli wprowadzających te produkty na rynek, a także sklepów, jako oficjalnych punktów zbiórki oraz produktów objętych systemem kaucyjnym. Następnie przechodzi się do podpisywania umów między uczestnikami systemu. Dotyczą one relacji pomiędzy producentami a operatorem, operatorem a jednostkami handlowymi, a także między samymi operatorami. Umowy z ewentualnymi podwykonawcami, zajmującymi się logistyką czy recyklingiem, również są istotne.

Kluczowym elementem jest stworzenie i wdrożenie systemu informatycznego, który obejmuje obsługę procesu rozliczania kaucji i opłat manipulacyjnych, raportowanie ilości zebranych opakowań oraz zapewnienie niezbędnej sprawozdawczości.

W międzyczasie sklepy, które zobowiązały się przystąpić do systemu, muszą przygotować odpowiednią infrastrukturę do obsługi zwrotu opakowań – zarówno w przypadku zbiórki automatycznej, jak i manualnej. Zapewnienie sprawnego procesu odbioru zebranych opakowań leży po stronie operatora i jest istotne dla systemu kaucyjnego. Obejmuje to zarówno aspekty transportu, jak i przygotowanie opakowań do recyklingu. Ponadto, operator musi zawrzeć umowy z odpowiednimi recyklerami lub podmiotami, które będą odpowiedzialne za przetworzenie zebranych opakowań i zapewnienie recyklingu.

Wprowadzenie systemu kaucyjnego wymaga również skierowania działań edukacyjnych w kierunku konsumentów. Kampanie informacyjne i edukacyjne są potrzebne dla zrozumienia zasad systemu oraz zachęcenia do aktywnego uczestnictwa. Warto zaznaczyć, że te etapy nie są całkowicie odseparowane, a wiele z nich jest ze sobą powiązanych. Na przykład, stworzenie operatora jest warunkiem wstępnym dla rejestracji sklepów i podpisywania umów. Jednocześnie przygotowania infrastruktury w sklepach mogą toczyć się równocześnie z rejestracją opakowań na napoje w systemie. Cały proces wdrażania systemu kaucyjnego jest kompleksowy i wymaga skoordynowanego podejścia, aby zapewnić skuteczność, przejrzystość i zgodność z zadanymi celami ekologicznymi.

Jak muszą podejść do tego detaliści i producenci, aby system mógł zafunkcjonować tak szybko jak to możliwe?

Każda strona systemu kaucyjnego ma swoją rolę do spełnienia. Producent jest zobowiązany do zaangażowania się w tworzenie operatora systemu kaucyjnego, co może obejmować rejestrację nowej spółki oraz zapewnienie jej działania i finansowania. A operator natomiast stanowi kluczowe ogniwo w procesie gromadzenia i przetwarzania opakowań. W przypadku producentów, którzy nie są częścią tworzenia operatora, istnieje konieczność przystąpienia do już istniejącego operatora. To pozwala na właściwe zarządzanie i kontrolę nad opakowaniami oraz ich cyklem życia.

Ponadto, producent musi wprowadzić oznaczenie kaucji na swoich opakowaniach. To umożliwia konsumentom rozpoznanie produktów objętych systemem kaucyjnym. W niektórych przypadkach może zajść potrzeba zmiany lub dostosowania opakowań, aby spełnić wymagania operatora. Jest to często kwestia projektu etykiety lub samego opakowania, aby umożliwić sprawną identyfikację i obsługę kaucji. Ostatecznie pozostaje kwestia jeszcze raportowania. Firma wprowadzająca napoje na rynek musi regularnie raportować liczbę produktów, które zostały wprowadzone do systemu kaucyjnego w danym okresie. To pomaga w monitorowaniu przepływu opakowań oraz efektywności systemu.

Detaliści, którzy tworzą de facto punkty zbiórki, zawierają umowę z operatorem systemu kaucyjnego. Następnie muszą podjąć decyzję, czy zbiórka opakowań będzie odbywać się automatycznie, np. za pomocą automatów, czy manualnie, przez personel sklepu. To wpływa na organizację przestrzeni i procesu w sklepie. W przypadku zbiórki zarówno manualnej, jak i automatycznej, detaliści są odpowiedzialni za stworzenie odpowiedniej infrastruktury. Obejmuje to również uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych, jeśli są one wymagane. Ponadto są zobowiązani do umieszczenia widocznych informacji dla konsumentów dotyczących systemu kaucyjnego oraz zintegrowania swoich systemów IT z systemem operatora, co umożliwia prawidłowe rozliczanie zwrotów opakowań oraz przekazywanie danych.

