Agenci AI są jednym z najczęściej dyskutowanych obecnie trendów technologicznych w logistyce. W odróżnieniu od tradycyjnych programów łączą możliwości generatywnej sztucznej inteligencji z przetwarzaniem opartym na regułach. Dzięki temu mogą nie tylko odpowiadać na pytania czy analizować informacje, lecz także opracować sposób działania zgodny z określonym celem, uruchomić odpowiednie czynności i monitorować ich wykonanie.

Przykładem może być obsługa przesyłek. Agent może analizować statusy w systemach logistycznych oraz informacje zawarte w nieustrukturyzowanych wiadomościach, a następnie – zależnie od sytuacji – powiadomić klienta albo przekazać sprawę pracownikowi do dalszej obsługi.

Według analiz przedstawionych w materiale Dachser rozwój agentowej AI będzie miał wpływ na kolejne elementy łańcucha dostaw. Oto siedem najważniejszych obserwacji.

Agent czy asystent? Granica coraz mniej wyraźna

Teoretycznie agent AI powinien działać autonomicznie i samodzielnie decydować, kiedy potrzebna jest ingerencja człowieka. W praktyce obecne rozwiązania często potrzebują akceptacji pracownika przed wykonaniem działania. 

Powstają więc rozwiązania hybrydowe, łączące funkcje agenta i asystenta. Granica między tymi kategoriami stopniowo się zaciera, a sposób wykorzystania AI zależy od jakości generowanych wyników oraz specyfiki danego procesu.

Handel detaliczny odkrywa w końcu potencjał AI! Nowy raport pokazuje wszystko

AI zaczyna zmieniać konkretne procesy logistyczne

Pierwsze zastosowania dotyczą przede wszystkim procesów, w których trzeba połączyć informacje pochodzące od różnych uczestników łańcucha dostaw.

Agenci mogą np. wprowadzać dane dotyczące przesyłek do platform logistycznych. Informacje mogą pochodzić z dokumentów, wiadomości tekstowych czy komunikacji głosowej – zarówno prowadzonej przez ludzi, jak i inne systemy AI.

Istotne znaczenie może mieć również Model Context Protocol (MCP), pozwalający dużym modelom językowym skuteczniej komunikować się z zewnętrznymi systemami i bazami danych. Zdaniem autorów materiału rozwiązania tego typu mogą w przyszłości uzupełnić wykorzystywane obecnie interfejsy EDI i API.

AI jest testowana także w zakupach i sprzedaży. Agenci mogą zbierać informacje o produktach i ich dostępności, analizować warunki umów, a nawet uczestniczyć w negocjowaniu ich zapisów.

Agent AI może się pomylić

To jeden z najważniejszych hamulców wprowadzania autonomicznych systemów do procesów operacyjnych. Agent AI nie zawsze właściwie interpretuje dane, a błędna interpretacja może prowadzić do niewłaściwego działania.

W materiale wskazano, że nawet w przypadku bardzo dobrych agentów szacowana dokładność wynosi obecnie około 90–95 proc. System musi dodatkowo prawidłowo rozpoznać sytuację, ocenić trafność własnej decyzji i zastosować odpowiednie reguły.

Dlatego przed przekazaniem procesu agentowi konieczna jest analiza ryzyka: przedsiębiorstwo powinno określić, jakie konsekwencje może mieć sporadyczny błąd i czy organizacja jest przygotowana na jego obsługę. Nie wszystkie procesy można więc obecnie bezpiecznie powierzyć AI.

Agent AI będzie kolejnym członkiem zespołu?

Wraz z rozwojem technologii zmieni się także sposób organizacji pracy. Agenci AI mogą otrzymywać zadania od pracowników i współpracować z nimi aż do osiągnięcia określonego rezultatu.

W praktyce może oznaczać to funkcjonowanie kilku agentów jednocześnie, wykonujących różne zadania. Żeby jednak działały skutecznie, potrzebują odpowiedniego kontekstu, wysokiej jakości danych i precyzyjnych instrukcji.

To oznacza nowe zadania dla menedżerów. Organizacje będą musiały nauczyć się nie tylko korzystania z AI, ale również zarządzania pracą agentów i ich integracji z zespołami ludzkimi.

Kamery, czujniki i dane z karty. Tak markety namierzają klientów przy kasach

Pracownicy sami będą tworzyć agentów

Kolejnym etapem może być demokratyzacja tworzenia prostych narzędzi AI. Koncepcja Citizen Development zakłada udostępnienie użytkownikom środowisk, w których mogą samodzielnie tworzyć i wdrażać agentów poprzez odpowiednie formułowanie promptów, podłączanie danych i integrowanie systemów workflow.

Oznacza to, że rozwój AI w logistyce nie musi być wyłącznie domeną wyspecjalizowanych zespołów IT. Część rozwiązań może powstawać bezpośrednio w działach operacyjnych, tam gdzie pracownicy najlepiej znają konkretne procesy i problemy wymagające automatyzacji.

Na razie trudno mówić o zwrocie z inwestycji

Potencjał technologii jest duży, ale biznesowy rachunek nadal nie jest jednoznaczny. Według materiału agenci AI na ogół nie przynoszą jeszcze zwrotu z inwestycji (ROI). Wiele rozwiązań znajduje się na etapie MVP lub projektów pilotażowych i nie zostało jeszcze w pełni zintegrowanych z modelami biznesowymi.

Koszty obejmują nie tylko rozwój i licencje. Firmy muszą uwzględnić również zużycie tokenów podczas korzystania z dużych modeli językowych, szkolenia pracowników oraz czas potrzebny na zdobycie doświadczenia w pracy z agentami.

Dlatego kolejnym krokiem powinno być powiązanie wdrożeń z konkretnymi KPI i analizą ROI. Dopiero wtedy firmy będą mogły ocenić, które zastosowania AI rzeczywiście przynoszą wartość biznesową.

Multi-agent systems mogą zmienić łańcuch dostaw

Mimo obecnych ograniczeń autorzy materiału zakładają, że agenci AI będą stopniowo pojawiać się w kolejnych procesach łańcucha dostaw. W niektórych przypadkach zmienią sposób pracy tylko nieznacznie, w innych mogą znacząco przekształcić model współpracy.

Szczególnie interesujący jest rozwój systemów wieloagentowych (multi-agent systems). W takim modelu nie jeden agent, ale wiele systemów AI będzie współpracować ze sobą oraz z ludźmi.

Dla logistyki oznacza to potencjalnie przejście od pojedynczych automatyzacji do całych sieci cyfrowych "pracowników”, którzy będą wymieniać dane, wykonywać zadania i reagować na zmiany w łańcuchu dostaw.

Wygenerowana wyprawka szkolna. Jak AI wpływa na wybory konsumentów?

AI nie zastąpi liderów, ale zmieni ich pracę

Rozwój agentowej AI nie oznacza więc prostego scenariusza, w którym człowiek zostaje zastąpiony przez maszynę. Na obecnym etapie technologia wymaga nadzoru, odpowiednich danych, dobrze zdefiniowanych reguł i analizy ryzyka. Jednocześnie wraz z jej rozwojem przedsiębiorstwa będą musiały nauczyć się zarządzać zarówno ludźmi, jak i cyfrowymi agentami.

Stefan Hohm, Chief Development Officer w Dachser, podsumowuje ten kierunek krótko – AI nie zastąpi liderów. Ale liderzy, którzy korzystają z AI, zastąpią tych, którzy z niej nie korzystają –

Grupa Schwarz, do której należą popularne dyskonty Lidl oraz hipermarkety Kaufland, ogłosiła budowę nowoczesnego kompleksu serwerowni w Dummerstorf niedaleko Rostocku. Projekt o wartości 5,6 mld euro zakłada uruchomienie do 2033 roku obiektu o mocy 240 megawatów, z możliwością późniejszej rozbudowy aż do 1 gigawata do 2045 roku. Nie jest to jedyne tego typu przedsięwzięcie koncernu – w Brandenburgii powstaje już bliźniaczy ośrodek wart 11 mld euro.

Inwestycja stanowi element strategii rozwoju Schwarz Digits – dynamicznie rosnącego ramienia IT grupy, które w minionym roku obrotowym wygenerowało 2,2 mld euro przychodu (wzrost o 16 proc. r/r), napędzanego głównie popytem na usługi chmurowe. Jak zauważa magazyn Lebensmittel Praxis, handel detaliczny staje się dla grupy zaledwie jednym z filarów, a ambicją firmy jest status pełnoprawnego, europejskiego hiperskalera.

Jak Lidl ulepsza kasy samoobsługowe? Lepsza widoczność, nowe podejście do impulsów [GALERIA]

– Cyfrowa suwerenność nie rodzi się z apeli czy przemówień. Powstaje dzięki działaniu, niezawodnej infrastrukturze i praktycznym rozwiązaniom – podkreśla prezes Grupy Schwarz, Gerd Chrzanowski. Nowe moce obliczeniowe początkowo obsłużą wewnętrzne procesy koncernu: łańcuchy dostaw, systemy kasowe oraz programy lojalnościowe.

Wiatr od Bałtyku i ekologiczne chłodzenie

Wybór północnoniemieckiej lokalizacji podyktowany był przede wszystkim dostępem do czystej i taniej energii. Meklemburgia-Pomorze Przednie produkuje z farm wiatrowych znacznie więcej prądu, niż wynosi jej własne zapotrzebowanie, a infrastruktura w Dummerstorf oferuje bezpośrednie wpięcie do sieci najwyższych napięć. Dodatkowym atutem jest nadbałtycki klimat, który ułatwia naturalne, efektywne chłodzenie tysięcy serwerów.

Koncern zadbał również o domknięcie obiegu energii. Zgodnie z podpisanym listem intencyjnym z przedsiębiorstwem komunalnym Stadtwerke Rostock, ciepło odpadowe generowane przez pracujące urządzenia zasili miejską sieć ciepłowniczą, ogrzewając okoliczne mieszkania.

Tysiące miejsc pracy i nowe perspektywy dla regionu

Samo wznoszenie kompleksu zapewni zatrudnienie tysiącom pracowników budowlanych, natomiast po oddaniu inwestycji do użytku stałą pracę znajdzie tam 120 wysoko wykwalifikowanych specjalistów IT i inżynierów.

Na łamach Lebensmittel Praxis zwrócono uwagę, że rozwój energochłonnych centrów danych bywa źródłem dyskusji społecznych – głównie ze względu na zużycie wody i obciążenie sieci energetycznej, znane z rynku amerykańskiego. W tym przypadku projekt zyskał jednak pełne poparcie władz landowych. Premier Meklemburgii-Pomorza Przedniego, Manuela Schwesig, wskazuje inwestycję jako modelowy przykład na to, jak zielona transformacja i tania energia wiatrowa przyciągają nowoczesny, strategiczny przemysł przyszłości.

źródło: Lebensmittel Praxis

Wirtualny twórca nie spróbuje produktu

AI potrafi wygenerować atrakcyjne zdjęcie produktu, stworzyć jego wizualizację czy przygotować przekonujący opis. Problem pojawia się wtedy, gdy cyfrowa postać ma wystąpić w roli użytkownika i opowiedzieć o własnych wrażeniach.

Wirtualny influencer nie ma bowiem doświadczenia produktu. Nie może rzeczywiście ocenić smaku kawy, zapachu kosmetyku czy komfortu jego stosowania. To szczególnie istotne w kategoriach, w których decyzja zakupowa opiera się właśnie na doświadczeniu konsumenta. 

Badania wskazują, że znaczenie tego czynnika różni się w zależności od kategorii. W modzie czy komunikacji związanej ze światem wirtualnym cyfrowi twórcy są coraz lepiej akceptowani. W przypadku żywności, kosmetyków i produktów wellness przewaga realnych osób jest większa.

– AI może perfekcyjnie wygenerować obraz produktu i opisać jego cechy. Nie może jednak opowiedzieć o własnym doświadczeniu jako realnego użytkownika – mówi Sebastian Kopiej, prezes Commplace.

Aż 51% konsumentów będzie kupować przez agentów AI. Wsparcie człowieka będzie premium?

AI już pracuje dla marketingu

Nie oznacza to jednak, że sztuczna inteligencja nie ma miejsca w komunikacji marek FMCG. Wręcz przeciwnie. Technologia może wspierać marketing na wielu etapach. Od analizy komentarzy i wyboru twórców do kampanii, przez przygotowywanie wielu wersji kreacji, po tłumaczenia, optymalizację formatów i wizualizacje produktów.

Granica pojawia się wtedy, gdy AI zaczyna udawać prawdziwego użytkownika. Cyfrowy awatar może wygenerować opinię o smaku, zapachu czy działaniu produktu. Nie powinien przedstawiać jej tak, jakby wynikała z osobistego doświadczenia.

Rekomendacja influencera nadal wpływa na zakupy

Znaczenie autentycznej rekomendacji dobrze pokazują dane przywoływane przez UOKiK. 46 proc. Polaków deklarowało, że kupiło produkt pod wpływem rekomendacji influencera. Badanie przeprowadzono jeszcze przed boomem na generatywną AI, ale jego wyniki pokazują, jak dużą rolę w decyzjach zakupowych może odgrywać doświadczenie twórcy.

Wraz z rozwojem cyfrowych postaci rośnie więc znaczenie transparentności. Konsument powinien wiedzieć, czy ogląda rekomendację osoby, która rzeczywiście korzystała z produktu, czy treść wygenerowaną przez AI.

Zaskakujący raport ESET i Dagma. Niemal trzy czwarte pracowników nie rozpoznałoby treści AI

Przyszłość? Człowiek i AI razem

Marki nie muszą jednak wybierać między realnym influencerem a sztuczną inteligencją. Technologia może odpowiadać za skalę produkcji, personalizację i przygotowywanie treści, podczas gdy człowiek pozostanie źródłem doświadczenia i rekomendacji.

Taki model hybrydowy może być szczególnie istotny dla FMCG. AI pozwala szybko przygotowywać i różnicować komunikację, ale w przypadku produktów, których jakość można ocenić dopiero poprzez kontakt z nimi, autentyczność pozostaje trudna do zastąpienia.

– Największym błędem byłoby traktowanie AI jako zastępstwa dla autentyczności. Sztuczna inteligencja świetnie wspiera marketing, ale nie zastępuje zaufania – podsumowuje Sebastian Kopiej.

AI może przyspieszyć i usprawnić komunikację, ale nie każdą rekomendację warto oddawać cyfrowemu awatarowi. Szczególnie wtedy, gdy klient chce wiedzieć nie tylko, jak produkt wygląda, ale przede wszystkim – jak smakuje, pachnie albo działa.

Handel AI-to-AI przyspiesza – 58 proc. konsumentów chce kupować za pośrednictwem agentów

Agenci zaczynają kupować od agentów, a handel wchodzi w erę transakcji AI-to-AI. Tak wskazują eksperci z Capgemini, powołując się przy tym na najnowsze badania. Wynika z nich, że aż 68 proc. badanych firm uważa, że agenci AI osiągną lepsze wyniki niż tradycyjne kanały obsługi klienta.

Podobne odczucia mają również konsumenci. Aż 58 proc. z nich wierzy, że dzięki asyście generatywnej sztucznej inteligencji zaoszczędzi czas poprzez automatyzację rutynowych comiesięcznych zakupów i płatności. W tym kontekście coraz większe znacznie zyskuje koncepcja „Zero UI”, w której technologia działa niezauważalnie w tle. Klienci przestają korzystać z tradycyjnych ekranów czy menu, a agenci AI realizują zadania bez ich udziału.

Kto stanie za ladą? Kadry w handlu starzeją się, wakatów przybywa

– W ciągu najbliższych trzech lat wykorzystanie generatywnej sztucznej inteligencji przez klientów wzrośnie z 21% do 51%, a technologie AI zaczną przejmować kolejne etapy procesu zakupowego – uważa Magdalena Łuszczek, IBO Transformation & Strategy Director w Capgemini Polska.

Jak handel AI2AI już działa w praktyce?

Eksperci z Capgemini wskazują jednocześnie na konkretne rozwiązania technologii AI w poszczególnych etapach procesu zakupowego. W USA użytkownicy Gemini mogą opisać poszukiwane produkty lub podać kontekst poszukiwanego produktu czy usługi, a AI pokaże propozycje wraz ze zdjęciami, cenami i recenzjami. Natomiast funkcja „Let Google Call” pozwala na kontakt z lokalnymi sklepami w celu sprawdzenia dostępności towaru.

Z kolei PayPal i Perplexity wprowadziły funkcję „Instant Buy”, umożliwiającą błyskawiczne przejście od wyszukiwania wspomaganego AI do płatności wewnątrz czatu Perplexity, gdzie PayPal obsługuje transakcję w tle.

Podobne rozwiązania w Europie już wprowadza Visa we współpracy z bankami, w tym z polskimi oraz sprzedawcami. W tym rozwiązaniu autonomiczny asystent przeglądał i wybierał produkty, a następnie finalizował zakupy na podstawie kryteriów określonych wcześniej przez konsumentów.

– Agenci AI mogą już kupować w imieniu ludzi bezpośrednio u sprzedawców. Kolejnym krokiem jest skalowanie tego rozwiązania poprzez połączenie całego ekosystemu – zaznacza Mathieu Altwegg, Head of Product and Solutions w Visa Europe.

Agenci AI zrealizowali pierwsze realne zakupy. Polskie banki już wchodzą w tę technologię

Nowe wyzwania dla handlu i producentów

Rozwój AI oznacza także, że producenci muszą uwzględniać przy tworzeniu produktów czy usług nie tylko konsumenta końcowego, ale również systemy AI. To samo dotyczy handlu oraz tworzenia ścieżek zakupowych, bowiem agenci AI staną się pośrednikami między klientem końcowym a sprzedawcą.

Na dodatek badania Capgemini pokazują, że 57 proc. kupujących uważa, że rozproszenie procesu zakupowego za główną przeszkodę w zapewnieniu klientom dobrych doświadczeń. Z tego powodu coraz częściej użytkownicy wybierają chaty AI, które w jednym miejscu łączą rekomendacje, porównania i decyzje zakupowe.

To z kolei pociąga za sobą konieczność optymalizacji treści już nie tylko pod kątem wyszukiwarek (SEO), ale także sztucznej inteligencji. Marki, które zignorują GEO (Generative Engine Optimization), nie będą widoczne dla agentów AI podejmujących decyzje zakupowe, co przełoży się na utratę przychodów.

– Już dziś obserwujemy, jak tradycyjne porównywarki cen ustępują miejsca inteligentnym agentom, którzy nie tylko analizują ceny, ale także sprawdzają dostępność produktów, monitorują promocje i tworzą spersonalizowane rekomendacje. Skala tej transformacji jest porównywalna z rewolucją e-commerce sprzed dwóch dekad, a jej pełne konsekwencje dopiero zaczynają się ujawniać – komentuje Magdalena Łuszczek z Capgemini Polska.

Czy wsparcie człowieka podczas zakupów będzie usługą premium?

Jej zdaniem największym ryzykiem związanym z handlem AI-to-AI nie jest technologia, ale utrata emocjonalnej więzi z klientem.

– Marki od zawsze wygrywały dzięki emocjom, doświadczeniom i zaufaniu. Dlatego organizacje muszą już dziś projektować takie doświadczenia, które sprawią, że klient świadomie będzie chciał wejść w interakcję z marką, zamiast pozostawić wszystkie decyzje algorytmom – dodaje ekspertka z Capgemini Polska.

O istotnej roli człowieka w procesie zakupowym mówią także wyniki badań Capgemini. Aż 69 proc. konsumentów jest w stanie wybaczyć wadę produktu, ale nie wybaczą bezosobowego doświadczenia. A sztuczna inteligencja wciąż nie posługuje się zrozumieniem i empatią.

Dodatkowo eksperci zwracają uwagę na rosnąca liczba konsumentów deklarujących gotowość do zapłacenia więcej za możliwość rozmowy z kompetentnym doradcą. A to sprawia, że wkrótce wsparcie człowieka może stać się nowym wyróżnikiem premium.

Agenci AI zmieniają oblicze handlu - jak polscy detaliści mogą utrzymać przewagę?

AI tworzy własną "półkę sklepową"

Autorzy raportu przeanalizowali sposób, w jaki trzy popularne systemy AI rekomendują karmę dla psów. Badanie objęło 45 rzeczywistych scenariuszy zakupowych, zadanych trzykrotnie każdemu z modeli, co dało łącznie 405 testów i analizę 393 odpowiedzi tekstowych.

Wnioski pokazują, że sztuczna inteligencja nie ogranicza się do udzielania ogólnych porad. Coraz częściej zawęża wybór do kilku konkretnych marek, tworząc swoistą "shortlistę” produktów, które konsument bierze pod uwagę jeszcze przed wejściem do sklepu lub na platformę e-commerce. 

Jeden lider? Nie w świecie AI

Najczęściej rekomendowaną marką w całym badaniu był Brit, który pojawił się w 34,4 proc. odpowiedzi zawierających rekomendacje. Nie oznacza to jednak, że był pierwszym wyborem sztucznej inteligencji.

Pod tym względem zdecydowanie prowadził Royal Canin, który najczęściej otwierał listę rekomendowanych marek. Jak podkreślają autorzy raportu, widoczność i pierwsza pozycja to dwa zupełnie różne wskaźniki, które mogą prowadzić do odmiennych wniosków o sile marki w odpowiedziach AI.

Klienci rezygnują z Google? Chatboty AI stają się nową bramą do zakupów

To samo pytanie, trzy różne odpowiedzi

Jednym z najbardziej zaskakujących rezultatów badania okazał się bardzo niski poziom zgodności pomiędzy systemami.

Spośród 80 przypadków, w których wszystkie trzy modele wskazały konkretne marki, tylko trzy razy ta sama marka znalazła się na pierwszym miejscu we wszystkich odpowiedziach. Oznacza to zgodność na poziomie zaledwie 3,8 proc.

Najbardziej zbliżone wyniki generowały Gemini i Google AI Overview, natomiast odpowiedzi OpenAI znacznie częściej różniły się zarówno kolejnością, jak i doborem rekomendowanych marek.

Lider zmienia się wraz z potrzebą klienta

Raport pokazuje również, że nie istnieje jedna marka dominująca we wszystkich sytuacjach zakupowych.

Brit najczęściej pojawiał się przy ogólnych pytaniach o wybór karmy, Royal Canin dominował w scenariuszach dotyczących zdrowia psa, Piesotto i PsiBufet prowadziły w kategorii świeżego żywienia. Z kolei Alpha Spirit był najczęściej rekomendowany dla wybrednych psów, natomiast Dolina Noteci najlepiej wypadała w pytaniach dotyczących relacji jakości do ceny.

Zdaniem autorów oznacza to, że modele AI coraz częściej dopasowują rekomendacje do konkretnej potrzeby użytkownika, zamiast tworzyć uniwersalne rankingi produktów.

Sztuczna inteligencja może stać się furtką dla hakerów. Firmy nie są gotowe

AI nie zawsze ma rację

Badanie zwraca również uwagę na ograniczenia modeli językowych. W trakcie audytu wykryto 16 przypadków, w których systemy rekomendowały właścicielom psów produkty przeznaczone dla kotów. Autorzy podkreślają, że pewny ton odpowiedzi nie zawsze oznacza jej poprawność, dlatego rekomendacje AI – zwłaszcza dotyczące zdrowia zwierząt – powinny być weryfikowane.

Marki muszą walczyć o widoczność także w AI

Zdaniem autorów raportu producenci nie mogą już koncentrować się wyłącznie na pozycjonowaniu w tradycyjnych wyszukiwarkach. Widoczność marki zależy dziś również od tego, jak jest prezentowana przez modele AI oraz z jakich źródeł korzystają one przy budowaniu odpowiedzi.

Analiza pokazała, że OpenAI częściej odwołuje się do źródeł eksperckich i organizacji branżowych, natomiast Gemini oraz Google AI Overview w większym stopniu wykorzystują polskie sklepy internetowe, porównywarki cen i serwisy produktowe. To sprawia, że ta sama marka może być bardzo widoczna w jednym systemie, a niemal nieobecna w innym.

Źródło: Badanie LLM Shelf, Polska, lipiec 2026

Jak AI zmienia punkt startowy zakupów?

Jeszcze do niedawna większość zakupów online rozpoczynała się od wpisania zapytania w wyszukiwarce internetowej lub wejścia bezpośrednio na stronę sklepu. Dziś coraz więcej konsumentów najpierw pyta o rekomendację sztuczną inteligencję – zarówno w popularnych modelach językowych, jak i w asystentach AI dostępnych na stronach sprzedawców. 

Raport Salesforce jest oparty na badaniu 3450 specjalistów ds. handlu i e-commerce, 4690 konsumentów oraz analizie zachowań ponad 1,5 mld kupujących na całym świecie. Pokazuje, że ruch pochodzący z rozmów z AI rósł w poszczególnych kwartałach od 150 do nawet 428 proc. rok do roku, podczas gdy całkowity ruch w e-commerce zwiększał się jedynie o kilka lub kilkanaście procent.

Marki zaczynają walczyć o miejsce w odpowiedziach AI. Powstało nowe narzędzie

Marki tracą kontrolę nad pierwszym kontaktem z klientem

Zmienia się również sposób odkrywania produktów. Między sierpniem 2025 roku a majem 2026 roku odsetek konsumentów znajdujących produkty za pośrednictwem kanałów należących do marek spadł o 7 proc., a przez tradycyjne wyszukiwarki – o 15 proc. Jednocześnie liczba osób korzystających z nowych kanałów, takich jak asystenci AI, rozwiązania AI w mediach społecznościowych czy aplikacje dostawcze, wzrosła o 38 proc.

To oznacza, że decyzje zakupowe coraz częściej zapadają jeszcze zanim klient odwiedzi stronę sklepu lub producenta. Według raportu aż 86 proc. liderów branży handlowej uważa, że duże modele językowe już w ciągu najbliższego roku staną się jednym z najważniejszych narzędzi wspierających odkrywanie produktów.

Firmy dopiero nadrabiają zaległości

Choć konsumenci szybko adaptują nowe rozwiązania, biznes nie nadąża za tempem zmian. Obecnie z agentycznej sztucznej inteligencji korzysta zaledwie 28 proc. organizacji handlowych, jednak kolejne 44 proc. planuje wdrożyć takie rozwiązania w ciągu najbliższych sześciu miesięcy. Jednocześnie aż 71 proc. respondentów uważa, że skuteczne skalowanie sprzedaży wielokanałowej będzie niemożliwe bez wykorzystania AI.

Co istotne, etap eksperymentów praktycznie się zakończył. Spośród firm korzystających już z agentycznej AI jedynie 4 proc. nadal prowadzi projekty pilotażowe, podczas gdy 35 proc. koncentruje się na skalowaniu technologii w różnych obszarach działalności – od obsługi klienta po zarządzanie ofertą produktową.

Tesco wprowadza roboty do sklepów. „Są 10-krotnie skuteczniejsze od ludzi”

Dane pozostają największym wyzwaniem

Rozwój AI uwidacznia również problemy z integracją danych. Raport pokazuje, że 78 proc. liderów handlu i e-commerce korzysta dziś z większej liczby dostawców technologii niż dwa lata temu, natomiast jedynie 27 proc. organizacji deklaruje pełną integrację danych o klientach pomiędzy sprzedażą, marketingiem, obsługą klienta i handlem.

Konsekwencją są trudności z rozwiązywaniem problemów klientów, oceną efektywności inwestycji czy prowadzeniem sprzedaży wielokanałowej. Tylko 2 proc. firm działających w wielu kanałach nie doświadcza istotnych zakłóceń, a najczęściej wskazywanymi problemami są niespójne ceny i promocje oraz brak synchronizacji stanów magazynowych w czasie rzeczywistym.

AI także w sklepach stacjonarnych

Raport zwraca uwagę, że cyfrowa transformacja nie dotyczy wyłącznie e-commerce. Choć dla 77 proc. konsumentów sklepy stacjonarne pozostają głównym miejscem zakupów w okresie świątecznym, aż 79 proc. klientów korzysta podczas wizyty w sklepie ze smartfona, a 12 proc. pyta asystenta AI o poradę dotyczącą wyboru produktu już w trakcie zakupów. Z kolei 88 proc. przedstawicieli firm B2C uważa, że konsumenci oczekują identycznego poziomu personalizacji zarówno online, jak i offline.

Klienci coraz częściej pytają AI zamiast Google

Zmiana sposobu wyszukiwania informacji staje się jednym z największych wyzwań dla działów marketingu i PR. Zamiast przeglądać kolejne strony wyników wyszukiwania, użytkownicy coraz częściej zadają pytania chatbotom, oczekując jednej, konkretnej rekomendacji.

Według analizy Gartnera do końca 2026 roku ruch z klasycznych wyszukiwarek internetowych może zmniejszyć się o jedną czwartą. Jednocześnie z badania On Board Think Kong i SW Research wynika, że już 61 proc. Polaków korzysta ze sztucznej inteligencji, prosząc ją o opinię przed podjęciem decyzji zakupowej. 

Oznacza to, że dla marek coraz ważniejsze staje się nie tylko to, jak wysoko pojawiają się w Google, ale również czy w ogóle są uwzględniane w odpowiedziach generowanych przez modele AI.

Revolut daje klientom darmowy ChatGPT Go. Globalny fintech łączy siły z OpenAI

Koniec walki o kliknięcia?

W tradycyjnym modelu wyszukiwania firmy konkurowały przede wszystkim o miejsce w wynikach Google. Im wyższa pozycja, tym większa szansa na kliknięcie i pozyskanie klienta.

Modele językowe działają jednak inaczej. Zamiast listy linków użytkownik otrzymuje gotową odpowiedź wraz z rekomendacjami oraz źródłami, na podstawie których sztuczna inteligencja przygotowała swoją analizę. To sprawia, że walka o widoczność przenosi się z wyszukiwarki do odpowiedzi generowanych przez AI.

