22.10.2025 / 09:57
StoryEditor

Co to jest franczyza? Oto jej ABC

Sprawdź, kto znalazł się w naszym rankingu największych sieci franczyzowych w Polsce (fot. mat. prasowe)

Franczyza to model biznesowy, który jest bardzo atrakcyjny dla wielu osób. By się na niego zdecydować, przede wszystkim warto wiedzieć, na czym on polega, a także znać podstawowe pojęcia. Franczyza bez tajemnic? Nasz poradnik niech będzie dla was pierwszym krokiem.

Z artykułu dowiesz się:

  • Co to jest franczyza?
  • Franczyzobiorca – kto to?
  • Franczyzodawca – kto to?
  • Franczyza twarda i franczyza miękka – jakie różnice?
  • Franczyza – oferty
Co to jest franczyza?

Definicje franczyzy nie zawsze wyrażają jej istotę, skupiając się na różnych cechach tego zjawiska. Wyjaśniając, co to właściwie jest, należy zacząć od tego, że franczyza jest modelem prowadzenia biznesu, w którym przedsiębiorca współpracuje z większą siecią. Sieć ta udostępnia jednostkowemu podmiotowi swoją markę (w tym znaki towarowe) i koncepcję działalności, oferując mu również wsparcie w toku jej prowadzenia. Przedsiębiorca odwdzięcza się za to, płacąc firmie, pod którą podlega.

Franczyza to model, który kusi, bowiem pozwala wejść na rynek pod szyldem znanej marki, zmniejsza ryzyko porażki, a także gwarantuje mniejsze lub większe wsparcie pod wieloma względami. Zarazem jednak właściciel takiego przedsiębiorstwa musi liczyć się z koniecznością podporządkowania, w tym zwłaszcza pod kątem modelu biznesowego, realizacji planów sprzedażowych czy wytycznych marketingowych. Dobra franczyza to taka, w której na umowie korzystają obie strony.

Franczyzobiorca – kto to?

Słowo “franczyzobiorca” nietrudno rozkodować, bo zawiera w sobie sedno swojego znaczenia. Franczyzobiorca to ten, kto bierze franczyzę, czyli przedsiębiorca, który podpisuje umowę franczyzową i w ten sposób staje się współpracownikiem większej sieci. Zarazem w momencie zawarcia tej umowy zyskuje on prawa, wynikające z jej zapisów, w tym na przykład prawo do korzystania z nazwy czy ze znaków towarowych, oraz zobowiązuje się do wykonania zawartych w dokumencie obowiązków, na przykład odprowadzania opłaty franczyzowej do sieci.

Franczyzodawca – kto to?

Drugą stroną umowy franczyzowej jest franczyzodawca. Pod tą nazwą występuje zwykle większa firma, wstępująca w relację z mniejszym przedsiębiorstwem. Na mocy umowy franczyzowej udziela ona swojemu partnerowi licencji na korzystanie ze znaków towarowych, ale także deklaruje wsparcie w postaci wdrożenia w koncepcję biznesową oraz pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym szkoleń czy wsparcia technicznego. W zamian otrzymuje od franczyzobiorcy opłaty franczyzowe.

Franczyza twarda i franczyza miękka – jakie różnice?

W gąszczu pojęć, związanych z prowadzeniem franczyzy, występuje również franczyza twarda oraz miękka. Co kryją w sobie te hasła? Franczyza twarda określa relację, w której przedsiębiorca musi ściśle przestrzegać reguł działalności i standardów, które narzuca sieć. To franczyzodawca decyduje o takich elementach, jak asortyment, wybór dostawców, wizualizacja sklepu, akcje promocyjne i tak dalej. Taka współpraca odpowiada detalistom, chcącym skupić się na prowadzeniu biznesu i z chęcią przekierowującym odpowiedzialność za decyzje zwierzchniemu podmiotowi.