Operatorzy natomiast są odpowiedzialni za zorganizowanie sieci zbiórki opakowań po napojach w sklepach obowiązkowo uczestniczących w systemie oraz włączanie sklepów dobrowolnie przystępujących do systemu. Muszą zarejestrować zarówno placówki handlowe, jak i producentów oraz produkty wchodzące w skład systemu. To właśnie operator będzie przygotowywał i podpisywał umowy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i usługodawcami, dotyczące odbioru czy przetwarzania opakowań. Można więc powiedzieć, że operator jest tym podmiotem, który w dużej mierze będzie odpowiedzialny za całokształt funkcjonowania systemu. W grę wchodzi również rola nadzorcza – ocenianie ryzyka nadużyć i opracowanie środków zapobiegawczych, przeprowadzanie audytów producentów i operatorów usług, a także zatwierdzanie i prowadzenie kontroli jakości procedur oraz technologii do zbiórki manualnej i automatycznej. Kluczowy jest również filar finansowy i sprawozdawczy. Składa się na niego między innymi prowadzenie centralnej bazy danych kodów kreskowych wszystkich produktów uczestniczących w systemie (to producenci muszą je dostarczyć) i udostępnianie ich zainteresowanym stronom. Operator ma zadanie agregować dane z automatycznych i manualnych punktów zbiórki. Bardzo ważnym aspektem jego działalności będzie zarządzanie finansami systemu, a więc rozliczanie pobieranych i wypłacanych kaucji z producentami i sklepami, rozliczanie opłat manipulacyjnych ze sklepami i ustalanie oraz pobieranie opłat od producentów w ramach systemu ROP. Operator będzie również odpowiedzialny na negocjacje warunków i cen sprzedaży zebranych surowców oraz zapewnienie ich jakości.

Wreszcie, rolą operatora będzie prowadzenie działań komunikacyjnych i marketingowych, w tym realizacja publicznych kampanii informacyjnych dotyczących systemu kaucyjnego.

Czy Pani zdaniem wyznaczony w przepisach termin uruchomienia systemu jest aktualny, czy też nie ma na to szans?  W jakich obszarach mogą wystąpić największe problemy, wąskie gardła czy opóźnienia?

Ramy czasowe są z pewnością wymagające i wiele zależy od współpracy między interesariuszami zaangażowanymi w tworzenie systemu kaucyjnego. A jego wdrożenie wymaga zaangażowania producentów, sieci handlowych, konsumentów, recyklerów oraz organów regulacyjnych. Kluczowym pierwszym krokiem będzie stworzenie operatora i uzyskanie przez niego zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego. Na tym etapie duże znaczenie będzie miało to, ile czasu zajmie uzyskanie takiego zezwolenia.  

Pamiętajmy jednak, że systemy kaucyjne wymagają czasu na pełne wydobycie korzyści oraz dojście do pełnej skuteczności. W praktyce okazuje się, że proces dojrzewania takiego systemu może trwać od 2 do 3 lat po oficjalnym starcie. To okres, w którym wiele aspektów działań systemu ulega optymalizacji, a zaangażowane struktury rozwijają się. Początkowy okres po wprowadzeniu systemu kaucyjnego jest okresem adaptacji i dostosowywania się do nowych zasad. Właściciele sklepów, punktów zbiorczych i przetwarzania opakowań, muszą dostosować swoje operacje i infrastrukturę, aby efektywnie obsłużyć wzrastającą liczbę opakowań wracających do systemu. To także czas, kiedy konsumenci uczą się o systemie i wdrażają nowe nawyki związane z oddawaniem opakowań. W miarę jak system kaucyjny staje się bardziej powszechny i uzyskuje akceptację społeczną, zaczyna się drugi etap dojrzewania. W kolejnych latach od startu systemu, następuje rozwój i optymalizacja wielu kluczowych obszarów, m.in. wzrasta liczba punktów zbiórki, logistyka zbierania i transportu opakowań staje się bardziej wydajna, rozwija się zdolność przetwarzania i recyklingu.

Problem mają zwłaszcza największe winiarskie regiony Francji, czyli Langwedocja (słynąca z mocnych, czerwonych win) i Bordeaux. W tym drugim co trzeci producent wina ma problemy finansowe.

Pomoc ma przynieść zniszczenie win. Nie oznacza to jednak utylizacji produktu. Alkohol ma zostać odzyskany i będzie mógł zostać wykorzystany w produktach niespożywczych, takich jak środki czyszczące, preparaty do dezynfekcji czy perfumy.

