Łańcuchy dostaw pozostają bardzo podatne na kwestie społeczne i środowiskowe ze względu na kilka czynników, wśród których najważniejsze to: brak wglądu we wszystkie poziomy dostawców, złożona interpretacja wymagań, wewnętrzne i zewnętrzne zależności danych oraz pojawiające się nieprzewidziane ryzyka związane z łańcuchem dostaw.
W życie wchodzą nowe regulacje
Ostatnie miesiące były okazją do zaobserwowania, jak zarówno UE, jak i wybrane państwa członkowskie próbują sprostać tym kluczowym wyzwaniom, przyjmując nowe zasady należytej staranności ograniczające ryzyko środowiskowe i pracownicze w łańcuchach dostaw.
- Wielka Brytania, Francja, Holandia, Norwegia i Austria należą do krajów, w których obowiązują już przepisy regulujące procedury należytej staranności w zakresie praw człowieka. Niemcy, wprowadzając ustawę o łańcuchu dostaw “German Supply Chain Act”, również dążą do zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w tym zakresie, przyspieszenia zielonej transformacji i ochrony praw człowieka - komentuje Úna Barrett, partner PwC Polska.
Podkreśla ona, że nadchodzą już kolejne istotne zmiany legislacyjne. - Pierwszego czerwca zarządzanie łańcuchem dostaw i związane z nim wyzwania znalazły się w centrum uwagi, kiedy to Członkowie Parlamentu Europejskiego przedstawili swoje ostateczne stanowisko dotyczące unijnej dyrektywy w sprawie należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSDD). Kolejne działania skupiające się na właściwym dopracowaniu zakresu tej dyrektywy stanowią ważny kamień milowy w zapewnieniu, że przedsiębiorstwa będą wdrażać proces należytej staranności w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska w swoich łańcuchach wartości. Jednak treść tego dokumentu jest równie ważna jak sam fakt jego ustanowienia - akcentuje.
Według ekspertki PwC, kluczowe jest jak najściślejsze dostosowanie obowiązków do istniejących międzynarodowych standardów należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju - Wytycznych ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka (UNGPs) oraz Zasad OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych (OECD Guidelines for Multinational Enterprises).
Nowa dyrektywa będzie miała zastosowanie nie tylko do firm z siedzibą główną lub prowadzących działalność w UE. Będzie miała również wpływ na ich partnerów biznesowych i inne firmy w łańcuchach wartości działających na kluczowych rynkach poza UE.
Co muszą wiedzieć przedsiębiorcy i inwestorzy?
Łańcuchy dostaw mogą być bardzo złożone. Często rozciągają się na wiele krajów i obejmują wiele poziomów, które stają się jeszcze bardziej skomplikowane ze względu na outsourcing i offshoring. Firmy w łańcuchu dostaw są jednocześnie niezbędne dla sukcesu prawie wszystkich firm i mogą być znaczącym źródłem tworzenia wartości i innowacji.
Ponieważ łańcuchy dostaw wykraczają poza podstawową działalność firmy, narażają ją na ukryte i niekontrolowane ryzyko, zwykle powodowane przez czynniki ESG, takie jak wyczerpywanie się zasobów naturalnych, łamanie praw człowieka i korupcja.
Jak zaznacza Ewelina Łukasik-Morawska, manager PwC Polska, kwestie te mogą zaszkodzić reputacji, działalności i wynikom finansowym przedsiębiorstw lub aktywów należących do inwestorów, a także renomie samych inwestorów i ich wynikom finansowym. Zgodność z lokalnymi przepisami rzadko wystarcza do spełnienia oczekiwań interesariuszy (niektóre kraje, w których dostawca może prowadzić działalność, mogą mieć mniej rygorystyczne standardy prawne i regulacyjne niż inne).
- Podczas gdy firma może wdrażać najwyższe standardy ESG we własnej działalności, wielu jej dostawców może nie stosować podobnych praktyk. Badania pokazują, że nawet 90 proc. wpływu firmy na zrównoważony rozwój ma swoje źródło w jej łańcuchu dostaw - mówi Ewelina Łukasik-Morawska.
Co obejmuje profil ESG dostawcy?
Profil ESG dostawcy obejmuje trzy obszary: środowisko, kwestie społeczne i ład zarządczy. W przypadku pierwszej z wymienionych kwestii, chodzi przede wszystkim o zasoby wykorzystywane przez dostawcę, wytwarzane przez niego odpady i wynikające z tego konsekwencje dla naszej planety. Obejmuje to między innymi gospodarkę wodną, emisję gazów cieplarnianych (GHG) czy też zarządzanie niebezpiecznymi chemikaliami.
- Obszar związany z kwestiami społecznymi odnosi się do sposobu, w jaki dostawca zarządza swoimi relacjami z wewnętrznymi i zewnętrznymi interesariuszami. Obejmuje to warunki pracy, szkolenia i edukację pracowników oraz sposób, w jaki dostawca wspiera relacje ze społecznościami lokalnymi - tłumaczy Úna Barrett.
- Jeśli zaś chodzi o ład zarządczy, mamy tu do czynienia z wewnętrznymi procedurami, praktykami i kontrolami dostawcy. Obejmuje to wewnętrzne procesy wykorzystywane do zarządzania firmą, przestrzegania przepisów, przeprowadzania audytów zewnętrznych i podejmowania decyzji - wymienia.
Firmy gotowe na ESG są lepiej postrzegane
Właściwe przygotowanie firmy w zakresie ESG jest coraz częściej uważane za element jej odporności. Firmy osiągające dobre wyniki w zakresie ESG często mają solidne ramy ładu korporacyjnego, dobrze zarządzają ryzykiem społecznym i środowiskowym oraz mają ściślejsze relacje z dostawcami.
Z drugiej strony, jak przyznaje Ewelina Łukasik-Morawska, słabe wyniki w zakresie ESG mogą wiązać się ze znacznym ryzykiem wizerunkowym i operacyjnym dla firmy. - Priorytetowe traktowanie zrównoważonego rozwoju łańcucha dostaw może zatem zmniejszyć ogólne ryzyko poprzez zminimalizowanie zakłóceń operacyjnych spowodowanych zagrożeniami dla środowiska, ryzykiem regulacyjnym lub zmniejszeniem zagrożenia dla reputacji wynikającego z kwestii pracowniczych - podkreśla manager PwC Polska.
W tym celu należy zwiększyć swoją zdolność do przewidywania ryzyka: planować globalne scenariusze i zwiększyć transparentność dostawców. Narzędzia, które szybko identyfikują dostawców o wyższym lub niższym ryzyku ESG w całym łańcuchu dostaw, takie jak PwC Sustainable Value Chain Checker, mogą pomóc zwiększyć ich przejrzystość.
Zapisz się na newsletter PwC Retail Platform, aby na bieżąco dostawać najważniejsze analizy z sektora handlu detalicznego i dóbr konsumpcyjnych!