Z kolei franczyza miękka to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy cenią sobie większą niezależność. W tym przypadku umowa franczyzowa stanowi rodzaj wzbogaconej współpracy sklepu z dystrybutorem. Franczyzobiorca ma więcej możliwości samodzielnego działania, ale zarazem w mniejszym stopniu może liczyć na wsparcie od “starszego brata” - franczyzodawcy.

Franczyza – oferty

Wybór franczyzodawcy to ważny krok w prowadzeniu biznesu. Oferta może nieraz przyprawić o zawrót głowy, bowiem w modelu franczyzowym działa wiele znanych sieci, takich jak Carrefour, Żabka czy Odido. Podstawowa decyzja to wybór branży i tę podejmuje się zwykle na samym początku.

Przeglądając katalogi poszczególnych przedsiębiorstw, należy zwracać uwagę na standardy sieci, krążące o nich opinie, a także na perspektywy – lepiej nie wchodzić we współpracę z firmą, która przechodzi okres stagnacji, a jej dalszy los jest niepewny. Dobre cechy franczyzodawcy to między innymi: rozpoznawalna marka, szeroka oferta ważnych w codziennym życiu produktów i usług, wysokie standardy, duża grupa klientów. Cenne są także rozbudowane oferty szkoleń i informacje na temat możliwości wynegocjowania korzystnej umowy franczyzowej.

Chcesz zrobić pierwszy krok w świecie franczyzy? Zajrzyj do naszego katalogu i poszukaj partnera dla siebie. Katalog znajdziesz w zakładce katalog franczyzowy.

10.09.2026 / 15:41
StoryEditor
Handel inwestuje coraz więcej, ale nowych projektów jest mniej. Z czego to wynika?
Handel inwestuje, ale nowych sklepów jest coraz mniej (fot. Shutterstock)

Firmy w tym handlowe zwiększają nakłady, poprawiają infrastrukturę i inwestują w sprawniejsze funkcjonowanie biznesu, ale jednocześnie ograniczają liczbę nowych przedsięwzięć. To może być sygnał, że branża woli dziś wzmacniać to, co już ma, zamiast stawiać na kolejną falę ekspansji.

W artykule przeczytasz:

  • Liczba nowych inwestycji spada
  • Handel inwetuje w automatyzację
  • 60% średnich i dużych firm nie rozpoczęło nowych inwetycji

Dane z pierwszej ...

Dziękujemy, że nas czytasz!
Pozostało jeszcze 96% tekstu

Jeśli widzisz ten tekst, oznacza to, że wykorzystałeś limit bezpłatnych artykułów w tym miesiącu lub próbujesz przeczytać artykuł premium, dostępny wyłącznie dla naszych Subskrybentów. Wspieraj profesjonalne dziennikarstwo. Wykup subskrypcję i uzyskaj nieograniczony dostęp do naszego portalu.

Kliknij i sprawdź wszystkie korzyści z prenumeraty WH Plus

DOSTĘP 30 DNI
34,99 zł - 30 dni
PRENUMERATA ROCZNA WH PLUS
399,99 zł - 365 dni

W RAMACH SUBSKRYBCJI OTRZYMASZ:

  • Dostęp do ekskluzywnych treści publikowanych wyłącznie na naszym portalu
  • Dostęp do wszystkich bieżących artykułów - newsów, analiz, raportów, komentarzy, wywiadów
  • Dostęp do całego archiwum artykułów na portalu wiadomoscihandlowe.pl - ponad 50 tys. materiałów dziennikarskich

W ramach Prenumeraty WH Plus także:

  • 6 wydań magazynu Wiadomości Handlowe w wersji drukowanej i e-wydania
  • Raport:Lista 60 regionalnych i lokalnych spożywczych sieci handlowych – trendy, prognozy wyzwania dla małych sieci
  • Tygodniowy przegląd kluczowych informacji i analiz. W każdy piątek w twojej skrzynce e-mail.
  • Gwarantowane miejsce na webinarach organizowanych przez Wiadomości Handlowe
  • Rabat 30% na wybrane raporty WH MARKET