Zmniejszenie wolumenu produktu ma też spowodować wzrost cen. Producenci liczą, że dzięki temu będą mogli odrobić część strat. Problem w tym, że grono potencjalnych kupujących jeszcze bardziej się zmniejszy.

To nie pierwsza tego typu pomoc francuskiego rządu dla producentów wina. W czerwcu tamtejsze ministerstwo rolnictwa zapowiedziało przeznaczenie 57 mln euro na pomoc w likwidacji ponad 9 tys. hektarów winorośli w regionie Bordeaux. Chodziło o przeciwdziałanie nadprodukcji. Z kolei inne fundusze publiczne mają zachęcić plantatorów winogron do przekwalifikowania się i przejścia na inne produkty. Promowane są chociażby oliwki.

Francja to jeden z największych na świecie producentów win. W 2023 roku produkcja ma wynieść od 44 do 47 mln hektolitrów. Podobne wyniki osiągają Hiszpania oraz Włochy.

Producentami pierwszych na rynku win w butelkach zwrotnych jest firma Heuchelberg Weingärtner z dzielnicy Heilbronn. Finalizowane są rozmowy z winiarniami Lauffener Weingärtnern i Weingärtnern Cleebronn-Güglingen, a w nadchodzących miesiącach dołączą do nich kolejni dostawcy.

Przedstawiciele Wein-Multiweg szacują, że w perspektywie średnioterminowej butelki zwrotne powinny zastąpić znaczną część dotychczasowych butelek bezzwrotnych o pojemności 0,75 l. W ramach projektu funkcjonują także firmy usługowe oferujące możliwość płukania butelek wielokrotnego użytku.

Źródło: lebensmittelpraxis.de

Tzw. nocna prohibicja to prawo, które weszło w życie w 2018 roku. Pozwala ono samorządom wprowadzać zakaz sprzedaży alkoholu w sklepach między maksymalnie 22, a 6 rano, przy czym czas ten może być krótszy. W takich gminach alkohol można bez przeszkód sprzedawać w lokalach gastronomicznych.

Miało to pomóc przede wszystkim mieszkańcom terenów wokół sklepów nocnych, którzy skarżyli się na hałas w godzinach nocnych. Przedsiębiorcy narzekali, że może im to odebrać część dochodów.

W odpowiedzi na interpelację Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia podkreślił, że obecnie taką regulację wprowadziło 170 gmin. Dodał, że ministerstw nie dostało sygnałów o zwiększonym ryzyku handlem nielegalnym alkoholem w związku z wprowadzeniem nocnego zakazu w poszczególnych gminach.

Co ciekawe, ministerstwo nie ma również informacji o ewentualnych spadkach sprzedaży alkoholu w gminach objętych nocną prohibicją. Nie oznacza to jednak, że takie nie wystąpiły.

Projekt ustawy o systemie kaucyjnym na opakowania po napojach jest obecnie procedowany w Sejmie. Branża oczekuje, że będzie mogła jak najszybciej przystąpić do tworzenia podmiotów reprezentujących i budowania systemu kaucyjnego.

W ocenie przedsiębiorców, uwzględniając doświadczenia innych rynków oraz rodzime realia administracyjne i specyfikę ustawy umożliwiającą funkcjonowanie wielu operatorów, którzy będą musieli wypracować dodatkowe sposoby rozliczania między sobą zebranych opakowań i kaucji, proces ten zajmie minimum dwa lata.

Uwagi nie zostały uwzględnione

Producenci wskazują, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie uwzględniło kluczowych uwag zgłaszanych przez branżę napojową, dopasowujących zapisy projektu do obecnych realiów, chociażby dopasowując datę wejścia w życie obowiązku realizacji zbiórki przez system kaucyjny, do obecnego ponad dwuletniego opóźnienia we wdrażaniu przepisów.

„Po ponad dwóch latach konsultacji rząd skierował do Sejmu projekt, który zamiast pomagać, ewidentnie może zaszkodzić  i stanowi  realne zagrożenie już nie tylko dla realizacji celów środowiskowych, ale wręcz zniszczy finansowo w 2025 r. całą branżę napojową, w tym sokowniczą i mleczarską, w Polsce” – czytamy w oświadczeniu Polskiej Federacji Producentów Żywności (PFPŻ).

„Liczymy na konstruktywny dialog w Sejmie, który wyeliminuje to bardzo poważne niebezpieczeństwo już z poziomu ustawy. Obietnica obniżenia karnych opłat produktowych w rozporządzeniu, to stanowczo za mało” – czytamy dalej.