– Gdy zadajesz w internecie pytanie, którą firmę wybrać, komu powierzyć usługę lub jaki produkt kupić, odpowiedź generowana przez AI ma bezpośredni wpływ na twoją decyzję zakupową. Tymczasem wiele marek nadal nie wie, czy pojawiają się w odpowiedziach czatów i wyszukiwarek bazujących na sztucznej inteligencji i czy są uwzględniane wśród polecanych tam rozwiązań – mówi Paweł Sanowski, prezes Instytutu Monitorowania Mediów.

Czym jest IMMgeo?

Na tę zmianę odpowiada Instytut Monitorowania Mediów, który opracował narzędzie IMMgeo.

System analizuje odpowiedzi generowane przez popularne modele językowe, takie jak ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity, Grok, DeepSeek czy Google AI Overview. Użytkownik definiuje markę oraz zestaw pytań odpowiadających rzeczywistym zapytaniom klientów, a następnie otrzymuje informacje o tym, czy marka pojawia się w odpowiedziach AI, na jakiej pozycji jest prezentowana oraz z jakich źródeł korzystają modele językowe.

Narzędzie pozwala również porównywać widoczność z konkurencją, analizować udział marki w odpowiedziach (share of voice) oraz śledzić zmiany w czasie.

Sztuczna inteligencja może stać się furtką dla hakerów. Firmy nie są gotowe

PR zyskuje nowe znaczenie

Zmiana sposobu działania wyszukiwarek może wpłynąć także na strategie komunikacyjne firm.

Jak wskazują analizy Muck Rack, aż 82 proc. linków cytowanych przez modele AI pochodzi z redakcji, blogów, encyklopedii, publikacji naukowych, stron administracji publicznej, organizacji pozarządowych oraz mediów społecznościowych. Co czwarty cytowany link prowadzi bezpośrednio do materiałów redakcyjnych.

Jednocześnie – według danych przytoczonych przez IMM – w ostatnich miesiącach pięciokrotnie wzrosła liczba cytowań informacji prasowych przez modele sztucznej inteligencji. To sugeruje, że działania z zakresu e-PR mogą odgrywać coraz większą rolę w budowaniu widoczności marek w odpowiedziach AI.

GEO obok SEO

Eksperci coraz częściej mówią o rozwoju GEO (Generative Engine Optimization), czyli optymalizacji treści pod kątem modeli generatywnej sztucznej inteligencji.

Zdaniem przedstawicieli IMM nie oznacza to końca SEO, ale rozszerzenie działań o nowy obszar. Firmy będą musiały zadbać nie tylko o obecność w wynikach wyszukiwania, lecz także o to, w jaki sposób są opisywane przez modele AI i jakie źródła budują ich cyfrową reputację.

Rosnąca popularność chatbotów sprawia, że widoczność w odpowiedziach sztucznej inteligencji staje się nowym polem rywalizacji o uwagę klientów. Dla marketerów i specjalistów PR oznacza to konieczność monitorowania nie tylko pozycji w Google, ale również tego, jak marki są prezentowane przez modele językowe, które coraz częściej stają się pierwszym źródłem informacji dla konsumentów.

Zdaniem Michała Tomaszewskiego, CISO i Security Team Managera w Exorigo-Upos oraz współzałożyciela Knoxtera, wiele przedsiębiorstw nie dostrzega jeszcze skali ryzyka związanego z wdrażaniem agentów AI.

Złośliwe oprogramowanie przenosi się do narzędzi AI

Jak wskazuje Exorigo-Upos, jeszcze niedawno złośliwe programy ukrywały się przede wszystkim w systemach operacyjnych. Obecnie cyberprzestępcy wykorzystują także konfigurację narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.

Przykładem jest Miasma – malware, które na początku czerwca przejęło ponad 70 cyfrowych baz danych Microsoftu, a następnie pojawiło się w repozytorium PyPI, wykorzystywanym do pobierania komponentów programistycznych. Program zapisuje się w ustawieniach Claude Code, dzięki czemu może uruchamiać się przy każdym użyciu narzędzia i przechwytywać poufne informacje, takie jak hasła czy klucze dostępu. 

– Kiedyś złośliwe programy dopisywały się do systemowych ustawień komputera. Teraz robią to samo w ustawieniach narzędzi AI, których użytkownicy praktycznie nie kontrolują – wskazuje ekspert.

Coca-Cola zmuszona do wstrzymania produkcji. Paraliż po ataku hakerskim

AI często otrzymuje zbyt szerokie uprawnienia

Zdaniem Michała Tomaszewskiego jednym z największych błędów popełnianych przez organizacje jest nadawanie narzędziom AI uprawnień, które wykraczają poza rzeczywiste potrzeby.

Problem dotyczy zwłaszcza agentów AI wykorzystywanych przez programistów. Ponieważ działają lokalnie na komputerach użytkowników, dziedziczą ich uprawnienia. Jeśli pracownik posiada prawa administratora, sztuczna inteligencja może uzyskać dostęp do danych, poświadczeń czy kluczy, których nie powinna widzieć.

W skrajnych przypadkach może to prowadzić do usunięcia plików, zmiany konfiguracji środowiska lub uruchomienia niebezpiecznych skryptów.

Sama polityka AI nie wystarczy

Ekspert zwraca uwagę, że wiele przedsiębiorstw błędnie zakłada, iż opracowanie polityki korzystania ze sztucznej inteligencji lub wykupienie płatnych licencji na modele AI rozwiązuje problem bezpieczeństwa.

Jak podkreśla, korzystanie z komercyjnych wersji modeli nie eliminuje ryzyka wycieku danych, szczególnie jeśli licencje są wykupywane prywatnie przez pracowników. W takiej sytuacji organizacja traci kontrolę nad ustawieniami modeli, a po odejściu pracownika może utracić dostęp do zgromadzonych danych, jednocześnie nie mając wpływu na to, czy były pracownik nadal posiada informacje przedsiębiorstwa.

– Same polityki mówiące o tym, aby nie umieszczać w modelach danych klientów czy tajemnicy przedsiębiorstwa, mogą być niewystarczające. Prostota i oszczędność czasu, jakie daje AI, bywają po prostu zbyt kuszące – podkreśla Michał Tomaszewski.

Cyberatak na Ikea? Hakerzy mówią o ogromnym wycieku danych

Co mogą zrobić firmy?

Według eksperta organizacje powinny wdrażać rozwiązania umożliwiające monitorowanie, kontrolowanie i blokowanie przesyłania poufnych danych do zewnętrznych modeli AI.

Jednocześnie każdemu wdrożeniu nowych narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję powinna towarzyszyć ponowna analiza ryzyka. Nawet niewielkie zmiany technologiczne mogą bowiem znacząco wpłynąć na poziom zagrożenia dla organizacji.

Liczba podatności rośnie z roku na rok

Na rosnącą skalę problemu wskazują również dane przytoczone w materiale Exorigo-Upos.

Z raportu TrendAI™ State of AI Security wynika, że tylko w 2025 roku wykryto ponad 2 tys. nowych podatności związanych z systemami sztucznej inteligencji, co oznacza wzrost o ponad 30 proc. rok do roku. AI odpowiada już za ponad 4 proc. wszystkich zgłoszonych luk bezpieczeństwa w oprogramowaniu – to najwyższy udział w historii.

Łącznie w ostatnich latach zidentyfikowano ponad 6 tys. podatności związanych z rozwiązaniami AI. Znaczna część z nich ma wysoki lub krytyczny poziom ryzyka i może prowadzić do przejęcia systemów, wycieku danych czy zakłócenia działania infrastruktury IT. Coraz częściej dotyczą one agentów AI oraz serwerów MCP, które umożliwiają modelom takim jak Claude czy ChatGPT komunikację z zewnętrznymi narzędziami w czasie rzeczywistym.

Eksperci podkreślają, że wraz z rosnącą popularnością sztucznej inteligencji cyberbezpieczeństwo musi obejmować już nie tylko komputery i serwery, ale również same modele AI oraz środowiska, w których są wykorzystywane.

Projekt wpisuje się w szerszy trend wykorzystania generatywnej AI przez firmy handlowe, które szukają sposobów na szybsze przygotowywanie materiałów reklamowych i lepszą optymalizację kampanii internetowych.

Cyfrowe bliźniaki zamiast kolejnych sesji zdjęciowych

W ramach współpracy pirxe tworzy fotorealistyczne modele 3D produktów wykorzystujące technologię Spatial AI oraz metodę 3D Gaussian Splatting. Powstałe w ten sposób cyfrowe bliźniaki mogą być wielokrotnie wykorzystywane do przygotowywania różnych wersji materiałów reklamowych bez konieczności organizowania kolejnych sesji zdjęciowych.

Takie rozwiązanie pozwala zespołom marketingowym szybciej tworzyć i testować kreacje dostosowane do różnych kanałów sprzedaży oraz grup odbiorców.

Sinsay otworzył 2500 sklepów. LPP przyspiesza ekspansję i stawia na kolejne rynki

Kampanie przyniosły lepsze wyniki

Jak podaje LPP, pilotaż przeprowadzony dla marki Sinsay przyniósł wymierne efekty biznesowe. Materiały reklamowe przygotowane z wykorzystaniem cyfrowych bliźniaków produktów zwiększyły liczbę konwersji o 21 proc., a wskaźnik klikalności (CTR) wzrósł o 21,6 proc.

Po uzyskaniu takich rezultatów spółka zdecydowała o rozszerzeniu projektu w 2026 roku. Oprócz platform Meta rozwiązanie ma zostać przetestowane również w kampaniach prowadzonych w TikToku i Google.

AI coraz mocniej wspiera marketing

LPP zwraca uwagę, że wraz z rozwojem narzędzi opartych na sztucznej inteligencji wykorzystywanych przez platformy reklamowe, takie jak Meta, Google czy TikTok, coraz większego znaczenia nabiera jakość oraz różnorodność materiałów kreatywnych.

W efekcie firmy prowadzące sprzedaż na dużą skalę inwestują w rozwiązania pozwalające szybciej przygotowywać większą liczbę wariantów reklam i efektywniej dopasowywać je do odbiorców.

LPP przyspiesza rozwój. Sinsay napędza wyniki i ekspansję grupy

Startup z Krakowa zyskuje dużego partnera

Dla startupu pirxe współpraca z LPP jest pierwszym dużym wdrożeniem technologii w środowisku komercyjnym. Spółka podkreśla, że projekt pozwolił zweryfikować rozwiązanie w praktyce i stworzył podstawy do jego dalszego rozwoju.

Firma zakłada, że opracowana technologia znajdzie zastosowanie nie tylko w branży modowej, ale również w innych sektorach e-commerce, gdzie rośnie zapotrzebowanie na szybkie tworzenie wysokiej jakości treści produktowych.

Retail coraz śmielej inwestuje w własne rozwiązania AI

Choć współpraca rozpoczęła się od marki Sinsay, jej rozwój może wyznaczyć kierunek dla kolejnych projektów realizowanych przez Grupę LPP. Spółka zapowiada bowiem dalsze zwiększanie skali wykorzystania technologii AI w marketingu, a pierwszym krokiem będzie rozszerzenie działań na kolejne platformy reklamowe.

Już 5,5 miliona polaków korzysta z Revolut

Inwestycje w biura i kadry nie są dziełem przypadku. Polska jest obecnie czwartym największym rynkiem Revoluta na świecie i niekwestionowanym liderem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Skalę tego sukcesu najlepiej obrazują twarde dane. Z aplikacji korzysta już ponad 5,5 miliona Polaków, z czego aż milion użytkowników założyło konto w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.

– Polska zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie Revoluta: to jednocześnie jeden z naszych najszybciej rosnących rynków oraz jeden z naszych najważniejszych globalnych hubów talentów – zaznacza Wiktor Stopa, Head of Growth w Revolut.

Agenci AI zrealizowali pierwsze realne zakupy. Polskie banki już wchodzą w tę technologię

Dzięki nowym inwestycjom nad Wisłą firma chce jeszcze mocniej zacieśnić relacje z polskimi klientami i ugruntować swoją pozycję na lokalnym rynku usług finansowych.

Nowe biuro Revolut w Warszawie

Nowa placówka w kultowym gmachu Rondo 1 zajmie ponad 900 mkw powierzchni. Architekci zaplanowali tam 60 klasycznych stanowisk pracy oraz specjalne strefy przeznaczone do pracy zespołowej i spotkań.

Dla pracowników zmiana ta oznacza większą elastyczność. Będą oni mogli swobodnie decydować, czy wolą wykonywać swoje obowiązki z domu, z nowego biura w Warszawie, czy też z krakowskiego oddziału firmy. Nowa lokalizacja ma pomóc w integracji zespołów, które na co dzień rozwijają globalne usługi firmy.

Wolt i Revolut łączą siły! Rewolucja w płatnościach za dostawy

Rekrutacja w toku. Ponad 300 nowych miejsc pracy w Polsce

Wraz z otwarciem nowego biura Revolut zapowiada falę rekrutacji. W ciągu najbliższego roku zatrudnienie w Polsce wzrośnie o ponad 300 osób, co zwiększy łączną liczbę pracowników w kraju do ponad 1600 specjalistów.

Firma poszukuje ekspertów z różnych dziedzin. Wakaty pojawią się m.in. w działach:

• inżynierii i technologii,
• analityki danych,
• operacji, sprzedaży oraz obsługi klienta.

Co ważne dla kandydatów, rekrutacja obejmie zarówno stanowiska stacjonarne w Warszawie, jak i oferty pracy całkowicie zdalnej z dowolnego miejsca w kraju.

Autonomiczny agent AI i bezpieczne płatności. Jak to działa? 

Podczas Visa Payments Forum w Paryżu ogłoszono pomyślne zakończenie projektu, w ramach którego agent AI zrobił prawdziwe zakupy w imieniu posiadaczy kart płatniczych. Transakcje odbyły się w realnym świecie, co oznacza krok naprzód względem wcześniejszych testów. Autonomiczny asystent przeglądał i wybierał produkty, a następnie finalizował zakupy na podstawie kryteriów określonych wcześniej przez konsumentów.

Orlen pracuje nad Agentic AI. Aplikacja wskaże wolną myjnię i zamówi posiłek w trasie

Całość opiera się na rozwiązaniach Visa Intelligent Commerce. Visa łączy banki, sprzedawców i agentów AI poprzez sieć płatniczą. Pozwala to zapewnić bezpieczeństwo transakcji, ich autoryzację oraz zgodność z europejskimi regulacjami.

Finansowy gigant zapewnia, że każda operacja realizowana w ramach Visa Intelligent Commerce wymaga autoryzacji użytkownika i przebiega według zasad zdefiniowanych przez posiadacza karty. 

Handel agentowy (Agentic Commerce) – Visa buduje nowy ekosystem

Projekt ten wyznacza kolejny etap rozwoju globalnego programu Visa Agentic Ready w Europie. Stoimy u progu nowej ery handlowej, czyli agentic commerce.

– Agenci AI mogą już kupować w imieniu ludzi bezpośrednio u sprzedawców – zaznacza Mathieu Altwegg, Head of Product and Solutions w Visa Europe. – Kolejnym krokiem jest skalowanie tego rozwiązania poprzez połączenie całego ekosystemu. Od standardów i infrastruktury, po partnerów i dostawców technologii – tak, aby zaufanie było wpisane w ten model od samego początku – podkreśla Mathieu Altwegg.

W jego opinii to podejście będzie napędzać kolejną falę rozwoju handlu. Co istotne, Visa dla transakcji handlu agentowego współpracuje z ponad 30 europejskimi wydawcami kart, aby umożliwić agentom AI robienie zakupów w imieniu posiadaczy kart. W projekcie już uczestniczą tacy sprzedawcy, jak lastminute.com, Frasers, Cleverbridge i  BrickDepot.

Koniec ery klasycznego e-commerce? Nowe dane NIQ o handlu przyszłości

– W lastminute.com naszą rolą zawsze było branie odpowiedzialności za całe doświadczenie związane z podróżą – nie tylko inspirowanie do wyjazdu, ale także jego realizacja. Oznacza to zarządzanie całą jego złożonością: lotami, hotelami, płatnościami czy zmianami dokonywanymi w czasie rzeczywistym. Już dziś jesteśmy zaufanym ogniwem tego łańcucha transakcji, a wraz z tym, jak sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki ludzie wyszukują informacje i planują podróże, rola ta staje się jeszcze ważniejsza. To wciąż początek tej drogi, ale właśnie takie rozwiązania warto dziś testować i cieszymy się, że możemy być częścią tego projektu – wskazuje Alessandro Petazzi, prezes (CEO) lastminute.com. 

Jak wygląda bezpieczeństwo zakupów z AI?

Bezpieczeństwo i zgodność z unijnymi przepisami stanowią fundament, na którym Visa opiera cały ekosystem handlu agentowego. Kluczową rolę w tym obszarze odgrywa technologia Visa Payment Passkeys. Zapewnia ona bezpieczne i zgodne z regulacjami uwierzytelnianie transakcji inicjowanych przez agentów AI. Każda płatność jest powiązana ze zweryfikowanym użytkownikiem oraz jego wyraźnym poleceniem.

Wszystkie transakcje zrealizowane w programie zabezpieczono za pomocą Visa Payment Passkeys, co wspiera zgodność z unijnymi wymogami silnego uwierzytelniania klienta (SCA). Daje to wydawcom kart i sprzedawcom pewność co do autoryzacji transakcji, zapewniając konsumentowi pełną kontrolę na każdym etapie.

W projekt zaangażowało się ponad 30 europejskich wydawców kart, którzy zrealizowali rzeczywiste transakcje płatnicze z agentami AI. Na liście tej znajdują się m.in. instytucje działające w Polsce, takie jak PKO Bank Polski, mBank, ING, Revolut czy Klarna.

Wygoda rządzi w e-commerce. Już 38% klientów chce oddać zakupy w ręce AI [RAPORT]

InPost oficjalnie uruchomił nową funkcję opartą na sztucznej inteligencji. Jak poinformował w mediach społecznościowych prezes grupy Rafał Brzoska, asystent zakupowy AI "Von Halsky” został udostępniony wszystkim 17 mln użytkowników aplikacji InPost Mobile.

Według spółki rozwiązanie było wcześniej testowane przez ponad pół miliona konsumentów w ramach programu beta.

Jak działa Von Halsky?

Dotychczas aplikacja InPost Mobile kojarzona była przede wszystkim z obsługą przesyłek, śledzeniem paczek czy odbiorem zamówień z automatów Paczkomat. Nowa funkcja ma jednak przesunąć rolę aplikacji znacznie wcześniej w ścieżce zakupowej klienta. 

Użytkownik może rozmawiać z asystentem głosowo lub tekstowo, określając produkt, którego szuka. System analizuje następnie oferty dostępne u partnerów współpracujących z InPostem i prezentuje propozycje dopasowane do potrzeb klienta.

Według Rafała Brzoski rozwiązanie ma z czasem coraz lepiej rozumieć preferencje użytkownika i personalizować wyniki wyszukiwania.

Dlaczego InPost uruchamia własnego asystenta AI?

Nowa funkcjonalność wpisuje się w szybko rozwijający się trend tzw. conversational commerce, czyli zakupów wspieranych przez sztuczną inteligencję i interfejsy konwersacyjne.

Zamiast przeglądać dziesiątki stron produktów i filtrować oferty, użytkownik może po prostu opisać swoje potrzeby. Asystent AI ma następnie wyszukać najbardziej odpowiednie propozycje spośród milionów produktów dostępnych u partnerów platformy.

Jak podkreśla InPost, cały proces (od wyszukania produktu po jego dostawę) ma odbywać się w ramach jednego ekosystemu.

– Wierzę, że sposób robienia zakupów zmieni się już w tym roku. Dzisiaj udostępniamy radykalnie nową formę zakupów, która w tak kompleksowym wymiarze nie była dotąd dostępna na żadnym rynku. Do beta testów Von Halskiego zgłosiło się ponad pół miliona konsumentów, a kilkadziesiąt tysięcy z nich aktywnie go użytkowało. Ich cenne uwagi i zaangażowanie pozwoliły nam dopracować aplikację i Asystenta, doskonaląc to rewolucyjne rozwiązanie i udostępniając je teraz wszystkim. Dzięki temu otwieramy nową erę inteligentnych i intuicyjnych zakupów online – podkreśla Rafał Brzoska.

Z Inpostu do Google. Dagmara Brzezińska szefową cyfrowego giganta na Polskę!

Ambicje Inpost wykraczają poza logistykę

InPost coraz mocniej rozwija się poza tradycyjny obszar logistyczny.

Firma od kilku lat konsekwentnie rozbudowuje aplikację InPost Mobile o kolejne usługi związane z zakupami online, programami lojalnościowymi czy ofertami partnerów. Wprowadzenie asystenta AI może być kolejnym krokiem w kierunku budowy własnego ekosystemu zakupowego.

W praktyce oznacza to próbę przejęcia części ruchu, który dziś trafia bezpośrednio do wyszukiwarek internetowych, marketplace‘ów czy sklepów internetowych.

AI coraz mocniej wchodzi do handlu

Rozwiązania wykorzystujące generatywną sztuczną inteligencję stają się jednym z najważniejszych trendów w światowym e-commerce. Nad własnymi asystentami zakupowymi pracują m.in. Amazon, Google czy Shopify.

InPost przekonuje, że jego rozwiązanie wyróżnia pełna integracja z procesem zakupowym i logistycznym. Użytkownik nie tylko otrzymuje rekomendacje produktów, ale może również skorzystać z usług dostępnych w ramach programu InPost+ oraz zamówić dostawę bez opuszczania aplikacji.

TikTok Shop wystartował w Polsce. Jak działa nowy rywal Allegro?

Jakie kolejne funkcje planuje spółka?

Rafał Brzoska zapowiedział, że rozwój Von Halskiego będzie procesem ciągłym, a firma planuje dalsze rozszerzanie możliwości nowego narzędzia.

Co więcej, już w przyszłym tygodniu InPost ma zaprezentować kolejną funkcjonalność opartą na nowych technologiach.

Jeżeli rozwiązanie spotka się z zainteresowaniem użytkowników, może stać się jednym z najciekawszych przykładów wykorzystania sztucznej inteligencji w polskim handlu internetowym i kolejnym krokiem w przekształcaniu aplikacji InPost Mobile z narzędzia logistycznego w kompleksową platformę zakupową.

Źródło: Linkedin

AI trafia do kuchni Polaków. Co tam robi?

Autorzy raportu wskazują, że Polacy coraz bardziej otwierają się na wykorzystanie sztucznej inteligencji w codziennym planowaniu posiłków. Największym zainteresowaniem cieszy się możliwość generowania pomysłów na obiady na podstawie produktów, które znajdują się już w lodówce – taką funkcję wskazało 31 proc. respondentów. Niewiele mniej, bo 28 proc., deklaruje gotowość do korzystania z AI przy analizie składu produktów i ocenie ich wpływu na zdrowie. Podobny odsetek ufa algorytmom w interpretacji etykiet oraz identyfikacji dodatków do żywności.

Według autorów badania świadczy to o rosnącym znaczeniu technologii wspierających zarówno zdrowe odżywianie, jak i ograniczanie marnowania żywności. Coraz więcej konsumentów postrzega sztuczną inteligencję nie jako ciekawostkę, lecz praktyczne narzędzie pomagające w codziennym zarządzaniu domowym budżetem i dietą.

Air fryer napędzi rewolucję na rynku mrożonek. To rewolucja warta miliardy

"Czysta etykieta” ważniejsza niż modne nowości

Raport pokazuje jednocześnie, że konsumenci stają się coraz bardziej wymagający wobec producentów żywności. Dla 43 proc. badanych najważniejszym trendem zakupowym jest tzw. "czysta etykieta”, czyli produkty o krótkim, naturalnym i zrozumiałym składzie. Coraz więcej osób unika także żywności ultraprzetworzonej. Aż 71 proc. respondentów deklaruje, że zawsze lub często sprawdza stopień przetworzenia produktów przed zakupem.

Szczególnie dużą uwagę na składy zwracają osoby z wyższym wykształceniem oraz konsumenci o najwyższych dochodach. Z badania wynika również, że kobiety częściej niż mężczyźni kierują się zasadami "czystej etykiety” oraz zwracają uwagę na kwestie ekologiczne.

Polacy są coraz bardziej świadomi tego, co jedzą

Rosnąca świadomość żywieniowa znajduje odzwierciedlenie w stosunku do żywności ultraprzetworzonej (UPF). Co czwarty respondent deklaruje, że jest to jedno z głównych kryteriów zakupowych, a kolejne 46 proc. stara się regularnie unikać takich produktów. Jedynie 8 proc. ankietowanych przyznaje, że nie zwraca na ten aspekt uwagi.

Autorzy raportu podkreślają, że konsumenci coraz częściej postrzegają długie listy składników, konserwanty czy sztuczne dodatki jako sygnał ostrzegawczy. W efekcie producenci żywności są pod coraz większą presją upraszczania receptur i transparentnego komunikowania składu produktów.

Kasjerzy już szukają nowej pracy. Handel stoi przed największą zmianą od lat

TikTok inspiruje młodych, starsi pozostają sceptyczni

Istotnym czynnikiem pozostają także media społecznościowe. Trendy kulinarne promowane na TikToku, Instagramie czy YouTubie szczególnie mocno oddziałują na najmłodszych konsumentów. W grupie osób do 24. roku życia wpływ internetowych viralów na decyzje zakupowe deklaruje niemal 17 proc. respondentów. Wśród osób po 50. roku życia odsetek ten spada do około 5 proc.

Eksperci PRCN podkreślają, że dla producentów i detalistów oznacza to konieczność równoczesnego prowadzenia różnych strategii komunikacyjnych.

Konsument bardziej wymagający niż jeszcze kilka lat temu

Raport "Polacy i megatrendy na rynku spożywczym” pokazuje, że po okresie wysokiej inflacji polscy konsumenci nie kierują się już wyłącznie ceną. Coraz większą rolę odgrywają zdrowie, jakość składu, transparentność producentów, kwestie ekologiczne oraz wykorzystanie nowych technologii. Zdaniem autorów badania właśnie te obszary będą w najbliższych latach w największym stopniu wpływać na rozwój rynku FMCG i strategię producentów żywności. 

Z analiz Bain & Company wynika, że w Stanach Zjednoczonych już od 30 do 45 proc. konsumentów wykorzystuje generatywną AI na etapie researchu i porównywania produktów. Część użytkowników finalizuje zakupy bezpośrednio w środowiskach takich jak ChatGPT czy Copilot.

Eksperci mówią wprost: retail wchodzi właśnie w moment przełomowy. 

AI zaczyna przejmować pierwszy kontakt z klientem

Zmiana jest dużo głębsza niż kolejna technologiczna moda. Jak wskazuje Patryk Rudnicki, partner zarządzający Bain & Company w Warszawie odpowiedzialny za sektor retail i FMCG w Europie Środkowo-Wschodniej, agenci AI zaczynają redefiniować cały model relacji między marką, platformą a konsumentem.

Coraz częściej użytkownik nie przechodzi już przez klasyczną ścieżkę: Google → sklep internetowy → porównywarka → zakup.

Zamiast tego pyta AI: "Jaki ekspres do kawy kupić do małej kuchni?”, "Która karma dla psa ma najlepszy skład?”, czy "Gdzie najtaniej kupię ten produkt?”

A odpowiedź dostaje bezpośrednio w interfejsie sztucznej inteligencji.

Bain szacuje, że już ponad 60 proc. wyszukiwań jest dziś rozwiązywanych bezpośrednio przez AI, bez konieczności przechodzenia na strony sprzedawców. To oznacza fundamentalną zmianę dla e-commerce i retailu: walka o klienta coraz mniej toczy się w Google, a coraz bardziej w odpowiedziach generowanych przez modele AI.

Koniec niepewności w AI. EuroCommerce zapowiada nowe porządki w handlu

Spożywka i produkty codzienne na czele rewolucji AI

Co szczególnie ważne dla handlu detalicznego — AI najmocniej zakorzenia się w kategoriach związanych z codziennymi i powtarzalnymi zakupami.

Według Bain najwyższą częstotliwość korzystania z generatywnej AI w procesie zakupowym notują dziś:

• produkty dla zwierząt — 46 proc. regularnych użytkowników,
• podróże i rozrywka — po 43 proc.,
• zakupy spożywcze — 41 proc.

To właśnie spożywka staje się jednym z najbardziej naturalnych obszarów dla rozwoju agentów zakupowych AI. Powód jest prosty: konsumenci regularnie porównują ceny, szukają promocji, inspiracji kulinarnych czy produktów dopasowanych do diety. AI zaczyna więc pełnić funkcję cyfrowego asystenta zakupowego i to na skalę dużo większą, niż jeszcze rok temu zakładał rynek.

SEO przestaje wystarczać — czym jest generative engine optimization?

Zmiana zaczyna uderzać także w tradycyjny marketing cyfrowy. Bain zwraca uwagę, że klasyczne SEO i optymalizacja ścieżki zakupowej mogą okazać się niewystarczające w świecie, w którym decyzje zakupowe coraz częściej zapadają w środowiskach AI.

Coraz większego znaczenia nabiera więc tzw. generative engine optimization — budowanie widoczności produktów i marek w odpowiedziach generowanych przez sztuczną inteligencję.

W praktyce oznacza to, że retailerzy będą musieli myśleć nie tylko o pozycjonowaniu w wyszukiwarkach, ale także o tym:

• jak AI interpretuje ich ofertę,
• jakie dane produktowe otrzymuje,
• czy marka pojawia się w rekomendacjach modeli,
• jaką reputację budują recenzje i treści tworzone przez użytkowników.

Agenci AI zmieniają oblicze handlu - jak polscy detaliści mogą utrzymać przewagę?

Konsumenci nie ufają AI do końca... dlatego giganci inwestują we własnych asystentów AI

Największą barierą pozostaje jednak zaufanie.

Konsumenci coraz chętniej wykorzystują AI jako doradcę zakupowego, ale dużo ostrożniej podchodzą do sytuacji, w której sztuczna inteligencja miałaby samodzielnie finalizować zakupy.