04.09.2026 / 09:49
StoryEditor
KFC i Pizza Hut pod presją konsumenta. Taco Bell przyszłym motorem wzrostu?
AmRest szuka nowego motoru wzrostu. Taco Bell wchodzi do Polski (fot. Shutterstock)

AmRest, operator m.in. sieci KFC, Pizza Hut i Starbucks, zakończył pierwsze półrocze 2026 roku ze spadkiem przychodów i zysku operacyjnego. W II kwartale sprzedaż grupy była wprawdzie stabilna, ale liczba transakcji spadła o 3,1 proc. Firma wskazuje na ostrożność konsumentów, presję na budżety gospodarstw domowych i znaczenie atrakcyjnej oferty cenowej. Jednocześnie AmRest przygotowuje się do wejścia z Taco Bell na polski rynek.

W tym artykule przeczytasz:

  • Przychody AmRest w dół, a zysk operacyjny jeszcze mocniej

  • Polska rośnie, ale KFC mierzy się z problemami na innych rynkach

  • Pizza Hut: duża sieć, ale bez osobnych wyników finansowych

  • Cyfrowa sprzedaż coraz ważniejsza

  • Taco Bell ma być nowym impulsem. Kiedy wejdzie do Polski?

AmRest działa obecnie w wymagającym otoczeniu konsumenckim. W II kwartale 2026 roku grupa wypracowała 641,9 mln euro przychodów, niemal tyle samo co rok wcześniej, gdy było to 641,7 mln euro. Stabilna wartość sprzedaży nie oznacza jednak stabilnego ruchu w restauracjach. Indeks sprzedaży w istniejących lokalach (SSS) wyniósł 98,0, a łączna liczba transakcji zmniejszyła się o 3,1 proc.

AmRest wskazuje, że klienci pozostają ostrożni w wydatkach uznaniowych, a gospodarstwa domowe odczuwają presję budżetową. W efekcie postrzegana przez konsumenta wartość oferty cenowej stała się jednym z najważniejszych pól  konkurencji w sektorze gastronomicznym. Wpływa ona zarówno na częstotliwość wizyt, jak i wybór konkretnej sieci. 

Dziękujemy, że nas czytasz!
Pozostało jeszcze 85% tekstu

Jeśli widzisz ten tekst, oznacza to, że wykorzystałeś limit bezpłatnych artykułów w tym miesiącu lub próbujesz przeczytać artykuł premium, dostępny wyłącznie dla naszych Subskrybentów. Wspieraj profesjonalne dziennikarstwo. Wykup subskrypcję i uzyskaj nieograniczony dostęp do naszego portalu.

Kliknij i sprawdź wszystkie korzyści z prenumeraty WH Plus

DOSTĘP 30 DNI
34,99 zł - 30 dni
PRENUMERATA ROCZNA WH PLUS
399,99 zł - 365 dni

W RAMACH SUBSKRYBCJI OTRZYMASZ:

  • Dostęp do ekskluzywnych treści publikowanych wyłącznie na naszym portalu
  • Dostęp do wszystkich bieżących artykułów - newsów, analiz, raportów, komentarzy, wywiadów
  • Dostęp do całego archiwum artykułów na portalu wiadomoscihandlowe.pl - ponad 50 tys. materiałów dziennikarskich

W ramach Prenumeraty WH Plus także:

  • 6 wydań magazynu Wiadomości Handlowe w wersji drukowanej i e-wydania
  • Raport:Lista 60 regionalnych i lokalnych spożywczych sieci handlowych – trendy, prognozy wyzwania dla małych sieci
  • Tygodniowy przegląd kluczowych informacji i analiz. W każdy piątek w twojej skrzynce e-mail.
  • Gwarantowane miejsce na webinarach organizowanych przez Wiadomości Handlowe
  • Rabat 30% na wybrane raporty WH MARKET

14. wrzesień 2026 00:59