Ankietowani planują ograniczyć zakupy spożywcze (34 proc.) i będą sięgać po przecenione produkty (26 proc.). Tylko 2 proc. Polaków planuje kupić więcej jedzenia niż przed rokiem.

Jednocześnie aż 63 proc. Polaków przyznaje, że kupuje więcej jedzenia, niż jest to potrzebne na trzy dni świąt. To się jednak może zmienić. Badania dotyczyły marnowania żywności w okresie Świąt Bożego Narodzenia, bo to właśnie w tym czasie wrzucamy więcej jedzenia niż w pozostałych miesiącach. Przyjmuje się, że w Polsce to nawet 2-3 razy więcej niż w innym czasie.

Najnowsze badania pokazują zmianę w podejściu do tradycji i planowania świątecznego budżetu. Co może się zmienić? Na stół może trafić mniej niż 12 potraw i możliwa jest rezygnacja z galarety wieprzowej i karpia, a także ograniczanie zakupów spożywczych.

Badanie Too Good To Go wskazuje, że ze względu na nowe podejście tradycyjne potrawy mogą "dostać kosza". Najchętniej Polacy rezygnują z galarety wieprzowej (26 proc.), karpia (22 proc.), ryby po grecku (22 proc.), kompotu z suszu (22 proc.) oraz z pasztetu (22 proc.).

W Polsce po świętach marnuje się sałatka jarzynowa. 68 proc. Polaków przyznało, że nigdy nie przerabiało jej na nowe danie. W kategorii produktów na pierwszym miejscu znajdują się dodatki do dań głównych np. ziemniaki i makaron (54 proc.). Do kosza trafiają też warzywa (40 proc.) i pieczywo (33 proc.), a najrzadziej marnuje się mięso (17 proc.) i słodycze (13 proc.). Co ciekawe, to słodycze zostają po świętach najczęściej w Portugalii, Hiszpanii czy Włoszech.

Zmiany w przepisach – zakładające, że wszystkie Wigilie przypadające w niedzielę, łącznie z tegoroczną, będą objęte zakazem handlu a w latach, w których Wigilia przypada w inne niż niedziela dni tygodnia, sklepy będą z kolei czynne w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie – zostały przygotowane w formie poselskiego projektu ustawy przez parlamentarzystów Trzeciej Drogi.

Procedowany równolegle projekt rządowy został odrzucony. Dokument ten również zakładał przesunięcie niedzieli handlowej w tym roku na 10 grudnia, jednak czas pracy sklepów w tym dniu miał być skrócony do godz. 14.00.

– Ten zapis w rządowym projekcie był oczywiście bardziej korzystny dla pracowników i szkoda że został odrzucony. My jednak od początku staliśmy na stanowisku, że odrabianie Wigilii w inną niedzielę w ogóle nie ma żadnego uzasadnienia. Sieci handlowe wydłużają w okresie przedświątecznym godziny otwarcia swoich sklepów od poniedziałku do soboty. Są one czynne od bladego świtu do późnej nocy. Naprawdę czasu na zrobienie zakupów jest wystarczająco dużo – podkreśla szef handlowej „Solidarności”.

Zdaniem Alfreda Bujary, grudzień jest najtrudniejszym miesiącem dla osób zatrudnionych w handlu, bo wzmożony ruch w sklepach oraz zwiększony asortyment są dodatkowym obciążeniem dla pracowników. – Ten wysiłek z reguły nie jest w żaden sposób dodatkowo wynagradzany przez pracodawców – ocenia związkowiec.

W okresie przedświątecznym szczególnie widoczny staje się również problem niedoboru pracowników, z którym branża boryka się od wielu lat. – Obowiązkom, które kiedyś wykonywały 2-3 osoby obecnie musi podołać jeden pracownik. Niskie wynagrodzenia i złe warunki pracy sprawiają, że sieci handlowe nie są w stanie pozyskać chętnych do pracy – diagnozuje Alfred Bujara.

75,4 proc. kupuje prezenty także dla dorosłych domowników, co jest dużo wyższym wynikiem niż jeszcze 3 lata temu, kiedy prezenty nie tylko dla dzieci kupowało 56,4 proc. badanych.

Ile wydajemy na prezenty?

Jak podaje Moja Gazetka, niekwestionowana większość respondentów nie oszczędza przesadnie na zimowych prezentach, bo kupuje je zarówno na mikołajki, jak i pod choinkę — robi tak 92,9 proc. z nich. Przed 3 laty liczba ta była bardzo podobna, bo wynosiła 94 proc.

Prezenty mikołajkowe najczęściej są tańsze, bardziej symboliczne od tych świątecznych — przynajmniej zdaniem 66,3 proc. ankietowanych. 13,4 proc. z nich więcej wydaje na prezenty mikołajkowe, a średnio co 5 badany wydaje tylko samo na obie okazje.

Ile średnio wydajemy na prezenty mikołajkowe? Na upominek dla jednego dziecka respondenci najczęściej wydają powyżej 100 zł — odpowiedziało tak 35,1 proc. z nich. Niewiele mniej, bo 33,4 proc. wydaje między 50 a 100 zł. Tylko co 10 ankietowany kupuje symboliczny drobiazg za mniej niż 30 zł.

Wydatki te zmieniły się w ciągu ostatnich 3 lat. Na mikołajki 2022 r. respondenci najczęściej chcieli wydać między 50 a 100 zł (30,8 proc.) oraz między 30 a 50 zł (29,3 proc.). Tylko 18,2 proc. respondentów deklarowało wydatek ponad 100 zł.

Jak kupujemy prezenty?

Czy użytkownicy Mojej Gazetki kupują mikołajkowe prezenty z dużym wyprzedzeniem? Tylko 10,8 proc. kupuje je wcześniej niż miesiąc przed mikołajkami. Zdecydowana większość wybiera się do sklepów lub zamawia upominki na początku grudnia — robi to 53,1 proc. respondentów.

A skąd badani w ogóle wiedzą, co kupić? Najczęściej dowiadują się tego z listów do św. Mikołaja, o które 41,5 proc. respondentów prosi swoje pociechy. 30,8 proc. szuka inspiracji, przedkładając gazetki promocyjne, a 27,9 proc. w poszukiwaniu pomysłów wybiera się do sklepu.

Najpopularniejsze prezenty mikołajkowe dla dzieci

Najpopularniejszym mikołajkowym prezentem bezapelacyjnie są słodycze, po które się aż 51,6 proc. respondentów. Niewielu mniej, bo 47,6 proc., jako prezent wręcza zabawki. Podium zamyka elektronika, która plasuje się jednak daleko za pierwszymi dwoma miejscami — kupuje ją 17,3 proc. badanych.