Szczególnie słabo oceniany jest model całkowicie autonomicznych agentów AI działających poza środowiskiem znanych platform. Najwyższy poziom zaufania budują dziś rozwiązania osadzone bezpośrednio w ekosystemach retailerów i marketplace’ów, z którymi użytkownicy mają już relację.

To dlatego największe platformy handlowe coraz intensywniej inwestują we własnych asystentów AI, zamiast oddawać całą relację z klientem zewnętrznym narzędziom.

Kto wygra handel w erze agentów AI?

Eksperci Bain podkreślają, że branża znajduje się dziś w podobnym momencie, jak na początku rozwoju e-commerce. Firmy mają ograniczone okno czasowe, aby zbudować przewagi i dostosować modele działania do nowego sposobu podejmowania decyzji zakupowych.

O sukcesie mają decydować trzy elementy:

• zaufanie konsumenta,
• jakość i kontrola danych,
• kontrola nad doświadczeniem zakupowym.

Handel coraz szybciej przesuwa się w stronę świata, w którym pierwszym sprzedawcą nie będzie człowiek ani nawet wyszukiwarka, lecz algorytm rekomendujący produkt jeszcze zanim klient wejdzie do sklepu internetowego.

Aplikacją Allegro na ChatGPT – platforma z kolejnym narzędziem Conversational Commerce 

Allegro, najpopularniejsza platforma e-commerce w Polsce udostępniła aplikację zintegrowaną z ChatGPT. To już kolejny przejaw współpracy polskiej platformy z OpenAI, o czym można przeczytać w artykule: AI zmieni Allegro? Platforma rozpoczyna współpracę z OpenAI.

W praktyce oznacza to, że zamiast tradycyjnego wpisywania fraz w wyszukiwarkę, klienci mogą prowadzić dialog z zaawansowanym technologicznie asystentem AI. Narzędzie ma doradzać w wyborze odpowiednich produktów oraz prezentować konkretne propozycje dostępne na platformie. 

Allegro upraszcza odbiór paczek. Nowa funkcja Multibox

Samo odpalenie aplikacji Allegro na ChatGPT jest dość proste i intuicyjne dla użytkowników. Wystarczy wejść w listę dostępnych aplikacji wewnątrz ChatGPT i tam wybrać Allegro. Następnie należy zalogować się na swoim koncie na Allegro i później można korzystać z podpowiedzi generowanych przez ChatGPT. 

Polski gigant e-commerce zapewnia także, że cała komunikacja z AI oraz transakcje odbywają się w bezpiecznym środowisku cyfrowym.

Jak działa aplikacja Allegro w ChatGPT? Szybsze zakupy i asystent AI

Natomiast pod kątem technicznym system opiera się na inteligentnym filtrowaniu milionów ofert w czasie rzeczywistym. Algorytmy precyzyjnie dobierają najtrafniejsze wyniki, uwzględniając przy tym bieżącą popularność poszczególnych produktów oraz dodatkowo korzyści związane np. z Allegro Smart. Wybrane produkty wyświetlają się w formie czytelnych kart, które zawierają najważniejsze informacje – w tym cenę, zdjęcie oraz oceny innych kupujących. Pozwala to konsumentom na błyskawiczną weryfikację asortymentu.

Kluczowym ułatwieniem nowego narzędzia jest także skrócenie ścieżki zakupowej. Wystarczy kliknąć przycisk „Kup na Allegro”, a system automatycznie przenosi klienta do formularza płatności i dostawy z wybranymi już wcześniej produktami.

Allegro chce być głównym architektem Conversational Commerce w regionie

Polska platforma e-commerce przekonuje, że potrafi skutecznie adaptować zaawansowane modele AI do potrzeb rynku.

–  To sygnał dla rynku, że przyszłość handlu (Conversational Commerce) dzieje się tu i teraz, a Allegro jest jego głównym architektem w regionie – informują przedstawiciele firmy.

Allegro wdraża sztuczną inteligencję na szeroką skalę

Oprócz zewnętrznej aplikacji w ChatGPT platforma aktywnie rozwija własnego Asystenta AI, który jest już dostępny dla milionów kupujących z poziomu standardowej aplikacji mobilnej.

Równolegle udostępniono dedykowane narzędzie dla partnerów sprzedających. System ten efektywnie pomaga w analizie jakości konta, optymalizacji wyników sprzedaży oraz sprawnie odpowiada na zapytania dotyczące zasad działania platformy.

Więcej na ten temat w artykule: Allegro rzuca wyzwanie InPostowi. Już 600 tys. osób zrobiło zakupy z Asystentem AI.

Jednak na tym nie koniec wdrażania narzędzi opartych na AI przez Allegro. Obecnie spółka prowadzi blisko sto projektów badawczo-rozwojowych bazujących na sztucznej inteligencji. Zgodnie z oficjalnymi deklaracjami, do końca bieżącego roku blisko 40 proc. całego portfolio technologicznego firmy ma opierać się na innowacyjnych rozwiązaniach AI.

Allegro Wakacje startują: Cel to nr 1 w turystyce w tej części Europy

To jeden z najważniejszych ruchów technologicznych w polskim handlu internetowym w ostatnich miesiącach. Allegro chce nie tylko korzystać z rozwiązań sztucznej inteligencji, ale współtworzyć nowe standardy dla całego sektora e-commerce.

Allegro wchodzi w strategiczny sojusz z OpenAI

Jak podkreśla Marcin Kuśmierz, prezes Allegro, współpraca z OpenAI to element budowania długoterminowej przewagi technologicznej platformy.

– Sztuczna inteligencja już dziś pomaga rozwijać Allegro w wielu obszarach, ale widzimy, że to dopiero początek zmian, jakie może przynieść. Współpraca z OpenAI daje nam dostęp nie tylko do najnowocześniejszych technologii, ale też do wiedzy, która pomoże szybciej przekuwać pomysły w rozwiązania użyteczne dla milionów użytkowników – komentuje prezes Allegro.

Platforma zapowiada, że zespoły Allegro będą pracować bezpośrednio z ekspertami OpenAI przy projektowaniu, testowaniu i wdrażaniu nowych zastosowań AI dla handlu internetowego. Chodzi m.in. o rozwiązania wspierające wyszukiwanie produktów, personalizację zakupów, automatyzację ofert czy rozwój narzędzi dla sprzedających.

Allegro rzuca wyzwanie InPostowi. Już 600 tys. osób zrobiło zakupy z Asystentem AI

Po co Allegro współpraca z twórcami ChatGPT?

AI jest już obecna w wielu obszarach działalności platformy. Allegro udostępniło użytkownikom aplikacji Asystenta AI i rozwija inteligentnego asystenta zakupowego w wersji przeglądarkowej. Narzędzia mają pomagać klientom szybciej wyszukiwać produkty, porównywać oferty i podejmować decyzje zakupowe.

Równolegle rozwijane są rozwiązania dla sprzedawców. Platforma wdrożyła asystenta AI wspierającego tworzenie ofert i zarządzanie sprzedażą. Sztuczna inteligencja ma też coraz większe znaczenie w działaniach marketingowych oraz procesie budowania nowych produktów technologicznych.

Według Allegro współpraca z OpenAI ma przyspieszyć rozwój tych obszarów oraz umożliwić dostęp do nowych modeli i funkcji rozwijanych przez twórców ChatGPT.

E-commerce coraz mocniej wchodzi w erę AI

Partnerstwo pokazuje, jak szybko sztuczna inteligencja przestaje być dodatkiem do platform handlowych, a staje się jednym z kluczowych elementów ich rozwoju. Najwięksi gracze e-commerce inwestują dziś nie tylko w logistykę czy marketplace, ale również w rozwiązania oparte na automatyzacji, personalizacji i generatywnej AI.

– Patrzymy na sztuczną inteligencję nie jak na pojedynczą funkcję czy narzędzie, ale jak na technologię, która zmienia sposób funkcjonowania e-commerce – podkreśla Marcin Kuśmierz.

OpenAI zwraca z kolei uwagę, że Polska i region Europy Środkowo-Wschodniej należą dziś do najszybciej rozwijających się rynków pod względem wdrażania AI w biznesie.

– Allegro już teraz bada praktyczne sposoby wykorzystania sztucznej inteligencji do ulepszania zakupów online, wspierania sprzedawców i usprawniania pracy swoich zespołów – komentuje Niklas Harzheim, Digital Industries Lead na Europę Centralną w OpenAI.

Allegro upraszcza odbiór paczek. Nowa funkcja Multibox

Allegro chce być jednym z technologicznych liderów w Europie

Współpraca z OpenAI ma wzmacniać pozycję Allegro jako jednego z najbardziej zaawansowanych technologicznie marketplace’ów w Europie. Spółka podkreśla, że chce aktywnie uczestniczyć w rozwoju nowej generacji usług AI dla handlu internetowego, a nie jedynie adaptować rozwiązania tworzone przez innych.

Strategiczny ruch giganta handlu – inwestycja w technologiczną spółkę

Duńska Salling Group, do której należy m.in. sieć dyskontów Netto Polska, ogłosiła przejęcie mniejszościowych udziałów w firmie technologicznej Enterspeed za pośrednictwem swojego funduszu inwestycyjnego Salling Seeds. Enterspeed to firma technologiczna z siedzibą w Danii, która pracuje z AI i zarządzaniem danymi (data master).

Właściciel Netto rusza na podbój nowego rynku. Niewiele sieci by się na to odważyło

– Jesteśmy dumni, że nasza pierwsza inwestycja jest już realizowana. Dzięki Salling Seeds chcemy zbudować pomost między innowacyjną siłą, którą dostrzegamy u przedsiębiorców, a skalą i doświadczeniem, jakie sami możemy wnieść do firm. Teraz działamy i skupiamy się na nowych firmach – również poza granicami kraju, gdzie analizujemy potencjał firmy i to, w jakim stopniu wpływa ona pozytywnie na naszych klientów i na nas samych – mówi Anders Hagh, prezes Salling Group. 

Salling Group chce być największą skandynawską grupą spożywczą. Na inwestycje wyda 500 mln DKK

Jest to pierwsza bezpośrednia inwestycja tego podmiotu, wpisująca się w szerszą strategię firmy o nazwie Aspire 28. Ta strategia biznesowa zakłada, że Salling Group stanie się największą skandynawską grupą spożywczą. W tym kontekście fundusz innowacji Salling Seeds odgrywa ważną rolę.

Na realizację tej strategii Grupa zamierza przeznaczyć m.in. 500 mln koron duńskich na inwestycje w firmy z branży technologicznej, zrównoważonego rozwoju i handlu detalicznego. Natomiast celem funduszu Salling Seeds jest promowanie i wspieranie innowacji, aby zdobywać nową wiedzę, inspirację i spostrzeżenia z branż i obszarów wykraczających poza tradycyjne obszary działalności Salling Group. Z tego powodu Salling Seeds skupia się na pozyskiwaniu mniejszościowych pakietów udziałów w mniejszych, ale prężnie rozwijających się przedsiębiorstwach.

– Jeśli będziemy robić tylko to, co zawsze, nie osiągniemy naszych celów. Musimy odważyć się inwestować w nowe rozwiązania i partnerstwa, które podniosą poziom całego naszego biznesu, a Enterspeed jest tego naprawdę dobrym przykładem – mówi Anders Hagh.

Nowy koncept dyskontu Netto pozwoli sieci pobić konkurencję

Technologia Enterspeed skrojona pod nowoczesny handel

Enterspeed specjalizuje się w rozwiązaniach z zakresu sztucznej inteligencji oraz zaawansowanego zarządzania danymi. Duńska sieć handlowa już wcześniej korzystała z oprogramowania tej spółki, co bezpośrednio wpłynęło na ostateczną decyzję o zacieśnieniu współpracy i zasileniu jej kapitałem. Natomiast samo narzędzie pomaga przedsiębiorstwom w strukturyzowaniu informacji dotyczących produktów i cen, skutecznie przygotowując je pod nowoczesne systemy sztucznej inteligencji na wielu rynkach.

W obliczu rosnącej złożoności sektora detalicznego szybka integracja danych staje się kluczowym elementem przewagi konkurencyjnej firm. Enterspeed nie nakłada jedynie kolejnej warstwy na istniejące systemy informatyczne, ale buduje potężny fundament przyspieszający globalny przepływ informacji biznesowych. Pozyskany kapitał władze spółki przeznaczą na intensywny rozwój oprogramowania oraz globalne procesy rekrutacyjne. Ponadto zarząd funduszu inwestycyjnego potwierdza, że dotychczasowi założyciele startupu w pełni zachowają decyzyjność w zakresie wyznaczania kierunków rozwoju biznesu.

Szef Enterspeed: szukaliśmy „inteligentnych pieniędzy"

Twórcy Enterspeed od początku poszukiwali do współpracy inwestora doskonale rozumiejącego rynkową specyfikę wielokanałowej branży retail.

– Szukaliśmy "inteligentnych pieniędzy", czyli inwestorów, którzy nie tylko wypisują czek, ale rozumieją wyzwania, z jakimi mierzą się nasi klienci – tłumaczy Toke Lund, dyrektor generalny Enterspeed. – Znaleźliśmy to w Salling Group. Dzielimy wspólne zrozumienie tego, w jakim kierunku zmierza handel detaliczny – podkreśla szef firmy technologicznej.

Inwestycja ma więc wymiar głęboko strategiczny, dostarczając spółce dodatkowej wiedzy z wnętrza rynku.

Warto dodać, że relacje między podmiotami bazują w dużej mierze na wieloletnich doświadczeniach zarządu firmy Enterspeed. Zarówno dyrektor generalny Toke Lund, jak i dyrektor operacyjny Morten spędzili w przeszłości kilka lat w strukturach Salling Group. Kierowali tam kluczowymi inicjatywami z zakresu e-commerce oraz sprzedaży wielokanałowej, dogłębnie poznając procesy zachodzące w największej duńskiej sieci handlowej.

Netto rozszerza działalność. Sieć wchodzi na rynek magazynowy

Źródło: Enterspeed, Salling Group

Do zdarzenia doszło na platformie SupplyHub, wykorzystywanej przez partnerów sieci do analizy wyników i zarządzania współpracą. Przez kilka godzin dostawcy mogli przeglądać i pobierać dane obejmujące co najmniej tydzień sprzedaży całej bazy współpracujących marek.

Jak doszło do wycieku danych w Sainsbury’s?

Zakres ujawnionych informacji był szeroki. Dostawcy mogli uzyskać wgląd m.in. w wartości i wolumeny sprzedaży, poziom dostępności produktów, ceny oraz straty operacyjne.

W praktyce oznaczało to dostęp do danych, które w standardowych warunkach stanowią jedną z najważniejszych przewag konkurencyjnych na rynku FMCG. Możliwość porównania wyników kategorii czy konkretnych produktów w czasie rzeczywistym to wiedza, która w normalnych warunkach jest ściśle chroniona. 

Choć incydent miał charakter czasowy, jego potencjalne konsekwencje wykraczają poza sam moment awarii, szczególnie w kontekście relacji między siecią a dostawcami.

Kilka godzin, duży problem

Za obsługę platformy SupplyHub odpowiada amerykańska firma Circana, która zarządza systemem od 2024 roku.

Zarówno operator, jak i sama sieć podkreślają, że problem miał charakter przejściowy. Circana przyznała, że przez krótki czas niektórzy użytkownicy mogli zobaczyć dane, do których nie powinni mieć dostępu, jednak usterka została szybko usunięta, a system działa obecnie prawidłowo.

Również Sainsbury’s zapowiedziało analizę incydentu i współpracę z operatorem w celu wyjaśnienia przyczyn oraz zapobieżenia podobnym sytuacjom w przyszłości.

Rossmann przyłapany na sprzedaży papierosów nieletnim

Czy dane konkurencji są bezpieczne w systemach retailu?

Incydent może jednak pogłębić napięcia wokół modelu współpracy z dostawcami. Platforma SupplyHub zastąpiła dwa lata temu wcześniejszy system Horizon, a proces migracji od początku budził kontrowersje.

Jednym z głównych punktów spornych był wprowadzony model subskrypcyjny. Dostawcy muszą ponosić koszty sięgające kilku tysięcy funtów, aby uzyskać dostęp do szczegółowych danych sprzedażowych i prognoz na poziomie sklepów – informacji, które wcześniej były udostępniane bezpłatnie.

W tym kontekście incydent z nieautoryzowanym dostępem do danych może dodatkowo podważać zaufanie do systemu i jego bezpieczeństwa.

Dane jako kluczowy zasób rynku FMCG

Sprawa pokazuje, jak dużą rolę w handlu detalicznym odgrywają dziś dane. Informacje o sprzedaży, cenach czy dostępności produktów stały się jednym z najcenniejszych zasobów w relacjach między sieciami a producentami.

Digitalizacja współpracy, choć zwiększa efektywność i transparentność – jednocześnie podnosi ryzyko operacyjne. Nawet krótkotrwała awaria może mieć realne konsekwencje biznesowe, szczególnie w sektorze o wysokiej konkurencyjności, jak FMCG.

Źródło: The Grocer

"Instant Checkout” nie zdobył rynku

Wprowadzona w 2025 roku funkcja "Instant Checkout” miała umożliwić użytkownikom dokonywanie zakupów bezpośrednio w rozmowie z chatbotem. Rozwiązanie wpisywało się w trend tzw. agentic commerce, w którym sztuczna inteligencja nie tylko rekomenduje produkty, ale także finalizuje transakcje.

W praktyce jednak zainteresowanie użytkowników okazało się ograniczone. Model nie osiągnął satysfakcjonujących wyników konwersji, a konsumenci nadal preferowali tradycyjne ścieżki zakupowe, realizowane bezpośrednio na stronach sklepów internetowych. 

Nowy kierunek OpenAi – wsparcie decyzji zakupowych

W odpowiedzi OpenAI zmienia kierunek rozwoju i koncentruje się na funkcjach typu product discovery. ChatGPT ma pełnić rolę narzędzia wspierającego użytkownika na etapie wyboru produktu, a nie finalizacji zakupu.

Nowe rozwiązania umożliwiają m.in.:

• wyszukiwanie produktów na podstawie opisów lub zdjęć,
• porównywanie ofert w jednym widoku,
• analizę cen, opinii i parametrów technicznych.

Kluczowym elementem jest prezentowanie produktów w formie zestawień "side-by-side”, co pozwala skrócić proces decyzyjny i ograniczyć konieczność przeglądania wielu stron jednocześnie.

Agentic commerce puka do drzwi. Ilu Polaków już kupuje z agentem AI?

Retailerzy odzyskują kontrolę nad sprzedażą

Zmiana strategii oznacza również większą rolę samych sprzedawców. Zamiast centralizować proces zakupowy w ChatGPT, OpenAI umożliwia retailerom integrację własnych systemów – zarówno poprzez dedykowane aplikacje w obrębie chatbota, jak i przekierowania do sklepów online.

Takie podejście pozwala firmom zachować kontrolę nad kluczowymi elementami sprzedaży, takimi jak płatności, logistyka czy obsługa zwrotów – obszarami, które okazały się trudne do zunifikowania w ramach jednego ekosystemu AI.

Wyzwania dla agentic commerce

Zmiana kursu OpenAI pokazuje, że koncepcja w pełni zautomatyzowanych zakupów realizowanych przez AI nadal napotyka istotne bariery.

Do najważniejszych należą:

• integracja aktualnych danych produktowych i stanów magazynowych,
• złożoność procesów płatności i zwrotów,
• ograniczone zaufanie użytkowników do AI jako narzędzia finalizującego zakup.

Rynek pozostaje na wczesnym etapie rozwoju, a zachowania konsumenckie wskazują, że użytkownicy traktują narzędzia AI raczej jako wsparcie w researchu niż jako kanał sprzedaży.

ChatGPT jako nowa warstwa w e-commerce

W efekcie OpenAI redefiniuje rolę ChatGPT w handlu internetowym. Zamiast budować konkurencję dla platform e-commerce, firma pozycjonuje swoje rozwiązanie jako warstwę pośrednią – narzędzie agregujące informacje, personalizujące rekomendacje i usprawniające proces podejmowania decyzji zakupowych.

Źródło: Cnbc.com

AI wkracza z całą mocą do zakupów online

Jak wskazuje badanie Voice of the Consumer: Lifestyles Survey 2025 przeprowadzone przez Euromonitor International, liczba przekierowań do sklepów internetowych generowanych przez AI wzrosła między styczniem a grudniem 2025 roku o 302 proc. Dla porównania, ruch z innych źródeł zwiększył się o 23 proc.

A to oznacza, że z jednej strony, że coraz częściej rozmowa z chatem AI może prowadzić do zakupu. Jednak jednocześnie to nie oznacza, że tradycyjne SEO nie jest ważne. Ruch z wyszukiwarki wciąż może odpowiadać za znaczną część ruchu w sklepach internetowych. Jednak dane Euromonitor International wskazują na wzrost znaczenia AI w e-commerce.

Rynek e-commerce urośnie do 600 mld USD, a AI będzie go napędzać

Potwierdzają to także inne dane udostępnione przez tę firmę. Wynika z nich, że już ponad połowa konsumentów korzysta z narzędzi GenAI, takich jak ChatGPT, Google Gemini i Perplexity, aby uzyskiwać informacje i rekomendacje dotyczące produktów.

Eksperci z Euromonitor International prognozują, że rynek handlu online dalej będzie dynamicznie się rozwijać, a AI ma być jednym z motorów wzrostu. Według prognoz cytowanych przez Euromonitor International, do 2028 roku globalny rynek e-commerce będzie wart 595 mld USD. Sztuczna inteligencja staje się jednym z głównych motorów wzrostu sprzedaży online.

Jak narzędzia GenAI (ChatGPT, Gemini) wpływają na decyzje zakupowe?

Tak duży wpływ AI na rynek e-commerce wynika z działania sztucznej inteligencji. Chat zbiera i porządkuje informacje i następnie prezentuje użytkownikowi gotową odpowiedź. Co więcej, często AI w ten sposób znacznie przyspiesza decyzje zakupowe.

Zamiast wpisywać słowa kluczowe i przeglądać dziesiątki stron, w czacie konsument prowadzi rozmowę. Zadaje pytanie w naturalnym języku i otrzymuje precyzyjną, dopasowaną odpowiedź. W efekcie droga od potrzeby do zakupu może skrócić się do jednej interakcji. 

– W ostatnich miesiącach obserwujemy zmianę w strukturze ruchu. Coraz więcej wejść pochodzi z narzędzi AI. Ci klienci trafiają do sklepu już zdecydowani, z konkretną intencją zakupu. Moment decyzji o zakupie zapada tutaj szybciej – komentuje wyniki Karolina Pietz Drapińska, Członek Zarządu, Marketing & Digital Development Director.  

AI zmienia zasady gry. Nawet liderzy nie mają gwarantowanego miejsca

Dla firm i marek oznacza to kluczową zmianę, na co wskazują inne dane Euromonitor International. Analiza obejmująca ponad 8700 marek z branży beuaty działających na rynku USA, pokazuje, że nawet połowa istniejących marek jest zagrożona stopniową utratą znaczenia. Wynika to z faktu, że uwaga konsumentów koncentruje się na odkrywaniu produktów za pomocą sztucznej inteligencji.

Eksperci podkreślają, że tradycyjne SEO i kampanie płatne nie znikną, ale ich znaczenie będzie się zmieniać. 

– W tradycyjnym wyszukiwaniu silne marki mogły polegać na SEO, płatnych wynikach wyszukiwania i mediach detalicznych, aby zapewnić sobie eksponowane miejsce. W odpowiedziach generowanych przez sztuczną inteligencję nie ma gwarantowanego miejsca, nawet dla liderów rynku – wskazuje Rabia Yasmeen, globalna menedżerka ds. analiz handlu elektronicznego w Euromonitor International.

Co będzie istotne dla budowy ruchu w e-commerce? GEO zamiast SEO?

Natomiast Karolina Pietz Drapińska z Komputronika podpowiada, że coraz bardziej będzie liczyła się wiarygodność, jakość opinii i obecność w źródłach, z których AI czerpie dane.

Warto jednak zwrócić uwagę na opinie ekspertów SEO, którzy podpowiadają, że pozycjonowanie może znacznie pomóc w walce o uwagę tak użytkownika, jak i AI. Według nich GEO (Generative Engine Optimization), czyli pozycjonowanie pod generatywną sztuczną inteligencję było uzupełnieniem tradycyjnego SEO, a nie je zastępowało.

Agentic commerce puka do drzwi. Ilu Polaków już kupuje z agentem AI?

Rynek agentów AI rośnie w zawrotnym tempie. Prognozy do 2033 roku

Raport Grand View Research wskazuje, że globalna wartość rynku agentów AI w 2025 r. wyniosła 7,63 mld USD. Z kolei w 2026 r. ma on siągnąć niemal 11 mld USD, a do 2033 r. ma urosnąć do kwoty ponad 180 mld USD.

Eksperci z Grand View Research wskazują, że odpowiednio wdrożeni agenci AI umożliwiają firmom dokładniejszą obsługę klienta i lepsze działania marketingowe. To z kolei może przełożyć się na większe zadowolenie i lojalność klientów. Dodatkowo agenci AI zwiększają zaangażowanie klientów w e-commerce, oferując rekomendacje produktów w czasie rzeczywistym, pomagając w transakcjach i poprawiając doświadczenia zakupowe online.

Specjaliści wskazują, że jednym z ważniejszych trendów związanych z AI w firmach będzie personalizacja doświadczeń klientów. To z kolei prowadzi do antropomorfizacji sztucznej inteligencji, co ma nam pomóc oswoić się z nową technologią i zwiększyć poziom jej akceptacji. 

Carrefour wyda 100 mln euro rocznie na AI. Sklepy i klientów czeka ogromna rewolucja

Dlaczego boty AI z ludzkimi imionami przyspieszają decyzje zakupowe?

Uczłowieczanie agentów AI to krok, który firmom może przynieść wymierne korzyści. Wyniki badań, które niedawno zostały opublikowane na łamach Future Business Journal wskazują, że boty o ludzkich cechach mogą przyspieszać decyzje zakupowe klientów.

Natomiast dane opracowane przez firmę NVIDIA wskazują, że agenci AI z realistycznymi awatarami oraz odpowiednią ekspresją emocjonalną budują znacznie większe zaangażowanie niż zwykły czat z bezimiennym botem.

Antropomorfizacja botów jest jeszcze lepiej widoczna w centrach obsługi klientów. Coraz częściej za obsługę, przynajmniej na pierwszej linii kontaktu, odpowiada Max, Alicja, Ania, czy też inny bot o swojsko brzmiącym imieniu. Ze strony firm jest to celowy zabieg psychologiczny, bowiem nadawanie imion botom ma na celu obniżenie bariery lęku przed AI. To może także prowadzić do zmiany ich postrzegania. Klient nie będzie czuł, że rozmawia z bezdusznym robotem, ale z sympatycznym i pomocnym członkiem zespołu obsługi klienta.

Pułapka antropomorfizacji agentów AI – na co muszą uważać firmy?

Jednak takie podejście niesie ze sobą ryzyko tzw. luki oczekiwań, na co zwraca uwagę Krzysztof Lewiński, CEO Armatis Polska.

– Kiedy AI brzmi i wygląda jak człowiek, użytkownicy podświadomie zakładają, że będzie ona posiadać ludzką zdolność rozumowania. Gdy tak się nie dzieje, zaufanie do marki spada gwałtowniej niż w przypadku kontaktu z neutralnym automatem” – wyjaśnia Krzysztof Lewiński.

W jego ocenie, przedsiębiorstwa powinny postawić na inteligentną automatyzację, która zamiast zastępować człowieka, upraszcza powtarzalne procesy i uwalnia doradców do zadań o wysokiej wartości emocjonalnej. Przestrzega także, że bez pełnej przejrzystości i łatwego dostępu do człowieka może prowadzić do kryzysu wizerunkowego, gdy technologia natrafi na swoje naturalne ograniczenia.

Jak przeprowadzać „uczłowieczanie” agentów AI? Ryzyko uwięzienia klienta w pętli algorytmu

– Równie ważny jest aktywny przycisk bezpieczeństwa, czyli gwarancja błyskawicznego przejścia do żywego konsultanta w dowolnym momencie rozmowy, co zapobiega frustracji i uwięzieniu klienta w pętli algorytmu – wyjaśnia ekspert Armatis.

– Firmy powinny budować tę relację przede wszystkim na transparentności i skuteczności, a nie tylko na atrakcyjnej masce. Użytkownik od pierwszej sekundy musi mieć pewność, z kim rozmawia. Sympatyczny bot Ania nie może udawać człowieka, lecz powinna jasno komunikować swoją rolę jako asystenta AI – tłumaczy Krzysztof Lewiński.  

Ekspert Armatis podkreśla także, że priorytetem zawsze musi być funkcja, a nie persona. Bot przede wszystkim musi być skuteczny w rozwiązywaniu konkretnych problemów technicznych czy reklamacyjnych. Jeśli tu nie spełnia oczekiwań klientów, to najbardziej dopracowany awatar nie uratuje wizerunku firmy.

Z tego powodu przedsiębiorstwa, które decydują się na wdrożenie agentów AI w struktury obsługi klienta, muszą nieustannie monitorować poziom satysfakcji z obsługi oraz kalibracji reakcji AI. Przy tym najważniejszym parametrem jest odczucie samych klientów – nie powinni mieć poczucia bycia manipulowanym lub ignorowanym przez boty AI.

Handel z udziałem agentów AI. Czeka nas rewolucja w e-commerce?

Mimo że pierwotnie postępowanie zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy, organy ścigania nie zaprzestały działań.

Sprawca cyberataku na Morele.net złapany

Dzięki intensywnej pracy analitycznej CBZC oraz ścisłej współpracy z pokrzywdzoną firmą, śledczym udało się: zidentyfikować wektor ataku, odtworzyć dokładny przebieg zdarzenia, zabezpieczyć ślady, które doprowadziły do ustalenia personaliów sprawcy.