Potrzebne są poprawki

– Najlepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie poprawki, która zmieni termin na 1 stycznia 2026 r.  lub utrzyma w roku 2025 alternatywny do systemu kaucyjnego sposób zbiórki za pośrednictwem organizacji odzysku. Jeżeli tak się nie stanie, to wszyscy producenci napojów w opakowaniach objętych system zapłacą rujnujące ich wielomiliardowe kary za wszystkie wprowadzone opakowania, maksymalnie 25 tys. zł za każdą tonę, bo żadna firma nie zrealizuje obowiązku, gdyż tylko zbiórka przez system kaucyjny będzie zaliczana do realizacji obowiązku, a systemu nie będzie – tłumaczy Andrzej Gantner wiceprezes PFPŻ.

– To nie przedsiębiorcy są winni powstałego opóźnienia tylko rząd, który z nieznanych nam przyczyn zwlekał z przyjęciem projektu. Zapowiedzi rządu, że w rozporządzeniu zmniejszy wysokość kar nie rozwiązują problemu. Niezbędne są zmiany w ustawie gwarantujące, że nie będzie powodu do naliczania kar. Istnieje również realne niebezpieczeństwo, że bez postulowanych przez nas zmian, opakowania w ogóle nie będą zbierane, bo i tak nie zostaną zaliczone do wykonania obowiązku. To byłaby środowiskowa katastrofa – dodaje.

– Nie zmieniono również zapisanych w ustawie poziomów zbiórki, tak jakby system miał ruszyć od razu z pełną wydajnością, co również jest niemożliwe. Co więcej na kolejne lata wprowadzono poziomy zbiórki większe niż wynikające z regulacji unijnych. Należy uznać to za nad regulację i apelujemy o nie nakładanie na polskich przedsiębiorców wymagań wyższych niż posiadają przedsiębiorcy w innych krajach, co pogorszy naszą konkurencyjność – postuluje Dariusz Lizak z KIG Przemysł Rozlewniczy.

System kaucyjny nie będzie neutralny dla konsumentów

Kolejnym krytycznym problemem jest opodatkowanie kaucji podatkiem VAT. System kaucyjny powinien być neutralny dla konsumentów, a nie stanowić dodatkowy podatek, a takim właśnie jest podatek VAT naliczany od kaucji. Kaucja ma być zachęta do działania pro środowiskowego, a nie karą finansową dla społeczeństwa.

– Obciążenia kaucji podatkiem VAT zostało zaproponowane do wcześniejszej wersji ustawy w której kaucja pobierana była na każdym etapie obrotu produktem, niejako szła za produktem. W obecnej wersji kaucja pobierana jest tylko przy sprzedaży do konsumenta finalnego, co jest rozwiązaniem stwarzającym potężne problemy w rozliczeniu. Co więcej, ma ona w dalszym ciągu stanowić podstawę opodatkowania dla wprowadzającego – mimo że nawet nie zobaczy on tych pieniędzy na oczy. Jest to model niezgodny z unijnymi regulacjami i może doprowadzić do kolejnych strat, zarówno dla sklepów jak i wprowadzających, wynikających z błędnego rozliczenia. Kaucja nie powinna być opodatkowana podatkiem VAT – stwierdza Jakub Bińkowski, członek zarządu Związku Pracodawców i Przedsiębiorców.

Ustawa obejmuje też butelki szklane wielokrotnego użytku. Obecnie działające systemy kaucyjne opakowań wielokrotnego użytku nie różnią się niczym od przewidzianych dla wprowadzających bezpośrednio w projekcie ustawy. Jedynym wyjątkiem jest ich skala oraz utrzymywanie relacji handlowych i zawieranie umów pomiędzy wprowadzającymi a jednostkami handlu detalicznego za pośrednictwem dystrybutorów hurtowych.

Obecne systemy przestaną istnieć

W obecnym brzmieniu istnieje poważne niebezpieczeństwo, że dobrze funkcjonujące już na rynku systemy zbiórki butelek wielokrotnego użytku przestaną działać, co będzie szkodliwe środowiskowo i niezgodne z zapewnieniami samego Ministerstwa.

– Realizacja obecnych postanowień ustawy oznaczać będzie konieczność działania poprzez podmiot reprezentujący, co doprowadzi do rozerwania obecnie funkcjonujących systemów oraz zawarcia nowych umów przez operatora z około 80 - 90 tysiącami placówek handlu detalicznego działającymi w Polsce, które będą zmuszone do administrowania dwa razy większą ilością umów oraz faktur. Spowoduje to chaos na rynku i wskutek nałożenia kolejnego obowiązku może zrazić dużą część placówek handlowych do oferowania produktów w opakowaniach wielokrotnego użytku w ramach już działających, jak i tworzonych w przyszłości systemów – komentuje Bartłomiej Morzycki, dyrektor generalny Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie.