Inne popularne upominki to gry planszowe (11,9 proc.) i komputerowe (4,5 proc.), pojawiło się także kilka pojedynczych odpowiedzi, które wskazywały na książki lub ubrania.

Ankieta została przeprowadzona na grupie 2096 użytkowników aplikacji Moja Gazetka.

Ustawa trafi teraz do Senatu. Nowa większość parlamentarna zapowiadała już we wtorek, że liczy na to, iż Senat ustosunkuje się do ustawy w czwartek. Ustawa miałaby wówczas natychmiast wylądować na biurku prezydenta Andrzeja Dudy, czekając na podpis.

Uchwalona przez Sejm ustawa przygotowana została przez Polskę 2050. Zgłoszony przez ten obóz polityczny projekt ustawy szedł o krok dalej od rządowego projektu, który zakładał wprowadzenie zakazu wyłącznie w tegoroczną Wigilię i dopuszczenie handlu 10 grudnia br., ale jedynie do godz. 14.

W toku prac nad ustawą pojawiła się poprawka doprecyzowująca, że w niedzielę 10 grudnia obowiązywać będą te same wyjątki od zakazu handlu w niedziele, co w każdą niedzielę "niehandlową". Teoretycznie nic jednak ona nie zmienia, bowiem i bez tej poprawki obowiązywałby identyczny katalog ponad 30 wyjątków.

To dopiero wstęp do systemowych zmian

Politycy nowej koalicji zarówno w środę, jak i we wtorek podczas drugiego czytania oraz prac w komisji zapowiadali w Sejmie, że ustawa regulująca handel w grudniu to dopiero preludium do głębszych zmian dotyczących zakazu handlu w niedziele. Koalicja Obywatelska dążyć będzie do uwolnienia handlu we wszystkie niedziele, a Trzecia Droga - do zezwolenia na handel w dwie niedziele w miesiącu.

"Hamulcowym" może okazać się jednak Lewica (zwłaszcza Partia Razem), której politycy otwarcie wyrażali w Sejmie poparcie dla zakazu handlu w niedziele i święta. Być może jednak KO i Trzecia Droga znajdą dodatkowe głosy wśród posłów Konfederacji. Jednak i w takim scenariuszu wydaje się wysoce prawdopodobne, że prezydent Andrzej Duda zewetuje ustawę likwidującą wprowadzony przez PiS zakaz handlu. Szanse na przełamanie prezydenckiego weta w Sejmie są niewielkie.

CZYTAJ TEŻ: Gorąca dyskusja w Sejmie o handlu w niedziele i w Wigilię. Jest nowa poprawka i zapowiedź głębszych zmian w ustawie

Tak wyglądać będzie handel w grudniowe niedziele, zgodnie z uchwaloną przez Sejm ustawą:

3 grudnia 2023 r. - zakaz handlu

10 grudnia 2023 r. - niedziela handlowa

17 grudnia 2023 r. - niedziela handlowa

24 grudnia 2023 r. (Wigilia) - zakaz handlu

31 grudnia 2023 r. - zakaz handlu

Z drugiej strony, jak zaplanować pracę, gdy nie do końca wiadomo, w jakich dokładnie dniach i w jakich godzinach sklepy będą czynne w grudniowe niedziele. – Zgodnie z przepisami grafiki pracy są znane pracownikom co najmniej tydzień przed początkiem miesiąca. W związku z tym prawdopodobnie we wszystkich sieciach handlowych te grafiki już są. Dlatego trudno zaakceptować sytuację, w której 24 listopada nie zaczęło się jeszcze procedowanie nad ustawą, która rozstrzygnie tryb pracy 10 grudnia. To podejście niepoważne, a przede wszystkim niezgodne z prawem pracy – mówi Piotr Szumlewicz, przewodniczący Związkowej Alternatywy.

Jak ustalić grafiki na niedziele handlowe w grudniu?

Sieci sklepów mają z tym nie lada problem. Zgodnie z obowiązującym prawem, w grudniu będziemy mieć do czynienia z dwoma niedzielami handlowymi, 17 i 24 grudnia, przy czym pierwszy z tych dni będzie podlegał wyjątkowi na podstawie Art. 7. 1., w którym określono, że zakaz nie obowiązuje w kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia, a handel w Wigilię regulują dodatkowo przepisy mówiące, że "powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem – po godzinie 14.00 są zakazane".

Gdyby układający plan na następny miesiąc mieli trzymać się tych przepisów, musieliby oddelegować niektórych pracowników do pracy w niedzielę, 24 grudnia br. Tymczasem branża handlowa postulowała zamianę niedziel handlowych. Słuchając jej apeli, politycy już dwóch ugrupowań złożyli projekty ustawy regulującej kwestię handlu w grudniowe niedziele. Zrobili to jednak na tyle późno, że powstał spory galimatias.

– Przygotowywanie ustaw w ten sposób to przykład bardzo złej legislacji. Nowa większość parlamentarna deklarowała, że prawo będzie dużo wyższej jakości niż dotychczas i że będą prowadzone rozmowy z partnerami społecznymi. Niestety, póki co nic takiego nie ma miejsca, a terminy wpisane w ustawy PiS i Trzeciej Drogi uniemożliwiają przeprowadzenie jakichkolwiek konsultacji – podkreśla Piotr Szumlewicz.

Do której godziny będą czynne sklepy 10 grudnia? 

W ustawie złożonej przez posłów PiS, zamiana niedzieli handlowej 24 grudnia miała polegać na prostym zastąpieniu handlu w Wigilię możliwością otwarcia sklepów w dniu 10 grudnia do godz. 14. I na podstawie takich przepisów – które przypominamy jeszcze nie zostały uchwalone – część sieci handlowych przygotowało grafiki na ten dzień.

Trzy dni temu zwróciła na to uwagę sieć Ikea na swoim profilu na portalu X (Twitter). "Jako branża retail prosiliśmy rząd o regulację tej kwestii od wiosny. Projekt ustawy, mimo iż został przyjęty przez Radę Ministrów 14 listopada, nie został skierowany do parlamentu. Zgodnie z kodeksem pracy pracownicy powinni poznać swe grafiki na grudzień do 23.11 - podała. 