30 stycznia 2026 roku Prokuratura Okręgowa w Krakowie przedstawiła zarzuty z art. 267 kk, dotyczące bezprawnego uzyskania informacji, 29-temu obywatelowi Polski. Jak wynika z komunikatu, podejrzany przyznał się do popełnienia czynu i złożył obszerne wyjaśnienia.

Co padło łupem hakera?

Przypomnijmy, że do ataku hakerskiego na Morele.net doszło w październiku 2018 roku.

W jego wyniku klienci sklepu stali się celem kampanii phishingowej – otrzymywali wiadomości SMS z prośbą o dopłatę 1 zł do zamówienia. Linki w wiadomościach prowadziły do fałszywych bramek płatności, co umożliwiło przestępcom kradzież środków z kont bankowych wielu osób.

Łupem hakera padły wrażliwe dane klientów, w tym: imiona i nazwiska, adresy zamieszkania, numery telefonów oraz adresy e-mail, zaszyfrowane hasła użytkowników. Co istotne, śledztwo potwierdziło, że dane dotyczące płatności nie wyciekły.

Cyfrowa odporność handlu. Jak polskie firmy wykorzystują AI i chmurę w czasach niepewności?

Surowe kary dla Morele.net

Niezależnie od ujęcia sprawcy, incydent pociągnął za sobą surowe konsekwencje finansowe dla samej platformy. Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) uznał, że spółka Morele.net nie zastosowała wystarczających środków technicznych, by zapobiec wyciekowi danych  klientów.

Grzywna UODO dla Morele.net. Mamy komentarz ukaranej spółki! Czy to koniec ciągnącej się od 2018 r. sprawy?

W 2019 roku UODO nałożył na spółkę rekordową wówczas grzywnę w wysokości 2,8 mln zł. Decyzja ta została uchylona przez NSA w 2023 roku ze względów proceduralnych.

W 2024 roku, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ nadzorczy podtrzymał swoje zarzuty i dodatkowo zwiększył wymiar kary do 3,8 mln zł.

Źródła: komunikat CBZC, wiadomoscihandlowe.pl

Innowacyjny doradca zamiast tradycyjnych filtrów

Odpowiedzią Empiku na stres związany z wyborem upominków jest technologia, a dokładniej głosowy doradca prezentowy w formie agenta AI. Jego użycie zastępuje tradycyjne przeklikiwanie się przez filtry na stronie. Zamiast tego klienci mogą prowadzić naturalną rozmowę z wirtualnym asystentem, który rozumie kontekst, relacje i intencje kupującego. Na tej podstawie tworzy rekomendacje prezentów dopasowane do konkretnej osoby.

Technologia znad Wisły, nie z Doliny Krzemowej

Rozwiązanie to zostało stworzone przez polską spółkę technologiczną Zowie, która specjalizuje się w budowaniu agentów AI transformujących interakcję z klientami. Firma współpracowała już na tym polu z takimi graczami jak InPost, LPP czy Modivo. Współpraca Empiku i Zowie to dowód na siłę rodzimego sektora technologicznego.

Obszerny tekst na temat tego, jak agenci AI mogą wpłynąć na handel znajdziesz tutaj.

Jak działa nowy agent Empiku?

Rozwiązanie, już dostępne na stronie empik.com, wykracza poza możliwości standardowych chatbotów. Jest to wyspecjalizowany AI agent, który zna katalog produktów Empiku i rozumie niuanse polskiego sposobu obdarowywania. Odpowiada na złożone zapytania typu: „Szukam prezentu dla siostry, która kocha K-pop, maluje paznokcie i ostatnio zaczęła biegać, budżet do 200 zł”. System tworzy spersonalizowane propozycje, łącząc odległe kategorie, takie jak literatura, beauty czy elektronika sportowa.

„Hello” – porozmawiaj ze swoim doradcą

Największą innowacją jest tryb głosowy „Hello”. Pozwala on na prowadzenie nie tylko piswmnej, ale głosowej konwersacji z aplikacją, co upodabnia zakupy online do wizyty w sklepie stacjonarnym. To ukłon w stronę użytkowników mobilnych – osób robiących zakupy w biegu, które zamiast pisać na małej klawiaturze, wolą opowiedzieć asystentowi o swoich potrzebach.

Grupa Empik mocno inwestuje w AI. Miliard spersonalizowanych kampanii marketingowych

Empik stawia na innowacje

Z wypowiedzi Karola Ignatowicza, chief operating officera w Empiku, wynika, że firma na razie testuje to rozwiązanie, ale wiąże z tym kierunkiem duże nadzieje.

– Lubimy innowacje, a dzięki współpracy z Zowie możemy testować rozwiązania łączące empatię doradcy sklepowego z wiedzą o naszej topowej ofercie prezentów i wygodą zakupów omnikanałowych. To naturalne przedłużenie tego, czym Empik jest od lat – miejscem inspiracji, trendów i trafnych wyborów – mówi Ignatowicz.

Empik.com to dziś trzeci największa platfroma e-commerce‘owa w Polsce. Grupa Empik łączy marketplace z siecią ponad 370 salonów stancjonarnych. W ofercie Empiku znajduje się ponad 20 mln produktów, które docierają do ponad 11 milionów klientów rocznie.

Brico, posiadające w Belgii 152 sklepy z asortymentem dla majsterkowiczów, korzysta z rozwiązania firmy M-Cube opartego na cyfrowej playliście. Muzyka jest generowana sztucznie, lecz miksowana przez człowieka. Cechuje ją wysoka jakość dźwięku. Jest ona także filtrowana, aby wykluczyć jej zbytnie podobieństwo do utworów stworzonych przez realnych artystów.

Dlaczego detal idzie w muzykę tworzoną przez AI?

Kluczowym atutem takiego rozwiązania jest fakt, że detaliści nie muszą płacić tantiem twórcom, co pozwala im na zdecydowaną redukcję kosztów.

Co więcej, muzyka generowana przez sztuczną inteligencję:

• jest dostosowywana do specyfiki i atmosfery sklepu;
• może się zmieniać w zależności od sezonu;
• może służyć jako narzędzie marketingowe – przykładowo, sztuczna inteligencja może tworzyć utwory, w których wplatane będą informacje dotyczące produktów aktualnie objętych promocją.

Sztuczna inteligencja zwiększy zyski i przychody sieci handlowych. Oto, w co firmy będą inwestować

Brico przetarło szlak innym graczom

Z informacji podanych przez portal VRT NWS wynika, że Brico nie jest jedyną siecią w Belgii, która sięgnęła po muzykę generowaną przez AI. Na cyfrowe rozwiązania w tym zakresie zdecydowali się też tacy gracze jak X2O, Krëfel, Trafic, Oh‘Green i Club.

Z muzyką tworzoną przez AI eksperymentują już również właściciele niektórych sklepów Carrefour. Z informacji podanych przez przedstawiciela sieci wynika, że we wszystkich 700 placówkach detalicznych w Belgii zostanie ona wprowadzona w latach 2026–2027.

Ciemna strona rewolucji

Przechodzenie detalistów na muzykę generowaną przez sztuczną inteligencję z pewnością da sieciom handlowym spore oszczędności. Jednak dla artystów nieuchronnie oznacza to znacznie niższe dochody. Z szacunków podanych przez portal VRT NWS wynika, że artyści w Belgii mogą stracić z tego tytułu jedną czwartą dotychczasowych wpływów.

To koniec kasjerów? AI zastąpi pracowników sklepów?

Polska ma gigantyczny problem z wartością dodaną – tworzeniem produktów, które generują marżę nie w wyniku niskich kosztów pracy czy kosztów stałych, tylko ze względu na wysoką pozycję w łańcuchu wartości. Produktów innowacyjnych, zaawansowanych technologicznie.

Od wielu lat eksperci ostrzegają – koniec prostych przewag, musimy skupić się na produktach bardziej złożonych. Nie chodzi o wysłanie za granicę piersi kurczaka, lepiej ją przetworzyć i oferować produkt, który spełnia bardziej wygórowane oczekiwania konsumenta. Jednak te nawoływania nic nie wniosły.

Problem tkwi w kulturze gospodarczej i w języku. Dzisiaj znowu powracamy do pewnego modelu percepcji biznesmena – że nie jest to chwalebna profesja. Proszę zwrócić uwagę na stosunek obecnej władzy do przedsiębiorców – znów pojawiają się określenia pejoratywne, naznaczone niechęcią i nieufnością wobec prywatnego biznesu, jak choćby użyte przez prezesa Kaczyńskiego określenie „cwaniacy”, które oburzyło środowiska biznesowe.

Władza posługuje się językiem, który cofa nas o kilkadziesiąt lat, do czasów „badylarzy” i „prywaciarzy”, którzy zaopatrywali wówczas społeczeństwo w znaczną część żywności i innych artykułów konsumpcyjnych, zastępując skrajnie niewydolną gospodarkę „uspołecznioną”, ale traktowani byli z pogardą. Nie tylko przez władze, ale też przez część społeczeństwa. Ta schizofrenia dzisiaj wraca – podsycana przez rządzących – a przecież przedsiębiorcy tworzą miejsca pracy i składają się na budżet, z którego tak skwapliwie czerpie rząd.

W Polsce nigdy nie dominowała etyka pracy, przedsiębiorczości, gromadzenia zasobów – choćby taka, jaka kojarzona jest z krajami protestanckimi.

Tam Bóg błogosławi temu, komu się powodzi, a w Polsce człowiek powinien być biedny, wyrzec się dóbr doczesnych.

To jest cnota. Mamy do czynienia z sytuacją, gdy większość osób, które głosują na partię rządzącą – według niektórych danych to nawet 65 proc. – to osoby nieczynne zawodowo. Tworzy się pewna zależność, z której partia rządząca nie może wyjść – by utrzymać władzę, skazana jest na rozdawnictwo.

Ale brak kultury przedsiębiorczości, brak szacunku dla wartości dodanej, to tylko jeden problem. Drugi to brak instytucji wspierających przedsiębiorczość i innowacyjność. Brak spójnego systemu stymulowania innowacyjności, selekcji dobrych rozwiązań i ich wdrażania do gospodarki, takiego pasa transmisyjnego „od pomysłu do przemysłu”. Mamy świetnych naukowców i inżynierów, mamy wiele innowacyjnych firm, ale one nie mają wsparcia instytucjonalnego ani finansowego. Ileż to znakomitych pomysłów zostało zmarnowanych albo „wywiezionych” za granicę, gdzie bez trudu zostały wdrożone i przyniosły ogromne zyski twórcom i całej gospodarce.

Stąd te przykre statystyki – Polska składa rocznie do europejskiego urzędu patentowego mniej więcej tyle wniosków, co jeden amerykański uniwersytet. A te statystyki z roku na rok są coraz gorsze.

Przecież rząd mocno stawia na innowacyjność, nowoczesność, deklaruje, że wydobędzie naszą gospodarkę z pułapki średniego wzrostu.

Ale nic z tego nie wynika. Podobnie jest z problemem niskiej efektywności – on też jest w pewnym stopniu związany z niską kulturą przedsiębiorczości. Robiłem w ostatnich latach kilka projektów dla spółek skarbu państwa, dla dużych koncernów. W tym samym czasie robiłem podobne projekty dla firm prywatnych. W przypadku naszej specjalności projekt zaczyna się od zdefiniowania hierarchii wartości – pytamy zleceniodawcę, jak definiują idealnego pracownika. W spółce skarbu państwa zaczyna się od lojalności, a w spółce prywatnej zaczyna się od efektywności.

Czytaj dalej na następnej stronie

Jeśli ktoś teraz próbuje zwiększyć rolę państwa w gospodarce, to spotka się z takim problemem, że na rynku pracy bardziej będzie liczyć się lojalność niż wydajność. Jaki to będzie miało skutek dla gospodarki? To pytanie retoryczne.

Przechodzimy zatem od kultury przedsiębiorczości do kultury pracy.

Tak, do etyki pracy. W tym obszarze mamy do czynienia z pewnym trendem globalnym, do pewnego stopnia związanym z dwoma wydarzeniami.

Pierwsze to publikacja książki Frederica Laloux „Pracować inaczej”. Ta książka zrobiła spore zamieszanie w środowisku związków zawodowych, ponieważ chodzi tam o podmiotowość pracownika: według autora powinien być traktowany w taki sposób, jakby ciągle głosował w demokratycznych wyborach.

Ta publikacja zapoczątkowała dyskusję nad poszanowaniem praw pracownika, nad przywilejami pracowniczymi, przy czym nie chodziło o roszczeniowe nastawienie związków zawodowych, w tle pojawiły się argumenty naukowe, wskazujące na korzyści dla przedsiębiorców, związane na przykład z uelastycznieniem czy skróceniem czasu pracy, z upodmiotowieniem pracowników, włączeniem ich w proces decyzyjny.

To było duże wydarzenie. W Polsce profesor Andrzej Blikle zajmuje się promocją tzw. turkusowych organizacji, postulujących uelastycznienie czasu pracy, właśnie w oparciu o argumenty Frederica Laloux, a na Zachodzie są całe ruchy związane z pracą well-being. Z tym że zachodzi tu jakieś nieporozumienie czy nadinterpretacja, bo Laloux w swojej książce nigdzie nie mówi o efektywności pracy.

A drugie wydarzenie?

Drugie wydarzenie, które w moim odczuciu miało gigantyczny wpływ na środowiska gospodarcze, to publikacja Thomasa Piketty-ego „Kapitał XXI wieku”. Wszyscy to czytali – politycy, decydenci, przedsiębiorcy, ekonomiści itd. Tezy tej książki można w uproszczeniu streścić następująco: po pierwsze, pogłębiają się nierówności, po drugie, większe bogactwo rodzi się z przyrostu kapitału, a nie z pracy i po trzecie, taka sytuacja prowadzi do rewolucji i wojen. Nawiasem mówiąc, jest to ulubiona książka prezesa Kaczyńskiego.

Wydaje mi się, że nie do końca zdajemy sobie sprawę z tego, jak bardzo mocno obie te publikacje wpłynęły na współczesny rynek pracy. Ilustrują pewien proces, polegający na tym, że koszty stałe rosną, a rosną dlatego, że pracownik chce być lepiej opłacany, lepiej traktowany, chce się czuć upodmiotowiony. To jednak oznacza, że spada jego efektywność.

Ja natomiast jestem zdania, że well-being pracownika nie musi się automatycznie wiązać ze spadkiem efektywności.

Liczne badania pokazują, że skrócenie i uelastycznienie czasu pracy znacznie podnosi wydajność pracowników w przeliczeniu na „roboczogodzinę”. Pracownicy są mniej zmęczeni, rzadziej robią sobie przerwy „na kawkę”.

Rzeczywiście, pojawiają się badania – ostatnio bodaj z Japonii – pokazujące, że skrócenie tygodnia pracy o jeden dzień spowodowało większą efektywność, ponieważ ludzie starali się zrealizować pewne rzeczy w krótszym czasie. Z tym że wiele zależy tu od wielkości firmy, jej organizacji, a przede wszystkim od charakteru pracy – pracownicy kreatywni mogą być bardziej wydajni, ale co z tymi, którzy stoją przy taśmie montażowej i wykonują powtarzalne czynności?

Moim zdaniem kwestia efektywności pracowników obecnie związana jest z automatyzacją.

Czytaj dalej na następnej stronie

Często spotykam się z poglądami, że sztuczna inteligencja odbierze nam pracę. Jak to będzie Pana zdaniem?

W tym zakresie panuje, zresztą w skali globalnej, duże pomieszanie pojęć. Czym innym jest automatyzacja procesów produkcyjnych, przekazywanie mechanicznych czynności robotom, a czym innym wykorzystywanie sztucznej inteligencji we wspieraniu czynności kreatywnych, w szerokim rozumieniu.

Zacznijmy od wyjaśnienia pewnych rzeczy. Sztuczna inteligencja nie ma emocji, a do procesów twórczych potrzebne są emocje, każdy neurobiolog, neuropsycholog mówi to samo. Sztuczna inteligencja nie jest w stanie postawić celów, wartościować, nie ma motywacji, nie ma intuicji. Tak naprawdę pojęcie „sztuczna inteligencja” jest skrótem myślowym, to w dalszym ciągu jest moc obliczeniowa, zdolność przetwarzania ogromnej liczby danych i wyławiania interesujących nas prawidłowości, a nie inteligencja per se.

Sztuczna inteligencja nieskończenie góruje nad człowiekiem pod względem zdolności zapamiętywania oraz pod względem szybkości przetwarzania i analizy danych, a w konsekwencji abstrakcyjnego „myślenia”. W tym zakresie – i tylko w tym – algorytmy są w stanie nam pomóc, niebywale podnieść naszą wydajność.

Wracając do Pańskiego pytania – w przyszłości wszystkie czynności powtarzalne dadzą się zautomatyzować. Jeśli mamy do czynienia z procesem produkcyjnym, w którym wszystkie czynności da się opisać za pomocą algorytmów, to takie czynności znacznie lepiej, szybciej i dokładniej wykonają automaty. Tak jest od dawna.

Automaty można wyposażyć w sztuczną inteligencję – praktycznie wszystkie maszyny kupowane w przemyśle spożywczym po 2005 roku dysponowały już modułami dostarczającymi informacje zwrotne na temat powtarzalnych czynności. Można było usprawniać procesy, szybciej wykrywać usterki i tak dalej. Inteligentne czy uczące się automaty to roboty.

Na marginesie wspomnę, że dzisiaj przechodzimy od robotyzacji do kobotyzacji – to pojęcie oznaczające kooperatywnego robota, zaprojektowanego tak, by wspierał pracę twórczą człowieka. Moim zdaniem to jest kierunek przyszłości.

Sztuczna inteligencja będzie w stanie opisać notowania spółki, analizując dane historyczne znacznie dokładniej niż człowiek, ale nie będzie potrafiła uwzględnić czynnika ludzkiego. Może przeprowadzić precyzyjną analizę techniczną, ale nie przewidzi sentymentów inwestorów.

Tak. Programy wykorzystywane przez inwestorów to właśnie koboty – wspierają analizę danych, podpowiadają, ale decyzje podejmuje człowiek. Oczywiście są systemy transakcyjne do błyskawicznego inwestowania, kupujące czy sprzedające w ułamkach sekundy, ale one działają według parametrów ustalonych przez człowieka. Inaczej zaprogramuje je inwestor ostrożny, a inaczej agresywny. Automatyzowane są czynności, a nie decyzje.

Wróćmy na moment do Pańskiej tezy – obawy, że sztuczna inteligencja odbierze nam pracę, są nieuzasadnione. Eksperci mówią, że co najmniej 30 proc. zawodów zniknie, ich funkcje przejmie sztuczna inteligencja. Oczywiście w ich miejsce pojawią się nowe.

To lęki sięgające początków ery przemysłowej, gdy pojawiły się pierwsze automaty przemysłowe – maszyny włókiennicze. Wie Pan, skąd wzięło się słowo sabotaż? Od sabotów, czyli rodzaju drewniaków, którymi robotnik mógł uszkodzić delikatną maszynę. Robotnicy niszczyli maszyny, bo bali się zmiany, utraty pracy.

Czytaj dalej na następnej stronie

Bali się postępu.

Tak, do dzisiaj postęp budzi lęk wielu ludzi. Czy uzasadniony? Być może. Spójrzmy jednak z takiej perspektywy. Średnia długość życia mieszkańca Europy na początku XIX wieku wynosiła trzydzieści parę lat, 25 proc. dzieci nie dożywało piątego roku życia. Dziś to jakiś ułamek procenta, a średnia długość życia dobija lub nawet przekracza 80 lat.

Na początku XX wieku żyło na świecie ok. miliarda ludzi, teraz jest nas ponad siedem miliardów. Ponad 200 lat temu Thomas Malthus dowiódł naukowo, że ludzkość czeka głód, ponieważ produkcja żywności rośnie w postępie arytmetycznym, a ludzie rozmnażają się w postępie geometrycznym. Wskazywał, że gdy przyrost populacji przewyższał przyrost produkcji żywności, następowały wojny, epidemie i inne czynniki regulujące ludzką populację.

Dzisiaj więcej ludzi umiera z nadmiaru żywności niż z jej braku, ponieważ w rolnictwie nastąpił ogromny postęp – mechanizacja, nawozy, środki ochrony roślin itd.

To samo ze sztuczną inteligencją. Ona z całą pewnością zmieni światową gospodarkę, w tym rynek pracy, ale to nie będzie katastrofa. Żaden z dotychczasowych przełomów technologicznych nie wywołał katastrofy. Dwieście lat temu weszły maszyny, sto lat temu linie produkcyjne, potem automaty, roboty, a dzisiaj sztuczna inteligencja. Niektóre zawody znikną, pojawią się inne.

Przy czym nie zawsze będzie tak, że maszyny zastąpią pracowników o niższych kwalifikacjach. Weźmy pielęgniarkę i lekarza – komu sztuczna inteligencja prędzej obierze pracę? Lekarzowi. Precyzyjnie Pana zdiagnozuje, powie jakie leki brać, ale pielęgniarki nie zastąpi się żadnym robotem. Choćby ze względów psychologicznych czy emocjonalnych.

Przygotowując się do naszej rozmowy przeczytałem, że w Japonii starają się to zrobić ze względu na kwestie demograficzne. Brakuje ludzi do opieki nad starzejącym się społeczeństwem.

Tak, ale to jednak część lekarzy będzie musiała wykonywać usługi pielęgniarskie, nastąpi cicha zmiana profesji, ona już się dokonuje.

Czytaj dalej na następnej stronie

Wspomniał Pan, że ludzie o wyższych kwalifikacjach nie mogą spać spokojnie. A co z menedżerami biznesu?

Podobnie. Poza najwyższym szczeblem, odpowiedzialnym za kreowanie i realizację strategii, kluczowy jest średni szczebel zarządzania. Natomiast wszystkie pozostałe szczeble nie są potrzebne i zostaną zautomatyzowane, struktura zarządzania zostanie spłaszczona do dwóch-trzech poziomów.

Człowiek jest w stanie efektywnie zarządzać grupą maksymalnie 15 osób, natomiast jeśli posiłkuje się sztuczną inteligencją w zakresie wzajemnego feedbacku, który jest kluczem w efektywnym zarządzaniu, może zarządzać kilkukrotnie większą liczbą pracowników. Będzie znał ich potrzeby, intencje i problemy. W ten sposób automatyzacja najpierw przeniknie do zarządzania, a potem nastąpi totalna automatyzacja procesów, co zoptymalizuje koszty.

Wkrótce druga część rozmowy z Markiem Tarnowskim

Marek TARNOWSKI

Praktyk biznesu i innowacji. Pisuje na temat zarządzania. Był wiceprezesem Hortex Holding (1995-99), prezesem Strauss-Elite na Polskę, kraje bałtyckie i Ukrainę (1999-2001), prezesem i CEO Grupy Mokate (2001-2016). Obecnie wiceprezes BradConsulting. Autor bądź współautor wielu patentów i nowatorskich projektów. Absolwent Wydz. Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz IMD Lozanna.

Jak podaje "The Independent", Lidl zainstalował tzw. technologię VAR przy kasach samoobsługowych w dwóch sklepach w Londynie. Gdy kamery wykryją, że jakiś artykuł nie został prawidłowo zeskanowany lub został włożony do torby bez skanowania, na monitorze wyświetlane jest nagranie z momentu pominięcia skanu wraz z komunikatem: „Ostatni artykuł nie został prawidłowo zeskanowany. Proszę go wyjąć ze strefy pakowania i spróbować ponownie". Dzieje się to jeszcze przed dokonaniem płatności, co daje klientowi szansę na poprawienie błędu.

Pracownicy H&M jak policjanci z drogówki. Będą nosić kamery

Lider rynku, Tesco, testuje tę technologię w wybranych sklepach już od maja. Detaliści są zaniepokojeni rosnącą przestępczością w handlu detalicznym w Wielkiej Brytanii – według danych British Retail Consortium, liczba kradzieży sklepowych wzrosła w zeszłym roku o 20%, a straty z tego tytułu mogą już sięgać 2,2 miliarda funtów (2,5 miliarda euro).

Sztuczna inteligencja wyłapie sklepowych złodziei? Technologie budzą kontrowersje

Szczególnym źródłem obaw sieci handlowych jeśli chodzi o potencjalne źródło kradzieży, są kasy samoobsługowe – oszustwa są tam stosunkowo łatwe, a środki kontrolne budzą kontrowersje. 

Holenderska sieć Jumbo zakończyła w ubiegłym roku testy technologii AI analizującej zachowanie klientów przy kasach samoobsługowych, ponieważ klienci czuli się z nią niekomfortowo.

Jak ograniczać straty w handlu? Kradzieże odpowiadają tylko za 30 proc. z nich

W belgijskich supermarketach Delhaize z kas samoobsługowych będą mogły teraz korzystać wyłącznie osoby posiadające kartę lojalnościową. Z kolei sieć Colruyt zamierza postawić na większą kontrolę społeczną w swoich sklepach typu convenience Okay.

Niektórzy Brytyjczycy podchodzą do tematu z humorem. Na Instagramie wirusowe stało się nagranie o błędnie zeskanowanej puszce tuńczyka, opatrzone komentarzem: „Decyzja VAR – tuńczyk unieważniony”. Filmik obejrzano już ponad 3,5 miliona razy.

Sklepowe kradzieże plagą w Polsce

Liczba przestępstw kradzieży sklepowych wzrosła w pierwszym kwartale 1,7 proc. i przekroczyła 9,2 tys. – wynika z danych Komendy Głównej Policji. To pierwsze w pełni porównywalne dane, od października 2023 r. obowiązuje bowiem zwiększony do 800 zł pułap, powyżej którego kradzież klasyfikowana jest jako przestępstwo. Wcześniej było to 500 zł.

Prezes właściciela Netto mówi o kradzieżach w sklepach. „Kradną osoby, których byśmy o to nie podejrzewali”

Do danych policji dotarł dziennik „Rzeczpospolita”. Wynika z nich, że w pierwszym kwartale policja zarejestrowała ponad 9,2 tys. przestępstw kradzieży, zanotowano również 57,2 tys. wykroczeń tego typu w sklepach. 

Kasy samoobsługowe w sieci Amic

FOTO: fot. Amic

Jak czytamy, realna skala zjawiska tego rodzaju jest znacznie większa, niż wynika to ze statystyk. Według ostrożnych szacunków rejestrowane w policyjnych statystykach jest jedynie co dziesiąte takie zdarzenie. Zgłaszane są przypadki oczywiste, a także te, podczas których dochodziło do przemocy. 

Andrzej Faliński, prezes Forum Dialogu Gospodarczego podkreśla, że kradzieże w handlu były, są i będą. - Problem nasilają choćby kasy samoobsługowe czy sklepy zupełnie bez pracowników, ale handel z tego kierunku rozwoju nie zrezygnuje, wymuszają go bowiem inne zjawiska na rynku, jak problemy z rekrutacjami.

KRADZIEŻE W SKLEPACH. Eksperci wskazują jak poradzić sobie z plagą złodziejstwa w handlu detalicznym

Dodatkowo skalę zjawiska zwiększają wykroczenia. Tych zgłoszono w pierwszym kwartale 57,2 tys., czyli 23,5 proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Z danych Komendy Głównej Policji wynika też, że 47,4 tys. wykroczeń kradzieży odnotowano w sklepach wielkopowierzchniowych, co oznacza spadek r./r. o 22,5 proc. Z kolei w mniejszych placówkach takich zdarzeń było 9,8 tys., czyli spadek r./r. był o 28 proc. 

Kasy samoobsługowe w sklepie Action

FOTO: fot. Pj

Policyjne statystyki wskazują ponadto, że w I kwartale br. najwięcej przestępstw kradzieży stwierdzono w woj. mazowieckim (było ich 1,7 tys., 100 więcej niż rok wcześniej). Z kolei na woj. dolnośląskie przypadło ich 1,5 tys. wobec 1,9 tys. przed rokiem. W Śląskiem liczba zgłoszonych sklepowych kradzieży przekroczyła 1 tys. Natomiast na drugim końcu listy z najmniejszą liczbą takich zjawisk są województwa podkarpackie, opolskie i lubelskie – tam ich liczba nie przekroczyła 200 przypadków.

Najczęściej kradzionymi produktami w sklepach były alkohol i artykuły spożywcze

Od października 2023 r. obowiązuje zwiększony do 800 zł pułap, powyżej którego kradzież klasyfikowana jest jako przestępstwo. Wcześniej było to 500 zł. Inicjatorom pomysłu wydawało się, że to będzie dobry ruch. I początkowo tak było.   

Rok 2024 przyniósł zmianę w statystykach związanych z kradzieżami w sklepach. Z danych policyjnych wynika, że liczba tych zdarzeń w ubiegłym roku spadła do 30 130 w porównaniu do 40 115 w roku 2023.

Jak pisał portal wiadomoscihandlowe.pl na początku roku powodów spadku mogło być kilka – z jednej strony coraz bardziej zaawansowane systemy ochrony i lepsza wykrywalność, z drugiej zaś wyższa kwota, od której zdarzenie określane jest jako przestępstwo.

Aby ułatwić dostosowanie się do technologii, firma Lidl ponumerowała poszczególne kroki procesu samoobsługowej kasy i dodała instrukcje dla klientów.

FOTO: fot. Sebastian Rennack

Do zdarzeń najczęściej dochodziło w sklepach wielkopowierzchniowych, na terenie których policja w 2024 odnotowała kradzież bądź próbę kradzieży łącznie 157 476 przedmiotów oraz na stacjach paliw – 41 600 przedmiotów.  Najczęściej kradzionymi produktami były alkohol i artykuły spożywcze.

Teraz trend się odwrócił. I co więcej, według ekspertów tylko 20–30 proc. kradzieży jest zgłaszanych organom ścigania, a rzadko wymierzane kary mają niewielki wpływ na sprawców, co nasila zjawisko. 