– Jednocześnie projektodawca przewiduje, że to na podmiocie reprezentującym będzie ciążyć obowiązek zgłoszenia się do przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu, a co za tym idzie ten obowiązek praktycznie będzie obciążał wprowadzających prowadzących systemy kaucyjne na opakowania wielokrotnego użytku. Zakładane rozwiązanie może prowadzić do nałożenia na  nich bardzo istotnych obciążeń organizacyjnych, administracyjnych i logistycznych, które w żaden sposób nie upraszczają ani też nie poprawiają efektywności systemu.  Włączenie wszystkich wprowadzających do obrotu produkty w opakowaniach na napoje, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy jest bezpieczne dla funkcjonowania systemu kaucyjnego oraz związanych z nim wymogów raportowych, zdecydowanie uprości system obrotu tymi opakowaniami po wejściu w życie ustawy oraz pozwoli na niezakłócone funkcjonowanie i rozwój kolejnych systemów kaucyjnych opakowań wielokrotnego użytku – zaznacza.

Agnieszka Maliszewska, dyrektor Polskiej Izby Mleka (PIM), zakłada, że polski rząd powinien działać na rzecz polskiej gospodarki i że proponowane przez producentów poprawki, przynajmniej w kluczowych dla branży obszarach zostaną uwzględnione w ustawie.

– Apelujemy do Rządu, posłów i senatorów, o dołożenie wszelkich starań, aby tak bardzo potrzebna całej branży ustawa dająca podstawy prawne do uruchomienia systemu kaucyjnego w Polsce nie stała się  karą i zagrożeniem dla przedsiębiorców i nowym podatkiem dla konsumentów w Polsce. Powinna być wsparciem w realizacji nałożonych przez Unię Europejską obowiązków. Tak jak to ma miejsce w innych krajach – podkreśla Maliszewska.

– Liczymy, że zaproponowane poprawki znajdą poparcie Rządu i Parlamentu. Efektywna środowiskowo gospodarka opakowaniami, to szczególnie ważny element całej gospodarki żywnościowej. Jej efektywność ekonomiczna i środowiskowa będzie miała wpływ na cały łańcuch produkcji żywności, począwszy od rolników, przez przetwórców aż po konsumentów – podsumowuje Barbara Groele, sekretarz generalny Krajowej Unii Producentów Soków (KUPS).

Prezesem spółki jest Janusz Palikot, a Marek Maślanka, reprezentuję grupę inwestorów, którzy powierzyli spółkom Manufaktury Piwa Wódki i Wina „znaczące środki”.

W oświadczeniu wydanym przez przedsiębiorcę czytamy, że analiza obecnych wyników finansowych oraz stanu, w jakim znajdują się spółki grupy Manufaktura Piwa Wódki i Wina wskazują na konieczność zmian i reorganizacji, by zapewnić zdolność do odpowiedzi na zapotrzebowanie rynku na produkty, zwiększeniu ich produkcji oraz sprzedaży, a także regulowania istniejących i nadchodzących zobowiązań.

 - W wyniku rozmów, grupa inwestorów zdecydowała o zawiązaniu zespołu nadzorującego, który w porozumieniu i współpracy z zarządem przygotowuje i niezwłocznie wdroży program niezbędnych zmian organizacyjnych i osobowych, gwarantujących rentowność i płynność finansową. Zespół tworzą inwestorzy, którzy powierzyli spółce środki przekraczające 100 mln złotych. Wyrazili swoją gotowość do dalszego wsparcia finansowego grupy, pod warunkiem przeznaczenia nowych funduszy na zapewnienie rentowności – podał Marek Maślanka w komunikacie.

Według niego, dzisiaj sytuacja Grupy Manufaktura Piwa Wódki i Wina jest trudna i bez szybkich, głębokich zmian może zakończyć się poważnymi problemami oznaczającymi straty dla wszystkich, które powierzyli Grupie swoje pieniądze, bez względu na to czy jest to tysiąc złotych czy kilka milionów.

- Apeluję do wszystkich Inwestorów i Wierzycieli o zachowanie spokoju i danie szansy na działania odbudowujące pozycję Spółek – nawołuje inwestor.

W MPWiW został zlecony przegląd wszystkich aktywności spółek, by w oparciu o jego wyniki wdrożyć zmiany organizacyjne i osobowe, które zapewnią osiągnięcie celu głównego, czyli rentowności. Inwestorzy uważają, że posiadany majątek, materiały produkcyjne oraz zapasy gotowych produktów w magazynach pozwalają mieć nadzieję na szybki powrót do regulowania wszystkich istniejących dzisiaj zobowiązań.