Jednak 23 listopada br., czyli na nieco ponad dwa tygodnie przed wspomnianym 10 grudnia br., pojawiła się kolejna zmiana koncepcji. Zgodnie z projektem złożonym przez grupę posłów Polski 2050, handel 10 grudnia miałby się odbywać bez ograniczeń czasowych.

Gabriela Kaim przewodnicząca NSZZ „Solidarność” w Jeronimo Martins Polska, z którą rozmawialiśmy 24 listopada przed południem powiedziała, że sieć Biedronka nie przedstawiła jeszcze ostatecznych grafików swoim pracownikom, a wcześniejsze projekty proponowały ustalenie pracy w godzinach porannych, do godziny 14. – Teraz czekamy, bo do Sejmu trafił nowy projekt – mówi.

Dodaje, że sytuacja zmienia się bardzo szybko. Pierwotnie planowano niedzielę handlową 24 grudnia, później 10 grudnia do godziny 14 i związkowcy z Biedronki mają nadzieję, że na właśnie ten ostatni projekt nowelizacji ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni zostanie przegłosowany.

Z kolei, jeśli przejdzie ustawa w kształcie proponowanym przez Polskę 2050 ci, którzy zaplanowali otwarcie sklepów do 14, będą musieli dokonać korekt i powiadomić pracowników drugiej zmiany. "Działalność sklepów nie polega jedynie na otwarciu i zamknięciu drzwi wejściowych, jest to skomplikowane przedsięwzięcie logistyczne i kadrowe" – wypunktowała Ikea.

Piotr Szumlewicz wskazuje, że najgorszą sytuacją byłoby podpisanie nowelizacji ustawy przez prezydenta w ostatniej chwili. Przypomnijmy, że w projekcie PiS-u założono, że nowelizacja wchodzi w życie trzy dni po ogłoszeniu, a w projekcie Polski 2050, że następnego dnia po ogłoszeniu.

– Nasz związek stoi na stanowisku, żeby na ostatnią chwilę nie zmieniać terminów niedziel handlowych. Natomiast uważamy, że dobrym prezentem pod choinkę dla pracowników byłoby wejście w życie naszej propozycji 2,5 wyższych stawek za pracę w niedziele. Naszym zdaniem to rozwiązanie można wpisać już teraz do ustawy o handlu w niedziele, a w kolejnych miesiącach do Kodeksu pracy – mówi Szumlewicz.

Handel czeka na rozwiązanie

W sytuacji niepewności, jak ostatecznie będzie wyglądał grudzień w handlu, sieci handlowe, a także galerie handlowe, w których działają sklepy musiały opracować różne opcje. Wybiorą odpowiedni wariant, w zależności od finalnego kształtu nowelizacji ustawy. Zapytaliśmy przedstawicieli handlu, jak radzą sobie w takiej sytuacji.

- Czekając na decyzje parlamentu i prezydenta przygotowaliśmy grafiki w różnych scenariuszach, które wdrożymy do realizacji w zależności od finalnego kształtu przepisów. Nasi pracownicy na bieżąco dostają od nas informacje oraz poznają swoje harmonogramy pracy na grudzień również w scenariuszu uwzględniającym zabezpieczenie zmian na 10 grudnia. Wszelkie zmiany harmonogramów pracy po 23 listopada będą też ustalane z naszymi pracownikami – mówi portalowi wiadomoscihandlowe.pl Aneta Gil, liderka ds. komunikacji zewnętrznej Ikea Retail w Polsce.

Aleksandra Robaszkiewicz, rzeczniczka Lidl Polska podaje, że sieć handlowa od początku działalności działa zgodnie z obowiązującymi przepisami i dostosowuje się do bieżących warunków ekonomicznych. – Przygotowujemy różne scenariusze pracy naszych sklepów – dostosujemy naszą działalność do treści ustawy – zaznacza.

Dodaje, że z punktu widzenia biznesu oraz pracowników bardzo istotne dla prowadzenia działalności handlowej jest równe oraz przewidywalne prawo. – Ważne, aby zasady otwarcia sklepów w niedziele były takie same i  równe dla wszystkich podmiotów obecnych w handlu detalicznym. W tym momencie na rynku obecnych jest kilka modeli, które pozwalają na różne zasady otwarcia w niedziele – mówi Aleksandra Robaszkiewicz.

Pracownicy sieci Aldi na razie poznali grafiki na 24 grudnia. - W chwili obecnej nie dysponujemy informacjami dotyczącymi grafików na 10 grudnia i godzinami pracy sklepów w przypadku zmiany ustawy – informuje Luiza Urbańska z sieci Aldi.

- Oczywiście jesteśmy świadomi potrzeby wcześniejszego dostarczenia informacji naszym pracownikom oraz klientom i dokładamy wszelkich starań, abyśmy mogli jak najszybciej przekazać pełne informacje dotyczące godzin otwarcia i wszelkich innych szczegółów związanych z funkcjonowaniem sklepów naszej sieci w grudniową niedzielę handlową, która po zmianach w prawie mogłaby wypaść 10.12.2023. Rozważamy także inne scenariusze, w tym ten związany z sytuacją, gdyby zmiany w ustawie nie weszły w życie - dodaje.

 W centrum handlowym Wola Park w Warszawie trwa oczekiwanie na decyzję w kwestii zmiany w ustawie, zgodnie z którą będą podejmowane wewnętrzne działania. Z kolei Roman Bugajczyk, dyrektor Galerii Północnej w Warszawie mówi, że od strony marketingowej centrum handlowe od wielu dni jest przygotowane na każdy wariant.

- W tym celu m.in. jedną z naszych cyklicznych imprez, czyli wyprzedaż garażową, przenieśliśmy z 10 grudnia na 31 grudnia tak, aby kupujący mieli pełną swobodę robienia zakupów i wolny pasaż. Podobnie wygląda sytuacja z komunikacją daty niedzieli handlowej. Tutaj również jesteśmy przygotowani na każdą opcję i w zasadzie czekamy tylko na decyzję. Standardowo też nie informujemy o dacie niedzieli handlowej z dużym wyprzedzeniem, skupiając się na intensywnej komunikacji na tydzień przed tym dniem. Ten model w tej sytuacji sprawdzi się idealnie. Ponadto mamy przygotowane wszelkie procedury związane z otwieraniem obiektu i pracą służb w niedziele handlowe. W tej sytuacji, nawet jeśli decyzja zapadnę w pierwszym tygodniu grudnia, jesteśmy gotowi. Większy problem mają natomiast najemcy centrum handlowego. Już teraz powinni oni wysłać grafiki pracy dla osób zatrudnionych w swoich lokalach. Ten proces, póki co, jest w zwieszeniu, a jako zarządca otrzymujemy co chwilę pytanie o to, kiedy obiekt będzie otwarty, a nawet w jakich godzinach. To utrudnia pracę sklepów – podkreślił.