Kasy samoobsługowe w sklepie sieci Biedronka w Skórzewie

FOTO: fot. Jm Polska

Źródło: The Independent/RetailDetail/wiadomoscihandlowe.pl/Rzeczpospolita

PP: Firmy chętnie testują to rozwiązanie, sprawdzając, jak może wspierać ich działania biznesowe - zwłaszcza w obszarach marketingu, generowania treści i obrazu. Część organizacji decyduje się już na szersze wdrożenia, jednak patrząc na cały rynek, pełna adaptacja tych technologii w Polsce dopiero się rozpoczyna. Na rynkach zachodnich obserwujemy bardziej zaawansowane wdrożenia i większe doświadczenie w wykorzystaniu tych narzędzi, które my jako Accenture również wspieramy.

TB: AI w Polsce obecnie to rynek dwóch prędkości. Firmy, które są w awangardzie innowacji, są też w awangardzie wdrażania AI i wykorzystują te rozwiązania na skalę podobną do światowych liderów. Kilka tygodni temu ogłosiliśmy projekt Virtual Try-On. Niemal w tej samej chwili jeden z detalistów modowych poprosił o możliwość implementacji. Każdy prezes zapytany o to, czy jego firma wykorzystuje AI, zapewne odpowie, że tak. Często jednak sprowadza się to do tego, że kilku członków zarządu ma jakąś subskrypcję wyspecjalizowanego LLM (ang. Large Language Model - duży model językowy, zaawansowany model sztucznej inteligencji). Reszta ludzi korzysta z ogólnodostępnych, często dostępnych w modelu freemium, rozwiązań konsumenckich. Firmy, które są w awangardzie innowacji, robią to w sposób dojrzały, eksperymentują, mierzą efekty tych eksperymentów, wyciągają wnioski i wprowadzają adekwatne zmiany w swojej strategii na poziomie światowym.

MK: Wspominał Pan o modowym detaliście. Czy któreś sektory handlu szybciej niż inne wdrażają rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji?

TB: W przypadku niektórych obszarów działalności, rozwiązania AI są łatwiej dostępne. Dobrym przykładem  jest posiadanie e-commerce’u. Sprzedaż internetowa od kilku lat mocno wykorzystuje te rozwiązania. Mamy narzędzie pod nazwą “Vertex AI Search for commerce”, które wprowadziliśmy na rynek trzy lata temu, chwilę po tym, wdrożył to u siebie jeden z naszych e-commercowych klientów. Dziś wyszukiwanie na stronie za pomocą AI jest dość popularne. Jeżeli dysponuje się kanałem internetowym, a sprzedawcy modowi zazwyczaj go mają, to tam wdrażanie tego typu rozwiązań następuje szybciej. Natomiast jeżeli ktoś prowadzi np. sklep convenience, który ma jedynie operacje fizyczne, to ma mniej przestrzeni na tego typu rozwiązania, poza tym są one trudniejsze w implementacji. Oczywiście, tam również możliwe są wdrożenia AI, np. w zakresie analizy wideo, monitorowania półek czy poziomu zatowarowania oraz interakcji klienta z półką. Wprowadzanie takich rozwiązań jest jednak trudniejsze.

PP: W e-commerce kluczowa jest dostępność wysokiej jakości treści produktowych — opisów, zdjęć czy specyfikacji — które decydują o skutecznej prezentacji oferty online. W przeciwieństwie do sprzedaży tradycyjnej handel internetowy wymaga znacznie większej liczby materiałów marketingowych i informacyjnych. Narzędzia AI pozwalają ten proces zautomatyzować i znacząco przyspieszyć, co przekłada się na większą efektywność operacyjną.

MK: Tylko fakt posiadania kanału e-commerce decyduje o łatwiejszym wejściu w sztuczną inteligencję? Czy może dochodzą do tego dodatkowe czynniki?

TB: Rozwiązania AI z natury są digitalowe, więc w tym biznesie jest o nie łatwiej i one tam naturalnie pasują.,  handlu stacjonarnym zaś przełomem jest  multimodalność, która daje możliwości szerszego wykorzystania rozwiązań AI we wsparciu sprzedaży. Ważne jest też to, że firmy digitalowe mają bardziej rozbudowane działy, które dostarczają technologie. To przekłada się na łatwiejszą implementację np. ze względu na zrozumienie regulacji, czy dobre praktyki prowadzenia projektów transformacji cyfrowej.  

MK: Co jest wyzwaniem przy wdrażaniu AI w handlu e-commerce’owym i stacjonarnym? 

PP: Doświadczenie i kompetencje technologiczne to jedna z kluczowych barier wejścia przy wdrażaniu AI. Firmy, które posiadają odpowiednią wiedzę i zespół z doświadczeniem w nowych technologiach, znacznie sprawniej adaptują te rozwiązania. Jeśli jednak takich kompetencji brakuje lub są skoncentrowane w innych obszarach, pojawiają się wyzwania. W takich sytuacjach warto korzystać ze wsparcia partnerów technologicznych, takich jak Accenture, którzy mają nie tylko lokalne, ale i globalne doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań opartych na Google Cloud - zgodnie ze strategią biznesową całej organizacji lub jej wybranych obszarów.

Równie istotna jest otwartość menedżerów na innowacje i gotowość do eksperymentowania z technologiami, które realnie wspierają efektywność operacyjną i skuteczność w dotarciu do klienta, w czym zdecydowanie mogą pomóc akceleratory, które posiada w swojej ofercie Accenture (np. ai.Retail).

TB: Istnieje luka w umiejętnościach i kompetencjach. Ona polega często na braku interdyscyplinarności, bo z jednej strony potrzebne jest zrozumienie technologii, ale też umiejętność identyfikacji procesów do optymalizacji. Technologia w tej chwili jest w stanie zrobić prawie wszystko. Jednak może być bardzo kosztowna i trzeba odpowiednio wyodrębnić ten proces, którego automatyzacja przyniesie najwięcej korzyści i zapewni odpowiedni zwrot z inwestycji. Ważne są też kompetencje w kontekście zarządzania tymi projektami, bo nie chodzi tylko o to, żeby daną inicjatywę uruchomić, ale potem należy ją utrzymywać, mierzyć i trenować. Wszyscy na razie eksperymentujemy. 

MK: Czy ta luka kompetencyjna u menedżerów polskiego handlu jest poważna? Jak szybko się zmniejsza? A może za chwilę w ogóle zniknie?

TB: Ta luka jest obecnie zasypywana, co jest warunkiem koniecznym, żeby się rozwijać. Bardzo pozytywne jest też to, że detaliści inwestują w edukację dla pracowników w zakresie wykorzystania AI. To są bardzo często rzeczy dostępne bez jakichkolwiek opłat. Mamy w Polsce wielu specjalistów światowej klasy, jesteśmy krajem, w którym powstaje wiele centrów R&D, a projekty w nich realizowane wychodzą na cały świat. 

MK: Jaka jest w tym rozwoju rola takich firm jak Google Cloud czy Accenture?

TB: Fundamentalną rolą Google Cloud jest demokratyzacja AI.Nasze inwestycje w badania związane z AI są ogromne. Od wielu lat jest to dla nas strategiczny kierunek.. W oparciu o ten research budujemy produkty, które są dostarczane do klientów - od największych graczy, po małe biznesy. Ponadto spora część wyników naszych badań publikowana jest na zewnątrz, co daje możliwość ich wykorzystania. Mamy też oczywiście programy edukacyjne dla pracowników i liderów.  

PP: Mocno inwestujemy w obszar danych. W Polsce mamy ponad 500 ekspertów w obszarze Data&AI, z czego ponad setkę dedykowanych technologii AI. Staramy się edukować firmy, które zdecydowały się na współpracę z nami wspólnie realizować projekty, wdrażać je, budować świadomość i kompetencje. Dajemy im odpowiedni poziom wiedzy i możliwość dalszego rozwoju zarówno na poziomie inżynierskim, jak i menedżerskim. 

MK: Analiza wideo wsparta przez sztuczną inteligencję zrewolucjonizuje pracę z półką w sklepie i wyśle merchandiserów na bezrobocie?

TB: Sama analiza wideo istniała już wcześniej, ale opierała się na machine learning, gdzie trzeba było po prostu zbudować modele pod bardzo konkretne case‘y. Teraz jest już tak, że z jednego zdjęcia można wyciągnąć bardzo dużo informacji. Możemy zapytać model, czy widzi na zdjęciu wędlinę, szampon i inne produkty. Nie musimy go wcześniej trenować, bo on ma już te informacje. Rewolucją jest multimodalność, bo dzięki temu można przy półce korzystać zarówno z rozwiązań wideo, jak i głosowych. Na tym etapie, te technologie są raczej narzędziami wspierającymi pracę merchandisera i jeszcze długo go nie zastąpią.

PP: Zdecydowanie mówimy tu o technologii, która wspiera, a nie zastępuje człowieka. Nawet najbardziej zaawansowane narzędzia analityczne nie rozwiążą wyzwań operacyjnych w oderwaniu od pracy zespołów w terenie. Analiza wideo z wykorzystaniem AI przyspiesza procesy, pozwala lepiej planować i reagować, ale finalnie to merchandiser jest odpowiedzialny za jakość ekspozycji. To, co faktycznie się zmienia, to rola tych osób -  z wykonawczej przesuwa się w stronę bardziej nadzorczą i decyzyjną. Technologie pomagają podejmować lepsze decyzje, ale nadal to człowiek pozostaje kluczowym ogniwem w procesie.

MK: Co z łańcuchem dostaw? Część firm inwestuje we wsparcie AI w zakresie planowania popytu, transportu i poprawy efektywności dostaw.

PP: Wykorzystanie AI w logistyce to przykład procesu, który pod warunkiem odpowiedniej automatyzacji, może zdecydowanie obniżyć koszty. Wiele firm identyfikuje ten proces jako kluczowy w optymalizacji kosztowej i inwestuje w rozwój AI w tym zakresie. Analiza stocku może być dziś realizowana w pełni automatycznie, co przekłada się też na lepszą dostępność asortymentu w sklepach. Generalnie logistyka to wdzięczne pole do automatyzacji.

TB: Bardzo istotnym aspektem jest zwłaszcza prognozowanie popytu. Łańcuchy dostaw mogą stać się bardziej proaktywne. Jesteśmy w stanie analizować dużo więcej data pointów - np. informacje o lokalnych wydarzeniach czy pogodzie i na tej podstawie lepiej przewidywać sprzedaż. Dochodzi do tego także lepsze planowanie tras samochodów dostawczych, a nawet ich towarowanie. AI rewolucjonizuje logistykę. 

MK: Chatboty i asystenci głosowi są z nami od dawna. W jaki sposób mogą się rozwinąć przy udziale sztucznej inteligencji?

PP: Zdecydowanie jest tu jeszcze duży potencjał do rozwoju, zwłaszcza jeśli chodzi o precyzję i kontekstowość odpowiedzi. W przypadku bardziej złożonych zapytań klienci wciąż preferują kontakt z człowiekiem, ponieważ oczekują nie tylko informacji, ale też zrozumienia ich intencji. Rozwój AI, szczególnie modeli językowych nowej generacji, sprawia jednak, że chatboty stają się coraz lepsze w rozumieniu kontekstu i intencji użytkownika. Kluczowe będzie dalsze trenowanie modeli na realnych scenariuszach i budowanie rozwiązań hybrydowych — łączących automatyzację z dostępem do konsultanta tam, gdzie to konieczne.

TB: To rozwiązanie do tej pory bardzo mocno rozwinęło się na zewnątrz - do konsumentów w obszarze obsługi klienta. Dzięki AI, chatboty przestały być sztywne i dokładnie zaprogramowane pod konkretne pytania. Są w stanie obsłużyć bardzo dużo przypadków zapytań i scenariuszy rozmów. Możemy jednak wykorzystać je też wewnętrznie, podłączając do odpowiednich baz wiedzy. Mogą dzięki temu zapewniać np. wsparcie działów HR, analizy regulaminów, polityk, ale także udostępniać informacje o aktualnych promocjach. Wyobraźmy sobie dużego retailera, który ma masę regulaminów, promocji i operacji i dzwoni do niego telefon z konkretnym pytaniem o daną politykę. Agent call center często nie jest w stanie ich wszystkich znać. Dzięki chatbotom może poszukać odpowiedzi. To samo dotyczy analizy dokumentów spływających od partnerów i dostawców. 

MK: Jakie obszary w handlu nie zostały jeszcze zagospodarowane przez sztuczną inteligencję? Gdzie widzicie to pole do rozwoju?

PP: Dużo można jeszcze zrobić w kontekście zarządzania produktem, ceną czy promocją. Chodzi zarówno o reakcję ad hoc na zmieniające się otoczenie, ale też bieżące zarządzanie ceną. Dzisiaj dostrzegam sceptycyzm w zakresie wykorzystania AI w tych obszarach. 

TB: Dodałbym dwa obszary. Pierwszy to hiperpersonalizacja, w przypadku której blokadą są kwestie regulacyjne. Nie ma bowiem jasności, w jaki sposób można wysyłać bodźce w sklepie, sterować muzyką, korzystać z digital signage, znając profil konsumenta. Innym obszarem jest kwestia danych, nad którą zresztą pracujemy już w Polsce i do której szukamy partnera. Chodzi o doprowadzenie do sytuacji, w której menedżer sieci handlowej patrzy na jakiś wykres i stawia pytanie, dlaczego przestał sprzedawać się dany rodzaj asortymentu. Potem następuje proces szerokiej analizy, który nie jest tylko prostym zapytaniem bazy danych, ale pogłębionym researchem i analizą, podobną do tej, którą wykonuje dobry data scientist. Dzięki temu można łatwo odpytywać bazę danych w języku naturalnym. 

MK: W handlu sporo mówi się o rozwoju retail mediów i wykorzystywaniu sklepów, jako platformy komunikacji reklamodawców z klientami. W jaki sposób AI może lepiej spersonalizować ten przekaz? Może zasypie go gradem komunikatów w wielu miejscach podczas wizyty w sklepie?

TB: Hiperpersonalizacja nie może przekraczać pewnych granic, kiedy zaczyna to robić, staje się dziwna dla konsumentów. Osobiście lubię spersonalizowaną reklamę, bo w momencie, gdy moje dzieci są już starsze, nie potrzebuję reklamy pieluch, ale innego, dostosowanego komunikatu. Dostrzegam benefity dobrze stargetowanego przekazu, który ułatwia mi życie. Dla retailerów to z kolei nowe źródło przychodu, którego nie mogą zignorować. 

PP: Z pewnością będzie to ważny kierunek rozwoju. Sieci starają się to rozwijać, a sam mechanizm może wspierać konsumentów w kupowaniu konkretnych produktów, łącząc to ze spersonalizowaną promocją. Klient może np. dostać informację, że dwa miesiące temu kupił jakieś perfumy i być może już mu się skończyły, więc powinien pomyśleć o kupnie kolejnych. Oczywiście wszystko za zgodą samego klienta. Zgadzam się również z tym, że to bardzo ciekawy kanał przychodowy dla sieci handlowych. 

MK: Jakie będą główne kierunki rozwoju AI w handlu w najbliższej przyszłości?

TB: Wskazałbym na wykorzystanie agentów AI w kontekście wewnętrznych usług i wsparcia dla pracowników. Do tego dochodzi multimodalność oraz hiperpersonalizacja. Już dziś dobrze znamy naszego konsumenta, ale możemy mu też udostępnić narzędzia, które ułatwią mu zakup, czego przykładem mogą być np. wirtualne przymierzalnie. 

PP: Dodałbym do tego obszar łańcucha dostaw, bo to bardzo istotny element, ale także rozwój AI w zakresie zarządzania ofertą produktową i tworzenia większej personalizacji. 

Trudno wskazać obszar, którego nie dałoby się objąć sztuczną inteligencją. Generatywna AI to tylko jedna z jej dziedzin, ale już teraz słyszymy o tzw. superagentach AI, które są w stanie autonomicznie wykonywać skomplikowane procesy. Pojawiają się nawet żartobliwe komentarze, że obecni prezesi to ostatni ludzie na tych stanowiskach. To pół żartem, pół serio, ale pokazuje, jak ogromny potencjał drzemie w tych technologiach. AI może wspierać praktycznie każdy proces biznesowy wykorzystując zaawansowane algorytmy i modele uczenia maszynowego.

Wiele firm testuje dziś AI w różnych obszarach. Typowy pilotaż wygląda tak: firma buduje małą bazę danych, korzysta z narzędzi typu ChatGPT, a system generuje nową treść – opis produktu, kampanię reklamową, grafikę czy nawet wideo. Efekty bywają imponujące. Problem zaczyna się wtedy, gdy trzeba przejść od testów do trwałego, produkcyjnego wdrożenia. To już nie tylko kwestia pomysłowości, lecz konkretnych kompetencji technologicznych i doświadczonego zespołu inżynierskiego. I tu wiele organizacji napotyka bariery.

Z jakich narzędzi AI mogą dziś realnie korzystać detaliści? Jakie przynoszą efekty?

Zdecydowanie warto wskazać systemy personalizacji ofert i rekomendacji produktów – to już nie przyszłość, a codzienna praktyka. Automatyzacja obsługi klienta to kolejny istotny obszar – zarówno w kontekście sprzedaży, jak i wsparcia posprzedażowego. Dynamiczne zarządzanie cenami, promocjami czy lokalizacjami punktów sprzedaży to już standard w takich firmach jak Amazon czy Żabka.

Na znaczeniu zyskuje też nowa generacja chatbotów i voicebotów, czyli inteligentnych asystentów klienta. Jeszcze niedawno ich sztywność bywała irytująca – każdy, kto próbował coś załatwić przez bankowy chatbot wie o czym mówię. Dziś rozmowa z takim botem jest płynna i intuicyjna – mówimy czego potrzebujemy, a odpowiedź przychodzi od razu. Dobrym przykładem jest IKEA, która skutecznie wdrożyła zaawansowane voiceboty. Inny ciekawy przypadek to Klarna, firma z branży płatności odroczonych, która znaczną część obsługi klienta przeniosła na wyspecjalizowanych agentów AI. Co ważne – nie są to rozwiązania całkowicie autonomiczne, lecz projektowane i nadzorowane przez ludzi, by były skuteczne i bezpieczne.

W jaki sposób cyfrowe bliźniaki mogą wspierać zarządzanie sklepem lub całą siecią detaliczną?

Na przykład poprzez prowadzenie symulacji. Jeśli mamy dane historyczne – sprzedaż, paragony, pogodę, lokalizację – możemy stworzyć model, który przewiduje, co wydarzy się w określonym scenariuszu. Zbliża się lokalne wydarzenie? AI pokaże, jak może wpłynąć na sprzedaż. Mamy dane z kamer pokazujące ruch klientów po sklepie? Przetestujemy nowy układ półek, zanim wprowadzimy go w realu. To taka „piaskownica do testów” – można sprawdzić nowe rozwiązanie w całej sieci, przed podjęciem decyzji. Dotyczy to nie tylko przestrzeni sklepowej, ale też testowania produktów czy opakowań. AI daje szybkie, precyzyjne rekomendacje, które przekładają się na lepsze decyzje biznesowe.

Jak w praktyce AI wspiera detalistów – również w szerszej perspektywie operacyjnej?

Warto spojrzeć na to z punktu widzenia klienta – czyli sprzedaży i marketingu. AI wspiera planowanie kampanii reklamowych: ustala, gdzie, kiedy i z jaką intensywnością się reklamować, by maksymalnie obniżyć koszt pozyskania klienta. Algorytmy pozwalają to robić z niespotykaną wcześniej precyzją.

AI analizuje mikrorynki i mikrolokalizacje – sprawdza, jakie jest natężenie ruchu, kim są mieszkańcy danego obszaru, czy punkt handlowy jest mijany rano w drodze do pracy, czy wieczorem wracając do domu. Uwzględnia też, co znajduje się w okolicy – centrum handlowe, kościół, park rozrywki. Wszystko po to, by optymalnie dobrać ofertę, asortyment i ceny.

Przykład? W pobliżu wesołego miasteczka możemy uruchomić kontekstowe reklamy wyświetlane tylko w tej konkretnej lokalizacji. AI wspiera również prognozowanie popytu, tzw. demand forecasting. Gdy wiemy, że zbliża się mecz, koncert czy inne duże wydarzenie, możemy lepiej zaopatrzyć sklep – w napoje, przekąski, piwo. Firmy farmaceutyczne już dziś osiągają skuteczność prognoz sprzedaży rzędu 90% – bez udziału człowieka. W handlu detalicznym to obecnie około 70–80%, ale ten wskaźnik stale rośnie.

Nie można zapomnieć o logistyce – AI pomaga zarządzać łańcuchem dostaw, zamówieniami, automatyzacją magazynów i transportu. Dziś niemal całą firmę można „uagentowić” przy użyciu sztucznej inteligencji.

Jak sztuczna inteligencja może się przełożyć na oszczędności kosztowe w handlu detalicznym?

Potencjalne oszczędności są ogromne. Po pierwsze – ograniczenie tzw. utraconej sprzedaży. Często sklepy nie mają odpowiedniego towaru w odpowiednim czasie i miejscu. AI potrafi zredukować takie straty nawet o 50–80%, co może oznaczać wzrost całkowitej sprzedaży o 2–3%.

W marketingu możemy zaoszczędzić 20–30% budżetu dzięki precyzyjniejszemu doborowi kanałów mediowych. W obsłudze klienta – chatboty i voiceboty potrafią zmniejszyć koszty nawet o połowę. Optymalizacja stanów magazynowych? Redukcja nawet o 30–40%. Z kolei producenci mogą dzięki temu uwolnić do 15% swoich mocy przerobowych.

Wszystko to przekłada się bezpośrednio na wzrost EBITDA i lepsze wykorzystanie budżetów inwestycyjnych.

A jak wygląda poprawa efektywności operacyjnej, szczególnie w obszarze logistyki i magazynowania?

Kluczowe jest tu precyzyjne prognozowanie popytu. Jeśli wiem, czego i kiedy potrzebuję, mogę to odpowiednio wcześniej zamówić i zaplanować działania operacyjne – zarówno po stronie dostawców, jak i w moim magazynie. Mogę lepiej zaplanować grafik pracowników, dostosować zadania do kompetencji oraz ograniczyć zapotrzebowanie na nowe zasoby, z czym często firmy mają problemy.

AI pomaga także w zarządzaniu sprzętem i przestrzenią – poprzez np. optymalizację rozmieszczenia towaru. A gdy do tego dołożymy robotyzację – ramiona robotyczne, autonomiczne pojazdy – mamy pełen obraz nowoczesnego magazynu, który w dużej mierze może funkcjonować bez udziału człowieka. Amazon już to praktykuje.

Czy da się oszacować zwrot z inwestycji w AI w handlu detalicznym?

Zdecydowanie i to z bardzo dobrym wynikiem. Z naszych doświadczeń wynika, że czas osiągnięcia ROI dla wdrożeń AI w retailu rzadko przekracza rok. Nawet przy bardziej złożonych projektach zwrot następuje w ciągu 12 miesięcy. Technologia jest już na tyle dojrzała, że wdrożenia są szybkie i efektywne – oczywiście pod warunkiem, że współpracujemy z kompetentnym zespołem, który zna się na specyfice handlu detalicznego.

Na jaki wzrost zysków mogą liczyć firmy wdrażające rozwiązania oparte na AI?

Firmy, z którymi współpracujemy, odnotowują wzrost zysków na poziomie od kilku do kilkunastu procent. Jeżeli mówimy o detaliście zyskującym rocznie 100 milionów złotych, to wdrożenie AI może przynieść dodatkowe 5–30 milionów. To wymierna i realna przewaga.

Warto jednak podkreślić, że nie wszystkie firmy skupiają się wyłącznie na wynikach finansowych. Dla wielu kluczowa jest stabilność i przewidywalność procesów. Rynek pracy się zmienia – trudno dziś o doświadczonych pracowników, rosną koszty zatrudnienia, a młodsze pokolenia nie chcą już polegać wyłącznie na Excelu i intuicji. Oczekują nowoczesnych narzędzi wspierających ich w codziennej pracy.

Dlatego AI wdraża się nie tylko po to, by podnieść EBITDA, ale również po to by budować organizację odporną na błędy ludzkie i kryzysy kadrowe. To wartość trudna do przeliczenia, ale niezwykle cenna.

Jak powinien wyglądać dobrze zaplanowany proces wdrożenia AI w firmie detalicznej?

Na pewno nie tak, jak często się to dzieje obecnie. Firmy kupują dostęp do popularnych narzędzi, dają do nich dostęp pracownikom i na tym koniec. Efekt? Pracownicy tworzą memy albo testują funkcje bez związku z realnymi potrzebami biznesowymi. Zdarza się też, że firma wykupuje narzędzie AI, ale zabrania korzystania z danych firmowych – wtedy narzędzie staje się bezużyteczne.

Skuteczne wdrożenie zaczyna się od jasno określonych celów: czy chcemy zwiększyć sprzedaż, obniżyć koszty, czy może odciążyć pracowników, by mogli skupić się na bardziej strategicznych zadaniach? Gdy to wiemy, dobór odpowiedniej technologii jest dużo prostszy.

Świat AI rozwija się w zawrotnym tempie – co tydzień pojawia się nowe narzędzie do generowania tekstu, grafiki, wideo. Dlatego coraz częściej mówi się o platformach do koordynacji i zarządzania AI – elastycznych rozwiązaniach, które pozwalają firmom korzystać z najnowszych narzędzi bez chaosu i zagubienia w informacyjnym szumie.

Potem przychodzi czas na pilotaż – wybieramy dwa, trzy konkretne przypadki użycia i wdrażamy je w praktyce. Gdy się sprawdzą, stopniowo rozszerzamy ich zastosowanie na inne obszary firmy.

Na koniec warto myśleć szerzej – o modelu „AI-First Enterprise”. To nie tylko kwestia narzędzi, ale całkowita zmiana sposobu funkcjonowania organizacji. AI uczy się na danych firmy i dostosowuje się do jej procesów. Oznacza to również zmianę w podejmowaniu decyzji – m.in. w oparciu o rekomendacje inteligentnych agentów. Przestawienie się na taki model to proces, który zajmuje średnio około trzy lata. To maraton, nie sprint – ale efekty potrafią być rewolucyjne.

Czy można powiedzieć, że firmy, które jeszcze nie wdrożyły takich rozwiązań przegapiły już moment i dziś wdrożenie AI to po prostu konieczność?

Zdecydowanie tak. Czas eksperymentów się skończył – dziś nie chodzi już o testowanie, czy to działa, tylko o wdrażanie i skalowanie. AI to nie jest technologia, którą da się wdrożyć jak tradycyjny system ERP. Ona musi być zbudowana na danych konkretnej firmy, dopasowana do jej procesów. Nie da się kupić „gotowego” modelu z półki – trzeba go wytrenować u siebie. A jeśli ktoś jeszcze tego nie zrobił, to może wkrótce stracić przewagę konkurencyjną.

Jakie są bariery przed wdrażaniem narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w branży handlowej?

Największym wyzwaniem nadal pozostaje czynnik ludzki. Wiele osób po prostu nie wierzy, że AI może działać stabilnie i przynieść realne korzyści. Czasem wynika to z wcześniejszych, nieudanych testów albo po prostu niepewności.

Do tego dochodzi obawa o miejsca pracy – że AI kogoś zastąpi. Wtedy uruchamia się naturalna reakcja obronna. Często słyszymy też, że firma ma „bałagan w danych”, ale dziś, dzięki technologiom grafowym, semantycznym czy ontologicznym, to nie jest już tak duży problem. AI potrafi poradzić sobie z danymi z różnych źródeł i ułożyć je w spójne repozytorium.

Kolejna bariera to kompetencje. Nie każda firma ma na pokładzie specjalistów od AI, więc część z nich nie wie, od czego zacząć. I wreszcie – silosowość organizacji. AI działa najlepiej wtedy, gdy różne działy współpracują. W retailu to szczególnie istotne – jeśli klient chce kupić produkt, a nie mamy go na stanie, bo nie zadziałał łańcuch dostaw, to cały proces traci sens. Dlatego wdrożenie AI powinno obejmować cały ekosystem firmy – od prognozowania popytu, przez logistykę, po obsługę klienta.

A co z mniejszymi firmami? Czy one również muszą inwestować w rozwój własnych modeli AI, czy są już dostępne gotowe narzędzia?

Gotowe rozwiązania w pełnym tego słowa znaczeniu – takie typu „plug and play” – są jeszcze rzadkością. Na razie to trochę jak w Ikei: mamy dostęp do części, ale meble trzeba sobie złożyć samemu - najlepiej z instrukcją. Dostępne są narzędzia do analizy danych, generowania treści czy obsługi klienta – tylko że wymagają ich połączenia w sensowny proces.

Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba tego robić wewnętrznie, zużywając niepotrzebnie zasoby – są firmy zewnętrzne, które potrafią zaprojektować i wdrożyć takie rozwiązania szybko i relatywnie tanio. Z czasem na pewno pojawią się bardziej kompleksowe platformy, które od razu zrobią „ciężką robotę”, ale jeszcze tam nie jesteśmy.

Wciąż są firmy, które mówią, że na AI jest za wcześnie – że technologia nie jest do końca pewna, a koszty zbyt wysokie. Jak Pan to ocenia?

To już nie są czasy ogromnych inwestycji jak przy klasycznych systemach IT. Wdrożenie AI to nie jest budowanie od zera – raczej składanie gotowych komponentów. Taki projekt, jak np. agent do prognozowania sprzedaży, można zrealizować w ciągu miesiąca, maksymalnie dwóch. To nie są lata pracy. Dziś narzędzia są już dojrzałe, a procesy wdrożeniowe znacznie bardziej efektywne niż kilka lat temu.

Jak sztuczna inteligencja wpływa na doświadczenie klienta – zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i online?

W przestrzeni offline widzimy rozwój sklepów samoobsługowych, takich jak Amazon Go czy Żabka Nano. Klient wchodzi, AI rozpoznaje produkty, które trafiają do koszyka, a aplikacja w czasie rzeczywistym podpowiada promocje czy rekomenduje produkty. To już nie tylko reakcja na impuls, ale wręcz przewidywanie potrzeb – na przykład: „Wieczorem mecz? Może piwo i przekąski dla znajomych?”.