Podają, że w pierwszej kolejności spłacone zostaną zobowiązania wobec pracowników i dostawców, następnie mniejszych inwestorów. Zespół nadzorujący ma też informować o kolejnych krokach i podejmowanych działaniach na bieżąco.

- By plan niezbędnych zmian zakończył się powodzeniem konieczna jest współpraca i spokój wokół Grupy Manufaktury Piwa Wódki i Wina. Najbliższe 6-8 tygodni będzie czasem wytężonej pracy. Proszę o wyrozumiałość i cierpliwość. Ja i pozostali inwestorzy wierzymy w projekt, mamy ku temu podstawy i z całym swoim zaangażowaniem finansowym pomożemy przejść mu do skali, którą jest w stanie osiągnąć – deklaruje Marek Maślanka.

– Z wielką radością przyjęliśmy wiadomość, iż Ministerstwo Finansów pozytywnie odpowiedziało na wniosek złożony przez Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa i w efekcie, w Dzienniku Ustaw, ogłoszone zostało Rozporządzenie Ministra Finansów zmieniające rozporządzenie w sprawie przedłużenia okresu ważności znaków akcyzy – mówi Magdalena Zielińska, Prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa.

Zgodnie z decyzją, banderole o starym wzorze naklejone na opakowania jednostkowe wyrobów winiarskich przed 1 stycznia 2022 r., zachowają swoją ważność do 31 grudnia 2024 r., czyli o rok dłużej niż wskazywały wcześniejsze przepisy. Chodzi o stosowane uprzednio banderole o wymiarach 14 mm x 110 mm oraz 16 mm x 160 mm naklejone w formie odwróconej litery „U” na zamknięciu i szyjce butelki.

– W praktyce oznacza to, że do końca 2024 r., zarówno wyroby winiarskie opatrzone nowymi (o wymiarach 16 mm x 50 mm), jak i starymi banderolami, są prawidłowo oznakowane i w pełni zgodne z przepisami. Dzięki tej decyzji możliwa będzie dalsza, płynna sprzedaż wyrobów winiarskich – dodała Zielińska.

Przedsiębiorcy z branży winiarskiej podkreślają, że obecne spowolnienie nie sprzyjana naturalnej wymianie na półkach. Dla sklepów oraz dystrybutorów oznaczałoby to dodatkowe koszty związane z koniecznością dostosowania się do nowych przepisów w niełatwych czasach. Tomasz Głoskowski, wiceprezes Partner Center dodaje, że jeżeli rotacja wina nie wróci do wyższych poziomów, konieczne będzie wnioskowanie o przedłużenie terminu.

Wcześniej na podobny krok zdecydowała się już część polskich gmin. Władze samorządowe podejmują takie decyzje na mocy obowiązujących od marca 2018 r. przepisów ustawowych, zgodnie z którymi gmina w drodze uchwały może nie tylko zakazać sprzedaży alkoholu w wyznaczonych godzinach, lecz także ustalić maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż alkoholu dla odrębnych sołectw, dzielnic czy osiedli.

Tematem nocnej sprzedaży napojów alkoholowych zainteresował się niezrzeszony poseł Paweł Szramka. W interpelacji z 5 czerwca polityk wskazuje, że nocny zakaz sprzedaży alkoholu "stał się elementem polityki publicznej w wielu gminach w Polsce", a z możliwości ograniczenia sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych skorzystało już ok. 10 proc. polskich gmin (dane Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom).

"W praktyce, rezultaty wprowadzenia takiego ograniczenia różnią się w zależności od gminy. W Piotrkowie Trybunalskim, po wprowadzeniu zakazu nocnej sprzedaży alkoholu, zanotowano znaczący spadek liczby interwencji policyjnych w godzinach nocnych. Jednakże, w miejscowościach takich jak Kartuzy czy Biała Podlaska, po wprowadzeniu zakazu dochodziło do problemów, takich jak bójki w lokalach gastronomicznych oraz sprzedaż nielegalnie pędzonego alkoholu" - napisał Paweł Szramka.

Jak wskazał w interpelacji poseł, "dane dotyczące wpływu takiego zakazu na poziom dochodów sklepów sprzedających alkohol, a także na rozkwit bimbrownictwa i handlu pokątnego, są niejednoznaczne". - Dyrektor Miejskiego Zespołu Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Olsztynie, Błażej Gawroński, zauważa, że obawy o utratę zarobków sklepów i pojawienie się melin pokątnie handlujących alkoholem po wprowadzeniu zakazu nie znalazły potwierdzenia - czytamy.