– Żeby powyższe ustawy mogły wejść w życie przed 10 grudnia, muszą być przyjmowane pospiesznie i bez żadnych konsultacji społecznych – dodaje Szumlewicz i zaznacza, że nie należy wprowadzać zmian co do otwierania lub zamykania tysięcy sklepów z wyprzedzeniem zaledwie kilku dni. – Wszak pracownicy mają ustalane grafiki kilka dni przed początkiem miesiąca pracy, a nie w jego trakcie – argumentuje.

Jakich stawek za pracę w niedziele chcą związkowcy?

W opinii szefa Związkowej Alternatywy pracodawcy, pracownicy i konsumenci powinni mieć czas na to, żeby przygotować do wdrożenia nowych przepisów. Dlatego dni otwarcia sklepów w najbliższych tygodniach nie powinny ulec zmianie.

Stopniowo należy natomiast przygotowywać się do wdrożenia całościowych, spójnych przepisów dotyczących pracy w niedziele i święta. – Naszym zdaniem najlepszym rozwiązaniem jest wprowadzenie 2,5 razy wyższych stawek za pracę w niedziele i święta we wszystkich branżach i na terenie całego kraju – mówi Szumlewicz, przypominając po raz kolejny stanowisko Związkowej Alternatywy w tej sprawie.

Na zmianę grafików jest za późno, ale na podwyżki nie

– Oczywiście trudno przyjąć całościowe zmiany w Kodeksie pracy przed końcem bieżącego roku. Skoro jednak nowy Sejm chce w trybie pilnym zająć się nowelizacją ustawy o handlu w niedziele, to stosowne rozwiązania można byłoby wpisać właśnie do niej – przekonuje.

Innymi słowy, zgodnie ze stanowiskiem Związkowej Alternatywy galerie handlowe i hipermarkety byłyby otwarte 17 i 24 grudnia (czyli bez żadnych zmian), ale pracownicy otrzymaliby za prace w te dni wynagrodzenia znacznie wyższe niż za pracę w dni powszednie.

– Uważamy, że jest zbyt późno, by firmy modyfikowały godziny otwarcia sklepów i zmieniały pracownikom grafiki. Natomiast jest szansa, by przetestować nasze rozwiązanie wyższych stawek za pracę w niedziele – podsumowuje Szumlewicz. 

Niestety, zła informacja jest taka, że rabaty obwiązują na wybranych stacjach sieci Shell w kraju, a wynoszą 30 groszy na litrze paliw premium Shell V-Power 95 i Shell V-Power Diese oraz Shell V-Power i 20 groszy na litrze paliw podstawowych Shell FuelSave 95 i Shell FuelSave Diesel.

Jak skorzystać ze zniżki na paliwo?

W dniach od 21 listopada 2023 r. do 8 stycznia 2024 r., użytkownicy usługi Empik Premium znajdą w aplikacji Empik kod QR, który automatycznie obniży cenę paliwa na wybranej stacji Shell. Wystarczy zeskanować go przy kasie - przed dokonaniem płatności. Rabat zostanie przyznany przy tankowaniu od 20 do 100 litrów. Jednego kodu można użyć maksymalnie przy dwóch transakcjach.

Ile kosztuje sam abonament Empik Premium?

Dodatkową zachętą do skorzystania z akcji może być obniżona cena samej usługi. Obecnie roczny abonament Empik Premium kosztuje 39,90 zł (najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką wynosiła 59,90 zł).

Poza wspomnianą akcją promocyjną zorganizowaną we współpracy z firmą Shell jego posiadacze mają zagwarantowane korzyści m.in. w postaci darmowej dostawy zamówień online czy zniżek w stacjonarnych salonach sieci Empik.

Choć nasze plany na tegoroczne święta są dosyć skromne, to wydatki na ten cel znowu wzrosły – wynika z cyklicznego badania Barometr Providenta. Na prezenty średnio chcemy przeznaczyć 747 zł, a na pozostałe wydatki związane z celebracja Gwiazdki (tj. jedzenie, wystrój domu, organizację spotkań, koszty ewentualnych podróży itp.) 969 zł. W ubiegłym roku cały budżet świąteczny przeciętnie zamykaliśmy w kwocie 1259 zł.

Mężczyźni wydadzą więcej

Po raz kolejny panowie zadeklarowali przeciętne wyższe wydatki niż panie – i to zarówno w zakresie prezentów jak i pozostałych świątecznych kosztów. Na poszczególne cele mężczyźni średnio chcą przeznaczyć odpowiednio 813 zł oraz niemal 1107 zł. Kobiety natomiast przeciętnie wskazały kwoty 682 zł i 820 zł.

– Jeśli bierzemy pod uwagę wartości średnie, mężczyźni planują zdecydowanie wyższe wydatki związane z obchodami Bożego Narodzenia. Jednocześnie częściej niż kobiety deklarują budżet z najniższego przedziału kwotowego – zauważa Karolina Łuczak, rzeczniczka Provident Polska.

– W przypadku wydatków na jedzenie i dekoracje różnica pomiędzy odsetkiem mężczyzn i odsetkiem kobiet dysponujących budżetem do 300 zł wynosi zaledwie 1 pp. Jednak, gdy spojrzymy na wydatki prezentowe, w tej kwocie zamknąć chce się 20,6 proc. panów i niecałe 17 proc. pań – dodaje.

Organizację świąt planujemy sfinansować przede wszystkim z bieżących dochodów – zadeklarowało tak 72,2 proc. badanych. Do oszczędności sięgnąć zamierza niemal co czwarty respondent (24,1 proc.). Natomiast 7,8 proc. skorzysta także ze środków otrzymanych w ramach programów socjalnych.

– Koszty Gwiazdki rosną, a wielu z Polaków przepytanych w ramach Barometru Providenta deklaruje, ze chce zorganizować skromne święta. Niemal połowa kupi wszystkie potrzebne na święta rzeczy, ale zamierza ograniczyć się do najtańszych produktów. Natomiast aż co piąty badany nie może pozwolić sobie na wszystkie podstawowe, tradycyjne wydatki związane ze świętami – komentuje Karolina Łuczak.