Online kluczowe znaczenie ma personalizacja – treści, cen, komunikacji. Sztuczna inteligencja potrafi dopasować promocję do indywidualnych preferencji użytkownika, w odpowiednim momencie i we właściwym kanale. To zupełnie nowa jakość customer experience.

Czego klienci najczęściej oczekują od AI w procesie zakupowym?

Przede wszystkim – szybkości i precyzji. Klienci chcą natychmiastowych, trafnych odpowiedzi. Oczekują spersonalizowanych ofert, sprawnej obsługi reklamacji, szybkiego dostępu do szczegółowych informacji o produkcie – czy jest ekologiczny, czy ma zdrowy skład itp. Zamiast czytać etykiety, chcą po prostu zeskanować produkt i od razu uzyskać potrzebne dane. AI pozwala błyskawicznie przefiltrować informacje pod kątem tego, co naprawdę interesuje danego klienta.

Jak można pogodzić wykorzystanie AI w obsłudze klienta z potrzebą zachowania jej „ludzkiego” charakteru?

To jeden z głównych kierunków rozwoju – tzw. human-centric AI. Nowoczesne systemy pozwalają personalizować sztuczną inteligencję: nadać jej imię, wygląd, sposób mówienia. Dzięki temu wirtualny asystent przestaje być anonimową maszyną – staje się bardziej „nasz”. To buduje pomost między człowiekiem a technologią i pozwala zachować empatyczny wymiar kontaktu, nawet jeśli jest on cyfrowy.

Mimo to wiele firm nie informuje klientów, że rozmawiają z botem. To kwestia obaw, że konsumenci wciąż wolą kontakt z człowiekiem?

To prawda, taka praktyka jest dość powszechna. Ale coraz częściej widzimy, że AI bywa wręcz lepiej oceniane w pewnych obszarach – bo jest szybsze, bardziej dostępne i konkretne.

Dobrym przykładem jest Walmart. Już kilka lat temu wdrożył AI do negocjacji z dostawcami. Procesy odbywają się asynchronicznie – dostawca rozpoczyna rozmowy wtedy, kiedy mu wygodnie, a AI natychmiast odpowiada. Co ciekawe, aż 70% dostawców woli negocjować z botem niż z człowiekiem – bo to po prostu działa sprawniej.

Oczywiście są obszary, gdzie człowiek jest niezastąpiony – na przykład w negocjacjach strategicznych. Ale wiele codziennych zadań – jak zamówienia, reklamacje – może zostać zautomatyzowanych z korzyścią dla obu stron.

W przyszłości zobaczymy też rozwój tzw. komunikacji agent–agent. Marka będzie miała swojego agenta AI, dostawca – swojego, i to one będą prowadzić rozmowy. To ogromne odciążenie dla ludzi, którzy będą mogli skupić się na działaniach kreatywnych i strategicznych.

Jakie trendy związane z AI będą kształtować handel detaliczny w najbliższych latach?

Zdecydowanie widzimy dwa kierunki. Pierwszy to rozwój tzw. superagentów – AI multimodalnych, które potrafią jednocześnie analizować tekst, obraz, dźwięk i liczby. Drugi to hybrydowy model pracy, w którym człowiek współpracuje z własnym agentem AI – cyfrowym asystentem, który odciąża go z rutynowych obowiązków i pozwala skupić się na działaniach strategicznych.

Do tego agenci AI będą się komunikować między sobą. Amazon niedawno wypuścił aplikację, która staje się uniwersalnym sklepem dla klienta, agregatem pozostałych sklepów. Klient rozmawiając z asystentem może poprosić go o zrobienie zakupu za niego w innym sklepie e-commerce. Dla niektórych przedsiębiorstw z branży handlu może to być ogromna szansa, ale dla pozostałych będzie to zagrożenie, żeby nie stać się jedynie dostawcą dla takich superagentów. W tej kwestii liczy się szybkość, ponieważ kto pierwszy udostępni konsumentom takie rozwiązanie, wygra.

Czeka nas też wirtualizacja punktów sprzedaży – zarówno online, jak i fizycznych. Klienci oczekują dziś doświadczeń, nie tylko produktów. Firmy będą musiały budować spójne, angażujące ekosystemy, żeby zatrzymać konsumenta u siebie, a nie tracić go na rzecz gigantycznych platform e-commerce.

Na horyzoncie są też regulacje. AI Act – czyli unijne prawo dotyczące sztucznej inteligencji – wprowadza klasyfikację ryzyka i wymaga transparentności w zakresie stosowanych technologii. Traktuję to jako pozytywny krok – uporządkowanie, które zwiększy zaufanie konsumentów.

Jak to wszystko wpłynie na rynek pracy i stanowiska w retailu?

Na początku pojawiły się nowe role – np. prompt engineer – ale uważam, że to faza przejściowa. Docelowo AI zostanie zintegrowane z istniejącymi stanowiskami. Jeśli ktoś jest analitykiem popytu (ang. demand planner), to nadal nim będzie – tyle że wspieranym przez cyfrowego bliźniaka. Taki agent może być stworzony wewnętrznie albo dostarczony przez zewnętrznego partnera. Nie spodziewam się lawiny zupełnie nowych zawodów. Raczej każda istniejąca rola będzie miała swoje AI-wsparcie. Nazwy stanowisk się nie zmienią, ale sposób pracy – zdecydowanie tak. Ostatnio, firma Moderna połączyła kompetencje HR i Cyfrowe (Chief People and Digital Technology Officer), co jest urzeczywistnieniem wizji pracy człowieka w połączeniu z licznymi asystentami i agentami AI. 

A jak europejskie regulacje, takie jak AI Act, mogą wpłynąć na wdrażanie AI w handlu?

Obecnie głównym dokumentem jest właśnie AI Act. To regulacja, która klasyfikuje technologie pod kątem ryzyka i nakłada obowiązek informowania o ich stosowaniu. Celem jest transparentność – klienci mają wiedzieć, jakie algorytmy są używane i do czego wykorzystywane są ich dane.

Oczywiście pojawiają się też zapisy dotyczące prywatności i ostrzeżeń przed ewentualnymi błędami w działaniu AI. UE podchodzi do tego ambitnie – bardziej niż Stany Zjednoczone – ale nie widzę w tym zagrożenia. Raczej szansę na ucywilizowanie tej technologii i budowę większego zaufania społecznego.

Ręczne przepisywanie danych z karty płatniczej do formularza płatniczego irytuje wielu kupujących w internecie. Ten sposób finalizacji zakupów online wkrótce może stać się wspomnieniem – jak dyskietki czy kasety VHS. 

Czym jest Agentic Tokens?

Mastercard wprowadza bowiem przełomową technologię, która zmienia zasady gry w handlu internetowym. W ramach programu Agent Pay firma uruchamia tzw. Agentic Tokens – cyfrowe odpowiedniki kart płatniczych, które umożliwiają agentom AI dokonywanie transakcji w imieniu użytkowników. Są to cyfrowe tokeny zapewniające bezpieczeństwo i kontrolę nad płatnościami, eliminując konieczność udostępniania rzeczywistych danych karty.

Użytkownicy mogą ustalać limity wydatków, kategorie zakupów oraz czasowe ramy działania agenta, co gwarantuje pełną przejrzystość i kontrolę nad procesem zakupowym. Mastercard planuje integrację Agent Pay z popularnymi platformami, takimi jak Microsoft Azure OpenAI Service i Copilot Studio. Dzięki temu użytkownicy będą mogli nie tylko otrzymywać rekomendacje zakupowe, ale także finalizować transakcje w ramach rozmowy z AI-agentem.

Sztuczna inteligencja rekomenduje produkty

Dodatkowo firma współpracuje z IBM nad rozwiązaniami dla sektora B2B, umożliwiając przedsiębiorstwom automatyzację procesów zakupowych, negocjowanie warunków płatności oraz zarządzanie logistyką – wszystko to z udziałem agentów AI. Mastercard dąży do stworzenia ekosystemu, w którym sztuczna inteligencja nie tylko rekomenduje produkty, ale także finalizuje zakupy, dostosowując się do indywidualnych preferencji użytkowników.

– W najbliższych latach czeka nas nowa fala automatyzacji w logistyce i zarządzaniu płatnościami. Technologia agentów AI umożliwi przedsiębiorcom ograniczenie rutynowych i czasochłonnych procesów, optymalizację zasobów oraz szybsze reagowanie na zmiany rynkowe, co przy odpowiednio zorganizowanej strategii marketingowej może stwarzać nowe możliwości dla jeszcze intensywniejszego rozwoju sektora e-commerce – mówi Bogumił Fedoryj z Get Noticed, agencji specjalizującej się w skalowaniu biznesów e-commerce.

Ekspert podkreśla jednak, że popularyzacja nowych technologii niesie ze sobą wyzwania, w tym konieczność zapewnienia bezpieczeństwa transakcji i ochrony danych. 

– Transparentność decyzji podejmowanych przez AI stanie się kluczowa dla budowania zaufania zarówno konsumentów, jak i regulatorów. Będzie to wymagało wprowadzenia nowych standardów oraz regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności za działania algorytmów – uważa Bogumił Fedoryj.

Nad czym pracuje teraz Visa?

W wyścigu o przyszłość zakupów Visa, największy rywal Mastercard, nie pozostaje w tyle. Firma rozwija zaawansowane rozwiązanie integrujące chatboty z platformami handlowymi, które pozwala użytkownikom dokonywać zakupów bezpośrednio podczas rozmowy – na przykład z ChatGPT – bez konieczności odwiedzania strony internetowej sklepu.

To dopiero początek. Inteligentne boty Visa będą potrafiły przewidywać preferencje użytkowników, analizować ich zachowania zakupowe i proponować produkty w sposób bardziej intuicyjny i spersonalizowany niż kiedykolwiek wcześniej. 

Będą także w czasie rzeczywistym monitorować trendy rynkowe, porównywać ceny produktów i wskazywać najlepszy moment na dokonanie zakupu, pomagając konsumentom oszczędzać czas i pieniądze. 

To znacznie więcej niż usprawnienie samego procesu zakupowego. To zapowiedź nowej ery handlu online, tanie chwyty reklamowe przestaną mieć znaczenie, a jeszcze większym priorytetem stanie się strategiczne podejście do działań marketingowych, projektowania stron internetowych w zgodzie ze standardami User Experience (UX), jak i ścieżki zakupowej klienta sklepu internetowego. 

- Właściciele sklepów internetowych już teraz powinni przygotować się na wdrożenie tokenizowanych płatności oraz współpracę z agentami AI – mówi Bogumił Fedoryj.

Co będą robić chatboty?

Visa nie ogranicza się jedynie do uproszczenia procesu zakupowego. Firma rozwija technologie, które pozwolą chatbotom zarządzać subskrypcjami i powtarzalnymi płatnościami oraz automatycznie negocjować ze sprzedawcami. 

Co więcej, współpracuje z czołowymi platformami e-commerce oraz kluczowymi partnerami technologicznymi, aby jej inteligentne boty działały w popularnych aplikacjach zakupowych, mediach społecznościowych oraz serwisach streamingowych. Dzięki temu konsumenci będą mogli dokonywać zakupów intuicyjnie, bez potrzeby przechodzenia przez tradycyjny proces płatności. 

– Integracja handlu z mediami społecznościowymi i aplikacjami to trend, który już dziś zmienia sposób, w jaki konsumenci podejmują decyzje zakupowe. Właściciele marek powinni zadbać o obecność i spójność komunikacji na tych kanałach, bo decyzje zakupowe będą podejmowane nie w sklepie, lecz w trakcie przeglądania publikowanych tam treści – uważa ekspert z Get Noticed.

Naturalnie pojawia się pytanie o bezpieczeństwo. Tak wysoki poziom automatyzacji może przyciągać cyberprzestępców – hakerów nieustannie poszukujących luk w zabezpieczeniach. Nietrudno sobie wyobrazić scenariusz, w którym zhakowany chatbot opróżnia konto użytkownika, przelewając środki na konta oszustów. 

Aby zapobiec takim incydentom, Visa planuje wdrożenie zaawansowanych mechanizmów opartych na uczeniu maszynowym. Systemy te będą monitorować aktywność użytkowników w czasie rzeczywistym, identyfikować nietypowe wzorce zachowań i natychmiast blokować podejrzane transakcje. Dzięki temu internauci będą mogli korzystać z inteligentnych chatbotów i automatycznych płatności z większym poczuciem bezpieczeństwa.

Czym są Agenci AI? 

To programy komputerowe oparte na sztucznej inteligencji, które potrafią samodzielnie wykonywać konkretne zadania – często szybciej, dokładniej i bezbłędnie – uwalniając czas ludzi na bardziej kreatywną i strategiczną pracę. 

W odróżnieniu od popularnych narzędzi, takich jak ChatGPT, których główną funkcją jest generowanie tekstu, agenci AI działają jak cyfrowi pracownicy: planują, analizują, podejmują decyzje i wykonują określone działania – zupełnie jak ludzie, ale bez zmęczenia i przestojów.

Możliwości agentów AI są ogromne: potrafią zaplanować spotkanie w kalendarzu, sprawdzając dostępność wszystkich uczestników, zorganizować wycieczkę, a nawet kupić bilety w naszym imieniu. W środowisku pracy mogą wspierać onboarding nowych pracowników, automatyzować obsługę klienta, doradzać w procesie sprzedaży na podstawie danych z CRM-u, a także monitorować działania konkurencji, na przykład w mediach społecznościowych. 

- Co więcej, agenci AI sprawdzają się również w bardziej zaawansowanych zastosowaniach, takich jak zarządzanie inteligentnym domem, ogrodem czy nawet sterowanie autonomicznymi dronami – wymienia Bartosz Bilicki, ekspert ds. agentów AI z Evernext.pl. 

W erze rosnących kosztów pracy i presji na efektywność agenci AI oferują realną przewagę: pracują 24/7, nie popełniają błędów z powodu zmęczenia, skalują się w zależności od potrzeb i mogą być idealnie dopasowani do procesów konkretnej firmy.

 – To nie science fiction. To kolejny krok w ewolucji pracy, w którym technologia staje się realnym wsparciem nie tylko dla wielkich korporacji, ale też dla małych firm i startupów – przekonuje Bilicki.

Do czego są zdolni agenci sztucznej inteligencji?

OpenAI na początku roku uruchomiła narzędzie Operator, które pozwala użytkownikom delegować zadania zakupowe, takie jak przeglądanie stron internetowych i finalizowanie transakcji. Z kolei chiński startup Monica przedstawił właśnie światu agenta sztucznej inteligencji zdolnego do samodzielnego wykonywania złożonych zadań bez ciągłej ingerencji człowieka. 

Manus, w odróżnieniu od tradycyjnych chatbotów, działa jak wirtualny asystent lub stażysta, który może realizować długoterminowe projekty na podstawie prostych poleceń użytkownika. Jego interfejs użytkownika jest przyjazny i nie wymaga specjalistycznej wiedzy technicznej, co czyni go dostępnym dla szerokiego grona odbiorców.

Tymczasem pełna autonomia agentów AI w Europie może napotkać bariery regulacyjne, takie jak unijna ustawa o sztucznej inteligencji (AI Act), która nakłada obowiązki w zakresie przejrzystości i odpowiedzialności. 

Katarzyna Adamiak, radca prawny z kancelarii Lawsome, zwraca z kolei uwagę, że w przypadku sporów sądowych użytkownicy mogą mieć trudności z dochodzeniem swoich praw wobec producentów AI. 

– Na razie nie mamy w porządku prawnym aktu, który w sposób kompleksowy regulowałby kwestie odpowiedzialności za systemy sztucznej inteligencji (AI), w tym za działania agentów AI. Tym samym działania takich agentów stanowią wyzwanie prawne - uważa.

Jej zdaniem ustawa o sztucznej inteligencji (AI Act) stawia wprawdzie systemom AI określone wymagania dotyczące bezpieczeństwa i określa działania niedozwolone, ale nie reguluje kwestii roszczeń, jakie mogą powstać na skutek błędów systemów AI. Dodatkowo, w lutym 2025 r. Komisja Europejska ogłosiła, że nie będzie kontynuować prac nad projektem dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za sztuczną inteligencję (AILD). 

Oznacza to, że główne ryzyko korzystania z agentów AI ponoszą użytkownicy, ponieważ dostawcy systemów AI dbają o to, aby swoją odpowiedzialność wyłączyć lub znacząco ograniczyć – tłumaczy Katarzyna Adamiak.

Ostatecznie to zaufanie konsumentów do technologii AI pozostaje kluczowym czynnikiem decydującym o tempie adaptacji tych rozwiązań. – Budowanie zaufania będzie wymagało edukacji konsumentów i transparentności ze strony firm wdrażających AI. Marki, które jako pierwsze pokażą, że potrafią bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać z technologii agentów AI, zyskają przewagę konkurencyjną i w znaczącym z perspektywy biznesu stopniu skorzystają z trendu – kwituje Bogumił Fedoryj z Get Noticed.

System DataWalk ma zostać wykorzystany do wewnętrznych i zewnętrznych dochodzeń i zapobiegania oszustwom, aby zapewnić bezpieczne i pewne miejsce handlu dla globalnych klientów platformy.

Podpisana umowa potwierdza zdolność spółki DataWalk do ‘skutecznej obsługi różnorodnych zastosowań komercyjnych w USA oraz może mieć pozytywny wpływ na pozycję konkurencyjną grupy, co może przekładać się w przyszłości na sytuację finansową oraz perspektywy rozwoju’ firmy z Wrocławia.

Klientami spółki Datawalk są m.in. Departament Sprawiedliwości USA i Departament Rolnictwa USA, Bank Morgan Stanley, czy służby mundurowe, w tym Komenda Główna Policji w Warszawie, czy policja w USA.

Podobnie jak gigant handlu Amazon, Grupa Schwarz poprzez swoją działalność w sferze IT (m.in. stworzenie własnej chmury) stara się zbudować drugi filar biznesowy - komentują niemieckie media, podkreślając, że umowa zawarta między szefami Google i Grupy Schwarz jest zaskoczeniem.

Obecnie władze niemieckiej firmy zapewniają, że w Google znalazły partnera, z którym będą mogły wypracowywać wspólne rozwiązania na równych zasadach, w przejrzysty sposób - i co ważne, bezpieczne dla użytkowników. Ponadto wielu komercyjnych użytkowników chmury w Niemczech ceni sobie fakt, że dane pozostają w kraju i nie będa przesyłane za granicę.

Schwarz Digits (rozwiązanie chmurowe niemieckiego retailera) zapewni przestrzeń na dane dla Google Workspace, oferując klientom rozwiązanie szyfrujące. “Stworzy to bezpieczne rozwiązanie, zwiększające wydajność w miejscu pracy i uniemożliwiające dostęp osobom trzecim, w tym samemu Google” - podkreśla Grupa Schwarz. Dane klientów będą zlokalizowane na terenie Unii Europejskiej.

Dzięki tej transakcji Google zyskuje nowego dużego klienta na swoje oprogramowanie zwiększające produktywność: spółki należące do Grupy Schwarz, zatrudniające 575 tys. pracowników, przejdą na Google Workspace (aplikacje obejmują m.in. edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny i program do prezentacji).

Biznes, związany z przechowywaniem danych, mocą obliczeniową i systemami chmurowymi, rozwija się dynamicznie od lat. Trzej główni dostawcy usług internetowych (Amazon Web Services - AWS, Microsoft i Google) kontrolują około dwóch trzecich rynku. Ponadto aktywnych jest także kilku europejskich dostawców, takich jak Ionos, T-Systems, OVH i właśnie Grupa Schwarz.

Strategiczne partnerstwo obu firm oznacza współpracę w obszarze wykorzystania sztucznej inteligencji do automatyzacji procesów, optymalizacji logistyki i asortymentu oraz lepszego zrozumienia i zaspokojenia potrzeb klientów.

Nowe usługi i produkty

Partnerzy będą także wspólnie pracować nad rozwojem innowacyjnych usług i produktów dla konsumentów, partnerów biznesowych i społeczności lokalnych, korzystając z danych i analiz generowanych przez AI. Żabka i Microsoft zadbają również o podnoszenie kompetencji AI pracowników Żabki poprzez szkolenia, warsztaty i wzajemne dzielenie się wiedzą.

Inteligentny asystent dla pracowników

W ramach partnerstwa Żabka Polska zapewni 2,5 tysiącom swoich pracowników inteligentnego asystenta – Copilota dla Microsoft 365. Copilot zaszyty w narzędziach takich jak Outlook, Excel, Word, PowerPoint i Teams pomoże im szybciej wykonywać powtarzalne i nierzadko żmudne czynności oraz "uwolni ich czas" na bardziej kreatywne działania i rozwój kompetencji cyfrowych. Asystent m.in. podsumuje spotkanie, pomoże w przygotowaniu treści maila, zaprojektuje prezentację czy też wesprze pracowników w efektywnym planowaniu tygodnia.

Najczęściej oczekiwaną korzyścią z wprowadzanych zmian pozostaje wzrost produktywności i efektywności. Korzyści w tym obszarze odnotowało już co czwarte badane przedsiębiorstwo (27 proc.) i 70 proc. organizacji najbardziej zaawansowanych w procesie adopcji AI. Zaoszczędzone środki i czas respondenci planują przeznaczyć na rozwój innowacji (45 proc.), usprawnianie działalności (43 proc.) i dalsze skalowanie AI (27 proc.).

Na obecnym etapie rozwoju rynku organizacje oczekują już bardzo konkretnych korzyści z wdrożenia generatywnej sztucznej inteligencji. Większość firm przeprowadziła pierwsze testy użycia GenAI, najczęściej do podsumowywania długich dokumentów, historii kontaktu z klientami oraz pomocy pracownikom w obowiązkach. Należy jednak pamiętać, że poza benefitami w postaci wzrostu efektywności czy redukcji kosztów, największe długoterminowe korzyści z tej technologii tkwią w zwiększeniu innowacyjności firm. Przykładem może być jeszcze lepsze dopasowanie produktów i doświadczeń do preferencji klientów dzięki hiperpersonalizacji opartej o generatywną sztuczną inteligencję. Tak zaawansowane zastosowania wymaga jednak jednoczesnego rozwijania kompetencji GenAI w obszarach strategii, procesów, pracowników, danych i technologii – mówi Amadeusz Andrzejewski, partner, lider zespołu Data & AI w Polsce, Deloitte.

GenAI zwiększa innowacyjność i rozwój nowych produktów

Duże korzyści z zastosowania generatywnej sztucznej inteligencji do rozwijania produktów i usług oraz w obszarze innowacyjności odnotowało ponad 60 proc. organizacji doświadczonych w adopcji AI i jedynie ok. 30 proc. w ogólnej grupie badanych. Pokazuje to, że bardziej zaawansowane przedsiębiorstwa skuteczniej uzyskują korzyści w wielu obszarach, podczas gdy firmy rozpoczynające przygodę z GenAI mają tendencję do koncentrowania się na zwiększeniu produktywności i efektywności działania.

Ponad połowa respondentów (60 proc.) wskazuje, że ich organizacje skutecznie równoważą szybką adopcję generatywnej technologii z ograniczaniem potencjalnych ryzyk. W konsekwencji, 3 na 4 badane firmy zauważają większe zaufanie do narzędzi AI niż w 2022 r. Kwestia zaufania wciąż pozostaje jednak wyzwaniem w procesie implementacji AI na szerszą skalę. Organizacje decydują się więc na wprowadzenie procesów mających na celu otwarte informowanie pracowników o zakresie wykorzystywania AI (45 proc.), zapewnienie wysokiej jakości danych wykorzystywanych przez algorytmy (43 proc.), a także weryfikację wiarygodności otrzymywanych wyników (41 proc.).

Proces upowszechniania generatywnej sztucznej inteligencji w wielu aspektach przebiega podobnie jak adopcja innych technologii, w tym np. chmury. Jednak w przypadku GenAI czynniki takie jak zaufanie, zarządzanie ryzykiem, jakość danych, a także kwestie związane z ładem korporacyjnym, własnością intelektualną, prywatnością i bezpieczeństwem wymagają jeszcze większej uwagi ze strony zarządzających. Z naszych doświadczeń z projektów prowadzonych w Europie Środkowej wynika, że blisko 30 proc. pracy przypada właśnie na aspekty regulacyjne, prawne i zachowanie zgodności. Zadbanie o odpowiednie governance na każdym etapie ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wysokiej jakości wyników i budowania zaufania do AI w organizacji – mówi Jan Michalski, partner i lider Generative AI w Europie Środkowo-Wschodniej, Deloitte.

GenAI wspiera rozwój pracowników

Dla osiągnięcia realnej wartości z zastosowania AI kluczowe jest stopniowe poszerzanie liczby użytkowników nowej technologii w organizacji. Co drugi podmiot deklarujący wysoką wiedzę w zakresie AI udostępnia narzędzia bazujące na generatywnej sztuczne inteligencji blisko połowie swoich pracowników. W przypadku przedsiębiorstw mniej zaawansowanych odsetek ten wynosi jedynie 8 proc.

Wprowadzanie AI na szerszą skalę wymaga od firm zmiany sposobu zarządzania talentami. Na przestrzeni najbliższych 12 miesięcy modyfikacje w tym obszarze zamierza przeprowadzić blisko co druga badana organizacja (44 proc.). Przedsiębiorstwa najczęściej decydują się na zmianę procesów biznesowych na takie, które uwzględniają wsparcie generatywnej AI (48 proc.), ponadto na upskilling i reskilling zespołów (47 proc.) oraz rozwój umiejętności pracowników w celu lepszego wykorzystania generatywnych narzędzi (35 proc.). Jednocześnie blisko co trzecia organizacja monitoruje poziom zaufania i zaangażowania pracowników (36 proc.), co ma ułatwić skuteczne wdrożenie AI na szerszą skalę.

Większość organizacji przyznaje, że wciąż znajduje się we wczesnych etapach dostosowywania swoich strategii kadrowych i HR w związku z wdrażaniem rozwiązań z zakresu generatywnej sztucznej inteligencji. Kluczowym wyzwaniem jest znalezienie sposobu, jak zwiększyć adopcję AI wśród pracowników i wesprzeć ich w wykorzystaniu możliwości tej technologii do bardziej efektywnego wykonywania swojej pracy. Firmy powinny rozumieć potencjalny wpływ generatywnej sztucznej inteligencji na pracowników, aby zarządzać nie tylko wdrożeniem rozwiązań AI, ale też oczekiwaniami i kompetencjami pracowników w tym obszarze. Punktem wyjścia jest stworzenie strategii zrównoważonego wdrożenia AI w organizacji adresującej temat w sposób kompleksowy – mówi Zbigniew Łobocki, starszy menedżer w zespole Human Capital, Deloitte.

O badaniu

Druga edycja badania „Deloitte’s State of Generative AI in the Enterprise” została przeprowadzone w formie ankiety w okresie styczeń-luty 2024 r. wśród 1982 liderów biznesowych i technologicznych z Australii, Francji, Niemiec, Indii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Ankietowani to osoby posiadające doświadczenie we wdrażaniu sztucznej inteligencji i przeprowadzaniu programów pilotażowych w dużych organizacjach należących do sektora konsumenckiego, energetycznego, surowcowego i przemysłowego, finansowego, technologicznego, mediów i telekomunikacji, nauk przyrodniczych i opieki zdrowotnej oraz usług rządowych i publicznych. Cykliczne przeprowadzanie badania ma na celu śledzenie rezultatów wdrażania przez firmy generatywnej sztucznej inteligencji, a także oczekiwań i opinii związanych z tym procesem.

- Partnerstwa takie jak ta współpraca z AWS mają kluczowe znaczenie, ponieważ osadzamy generatywne rozwiązania AI w naszych aplikacjach ERP, aby klienci mogli wprowadzać innowacje szybciej i sprawniej. Oprócz dostarczania nowoczesnego ERP w chmurze naszym wspólnym klientom, z satysfakcją wspieramy Amazon w ich własnej podróży transformacyjnej, w ramach której wdrażają RISE with SAP w pionierskich obszarach, takich jak Project Kuiper - inicjatywa satelitarna Amazon, mająca na celu zwiększenie globalnego dostępu szerokopasmowego  – dodaje Christian Klein, CEO SAP SE.

Kluczowe obszary, w ramach których AWS i SAP rozszerzają swoje partnerstwo to m.in. integracja dużych modeli językowych z Amazon Bedrock i Generative AI Hub w ramach SAP AI Core – generatywne modele AI z Amazon Bedrock, w tym rodzina modeli Anthropic Claude 3 i Amazon Titan, są teraz dostępne w Generative AI Hub SAP, aby wspierać klientów SAP w szybkim wdrażaniu AI i modernizowaniu kluczowych procesów biznesowych, w oparciu o rozwiązania SAP.

Wykorzystanie przez SAP chipów AWS do szkolenia i wdrażania przyszłych ofert SAP Business AI – SAP planuje wykorzystać chipy AWS – AWS Trainium i AWS Inferentia – stworzone specjalnie dla współpracy z AI do szkolenia i wdrażania przyszłych ofert SAP Business AI.

Zwiększenie wydajności RISE with SAP na AWS – dzięki dostępności Amazon EC2 High Memory U7i nowej generacji, SAP i AWS zapewniają klientom pamięć i elastyczność, wymagane do uruchamiania największych, najbardziej złożonych, globalnych implementacji rozwiązań SAP.

Wybór RISE with SAP przez Amazon‘s Project Kuiper – satelitarna sieć szerokopasmowa Amazon wdraża usługę RISE with SAP, aby wesprzeć obsługę złożonego łańcucha dostaw i operacji produkcyjnych oraz uzyskać najlepszą wydajność i największą wartość w ramach swoich platform o kluczowym znaczeniu. Uruchamianie SAP na AWS pozwala Kuiper korzystać z najnowszych możliwości SAP Business AI w ramach RISE with SAP, aby wspomagać transformację poprzez szybkie śledzenie decyzji firmy oraz zwiększenie ogólnej wydajności i produktywności.