W ocenie Szramki, pytanie o efektywność takiego zakazu "nadal pozostaje otwarte". Tym samym poseł zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych i administracji z trzema pytaniami. Po pierwsze, Szramka chce się dowiedzieć, jak wiele samorządów wprowadziło zakaz i w jakich województwach było to "najbardziej popularne". Po drugie, poseł pyta, czy można zaobserwować zależność między wprowadzeniem zakazu, a rozwojem bimbrownictwa i handlu pokątnego. Autor interpelacji chce się także dowiedzieć od ministra Kamińskiego, czy wprowadzenie nocnej prohibicji w gminach doprowadziło do spadku dochodów sklepów sprzedających alkohol.

Gdy tylko wpłynie odpowiedź na interpelację, poinformujemy o tym na portalu wiadomoscihandlowe.pl.

CZYTAJ TAKŻE: W Nowym Jorku nie kupisz wina w supermarkecie. Sklepy monopolowe chcą, żeby tak zostało

W opinii Jakuba Nowaka, początek zmian w zachowaniach zakupowych, polegający na tym, że Polacy z konsumentów aspirujących stali się konsumentami racjonalnymi obserwowany był już w trakcie pandemii COVID-19.

Prezes JNT Group biorąc udział w kongresie Retail Trends 2023 wyjaśnił, że spędzając dużo czas w domu, z rodziną i najbliższymi przyjaciółmi Polacy – mówiąc kolokwialnie – nie musieli szpanować.

Zwrócili się więc ku produktom oferującym jakość za rozsądną cenę, w tym markom własnym. Wojna w Ukrainie i obecny spadek siły nabywczej spowodowany wysoką inflacją tylko ten trend pogłębiły.

W efekcie produkty ekonomiczne, których notowania przez lata spadały, obecnie notują wzrosty rzędu 30-40 proc., z kolei tempo wzrostu sprzedaży produktów markowych wyhamowało. 

Stare zwyczaje długo nie wrócą

Jakub Nowak podkreślił jednocześnie, że obecny kryzys gospodarczy jest znacznie poważniejszy niż ten z roku 2008, który był głównie kryzysem finansowym, kryzysem instytucji. Jak stwierdził, nawet wtedy, gdy koniunktura i sytuacja finansowa Polaków się poprawi, nie wrócą oni do starych zachowań zakupowych, bo wciąż będą mieli w tyle głowy obawy o przyszłość. Będą lękać się tego, że lada moment mogą pojawić się kolejne problemy, typu następna pandemia czy wojna. W jego opinii na odzyskanie pewności zakupowej konsumenci będą potrzebowali co najmniej kilku lat. W tym czasie będa szukali okazji i racjonalizowali wydatki. 

Konsumenci nie rezygnują z wina, ale szukają tańszych alternatyw

W odniesieniu do kategorii wina te strategie racjonalizatorskie mogą polegać na ograniczeniu konsumpcji, co Polacy deklarują, ale co w praktyce nie ma miejsca. Spożycie wina rośnie, co Jakub Nowak tłumaczy tym, że Polacy traktują jego picie jako rodzaj małej codziennej nagrody, z której w trudnych czasach nie chcą zrezygnować. 

Drugą strategią jest szukanie tańszych alternatyw. Jako przykład prezes JNT Group podaje tu konsumenta bardzo znanego i cieszącego się od lat rosnącą popularnością wina sauvignon blanc z Nowej Zelandii, który ma do wyboru dwie drogi: zaakceptować podwyżkę rzędu 6 zł na butelce lub znaleźć dla niego tańszą alternatywę w postaci wina tego samego szczepu, ale pochodzącego z Chile, Transylwanii czy RPA. Jak zaznaczył Jakub Nowak, wielu konsumentów decydują się na taką zmianę, co więcej staje się też jej ambasadorami. 

Ciąg dalszy artykułu na kolejnej stronie

Wina w jakich cenach promują dziś Biedronka oraz Lidl?