– Jednocześnie w stosunku rocznym wzrósł odsetek osób, które nie muszą liczyć się ze świątecznymi wydatkami. W ubiegłym roku niecałe 3 proc badanych nie ograniczało w ogóle kosztów podczas planowania świąt. W tym roku zadeklarowało tak 6,3 proc., jednak wciąż nie wróciliśmy do poziomu z 2021 r. czyli 10 proc. – zaznacza.

Kto spodziewa się Mikołaja?

57,6 proc. badanych deklaruje, że w tym roku oczekuje prezentu, przy czym 19,7 proc. jest zdecydowanie przekonanych że znajdzie go pod choinką. Podarku najczęściej spodziewają się najmłodsi respondenci (niemal 70 proc. wśród badanych w wieku 18-24 lata) oraz seniorzy (62,5 proc. w grupie 55-64 lata oraz 61,1 proc. w grupie 65+).

– Co ciekawe to właśnie starsi respondenci są bardziej pewni siebie, jeśli chodzi o gwiazdkowe prezenty – ponad 23 proc. z nich deklaruje, że zdecydowanie spodziewa się podarku w te święta. Wśród badanych poniżej 25 roku życia, aż połowa deklaruje, że raczej oczekuje paczki pod choinką, natomiast zdecydowanych deklaracji udzieliło 19,2 proc. respondentów – wskazuje Łuczak.

Podobnie jak w ubiegłych latach, wymarzonym prezentem do 200 zł są pieniądze lub bony na zakupy – wskazało tak 24 proc. ankietowanych. Na drugim miejscu znalazły się kosmetyki i perfumy (14,3 proc.). Podium zamyka elektronika wskazana przez co dziesiątego.

– Na nasz osobisty ranking prezentów wpływa zarówno płeć jak i wiek – podkreśla Karolina Łuczak. – Panowie na drugim miejscu wskazują elektronikę, natomiast wśród pań na podium znalazła się biżuteria. Wśród najmłodszych respondentów kosmetyki zdetronizowały pieniądze i bony – akcentuje.

Aż 37 proc. badanych deklaruje, ze kilka ostatnich tygodni w zupełności wystarczy im na zakup prezentów, a 18,4 proc. deklaruje, że cały proces zaczyna już kilka miesięcy przed świętami. Nieco mniejszy odsetek (16.4 proc.) zostawia zakupy na ostatnią chwilę, natomiast 15,6 proc. twierdzi, że szuka okazji na grudniowych wyprzedażach.

– Przy wybieraniu prezentów najczęściej kierujemy się gustem obdarowywanego lub atrakcyjną ceną produktu. Ważnym czynnikiem jest także zaplanowany budżet czy funkcjonalność prezentu – podkreśla Karolina Łuczak.

Na wigilijnym stole

Na wiele z tradycyjnych świątecznych potraw czekamy przez cały rok. Niemal połowa (48,7 proc.) badanych nie wyobraża sobie wigilijnego stołu bez barszczu z uszkami, a 46,2 proc. nie może się doczekać kiedy skosztuje świątecznych pierogów. Niemal 40 proc. wskazało natomiast karpia. Sałatka jarzynowa to gwiazdkowy must-have niemal co czwartego ankietowanego.

– Ulubione smaki młodszych respondentów różnią się od innych grup wiekowych. Badani poniżej 45 roku życia najbardziej czekają na pierogi. Wśród najmłodszej grupy, 18-24 lata, bez pierogów świątecznego stołu nie wyobraża sobie aż 71 proc. Barszcz wskazało 45,2 proc. przedstawicieli tej grupy – podsumowuje Karolina Łuczak.

Zerowy VAT na żywność. Czy zostanie przedłużony?

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, a raczej tryb jego procedowania został mocno skrytykowany przez marszałka Sejmu, Szymona Hołownię. "Wczoraj wieczorem na 5 minut przed prezydium Sejmu otrzymaliśmy, nawet nie zdążyliśmy tego dobrze przed prezydium przeczytać, wrzutkę - bo trudno inaczej to nazwać - w ramach projektu poselskiego podpisanego przez stosowną liczbę posłów Prawa i Sprawiedliwości o zerowym vacie na żywność" – stwierdził podczas konferencji prasowej.

Dodał przy tym: "To będzie moje kolejne pytanie do pana premiera. Dlaczego, jeżeli posłowie jego ugrupowania składają poprawkę o konieczności wprowadzenia czy przedłużenia zerowego VAT-u na żywność - o czym myśmy zresztą na dotychczasowej opozycji mówili dość długo - to dlaczego pan premier nie uwzględnił zerowego VAT-u na żywność w budżecie, który złożył do Sejmu?

To ważne pytanie, na które myślę powinniśmy znać odpowiedź. Teraz postuluje się coś, co jak rozumiem jest w sprzeczności z wolą pana premiera, którą wyraził pisząc budżet, a więc czy jest tak, że jego ugrupowanie polityczne robi coś w poprzek woli pana premiera. Natomiast, jeżeli pan premier dzisiaj po refleksji uznaje, że trzeba poprawić ten błąd i przedłużyć VAT na żywność, sam przyznał dzisiaj w wywiadzie, że może to zrobić rozporządzeniem. Rozumiem więc, że w ten sposób zabezpieczy zerowy VAT na żywność dla Polek i Polaków.

A my nad projektem ustawy, który posłowie do laski marszałkowskiej wnieśli, zajmiemy się w normalnym, uczciwym, rzetelnym trybie konsultacji, następnie pracy, tak jak to chciałbym żebyśmy w tym Sejmie robili" – stwierdził marszałek.

Co z niedzielą handlową 24 grudnia? 

Do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Dotyczy on ustanowienia niedzieli 24 grudnia 2023 r. dniem objętym zakazem handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem. Jednocześnie w projekcie wskazano, że zakaz miałby nie obowiązywać 10 grudnia 2023 roku.

"Tę ustawy będziemy procedować, ona jest pilna w tym sensie, że 24 grudnia nie poczeka. A więc nadamy jej w - oczywiście po analizach - numer druku i trafi do normalnego parlamentarnego obiegu, z pamięcią o tym, że trzeba to zrobić w miarę szybko, jeżeli mamy zdążyć ułatwić życie Polakom w ten sposób, jeżeli tak Izba zdecyduje przed tymi Świętami.""