– Początkowo organizacje skupiały się na punktowym zastosowaniu AI, często w celu automatyzacji rutynowych zadań. Obecnie automatyzacja powtarzalnych zadań nie jest już najważniejszym priorytetem. Zaledwie 25 proc. ankietowanych przedsiębiorstw w ramach PwC 2021 AI Predictions wskazało to jako najważniejszy priorytet w stosunku do 35 proc. w ramach poprzedniej edycji tego badania. Odejście od wykorzystania AI na potrzebę wybranych obszarów (silosów) i przejście na “cross-funkcjonalne” zastosowanie, które dotyka wielu aspektów działalności przedsiębiorstwa, stanowi naturalną ścieżką rozwoju w wykorzystywaniu AI i może być elementem strategicznym w realizacji wizji przedsiębiorstwa opisującej, w jaki sposób dana organizacja ma działać w przyszłości. Często wpływ jest tak ogromny, że wiąże się z reorganizacją całego przedsiębiorstwa, a nawet zmianą modelu biznesowego – mówi Marcin Makusak, partner PwC Polska.

Organizacje dostrzegają potrzebę właściwego AI governance i zarządzania ryzykiem wykorzystywania AI

Powszechniejsze wykorzystanie AI jest procesem, który wymaga odpowiedniej strategii, planu i organizacji (operacjonalizacji). W ramach tego procesu, przedsiębiorstwa zaczęły zwracać również uwagę na zagadnienia związane z ryzykiem korzystania z AI, a co za tym idzie, odpowiednimi działaniami, aby tym ryzykiem zarządzać (governance).

– Kolejna kwestia, która stała się niezwykle istotna, to analiza interakcji między AI a interesariuszami (np. klientami zewnętrznymi). Mowa tutaj o podejmowaniu kroków, które pomogą zapewnić, aby rozwijane systemy sztucznej inteligencji były: odpowiedzialne, godne zaufania, stabilne i uczciwe - w skrócie: wiarygodne i przewidywalne. W PwC nazywamy takie rozwiązania: Responsible AI – komentuje Mateusz Szajdak, manager PwC Polska.

Wśród najważniejszych działań, jakie podejmowane są przez organizacje, które dostrzegły istotność zagadnienia odpowiedzialnej sztucznej inteligencji są m.in.:

• zwiększenie bezpieczeństwa AI dzięki zastosowaniu walidacji, monitorowaniu i weryfikacji,
• stworzenie przejrzystych, rozszerzalnych i sprawdzalnych modeli AI,
• stworzenie systemów AI, które będą etyczne, zrozumiałe i legalne,
• usprawnienie zarządzania dzięki modelom operacyjnym i procesom AI,
• przeprowadzenie testów pod kątem weryfikacji ewentualnej stronniczości danych, modeli lub wykorzystania algorytmów przez człowieka.

Kluczowe elementy dla właściwego AI governance

Aby móc mówić o Responsible AI należy uwzględnić kilka aspektów, które są ważne na wszystkich etapach wykorzystywania sztucznej inteligencji, od samego projektu rozwiązania, po utrzymanie działającego systemu:

• obowiązujące przepisy prawa i zasady etyczne,
• model governance, który pozwala zaprojektować, przygotować, przetestować, wdrożyć i utrzymać system AI w zdefiniowanym środowisku organizacji,
• zasady bezpieczeństwa, które będa chronić sam system i użytkowników wchodzących z nim w interakcje,
• wyjaśnialność/interpretowalność, czyli czytelne i zrozumiałe zasady działania AI, pozwalające na jego łatwe, czytelne i jednoznaczne zinterpretowanie.

Poza tym, warto zwrócić uwagę na to, że odpowiedni model governance jest także istotny z punktu widzenia obszarów environmental, social, corporate governance (ESG):

• zużycie znacznej ilości energii elektrycznej dla potrzeb działania skomplikowanych systemów AI może wpłynąć na generowany przez organizację ślad węglowy - Environmental,
• zagadnienie równego traktowania interesariuszy jest ważnym aspektem obszaru Social,
• fakt wykorzystywania AI ma wpływ na wartość przedsiębiorstwa, a brak odpowiedniego zarządzania takim systemem może negatywnie wpłynąć zarówno na jego reputację, jak i, w konsekwencji na wycenę - Governance.

Projekt unijnego rozporządzenia w zakresie AI

Zasadność zapewnienia odpowiedniego poziomu wiarygodności i przewidywalności systemu sztucznej inteligencji i ochrony praw użytkowników wchodzących z nim interakcję zauważyła Unia Europejska, która przygotowała projekt Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające zharmonizowane przepisy dotyczące sztucznej inteligencji.

Projekt rozporządzenia, co do którego osiągnięto w grudniu 2023 r. porozumienie polityczne, ma mieć charakter regulacyjny i kłaść nacisk na zapewnienie, aby wprowadzone do obrotu i użytkowane systemy AI były bezpieczne i zgodne z obowiązującymi przepisami w obszarze praw podstawowych i wartości unijnych oraz aby przepisy i wymogi bezpieczeństwa wobec AI były skuteczne egzekwowane – wyjaśnia Marcin Makusak. – Oprócz tego, celem przygotowywanego rozporządzenia jest ułatwienie rozwoju jednolitego, bezpiecznego i wiarygodnego rynku oraz wsparcie innowacyjności – doprecyzowuje.

W przygotowanym projekcie przyjęte zostało podejście oparte na ryzyku, przewidujące cztery grupy ryzyka:

• niedopuszczalne ryzyko - dotyczy zbioru zastosowań AI, które są sprzeczne z wartościami UE, np. scoring obywateli, wykorzystanie technik podprogowych, zdalna identyfikacja biometryczna w czasie rzeczywistym przez organy ścigania, kategoryzacja biometryczna, prognozowanie przestępczości, rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i placówkach edukacyjnych, przeszukiwanie Internetu,
• wysokie ryzyko - ograniczony zbiór zastosowań, które mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo ludzi lub ich prawa podstawowe, np. dostęp do usług publicznych i prywatnych, procesy rekrutacyjne, migracja, azyl i kontrola granic, edukacja i szkolenia,
• szczególne ryzyko w zakresie przejrzystości - dotyczy niektórych systemów AI, dla których wprowadzone zostaną konkretne wymogi w zakresie przejrzystości, tzn. że użytkownicy powinni mieć świadomość wejścia w interakcję z AI w celu minimalizacji ryzyka manipulacji,
• minimalne ryzyko - wszystkie pozostałe systemy AI.

Ponadto w projekcie uwzględniono ryzyko systemowe, które może wynikać z wykorzystywania modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia (Gen AI).

Swoim zakresem projekt rozporządzenia obejmuje m.in. następujące aspekty:

• zharmonizowane przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku oraz wykorzystywania AI w UE,
• zakazane praktyki w zakresie AI,
• szczególne wymogi dotyczące wprowadzania do obrotu systemów AI wysokiego ryzyka, w tym w zakresie przeprowadzenia oceny skutków praw podstawowych,
• szczególne wymogi dostawców modeli Gen AI
• przepisy dotyczące monitorowania AI po jego wprowadzeniu do obrotu i nadzoru nad rynkiem,
• kary za naruszenie przepisów.

Rozporządzenie, po przygotowaniu ostatecznej wersji tekstu rozporządzenia i zatwierdzeniu jego przez Parlament Europejski i Radę, zacznie obowiązywać dwa lata po jego wejściu w życie. Wyjątek od tego stanowić będą przepisy szczegółowe, tzn. zakazy będą obowiązywały już po 6 miesiącach, a przepisy dotyczące sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia – po 12 miesiącach.

Następne kroki

Z uwagi na rosnący udział i poziom skomplikowania wykorzystywanych systemów sztucznej inteligencji, nacisk na właściwy governance i przestrzeganie zasad etycznych będzie rósł.

Wczesne rozpoczęcie analizy wpływu gotowości i dojrzałości systemów, procesów, mechanizmów kontrolnych i innych komponentów ładu organizacyjnego może pomóc w planowaniu przyszłych inwestycji i ograniczeniu kosztów związanych ze zbyt późnym wdrażaniem koniecznych zmian, koniecznych np. pod względem zapewnienia zgodności z przepisami unijnymi. Warto przy tej okazji odpowiedzieć sobie na poniższe pytania w danym kontekście:

• Dane: Czy organizacja posiada zasób danych lub dostęp do danych o jakości odpowiadającej celom systemu AI? Czy Twoja organizacja posiada odpowiednie mechanizmy zarządzania danymi wejściowymi i kontrolą wyboru zestawu danych?
• Modele i algorytmy: Czy w Twojej organizacji istnieje nadzór nad rozwojem modelu? Czy proces i wyniki są przejrzyste? Czy wzięto pod uwagę ryzyko dotyczące stronniczości algorytmu?
• Wyniki i decyzje: Czy istnieje proces ciągłej weryfikacji wyników modelu pod kątem zapewnienia dokładności i zgodności z pierwotnym jego celem?
• Nadzór i monitorowanie: Jakie organy nadzoru są zaangażowane w zarządzanie AI? Jakie działania monitorujące są podejmowane?
• Uczenie maszynowe: Czy kierownictwo ma pewność co do procesów i metod uczenia maszynowego na wszystkich jego etapach?
• Wpływ na biznes i sprawozdawczość: Modele danych wpływają na sprawozdawczość finansową, decyzje operacyjne i interakcje z klientami. Czy Twoja organizacja jest na to gotowa?

Zapisz się na newsletter PwC Retail Platform, aby na bieżąco dostawać najważniejsze analizy z sektora handlu detalicznego i dóbr konsumpcyjnych!

Polecane artykuły

Buduj przewagę konkurencyjną kompleksowo zarządzając ryzykiem

Wprowadź raportowanie na wyższy poziom

Komisja Europejska opublikowała projekt Rozporządzenia ws. Zarządzania Danymi (Data Governance Act)

Studium przypadku. Data-driven organisation

Co nowego w aplikacji Lidl Plus?

Jak zapowiada Włodzimierz Wlaźlak, prezes zarządu Lidl Polska już wkrótce nas kolejny skok rozwojowy w funkcjonowaniu aplikacji Lidl Plus.

- Wkrótce będziemy w stanie efektywnie analizować dane i wykorzystywać je do personalizacji promocji. Na pierwszym etapie rozwoju naszej aplikacji Lidl+ personalizacji nie było, zamiast tego prowadziliśmy grupowe promocje czy rekomendacje. Od początku mieliśmy natomiast funkcję lokalizacji, swego czasu było to rozwiązanie rewolucyjne na rynku. Teraz pojawiają się kolejne aplikacje z tą funkcją, niemniej szczycimy się tym, że jesteśmy pierwszym sklepem w naszym formacie, który miał to rozwiązanie – tłumaczy Włodzimierz Wlaźlak.

I dodaje: - Personalizację będziemy wdrażać już w najbliższych miesiącach, jeszcze przed zimą. Będziemy mogli dostosować ofertę do indywidualnych potrzeb klientów. To doprowadzi do lepszego wykorzystania potencjału zakupowego – nie będziemy oferowali wszystkiego wszystkim, każdy użytkownik otrzyma szytą na miarę ofertę, co ułatwi mu podejmowanie decyzji zakupowych i sprawi, że będzie czuł się jeszcze bardziej wyjątkowy.

Jak wskazuje szef Lidla, dzięki nowym rozwiązaniom Lidl będzie mógł skuteczniej kontrolować koszyk zakupowy i odpowiednio go stymulować i powiększać. - Będziemy pracowali nad tym, by klienci zawsze otrzymali u nas to, czego potrzebują i by wyszli od nas z kompleksowymi zakupami. Tak jest skonstruowana nasza oferta łączna, a nad ofertą indywidualną będziemy pracować.

Lidl doda kolejne funkcje do Lidl Plus

Włodzimierz Wlaźlak dodaje, że firma pracuje nad kolejnymi rozwiązaniami i funkcjonalnościami, ale nie chce zdradzić szczegółów. - Ten projekt jest tuż przed nami, pracujemy nad wieloma rzeczami, ale ze względu na stopień zaawansowania prac oraz innowacyjność wielu rozwiązań nie chciałbym zbyt wiele ujawniać.

Aplikacja Lidl Plus działa w Polsce od 2019 r. i korzysta z niej kilka milionów klientów Lidla. Na polskim rynku działa blisko 900 sklepów niemieckiej sieci dyskontów.

(...)

Pełny wywiad z Włodzimierzem Wlaźlakiem, prezesem Lidl Polska będzie można przeczytać w listopadowym wydaniu magazynu „Wiadomości Handlowe”. W trakcie rozmowy prezes mówi m.in. o tym, w jaki sposób prowadzona przez niego firma pracuje nad ofertą i cenami, w jaki sposób optymalizuje koszty, w jakich obszarach i jak firma pracuje nad automatyzacją biznesu, a także jak rozwija się e-commerce i wykorzystuje dane. Kliknij i sprawdź o czym pisaliśmy w poprzednich wydaniach Wiadomości Handlowych.

Pozytywnie nastawienie do AI jest widoczne także w wynikach badania dotyczącego korzystania z asystentów zakupowych. Odpowiednio 55 i 52 proc. respondentów jest zainteresowanych korzystaniem z asystentów AI, którzy uproszczą zakupy, będą identyfikować ich potrzeby, a także sprawią, że zakupy będą bardziej wygodne.

Z kolei 51 proc. przedstawicieli pokolenia Z twierdzi też, że jest zainteresowanych doświadczeniami zakupowymi w rzeczywistości rozszerzonej (AR).

Jak wynika z badań, oszczędzanie wydaje się priorytetem dla kupujących z pokolenia Z w kontekście korzystania z AI. Niemal połowa (47 proc.) respondentów z pokolenia Z wymienia porównywanie cen jako główny obszar, w którym sztuczna inteligencja ma usprawniać zakupy online. Znajdowanie okazji wymieniane jest jako inny, ważny obszar, w którym AI jest potrzebna (45 proc.). Sztuczna inteligencja ma też zapewniać rekomendacje ofert i produktów (41 proc.) oraz pomoc podczas zakupów (37 proc.).

Jak twierdzą przedstawiciele firmy Mokka, specjalizującej się w płatności odroczonej, użyteczność i zapotrzebowanie na rozwiązania sztucznej inteligencji wydają się wynikać z trudności, które młodsze grupy konsumentów napotykają podczas zakupów w sieci.

Według badania niemal trzy czwarte (73 proc.) zetek doświadcza problemów podczas finalizacji transakcji, co powoduje, że aż 40 proc. rozważa rezygnację z zakupów, 37 proc. porzuca koszyk, a 22 proc. twierdzi, że tego rodzaju doświadczenie obniżyło ich postrzeganie marki.

– Pokolenia Z i millenialsów to ogromna grupa konsumentów, która nie tylko akceptuje wykorzystywanie AI, ale wręcz oczekuje tego typu rozwiązań w e-handlu. To wyraźny sygnał dla sektora, który wskazuje kierunki rozwoju na najbliższe lata – mówi Daniel Malinowski, zrządzający firmą Mokka w Polsce.

Ważnym elementem działań związanych z ograniczeniem marnowania żywności jest także kontrola zatowarowania sklepów. Jest ona prowadzona w oparciu o wyniki sprzedaży, co daje możliwość na zoptymalizowanie dostępności artykułów w placówkach przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej ilości artykułów dostawnych dla klientów.

Jak Netto ogranicza marnowanie żywności?

Jak wskazują przedstawiciele Netto ograniczać marnowanie żywności można już podczas zakupów. W Netto można kupić produkty z kończącą się datą, tym samym ratując je przed zmarnowaniem. Znajdują się one w kilku miejscach w sklepie – w chłodniach czy na półkach z asortymentem. Miejsca te łatwo znaleźć, są specjalnie oznaczone plakatami z hasłem: „Nie marnuję i zyskuję”. Dodatkowo na produktach znajduje się żółta naklejka z nową, niższą, jeszcze atrakcyjniejszą ceną. Wszystko po to, by zachęcić klientów do zakupu tych produktów.

Sieć Netto, oprócz wyznaczenia specjalnych stref, zdecydowała się także na sprzedaż w niższej cenie warzyw i owoców pakowanych w siatki, wśród których jedna lub kilka sztuk uległo uszkodzeniu lub zepsuciu. Takie egzemplarze są usuwane, a cena pozostałych w opakowaniu zbiorczym jest odpowiednio obniżana. Dzięki temu produkt ma szansę być ponownie wykorzystany zamiast wyrzucony.

W jakich krajach działa Netto?

Sieć handlowa Netto obecna jest na polskim rynku od 28 lat. Przez ten czas wypracowała pozycję jednego z największych sprzedawców detalicznych w kraju, posiadając aktualnie ponad 660 sklepów i zatrudniając ponad 9 tys. osób. Sieć obecna jest również na rynkach w Danii i Niemczech.

- W Rossmannie zawsze byliśmy otwarci na nowe technologie. Lubimy testować nowe rozwiązania, przywiązujemy dużą wagę do nieustannego wprowadzania technologii, które  pomagają w realizacji naszych zadań – mówi Antje Kunig, dyrektor zarządzający Dirk Rossmann GmbH.

Dzięki nowemu kreatorowi firma ma nadzieję zapewnić ważne wsparcie swoim pracownikom w codziennym korzystaniu z programów pakietu Office, takich jak Word, Excel, PowerPoint czy Outlook.

Program może również pomóc w przeciwdziałaniu niedoborowi wykwalifikowanych pracowników. - W Microsoft Copilot widzimy jedno z tych rozwiązań technologicznych, które mogą mocno wspierać codzienną pracę naszych współpracowników i prowadzić do ich wyższej produktywności. Ściśle monitorujemy obecne testy, analizujemy je i wyciągamy wnioski zastanawiając się w jaki sposób moglibyśmy ją wykorzystać w przyszłości – podsumowuje Antje Kunig.

Amazon liczy na to, że reklamy generowane przez AI przyciągną więcej kupujących i reklamodawców niż standardowe oferty szybkiej wysyłki czy rabaty tradycyjnie udzielane z okazji Black Friday i Cyber Monday.

Andy Jassy, dyrektor generalny Amazona powiedział podczas rozmowy z analitykami, że uczenie maszynowe pomaga firmie prezentować kupującym trafniejsze reklamy – poinformował Reuters. Według szefa Amazona, AI pomoże reklamodawcom wybierać też reklamy, które mają dużą liczbę wyświetleń.

Marketplace podał, że korzysta ze sztucznej inteligencji do tworzenie lepszych zdjęć produktów dla reklamodawców, co ma na celu osiągnięcie lepszej konwersji ofert sprzedawców zewnętrznych. Narzędzie generuje obrazy tła dla towarów na podstawie szczegółów produktu.

Ze sztucznej inteligencji korzysta już wielu detalistów, ale skala działalności Amazona pozwoli skorzystać z tego narzędzia przedsiębiorcom, którzy do tej pory nie mogli sobie pozwolić na zakup odpowiednich technologii. Oszczędzi też czas przy tworzeniu reklam spersonalizowanych.

Złakowski zapowiedział wdrożenie e-paraganu w aplikacji, choć na razie bez szczegółów i nie podając daty implementacji.

Elektroniczne cenówki w Biedronce

Kiedy Biedronka zmieni swoje papierowe cenówki na cyfrowe? - Koszt takiego wdrożenia wynosi 1 mld euro (czyli ok. 4,4 mld zł zł przy obecnym kursie euro - red. "WH"). Nie możemy zainwestować takiej kwoty bezpośrednio z cash flow, który generujemy - mówił w trakcie wystąpienia cytowany przez serwis "HE" Marek Złakowski.

Przedstawicel największej firmy detalicznej w Polsce przypomniał, że Biedronka zbliża się do otwarcia sklepu nr 3500. Według ostatnich danych sieć liczy 3474 placówek.

Źródło: "Handel Extra"

Najwięcej firm planujących cyfryzację zadeklarowało, że będzie ona dotyczyć obszaru komunikacji z klientami (55 proc.). Na drugim miejscu znalazło się przetwarzanie i przechowywanie danych oraz obieg dokumentów (prawie 51 proc.).

Według raportu „Płatności bezgotówkowe w polskich MŚP” kolejne wymieniane obszary to rozliczanie płatności z klientami i kontrahentami (46 proc.) czy procesy księgowe i finansowe (44 proc.) bądź bezpieczeństwo (44 proc.). Najmniej firm interesuje się usprawnianiem komunikacji wewnętrznej (prawie 30 proc.).

Dlaczego przedsiębiorcy nie planują cyfryzować swoich firm?

Prawie 60 proc. polskich MŚP z sektora handlowo-usługowego nie zamierzają cyfryzować procesów w swoich firmach, ponieważ twierdzą, że tego nie potrzebują. 27 proc. natomiast uważa, że ich biznes jest zbyt mały, a prawie 22 proc., że cyfryzacja została już wdrożona w obszarach, które tego wymagały.

Co ciekawe, niemal 19 proc. twierdzi, że ich firma jest już wystarczająco cyfrowa. 18 proc. badanych uważa natomiast, że są to za duże koszty.

– Przedsiębiorcy powinni pamiętać, że cyfryzacja może wspomóc ich w lepszym dostosowaniu się do zmieniających się warunków na rynku. Wpływa ona bowiem na przyspieszenie zadań do tej pory wykonywanych „ręcznie”, optymalizuje i usprawnia administrowanie. Co więcej, często poprawia również proces obsługi klientów, którzy stają się coraz bardziej wymagający. Niebagatelne znaczenie ma także bezpieczeństwo danych. Cyfryzacja może uchronić nas od trudnych sytuacji losowych jak np. pożar czy zalanie. Pomóc tutaj może digitalizacja danych i rozwiązania chmurowe – komentuje Krzysztof Polończyk.

Mówiąc o piekarnictwie warto wspomnieć o międzynarodowej grupie Puratos, która oferuje pełną gamę nowatorskich produktów i surowców w zakresie zastosowań dla sektora piekarniczego, cukierniczego i czekoladowego. Dysponując fachową wiedzą i klarownie zdefiniowanymi potrzebami – firma zdecydowała się na współpracę ze spółką MarketLab, specjalizującą się w tworzeniu technogii image recognition. MarketLab do tej pory oferował swoje rozwiązania głównie branży retail, jednak kolaboracja z Puratosem otworzyła pole do nowych koncepcyjnych działań, a te z kolei zaawocowały wykorzystaniem analizy obrazu właśnie w piekarnictwie.

Z tej wspomnianej, obiecującej kooperacji powstało narzędzie, które ma szansę zrewolucjonizować piekarniczy świat. Spotimize, bo tak właśnie nazywa się “technologiczne dziecko” Puratos i MarketLab, to usługa rozpoznawania obrazów oparta na sztucznej inteligencji, która w czasie rzeczywistym śledzi półki piekarnicze oraz działanie placówek cukierniczych. Opracowane rozwiązanie opiera się na zaawansowanych algorytmach AI, które dzięki kamerom rozmieszczonym w danym punkcie sprzedaży zapewniają szczegółowe informacje niezbędne do skutecznego zarządzania asortymentem.

Kamery każdego dnia rejestrują obraz i wykonują zdjęcia półek i witryn chłodniczych w sklepach piekarniczych i cukierniczych, które następnie przesyłane są do chmury. System dokonuje analizy ujęć i identyfikuje poszczególne elementy, wykazując braki, produkty o ograniczonym okresie przydatności do spożycia i wydajność poszczególnych artykułów. Wszystkie pozyskane dane dostępne są za pośrednictwem intuicyjnego i czytelnego pulpitu, dostępnego dla właścicieli punktów sprzedaży.

Spotimize wyposaża przedsiębiorstwa piekarnicze i cukiernicze w wiedzę, pozwalającą podejmować kluczowe decyzje strategiczne. Technologia image recognition pozwala na optymalizację procesu zarządzania, ograniczenie ilości odpadów i poprawę doświadczeń klientów. Dane dostępne w czasie rzeczywistym umożliwiają podejmowanie kroków naprawczych w trybie natychmiastowym, co znacząco obniża koszty, wynikające z nieefektywnego gospodarowania towarem.

Aktualnie technologia generuje dostęp do kluczowych KPI, takich jak: udział półkowy, co zapewnia najbardziej efektywne wykorzystanie przestrzeni wystawienniczej; dostępność produktów wraz z informacją, które z towarów wymagają uzupełnienia, a także informacje o odpadach. Wszystkie statystyki gromadzone są z jasnym podziałem na lokalizację, co w przypadku sieci piekarni lub cukierni pozwala jeszcze lepiej spełniać potrzeby danego regionu.

Obecnie technologia będzie dostępna dla ograniczonej liczby klientów Puratos, w wybranych krajach, jednak jej możliwości zostaną zaprezentowane na tegorocznych Targach Piekarskich IBA. Synergiczne działanie Puratos i MarketLab ma szansę zrewolucjonizować sposób prowadzenia sklepów piekarniczych oraz cukierniczych, a także ustanowić nowe standardy jakościowe półek.

Jan Willem Groen i Joris Schrauwen, kierownicy projektów Spotimize, potwierdzają przełomowość i uniwersalność usługi, stwierdzając: „Każdy sklep ma swój niepowtarzalny rytm. Niektórzy zmagają się z marnotrawstwem, inni z frustracją związaną z brakiem zapasów. Spotimize umożliwia pracownikom codzienną poprawę jakości półek i konsekwentną realizację planogramu. Dodatkowo - centrale dysponują danymi, aby rozszyfrować działania sklepów osiągających najlepsze wyniki i rozpowszechniać korzystne praktyki wśród sklepów, które wymagają korekty działań. Dzięki modelowaniu predykcyjnemu Spotimize, zbliżamy się do przyszłości”.

Sektor piekarniczo-cukierniczy to trudna branża, która jest niezwykle istotna dla codziennego funkcjonowania społeczeństwa. Z tego względu zasługuje na wielowymiarowe, koncepcyjne podejście, a dostosowanie się do dynamicznych przemian technologicznych ma kluczowe znaczenie.

„W MarketLab dostrzegamy siłę AI, która może zrewolucjonizować sposób działania przedsiębiorstw. Nasze zaawansowane rozwiązania zostały już zastosowane przez największych sprzedawców detalicznych, zmieniając nie tylko ich strategie i postrzeganie biznesu, ale również poprawiając doświadczenia klientów. Udostępnienie tej specjalistycznej wiedzy branży piekarniczo-cukierniczej, to nie tylko ważne posunięcie, to konieczność. Zarządzanie półkami piekarniczymi jest pełne zawiłości i wymaga szczegółowego zrozumienia, a sztuczna inteligencja oferuje precyzję i wydajność niezbędną do sprostania tym wyzwaniom” – mówi Piotr Wardaszko - CEO MarketLab.

Spotimize zostało już zaimplementowane w Polsce, a pierwsi klienci mogą w pełni korzystać z potencjału technologii IR. Usługa nabiera jednak tempa i jej globalny debiut nastąpi w STARTUP AREA, sponsorowanej przez Puratos, na renomowanych Targach Piekarskich IBA w Monachium, których start planowany jest już 22 października 2023 r. Miejmy nadzieję, że przedstawienie systemu wśród liderów branży będzie początkiem gwałtownego rozwoju technologicznego dla całego świata piekarnictwa.

Własny dział IT czy zewnętrzny dostawca?

– Posiadanie działu IT we własnych strukturach może nieco przyspiesza proces budowania nowych rozwiązań. Pracownicy znają firmę, jej specyfikę i potrzeby. Mogą szybciej reagować na zmiany. Firma zyskuje pełną kontrolę nad projektem. Jest to jednak, zwłaszcza dziś, ogromny koszt. Poza utrzymaniem pracowników przedsiębiorca musi w takiej sytuacji posiadać także odpowiednią infrastrukturę IT i brać na siebie zapewnienie bezpieczeństwa wytwarzanych rozwiązań. Pod uwagę należy wziąć też szkolenia czy wyzwanie pozyskania specjalistów o bardzo wąskiej wiedzy. Dlatego efektywniejszym rozwiązaniem jest współpraca z dostawcą. Przy jego wyborze warto zwrócić uwagę, aby poza kompetencjami technologicznymi, posiadał on też odpowiednią wiedzę domenową – a idealnie, aby specjalizował się w określonym sektorze. To bardzo ułatwia komunikację i współpracę pomiędzy IT a biznesem – mówi Anna Schabikowska, doradca zarządu Exorigo-Upos.

Na całkowity outsourcing decyduje się jednak najmniejsza część badanych, bo zaledwie 17 proc. Taki model operacyjny najlepiej sprawdza się w firmach, które potrzebują przede wszystkim ciągłego wsparcia informatycznego i mają jasno określone oczekiwania względem budowanych rozwiązań i ich efektów. Jednocześnie, wśród głównych barier, które hamują rozwój IT, 42 proc. badanych wskazuje na braki specjalistów. Outsourcing zdaje się być naturalną odpowiedzią na to wyzwanie. W efekcie, 1/5 średnich retailerów i 1/8 największych nie posiada żadnych własnych zasobów IT.

Opcja hybrydowa

Kompromisem jest połączenie zasobów własnych z siłami zewnętrznego partnera. Na takie rozwiązanie decyduje się 37 proc. badanych. W tej grupie większość, bo ponad 55 proc., stanowią najwięksi detaliści.

- Nasze badanie, ale też codzienne doświadczenie w pracy z klientami, wyraźnie pokazuje trend, jakiemu w tym zakresie poddają się firmy. Wśród średnich retailerów znacznie popularniejsze jest rozwijanie produktów własnymi siłami oraz inwestycja w dział IT w modelu in-house. Najwięksi chętniej (ponad 55 proc.) skłaniają się ku opcji hybrydowej – połączeniu pracy wewnętrznego zespołu z zaangażowaniem specjalistów po stronie dostawcy. W prawie 60 proc. są to firmy, które na rozwój IT przeznaczają ponad 3 proc. średniorocznych obrotów. Z naszej perspektywy jest to optymalne rozwiązanie, które po pierwsze zapewnia nam wsparcie po stronie klienta w zakresie pełnego zrozumienia jego potrzeb, a po drugie - pozwala na kompleksowe budowanie rozwiązań z wykorzystaniem wszystkich dostępnych zasobów i wiedzy – klienta oraz naszej – dodaje Marcin Zimnicki, dyrektor Retail Technology Hub w Exorigo-Upos.