W opinii Jakuba Nowaka, strategia producentów na obecne czasy powinna polegać na podnoszeniu cen znanych markowych wyrobów, które mają w portfolio przy czym trzeba założyć, że wolumen ich sprzedaży spadnie, oraz na wprowadzaniu do oferty tańszych alternatyw, co stanowi odpowiedź na oczekiwania nie tylko konsumentów, ale również sieci handlowych 

Te ostatnie dostrzegły, że klienci na nowo definiują podstawowy sklep, w którym robią większość zakup, dlatego agresywnie o nich walczą obecnie o klienta (kosztem marży, najczęściej niestety nie swojej tylko dostawcy). Zmianę ich strategii bardzo dobrze obrazuje przykład win umieszczane w gazetkach promocyjnych Biedronki i Lidla. Z

danych przytoczonych przez prezesa JNT Group podczas kongresu Retail Trends 2023 wynika, że w marcu 2022 r. 80 proc. win w tych gazetkach miało ceny w przedziale od 20 do 30 zł za butelkę. W marcu 2023 r. 80 proc. to były wina w cenie od 10 do 20 zł, w większości nawet do 15 zł za butelkę. 

Bąbelki i mieszanki win z sokami. Czy w tym jest przyszłość?

Jakub Nowak zastrzegł również, że mimo słabszej siły nabywczej konsumentów w kategorii wina wciąż są segmenty, które rosną. Należą do nich wina musujące, pite obecnie przez Polaków na co dzień, a nie tak jak to miało miejsce kiedyś na szczególne okazje, typu sylwester, komunia, wesele. 

Drugim rozwojowym segmentem są wina aromatyzowane (typu wino z sokiem arbuzowym), adresowane do młodszych pokoleń Polaków, głównie kobiet, wychowanych na słodkich, kolorowych napojach typu cola czy Fanta.

Jak wyjaśnił prezes JNT Group, te grupy konsumentów wchodzą do kategorii, zaczynają swoją przygodę z winem właśnie od produktów aromatyzowanych. W tym segmencie producenci muszą się wykazać kreatywnością i będą ścigać się ze sobą na innowacje czy to w obszarze smaków, czy opakowań. 

Jak wskazują analitycy BNP Paribas wzrost cen napojów alkoholowych może to również wynikać, ze specyfiki umów handlowych.

W kwietniu 2023 r. ceny napojów spirytusowych w UE były o 8,2 proc. wyższe niż przed rokiem, podczas gdy w marcu skala wzrostu wyniosła 8,1 proc.

W przypadku wina dynamika wzrosła z 8,4 do 8,5 proc., a piwa z 14,8 do 15,2 proc.

W Polsce jedynie w przypadku napojów spirytusowych odnotowano spadek dynamiki wzrostu w skali roku – z 10,6 w marcu do 10,4 proc. w kwietniu.

Ceny wina w marcu były o 11,1 a w kwietniu o 11,4 proc. wyższe (r/r). Silniejsze przyspieszenie odnotowano w przypadku piwa – z 18,2 do 19,3 proc. Oznacza to również, że piwo wobec innych rodzajów alkoholi stało się relatywnie droższe niż w kwietniu 2022 r.

Źródło: agronomist.pl

Międzynarodowy Festiwal Wina był źródłem wiedzy i niezwykle inspirującym przeżyciem dla wszystkich gości.

Posłanka zapytała ministra zdrowia, jakie jest stanowisko polskiego rządu w sprawie tego pomysłu, na jakim etapie są prace na poziomie unijnym dot. wprowadzenia obowiązku informacyjnego dla etykiet na opakowaniach alkoholu, oraz czy polski rząd prowadzi własne analizy lub prace nad wprowadzeniem analogicznych przepisów.

W odpowiedzi Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia wskazał, że przepisy projektowane przez rząd Irlandii były poddane procedurze notyfikacji technicznej. W tym przypadku wiodącym ministerstwem w zakresie zgłaszania uwag, szczegółowej opinii lub komentarza nie był resor zdrowia, lecz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

- Niezależnie od powyższego wskazać należy, że problematyka umieszczania na etykietach napojów alkoholowych informacji o szkodliwości alkoholu znajduje odzwierciedlenie w projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (druk nr 65) z przedłożenia Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji Senaty RP - napisał Miłkowski.

Przedstawiciel MZ wskazał, że projekt ustawy zmierza do nałożenia obowiązku umieszczania informacji o szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią na naczyniach, w których napoje alkoholowe są dostarczane do miejsc sprzedaży. Miłkowski tłumaczy, że w związku z tym projektem przekazane zostało stanowisko ministra zdrowia, w którym, "abstrahując od uwag o charakterze legislacyjnym obecniono kierunek zmian zaproponowanych w projekcie ustawy jako istotny krok w zapewnieniu konsumentom rzetelnej informacji dotyczącej zagrożeń związanych ze spożywaniem napojów alkoholowych".

CZYTAJ WIĘCEJ: Ostrzeżenia o raku i chorobach wątroby obowiązkowe na butelkach alkoholu?! Producenci protestują