Hołownia: moglibyśmy spróbować czytać to po raz pierwszy w przyszłym tygodniu

Dopytany o to, czy Sejm zdąży ze zmianą niedzieli handlowej przed końcem listopada, aby handlowcy zdążyli utworzyć grafiki na grudzień i czy spodziewał się, że ten projekt będzie taką „wrzutką” Hołownia odpowiedział:

"Wszyscy wiemy już od jakiegoś czasu, kiedy wypada Boże Narodzenie. Boże Narodzenie wypada 25 grudnia, Wigilia 24., nie było też tajemnicą jak układają się na niedzielę handlowe. Można to było zrobić wcześniej. Można było, ale jak się prowadziło Sejm w ten sposób, że ostatnie posiedzenie Sejmu było 30 sierpnia, o ile dobrze pamiętam, i zajmowało się innymi rzeczami, to nie wystarczyło czasu na zajmowanie się rzeczami ważnymi dla Polaków.

Czy my zdążymy naprawić ten błąd? Spróbujemy. W tej chwili, jeżeli rozpoczniemy ten proces - analiza pójdzie szybko, bo to jest krótka ustawa - to nawet moglibyśmy spróbować czytać to po raz pierwszy w przyszłym tygodniu, we wtorek. Jeżeli udałoby się to szybko przeprocesować, to zdążymy. Natomiast znowu jest moje pytanie. Co z tym było robione przez ostatnie miesiące?

Z tą sytuacją, z którą dzisiaj mamy do czynienia, możemy zrobić tylko to co powiedziałem przed chwilą i starać się w miarę szybko ten projekt przeprocedować."

Zmiana

W tej sytuacji rząd złożył w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni, która wprowadza dodatkową niedzielę handlową 10 grudnia 2023 r. "Biorąc pod uwagę fakt, że w roku 2023 jedna z dwóch niedziel handlowych poprzedzających pierwszy dzień Bożego Narodzenia przypada na dzień 24 grudnia, tj. Wigilię, proponuje się wprowadzenie zmiany w przepisach ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele (…) zgodnie z którą niedziela 24 grudnia będzie dniem objętym zakazem (…). Jest to uzasadnione szczególnym czasem, jakim jest Wigilia Bożego Narodzenia, przygotowań i spotkań rodzinnych." – czytamy w uzasadnieniu do projektu.

"Jednocześnie, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom konsumentów i handlu, proponuje się ustanowienie tzw. niedzieli handlowej na dzień 10 grudnia 2023 r., co pozwoli na realizację planów zakupowych – w tym przypadku proponuje się jednak ograniczenie handlu do godz. 14.00 z uwagi na niniejszą propozycję zniesienia zakazu w tym dniu, która zmienia ustalony porządek prawny, w związku z ułożeniem się kalendarza świąt w 2023 r." – argumentuje wnioskodawca.

Pośpiech…

"Przewiduje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia. Tak krótki termin vacatio legis podyktowany jest potrzebą jak najszybszego wejścia w życie projektowanych przepisów" – argumentuje wnioskodawca.

… wskazany

Handlowcy apelują, by jak najszybciej uchwalić nowe prawo. Apeluje o to m.in. Związek Polskich Pracodawców Handlu i Usług (ZPPHiU). Podkreśla, że jest to niezbędne, aby odpowiednio zaplanować wymagane prawem grafiki pracy i przygotować plany zarządcze. ZPPHiU postuluje, by handel 10 grudnia odbywał się w normalnych godzinach – jak w każdą niedzielę handlową, a nie do 14.00. To pozwoli na lepsze zbilansowanie kosztów i zarządzenie zasobami – argumentuje organizacja.

Podobny apel wystosowała Ikea. Sieć zwraca uwagę, że o wyznaczenie drugiej niedzieli handlowej w grudniu apelowała już od wiosny. Ikea wskazywała w poniedziałek 20 listopada, że projekt ustawy, mimo iż został przyjęty przez rząd 14 listopada, nie został skierowany do parlamentu.

"Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy powinni poznać swe grafiki na grudzień do 23.11" – zauważa Ikea. "Działalność sklepów nie polega jedynie na otwarciu i zamknięciu drzwi wejściowych, jest to skomplikowane przedsięwzięcie logistyczne i kadrowe. Niepewność i nieprzewidywalność prawa jest nieustannym wyzwaniem dla pracodawców, pracowników i konsumentów" – dodaje detalista.

– Przed wprowadzeniem nowych regulacji konsumenci nie mieli realnego narzędzia, punktu odniesienia, dzięki któremu mogliby zweryfikować hasła marketingowe obiecujące wyjątkowe okazje. Po zmianie prawa wystarczy, że zapoznają się z najniższą ceną z 30 dni przed obniżką, która musi być widoczna przy towarze lub usłudze. To od niej przedsiębiorcy powinni obliczać wysokość rabatów i to ona jest teraz najważniejszą informacją dla kupujących – mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Punkt odniesienia – najniższa cena z 30 dni

"Oszczędzasz 50 zł", "-20%", "taniej o 100 zł" – korzyści cenowe muszą być obliczane od najniższej ceny z 30 dni przed obniżką. Nowy przepis ma zapobiegać żonglerce cenami – podwyższaniu ich tuż przed wyprzedażą po to, aby wywołać wrażenie, że rabat jest atrakcyjniejszy niż w rzeczywistości. To była bardzo powszechna praktyka, przed którą konsumenci nie zawsze mogli się uchronić. Teraz powinni dostać kompletną, rzetelną informację o cenie promocyjnej i najniższej cenie, za którą można było kupić towar lub usługę w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. W przypadku, gdy najniższa cena z 30 dni przed obniżką jest korzystniejsza niż kwota podczas wyprzedaży, to okazja może być pozorna.

– Jeżeli konsumenci otrzymują informację, że mogą skorzystać z wyjątkowej okazji, że czeka na nich wielka wyprzedaż, promocja, a najniższa cena z 30 dni pokazuje, że to nieprawda, to zostają tym samym wprowadzani w błąd. W przypadku zachęcania do zakupu obniżoną ceną konsument musi dostać pełną informację, która umożliwi sprawdzenie, czy korzyść rzeczywiście jest realna. Zwiększa to ochronę przed nieczystymi chwytami marketingowymi – Tomasz Chróstny.

Obowiązek platform handlowych i porównywarek cen

Informacja o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką powinna się znaleźć wszędzie tam, gdzie przedsiębiorca ogłasza rabaty dotyczące konkretnego towaru lub usługi, a więc np. w reklamie, przy produkcie na półce sklepowej, na wywieszce, w gazetce sieci handlowej, przy sprzedaży warunkowej, w programie lojalnościowym, w wynikach wyszukiwania w sklepie internetowym i na karcie konkretnego produktu. Jeśli platforma handlowa lub porównywarka cen udostępnia sprzedawcom narzędzia do prezentowania obniżek cen, to także musi zadbać, aby odpowiednio i poprawnie została uwidoczniona najniższa cena z 30 dni przed obniżką.