Najważniejsza jest cena usług

A jakie są decydujące czynniki, które retailerzy rozważają w poszukiwaniach dostawców IT? Pierwsze miejsce, bez zaskoczenia, zajmuje cena. To kluczowy wyznacznik dla 55 proc. badanych. Kolejnymi istotnymi cechami są ex aequo doświadczenie w konkretnej branży oraz referencje innych uczestników rynku. Na następnych pozycjach badani uplasowali czas wdrożenia (w tym także możliwość dostarczania etapami), kompatybilność z dotychczasowymi rozwiązaniami oraz koszty utrzymania, supportu i ewentualnego rozwoju.

Własnymi siłami, czy z pomocą zewnętrznych dostawców – retailerzy zamierzają się rozwijać. Aż 70 proc. deklaruje, że w ciągu najbliższego roku nakłady na inwestycje w zakresie rozwijania nowych technologii będą takie same bądź wyższe. To bardzo pozytywny znak dla całej branży, która mocno odczuła skutki niepewności ostatnich lat.

Jak tłumaczy Marek Lose, CFO Unity Group, wyniki finansowe są wyraźnie lepsze niż przed rokiem pomimo negatywnych trendów obserwowanych na rynku outsourcingu IT w obszarze zatrudnienia i zleceń w analizowanym czasie. Firma dobrze poradziła sobie w czasach rynkowej zawieruchy, dzięki odpowiednio przygotowanej ofercie transformacji cyfrowej end-to-end, zawierającej również elementy konsultingu, który ma duże znaczenie dla klientów podczas podejmowania decyzji nt. cyfryzacji.

Pierwsze sześć miesięcy obecnego roku to też kontynuacja dynamicznego wzrostu z 2022 r. Wtedy wypracowana całoroczna sprzedaż pozwoliła Unity Group zostać sklasyfikowaną w gronie ścisłej czołówki polskiego rynku IT wg raportu Computerworld. W zestawieniu magazynu biorącym pod uwagę skalę przychodów polskich spółek informatycznych na koniec ubiegłego roku Unity Group trafiła do TOP10 największych dostawców rozwiązań i usług IT dla sektora handlu.

Kompleksowa transformacja cyfrowa

– Nasza strategia polegająca na oferowaniu specjalistycznych usług w obszarze cyfrowej transformacji sprzedaży end-to-end już kolejny raz przynosi pozytywne efekty. Firmy na różnym poziomie dojrzałości i zaawansowania w procesie transformacji chcąc utrzymać przewagę konkurencyjną będą inwestować lub optymalizować koszty m.in. przy pomocy inteligentnych rozwiązań. Bazując na naszym ponad 25-letnim doświadczeniu aktywnie wspieramy ich na każdym etapie tej drogi, a rozwijając biznes naszych klientów rośniemy razem z nimi. Stawiamy zarówno na wzrost organiczny, jak i w obszarze M&A, co przyczyni się do uzyskania jeszcze większego efektu skalowania naszych usług – komentuje Grzegorz Kuczyński, Managing Partner w Unity Group.

Unity Group zauważa wyraźny wzrost popytu na strategiczny konsulting w procesie transformacji end-to-end. Jako End-to-end Commerce Transformation Partner chce być dla swoich klientów dostawcą kompleksowej usługi - od poprzedzonego audytem procesów, systemów i czynności w firmach etapu przygotowania strategii cyfryzacji, po oferowanie odpowiednich technologii, aż do usługi utrzymania.

W ten sposób Unity Group współtworzy dodatkową wartość biznesową na każdym etapie tego procesu, a sam klient zyskuje partnera, który całościowo zarządza i odpowiada za ten proces oraz doskonale zna realia handlu i procesy biznesowe związane z handlem.

Korzyści ze strategii omnichannel

Klienci są także coraz bardziej świadomi czym jest strategia Omnichannel i jaką dodatkową wartość w jej implementacji wnosi doświadczony partner. Widzą wtedy korzyści wynikające z pracy nad procesami, zarządzaniem projektami zmiany, wagą wysokiej jakości architektury rozwiązań, co wyróżnia takie firmy jak Unity Group na tle klasycznych dostawców skupiających się wyłącznie na technologii.

Skalowanie vs optymalizowanie

Osłabienie wzrostu gospodarczego w Polsce i hamowanie gospodarki naszych zachodnich sąsiadów czy malejąca konsumpcja w kraju to czynniki negatywnie wpływające na koniunkturę w obszarze handlu i inwestycji w IT. Jednocześnie rynek może liczyć też na silne pozytywne bodźce, jak bezpieczny kredyt 2 proc. czy uwolnienie na cyfryzację środków z KPO – na te impulsy liczą przede wszystkim producenci i firmy z branży budowlanej, którzy w pierwszej części roku zostali dotknięci spowolnieniem, co wywołało u nich redukcję wydatków na usługi IT.

Unity Group szanse na podtrzymanie dynamiki wzrostu widzi zwłaszcza we wsparciu cyfrowej transformacji sprzedaży w 4 wertykałach rynku. To firmy z sektora budowlanego, meblarskiego, szeroko pojętej pharmy i healthcare oraz bez zmian – w retailu. Niezależnie od części rynku i rodzaju działalności w firmach skupionych na handlu coraz bardziej widoczny jest trend związany z dwoma modelami działania: i) szybkim zdobywaniem skali i rynku (tzw. fast scaling) oraz ii) poszukiwaniem efektywności kosztowej. I o ile w ostatnich latach, głównie za sprawą pandemii, dominowało podejście nastawione na błyskawiczne zdobywanie udziałów rynkowych, tak teraz firmy powoli rewidują swoje strategie i do głosu w coraz większym stopniu dochodzi optymalizowanie działalności.

– Firmy, które przynajmniej częściowo zdigitalizowały swoją sprzedaż, są dziś na wygranej pozycji, ponieważ już czerpią korzyści dzięki obniżonym kosztom obsługi transakcji. Tak dzieje się na przykład w przypadku naszych klientów m.in.: Adamed, Euroterm, LPP, Pneumat, Polwell, SIG oraz Volkswagen. Mając taką przewagę, firmy te mogą w dalszym ciągu szukać kolejnych rozwiązań utrzymujących lub poprawiających marże na konkurencyjnym rynku. Na drugim biegunie i w zupełnie innej sytuacji są firmy bez uruchomionych platform sprzedażowych. Dla nich przyszedł moment prawdy i czas strategicznych decyzji, jak utrzymać rentowność w obliczu cyfrowych konkurentów. Wyjściem może być konieczność zmiany modelu działania i rozpoczęcie procesu transformacji cyfrowej. Natomiast dla liderów w dziedzinie cyfryzacji – może to być czas wzmożonych inwestycji (np. w wymianę platformy) i dalszą redukcję długu technologicznego. Kluczem do sukcesu jest określenie status quo firmy, czyli ustalenie na jakim jest etapie i jak obecnie wykorzystać potencjał transformacji, która w obecnych warunkach wydaje się być jedyną ścieżką rozwoju nowoczesnej firmy – mówi Grzegorz Rudno-Rudziński, Head of Growth oraz Managing Partner w Unity Group.

Ponad tysiąc nowych rozwiązań AI w jeden miesiąc

Oferta Unity Group jest w procesie ciągłej zmiany i adaptacji do zmieniającej się rzeczywistości. Zaprzęgnięcie AI i big data w działania cyfryzacyjne w połączeniu z ofertą end-to-end na rzecz klientów z kluczowych dla firmy wertykałów powinno dać impuls do dalszego wzrostu przychodów i pozyskania kolejnych klientów w Polsce oraz za granicą.

– Ostatni okres to duży boom rozwiązań AI, w ciągu jednego miesiąca pojawiło się ponad 1000 narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję. W związku z tym firmy handlowe, produkcyjne, dystrybucyjne mają do dyspozycji praktycznie nieograniczone możliwości optymalizacji działalności przy wykorzystaniu AI i własnych danych. Z kolei tak dziś ważny obszar poprawy efektywności działania zyskał nowego sojusznika w postaci dynamicznie rozwijającego się data-driven sales. Dla większości firm jest to wciąż obszar innowacyjności i wymaga innego podejścia niż digitalizacja. Dlatego razem z naszymi klientami eksplorujemy jego potencjał, zwłaszcza w obszarze pricingu – dodaje Grzegorz Rudno-Rudziński.

Nadchodzi rewolucja, która zmieni kwiaciarnie

Jesteśmy świadkami rewolucji florystycznej. Polska jest pierwszym krajem, w którym startuje innowacyjna platforma florystyczna Panksy. Przygotowanie na daną okazję, dopasowaną do konkretnej osoby  kwiatowej kompozycji umożliwiają połączone siły sztucznej inteligencji, nauki oraz wiedza psychologiczna. Na podstawie wygenerowanego z ich pomocą moodboardu, planowany jest ostateczny wygląd zamówionego bukietu. Cały proces składania zamówienia odbywa się online, a jego realizacją zajmują się współpracujący z platformą lokalni floryści.

Ideą stojącą za nowatorskim modelem biznesowym Panksy jest teoria 12 archetypów stworzona przez Carla Gustava Junga. Ten uznany szwajcarski psychiatra głosił, że każdy człowiek ma określony rodzaj osobowości, który wyraża się poprzez jego charakter, wygląd i postrzeganie świata. Właśnie bazując na archetypach Junga, platforma dobiera najlepszą stylistykę oraz klimat bukietu dla danej osoby i na daną okazję.

Jak działa Panksy?

Jak to działa w praktyce? Wystarczy wejść na Panksy.pl i wykonać krótki test składający się sześciu pytań dotyczących osoby, której chcemy wręczyć kwiaty. Algorytmy zaklasyfikują nasze odpowiedzi do jednego z archetypów, takich jak np. Mędrzec, Poszukiwacz czy Altruista. Na tej podstawie sztuczna inteligencja zaproponuje nam gotowe rozwiązania stylistyczne – referencyjne zdjęcia, kolorystykę, opis stylu proponowanego bukietu, a także gatunki kwiatów, jakie do niego pasują.

Aby sfinalizować zamówienie, należy wybrać wielkość bukietu, wskazać ewentualne alergie obdarowywanej osoby oraz rodzaj opakowania, a także określić termin doręczenia. Wszystkie zebrane przez Panksy dane wędrują do jednej ze współpracujących z platformą lokalnych kwiaciarni, która zajmuje się stworzeniem bukietu i jego doręczeniem.

Największą siłą Panksy jest to, że każdy zamówiony bukiet jest tworzony z myślą o konkretnej osobie, ponieważ bazuje na dużej ilości danych na jej temat. Ta idea wpisuje się w rosnące potrzeby polskich klientów w zakresie personalizacji produktów i usług. Według badania przeprowadzonego przez Empik Foto aż 95 proc. Polaków uważa, że najlepszy prezent to ten spersonalizowany. Z kolei dla 45 proc. z nich oryginalność jest najważniejszym czynnikiem decydującym o wyborze podarunku dla bliskich.

Jak technologie będą pracować dla kwiaciarni?

Dotychczas floryści tworzyli kompozycje kwiatowe jedynie na podstawie szczątkowych informacji zebranych podczas krótkiej rozmowy z klientami. Brakowało rozwiązań, które mogłyby ten proces usprawnić i przyspieszyć. Z pomocą przyszedł postęp w rozwoju sztucznej inteligencji oraz uczeniu maszynowym, otwierający zupełnie nowe możliwości dla sektora kwiatowego. Polska jest do tego idealnym rynkiem, bo Polacy kochają nowe rozwiązania technologiczne.

Dane mówią same za siebie. Rynek kwiatowy w Polsce rozwija się dynamicznie już od wielu lat i nie spowolniła go nawet pandemia COVID-19. W 2020 roku Polski Związek Ogrodniczy oszacował jego wartość na 3,3 mld złotych. Jednocześnie jego globalne przychody osiągnęły w tym czasie, jak podaje Forbes, niemal 105 mld dolarów.

Panksy swoje usługi dostarcza nie tylko klientom indywidualnym, ale także partnerom biznesowym, takim jak agencje eventowe, hotele, wedding planerzy i inne firmy potrzebujące spersonalizowanych usług florystycznych. Otwiera się też na współpracę B2B z kolejnymi kwiaciarniami działającymi na terenie kraju. Lokalnym florystom oferuje wsparcie marketingowe, w tym własne kanały społecznościowe oraz influencerów. To ukłon w stronę małych polskich firm (często prowadzonych przez kobiety), dla których wyróżnienie się na nasyconym rynku i dotarcie do odbiorców stanowi spore wyzwanie.

Obecnie usługi realizowane są dla klientów indywidualnych wyłącznie na terenie Warszawy, a dla biznesowych również w innym większych miastach, platforma planuje ekspansję w Polsce oraz na rynkach zagranicznych.

– Co więcej, pozwalają one przedsiębiorcom odpowiadać na zmieniające się zwyczaje i potrzeby klientów, co jest niezwykle ważne na tym konkurencyjnym rynku. Celem cyfryzacji w branży FMCG jest bowiem nie tylko zwiększenie produktywności i automatyzacja procesów, ale przede wszystkim dostarczenie klientom takich doświadczeń zakupowych, które będą odpowiadały na ich zmieniające się potrzeby – zaznacza.

I dodaje: – Aby to zrobić, należy dobrze zrozumieć swojego klienta. Niektórzy preferują interakcje międzyludzkie, inni samoobsługę w kanałach cyfrowych, a zdecydowana większość oczekuje połączenia doświadczenia fizycznego i cyfrowego.

Klient chce mieć wybór

Zapewnienie klientom możliwości wyboru wymaga od marek synergii między wieloma dyscyplinami doświadczenia, co wymaga przejścia od customer experience (CX) do total experience (TX), czyli strategii, która łączy dyscypliny multi-experience (MX), customer experience (CX), employee experience (EX) i user experience (UX).

– Najważniejszym elementem całego procesu cyfryzacji, niezależnie od branży, są dane. Aby jak najlepiej zrozumieć klienta i dostosować do niego proces zakupowy należy pozyskiwać i analizować informacje z wielu źródeł takich jak punkty sprzedaży, e-commerce, media społecznościowe, programy lojalnościowe czy ankiety i łączyć je w jeden obraz konsumenta – podkreśla dyrektor w firmie Microsoft.

– Zapewnienie doskonałego doświadczenia zakupowego wymaga przełamania silosów danych. Informacje na temat preferencji zakupowych klientów muszą być połączone z danymi dotyczącymi operacji biznesowych, a linie biznesowe marketingu, sprzedaży, usług i łańcucha dostaw powinny działać zgodnie i być płynnie zintegrowane – tłumaczy.

Zwraca przy tym uwagę, że cyfryzacja oparta na współpracy może pomóc zarówno markom FMCG, jak i ogólnie sektorowi handlowemu zrozumieć zachowania, preferencje i potrzeby konsumentów, zoptymalizować asortyment, ceny i strategie merchandisingowe oraz zwiększyć satysfakcję, zaufanie i lojalność klientów oraz szybciej wprowadzić innowacje i nowe produkty, które zaspokajają ich zapotrzebowanie.

Żabka daje dobry przykład

Przykładem wykorzystania mocy technologii do zwiększania przewag konkurencyjnych i dostosowywania swojego modelu biznesowego do potrzeb klientów jest Żabka, która obecnie jest synonimem innowacyjności. Żabka wykorzystuje pełen wachlarz rozwiązań technologicznych do optymalizowania i automatyzowania procesów zarówno w sieci handlowej, jak i w poszczególnych punktach sprzedaży.

– Żabka wykorzystuje najnowsze technologie już na etapie poszukiwania nowych lokalizacji, które wskazywane są przy wsparciu algorytmów sztucznej inteligencji. Dodatkowo, sieć buduje unikatową na rynku kulturę Data Driven, która wspiera podejmowanie decyzji biznesowych na podstawie wniosków płynących prosto z danych. W tym celu wdrożono system do raportowania i analityki, dzięki któremu możliwa stała się bieżąca analiza miliardów informacji pochodzących z ponad 9,7 tys. sklepów rozsianych po całej Polsce – wyjaśnia Radoslaw Pidzik.

Dodaje, że Żabka może pochwalić się również swoim konceptem sklepów autonomicznych. – Żabka Nano pozwala na szybkie zakupy bez kasjerów, kolejek i gotówki, a także, dzięki sztucznej inteligencji, jest precyzyjnie dostosowana do charakteru lokalizacji oraz profilu klientów. Średni czas wizyty klienta w sklepie, dzięki wyzbyciu się wózków sklepowych, kas, gotówki i innych czasochłonnych czynników, wynosi minutę – wskazuje ekspert.

Zaznacza też, że obecnie testowane jest w Żabce narzędzie Smart Store Analytics, które pozwala zrozumieć, w jaki sposób klienci dokonują zakupów, wchodzą w interakcje z produktami i poruszają się między półkami, wyświetlając ruch w sklepie w postaci mapy ciepła. System pozwala na analizę i zarządzanie pełnym doświadczeniem klienta w sklepie fizycznym w sposób podobny do e-commerce. Śledzi nie tylko ile pieniędzy średnio wydają klienci, ale pozwala zrozumieć pełen zakres interakcji z klientami w sklepie, włączając to informacje, jak długo przebywają przed określonymi ekspozycjami i półkami oraz jak reagują na materiały promocyjne i nowe formaty produktów.

– Choć brzmi to jak opowieść science-fiction, to są to rozwiązania już dzisiaj dostępne dla niemal każdej organizacji, bez względu na jej wielkość, a kto nie wskoczy do tego pociągu lub go przegapi, może przegrać walkę o klienta – akcentuje Pidzik.

Trendy w cyfryzacji

Według Gartner Top Strategic Technology Trends in Consumer Goods Manufacturing for 2023, najważniejsze trendy technologiczne sektora FMCG w 2023 r. koncentrują się na klientach, technologii i zrównoważonym rozwoju.

Zaawansowana transformacja branży oparta na chmurze obliczeniowej i usługach dostarczanych w tym modelu pozwolą przedsiębiorcom odblokować nowe możliwości wykorzystania przemysłowych technologii, identyfikowania trendów i szybszego podejmowania decyzji na podstawie dogłębnej analizy danych pochodzących z różnych źródeł, prognozowania zmian na rynku i dostosowywania się do nowych potrzeb konsumentów, a także zapewnienia im lepszych doświadczeń zakupowych.

Ponadto, wykorzystanie chmury jest dużo bardziej przyjazne środowisku, a rezygnacja np. z fizycznych serwerowni pozwala zmniejszyć ślad węglowy, co miało miejsce w przypadku transformacji cyfrowej Unilever.

Kluczowym elementem obecnego wdrożenia, które trwało 1,5 roku (przygotowania do niego rozpoczęły się znacznie wcześniej, bo ponad 3 lata temu) jest wysokowydajna hurtownia danych Netezza od IBM oraz inwestycja w nowe serwerownie i backup‘y, serwery do przetwarzania danych, a także macierze do ich gromadzenia i archiwizowania.

Czy Polomarket nabierze wiatru w żagle?

– Wdrożenie nowego SAP S/4 HANA for Retail to kolejny duży krok na drodze transformacji cyfrowej sieci Polomarket, mający na celu usprawnienie procesów biznesowych oraz optymalizację ich przebiegu – mówi Marcin Sowa, prezes sieci Polomarket.

– Od strony technicznej to przeskok w kierunku big data. Nowy system znacznie zwiększa nasze możliwości operacyjne i controllingowe, pozwalając na szybsze wyszukiwanie, analizowanie oraz zapisywanie bardzo dużej ilości danych – wyjaśnia Marcin Wiliński, szef wdrożenia i kierownik Działu IT sieci Polomarket.

Marcin Sowa jest przekonany, że dzięki nakładom na ten cel, które w latach 2020-2024 przekroczą 30 mln zł, Polomarket podniesienie efektywność i konkurencyjności swojego biznesu, zwiększy jego bezpieczeństwo oraz będzie mógł nadal rozwijać swoją sieć.

– Strategiczne podejście do danych pozwoli nam budować przewagę konkurencyjną, możemy precyzyjniej przewidywać potrzeby naszych klientów i docierać ze zindywidualizowaną ofertą – argumentuje prezes sieci Polomarket.

- Scan&GO to kolejna z proponowanych naszym klientom innowacyjnych ścieżek zakupowych, łącząca świat zakupów stacjonarnych z rozwiązaniami cyfrowymi. To także kolejny krok w digitalizacji naszej sieci, którą od lat konsekwentnie realizujemy tworząc nasz sprzedażowy ekosystem w modelu omnichannel. Uruchomiony w czerwcu br. bezobsługowy sklep Auchan Go spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem kupujących – mówi Małgorzata Piekarska, dyrektor Marki, Konceptów, Klienta, Data, SI w Auchan Retail Polska.

I dodaje: - Liczymy, że także w przypadku usługi Scan&Go klienci docenią możliwość zrobienia zakupów w sposób nowoczesny, szybki, wygodny i wysoce spersonalizowany.

Usługa Scan&Go daje klientom szereg korzyści – zakupy robione są szybko, wygodnie, a przy tym w bardziej świadomy sposób. Dzięki możliwości śledzenia w aplikacji wartości koszyka i cen poszczególnych produktów w czasie rzeczywistym, klient ma stałą kontrolę kosztów na każdym etapie zakupów. To także duża oszczędność czasu – optymalizacja i uproszczenie obsługi przy kasie sprawia, że proces finalizacji zakupów skraca się nawet dwukrotnie.

Jak robić zakupy ze Scan & Go w Auchan?

Zakupy w usłudze Scan&Go są wyjątkowo proste i komfortowe. Po zeskanowaniu telefonem kodu kreskowego wybranego produktu można go od razu umieścić w torbie zakupowej – do sfinalizowania transakcji nie jest potrzebne wykładanie produktów z torby czy koszyka.  W dedykowanej do usługi kasie samoobsługowej wystarczy zeskanować kod transakcji, który zostaje wygenerowany w aplikacji Scan&Go po wciśnięciu klawisza „zapłać”. 

Auchan uruchamia w polskich sklepach usługę Scan&Go

FOTO: fot. Elżbieta Mańkowska

Nowa usługa dostępna jest dla klientów lojalnościowych sieci posiadających aplikację Auchan. Aby z niej skorzystać należy zalogować się do aplikacji Auchan, wybrać ulubiony sklep posiadający usługę, potwierdzić regulamin Scan&Go i wybrać opcję geolokalizacji lub zeskanować QR kod dedykowany Scan&Go.

Od 4 października 2023 r. usługa dostępna jest dla klientów sklepów Auchan  Broniewskiego i Auchan Pokorna w Warszawie. Do końca roku sieć planuje uruchomienie ścieżki Scan&Go w kolejnych 7 sklepach: Auchan Piaseczno, Ursynów, Jubilerska, Wola w Warszawie, Auchan Łódź Manufaktura, Auchan Bydgoszcz Kruszwicka oraz Auchan Kraków Al. Pokoju.

Jakie sklepy ma Auchan w Polsce?

Auchan Retail Polska to wielkoformatowa sieć sprzedaży detalicznej o francuskich korzeniach, obecna w Polsce od 1996 r., zarządzająca na polskim rynku siecią hipermarketów pod marką Auchan, supermarketów pod marką Auchan Supermarket, sklepami typu convenience store pod marką Easy Auchan, sklepami osiedlowymi pod marką Moje Auchan, sklepami autonomicznymi pod marką Auchan GO, a także kanałem handlu e-commerce. Sieć posiada również sklepy franczyzowe w formacie supermarket i hipermarket.

Auchan uruchamia w polskich sklepach usługę Scan&Go

FOTO: fot. Elżbieta Mańkowska

Drogerie DM budują międzynarodowe cyfrowe kompetencje

Uruchomienie spółki w Polsce to pierwszy krok w kierunku internacjonalizacji oraz szansa na jeszcze większy rozwój kompetencji technologicznych dla całego DM.

 - Polska to interesujący rynek pod względem możliwości pozyskania doświadczonych i wykwalifikowanych ekspertów pracujących w branży IT, dlatego decyzja o otworzeniu pierwszego międzynarodowego oddziału DM Tech właśnie tutaj była dla nas oczywista. Polscy pracownicy IT są wysoko oceniani, potwierdza to także dotychczasowa praca naszych kolegów z tego kraju w ramach DM Tech - mówi Stephan Seitz, szef departamentu Consumer Technology w DM Tech i site manager DM Tech w Polsce.

- Również Wrocław, miasto, w którym, wchodząc do Polski drogeria otworzyła swój pierwszy sklep, oraz gdzie mieści się jej siedziba, okazał się dla nas niezwykle atrakcyjną lokalizacją. To miasto przyciąga uzdolnionych ludzi i łączy na co dzień świat biznesu, technologii, nauki i kultury stwarzając idealne warunki do rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć. Wrocław to także jeden z najprężniejszych ośrodków edukacji i rozwoju technologicznych w tej części Europy, z silnym potencjałem akademickim - dodaje Seitz.

W codziennej pracy DM Tech pracuje m.in. nad systemami retail, sklepem online, aplikacją mobilną „Mój DM”, systemami POS, systemem płatności DM Pay oraz wszelkimi procesami DM w 14 krajach, które mogą być wsparte przez technologię. DM TECH jest swoistym technologicznym katalizatorem w DM, umożliwiającym wdrażanie nowych pomysłów IT, takich jak choćby ostatnio oddany do użytku własny chatbot AI o nazwie DM GPT.

- W tym roku świętujemy 35-lecie DM Tech i 50-lecie grupy DM. Od początku istnienia DM Tech nieustannie tworzymy cyfrowe doświadczenia dla klientów i pracowników, oparte na innowacyjnych pomysłach i inteligentnych rozwiązaniach. W DM Tech jesteśmy przekonani, że kreatywność i ciekawość prowadzą nas do tworzenia innowacyjnych rozwiązań: dla naszego sklepu internetowego, aplikacji dla klientów i pracowników, a także dla działów IT w sklepach DM, centrach dystrybucyjnych i centrali. W tym celu wykorzystujemy m.in. systemy uczące się, eksplorację danych i robotykę. Oczywiście dotyczy to również naszego nowego centrum dystrybucyjnego DM w Wustermark, gdzie wyznaczamy nowe standardy w logistyce dzięki przyszłościowym i inteligentnym rozwiązaniom. To jeden z wielu świetnych przykładów na to, jak kultura dialogu, w której jest miejsce na popełnianie błędów, przynosi konkretne rezultaty biznesowe - mówi Stephan Seitz.

Jakich specjalistów szukają drogerie DM w Polsce?

Obszary pracy w DM Tech są tak różnorodne jak sama firma DM. Poszukujemy ekspertów w takich dziedzinach jak marketing automation, ERP, SAP, Java, Business Intelligence, programowanie, inżynieria danych, sieci, inżynieria wymagań, konsultantów i kierowników projektów, administratorów systemów, architektów IT. W DM Tech rozwiązania technologiczne tworzone są zgodnie z najnowszymi metodykami pracy. Agile, SCRUM i Kanban to standardy, według których pracują zespoły niemieckiej firmy IT. Obecnie i w najbliższych dniach firma otworzy rekrutację na kilka stanowisk pracy w Polsce.

W pierwszym roku działalności zatrudni w Polsce około 100 pracowników, a w kolejnych dwóch-trzech latach liczba ta wzrośnie do około 300. Zespoły deweloperskie wykorzystują programowanie parami, co przynosi nie tylko efekty biznesowe, ale również pomaga w rozwoju kompetencji społecznych i technologicznych zatrudnionych kolegów. Obecnie ponad 30 proc. zespołu stanowią kobiety. Pracownicy w Polsce będą mogli wybrać formułę współpracy - B2B lub - w ramach umowy o pracę.

Wśród benefitów oferowanych przez DM Tech pracownicy mogą skorzystać z różnorodnych opcji rozwojowych, dostosowanych do potrzeb pracownika takich jak nauki języków obcych, udział w szkoleniach, warsztatach, konferencjach, studiach, mentoringu, czy coachingu. Dostępne są także ubezpieczenie grupowe, pakiet zdrowotny, możliwość skorzystania z kart sportowych czy programu kafeteryjnego, gdzie wybieramy najbardziej interesujący benefit.

Pracownicy DM Tech cenią także swobodę decydowania o miejscu i czasie pracy, samodzielności w wyborze realizowanych zadań, międzynarodowe środowisko pracy oraz kulturę pracy opartą o dialog, rozwój z tolerancją na popełnianie błędów i wyciąganie z nich wniosków. W zależności od stanowiska, doświadczenia oraz formy zatrudniania wynagrodzenia kształtują się od kilku do kilkudziesięciu złotych miesięcznie. 

Co można kupić w drogeriach DM?

Polska to pierwszy, po Niemczech, kraj w którym działają DM Drogerie Markt i DM Tech. Aktualnie w Polsce działa 18 sklepów stacjonarnych sieci DM. Klienci w naszym kraju mogą także skorzystać z zakupów online za pośrednictwem sklepu internetowego DM.pl i aplikacji mobilnej Mój DM, które technologicznie przygotowane są przez pracowników DM Tech. Aktualnie DM Tech zatrudnia niemal 1 000 ekspertów i ekspertek z obszaru technologii w Niemczech i w Polsce. Spółka odpowiada za technologiczne wsparcie we wszystkich krajach, gdzie funkcjonują drogerie DM. Siedzibą DM Tech w Polsce jest Wrocław. Dostępne dla pracowników biuro znajduje się w tej samej lokalizacji, co siedziba DM Drogerie Markt Polska, we Wrocławiu przy ul. Jaworskiej 13.