Można się spodziewać wzrostów sprzedaży

– Okres przedświąteczny to kluczowy czas sprzedaży dla wielu detalistów – dlatego też tegoroczny Black Friday i otaczające go tygodnie silnych działań promocyjnych powiedzą dużo o kondycji polskiego handlu detalicznego. Ostatnie, trudne miesiące przyniosły dalsze zmiany w zachowaniach konsumentów – kupujemy mniej, często oszczędniej wybierając zamienniki ulubionych marek. Tradycyjnie Polacy lubią korzystać z promocji i planować zakupy – z tego powodu czekają na Black Friday, ale będą też krytycznie oceniać atrakcyjność ofert. Pierwsze odczyty wskazują, że możemy się spodziewać wzrostów, w stosunku do zeszłego, również trudnego roku – jednakże walka o wzrost nie będzie trywialna – dodaje Krzysztof Badowski, partner zarządzający Strategy& Polska.

W Polsce, tradycyjnie wśród planowanych zakupów dominują odzież (41 proc.), elektronika (33 proc.) oraz kategorie prezentowe (zdrowie i uroda – 24 proc., książki – 18 proc. oraz zabawki – 17 proc.). Na tle Europy Zachodniej Polska wyróżnia się większym zainteresowaniem kategoriami powiązanymi ze zdrowiem i urodą (24 proc. w Polsce wobec 20 proc. w Europie), sprzętami domowymi (odpowiednio 20 proc. i 15 proc.) oraz spożywczymi (jedzenie i napoje 12 proc. i 9 proc. oraz upominki świąteczne 11 proc. w Polsce wobec 9 proc. w Europie). 72 proc. konsumentów w Polsce/Europie korzysta z Black Friday i Cyber Monday, aby kupić znaczną część prezentów świątecznych. Konsumenci deklarujący mniejsze zainteresowanie Black Friday wśród powodów wymieniają brak lub mniej pieniędzy (41 proc.), 23 proc. chęć redukcji ilości posiadanych przedmiotów (23 proc.), przekonanie o niskiej atrakcyjności promocji Black Friday (20 proc.).

– Takie otoczenie wymaga dobrego przygotowania od producentów i sieci handlowych – kluczem do sukcesu na festiwalu promocji staje się dobra komunikacja, skuteczne inspirowanie, ale też dobry dobór produktów i mechanizmów promocyjnych. Badania pokazują, że kupujemy coraz więcej produktów nie tylko z myślą o świątecznych prezentach, ale dla siebie – to doskonała okazja dla handlu, żeby zadbać o tę misję zakupową – mówi Maciej Kroenke, partner Strategy& Polska, lider zespołu Revenue Management.

Na wyprzedaże z listą zakupów

Ponad połowa konsumentów rozpoczyna przygotowania do Black Friday z wyprzedzeniem budując listę zakupów. Planowanie zakupów dotyczy zarówno poszukiwanych produktów jak i preferowanych sprzedawców. Pomimo skrupulatnego planowania, szczególnie wzmocnionego w okresie inflacji, blisko 25 proc. konsumentów ulega zakupom impulsowym lub inspiracji. W odpowiedzi na oczekiwania obserwujemy wzmożoną aktywność komunikacyjną sprzedawców już od pierwszych dni listopada (odliczanie, kalendarze Black Friday czy też akcje typu Black Weeks). Jednak pomimo planowania z wyprzedzeniem, 23 proc. polskich klientów kupiło w zeszłym roku co najmniej jeden artykuł pod wpływem impulsu. Podobny poziom inspiracji prezentowali konsumenci w Niemczech, Francji czy Włoszech i Hiszpanii.

Do głównych źródeł pozyskiwania informacji należą kanały cyfrowe, ale w Polsce rola kanału stacjonarnego jest wciąż istotna. Ponad połowa zakupów online dokonywana jest przez komputer (56 proc. w Polsce i 54 proc. w Europie Zachodniej), a ponad jedna trzecia na telefonie (36 proc. w Polsce i 35 proc. w Europie Zachodniej). W sklepach stacjonarnych zakupów dokonuje 37 proc. Polaków i 34 proc. konsumentów z Europy Zachodniej. Szczególnie istotną rolę odgrywają agregatorzy ofert oraz w różnym stopniu personalizowana komunikacja marek z konsumentem. Przy dużej intensywności komunikacji wszystkich graczy rynkowych szczególnego znaczenia nabiera konieczność bezpośredniego przekazu wraz z interesującą zawartością.

W badaniu wzięło udział 2000 konsumentów powyżej 18 roku życia z każdego z krajów: Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania i Polska. 26 proc. respondentów mieści się w przedziale wiekowym 18-34 lat, 34 proc. w przedziale 35-54 lat, a 44 proc. jest powyżej 55 roku życia. 48 proc. ankietowanych to mężczyźni a 52 proc. to kobiety. Badanie online zostało przeprowadzone w terminie 10-17 października 2023.

Według najnowszego badania Current Consumer Mood zrealizowanego pod koniec października przez GfK – an NIQ Company aż 33 proc. konsumentów wskazuje produkty spożywcze jako kategorię, na której zamierza oszczędzać najmocniej. Czy to oznacza, że nasze święta będą skromniejsze niż dotychczas?

– Polacy to silni tradycjonaliści, którzy nie wyobrażają sobie świąt bez obficie zastawionego stołu. Jak pokazały poprzednie lata, nawet w wyjątkowo trudnych realiach finansowo-gospodarczych oszczędności poszukiwaliśmy gdzie indziej, niekoniecznie wokół celebracji najważniejszych momentów w roku – wyjaśnia Dominika Grusznic-Drobińska, director marketing & consumer intelligence w GfK – an NIQ Company.

– Teraz badani deklarują dużą ostrożność i zapowiadają rozsądne zakupy, jednak przyczyna takiego stanu rzeczy nie jest do końca oczywista. Zamiast aspektu finansowego jako główny powód mniejszych zakupów wskazujemy chęć ograniczenia zmarnowanego jedzenia. Decyduje zatem poczucie odpowiedzialności, a nie wyłącznie stan naszych portfeli – uzupełnia.

Rozsądek przegrywa z pokusami?

To nie żywność wiedzie jednak prym na liście deklarowanych oszczędności. Według GfK – an NIQ Company najczęstszymi kategoriami, na których Polacy będą poszukiwać oddechu dla swoich portfeli są odzież, obuwie, dodatki (42 proc.), rozrywka poza domem (38 proc.) i energia elektryczna (36 proc.). Moda to jednak kategoria, która ma dwa oblicza, ponieważ równolegle wciąż wskazywana jest jako obszar zakupów sprawiający konsumentom najwięcej przyjemności. Dlatego, gdy jedni rezygnują z odzieży i obuwia inni deklarują, że… właśnie na tych produktach oszczędzać nie zamierzają.

– Okres świąteczno-noworoczny to czas intensywnych, zazwyczaj bardzo dużych zakupów i trudno kierować się wówczas wyłącznie zdrowym rozsądkiem. Nasza potrzeba oszczędzania w wielu przypadkach może przegrywać z silnymi pokusami, a na to właśnie liczą detaliści i producenci – podkreśla Dominika Grusznic-Drobińska.

Nie tylko cena decyduje

Jak wynika z badania Current Consumer Mood już 60 proc. Polaków planuje powstrzymać się od zakupu zbędnych produktów, a połowa będzie bardziej wyczulona na promocje, szukając przy okazji tańszych zamienników ulubionych marek. To z kolei ważny sygnał dla firm planujących kampanie sprzedażowe, zarówno na święta, jak i nieco wcześniej, przy okazji zbliżającego się Black Week.

– Aż 43 proc. Polaków deklaruje, że będzie wybierało najtańsze produkty spożywcze, a najniższa cena wciąż pozostaje najważniejszym kryterium zakupów. Warto zauważyć, że w porównaniu do marca 2023 odsetek kierujących się ceną spadł o 7 pp. Wzmacnia się za to trend lokalności. Już blisko co trzeci Polak zamierza kupować polskie produkty. Ponad 25 proc. deklaruje także, że będzie sięgać po żywność, którą określa jako "bezpieczną dla zdrowia" – dodaje ekspert GfK – an NIQ Company.

Mastercard SpendingPulse mierzy sprzedaż detaliczną w sklepach stacjonarnych i online, uwzględniając wszystkie formy płatności, w tym gotówkę, i nie jest korygowany o inflację. Przewidywany wzrost sprzedaży detalicznej w Polsce, jak również na dziewięciu badanych rynkach europejskich, wskazuje na utrzymującą się dobrą kondycję finansową konsumentów – poinformowała firma.

Natalia Lechmanova, Senior Economist w Mastercard Europe mówi, że najnowsze prognozy SpendingPulse od Mastercard wskazują na ostrożny optymizm europejskich konsumentów, z których wielu - świadomych kosztów w tym sezonie świątecznym - z uwagą nawiguje między wysoką inflacją, wyższymi ratami kredytów hipotecznych i niepewnym otoczeniem gospodarczym.

- Dobrą wiadomością dla sprzedawców detalicznych i sektora hotelarsko-gastronomicznego jest to, że konsumenci nadal chcą wydawać pieniądze, szczególnie na prezenty dla najbliższych oraz wyjścia do restauracji - dodaje.

Mastercard wskazał kluczowe trendy na sezon okołoświąteczny 2023. Przewiduje, że wydatki w sektorze restauracyjnym wzrosną o 14,4 proc. r/r na dziewięciu rynkach europejskich, z Polską (+21,6 proc. r/r) na czele, a następnie we Włoszech (+18,1 proc. r/r) i Hiszpanii (+15,5 proc. r/r).

"Ten wzrost w sektorze gastronomicznym wynika z zamiarów konsumentów, którzy okres świąteczny chcą celebrować z rodziną i przyjaciółmi w restauracjach" – czytamy w omówieniu badań.

Według badań odzież i biżuteria znajdują się na szczycie tegorocznej listy życzeń konsumentów. Kategorie te mają wzrosnąć odpowiednio w skali Europy o 4,6 proc. r/r i 3,6 proc. r/r. W Polsce wydatki na biżuterię wzrosną o 4,3 proc., ale te na odzież będą o 5,3 proc. niższe r/r.

Największe wzrosty w kategorii odzieży prognozowane są dla Hiszpanii (+13,0 proc. r/r) i Wielkiej Brytanii (+5,3 proc. r/r), natomiast wydatki na biżuterię mają odnotować największy wzrost na Węgrzech (+8,0 proc. r/r), w Holandii (+6,1 proc. r/r), we Włoszech (+5,2 proc. r/r) i w Wielkiej Brytanii (+5,1 proc. r/r).

Klienci sklepów planują dokonanie cięć, jeśli chodzi o wydatki spożywcze. Mastercard prognozuje, że wydatki na podstawowe produkty, takie jak artykuły spożywcze, wzrosną o 5,2 proc. r/r w Europie, głównie z powodu inflacji, ale także chęci kupujących do delektowania się przysmakami zarezerwowanymi na specjalne okazje. W Polsce wskaźnik ten będzie niższy niż przed rokiem o 7,3 proc. Największe wzrosty czekają handlujących żywnością w Hiszpanii (+13,5 proc. r/r), na Węgrzech (+12,1 proc. r/r) i we Włoszech (+7,8 proc. r/r).

Najbliższe rozmowy zaplanowano na 6 grudnia, ale jak informują niemieckie media, do porozumienia nadal daleko. Przedłużający się strajk powoduje braki na półkach. Kierownik jednego ze sklepów sieci Rewe powiedział, że pusta jest jedna czwarta półek. Brakuje zwłaszcza mleka, serów, kiełbasy, owoców i produktów mrożonych.

To właśnie Rewe, ale też Edeka oraz Kaufland najmocniej ucierpieli w sytuacji strajku. Problem jest też widoczny w małych i średnich sklepach, które nie dysponują dużymi magazynami i bazują na regularnych dostawach.

Najgorsza sytuacja jest w Nadrenii Północnej – Westfalii, to jeden z najbogatszych i najlepiej rozwiniętych gospodarczo niemieckich landów.

Eksperci przewidują, że jeżeli nie uda się szybko zawrzeć porozumienia, przed świętami klientów może czekać poważny problem z kupieniem owoców, warzyw, mrożonek, mięsa, a nawet papieru toaletowego.

Sieci handlowe starają się tonować nastroje. Wspomniane Rewe w reakcji na informację o pustych pułkach twierdzi, że to problem regionalny.