22.10.2025 / 09:57
StoryEditor

Co to jest franczyza? Oto jej ABC

Sprawdź, kto znalazł się w naszym rankingu największych sieci franczyzowych w Polsce (fot. mat. prasowe)

Franczyza to model biznesowy, który jest bardzo atrakcyjny dla wielu osób. By się na niego zdecydować, przede wszystkim warto wiedzieć, na czym on polega, a także znać podstawowe pojęcia. Franczyza bez tajemnic? Nasz poradnik niech będzie dla was pierwszym krokiem.

Z artykułu dowiesz się:

  • Co to jest franczyza?
  • Franczyzobiorca – kto to?
  • Franczyzodawca – kto to?
  • Franczyza twarda i franczyza miękka – jakie różnice?
  • Franczyza – oferty
Co to jest franczyza?

Definicje franczyzy nie zawsze wyrażają jej istotę, skupiając się na różnych cechach tego zjawiska. Wyjaśniając, co to właściwie jest, należy zacząć od tego, że franczyza jest modelem prowadzenia biznesu, w którym przedsiębiorca współpracuje z większą siecią. Sieć ta udostępnia jednostkowemu podmiotowi swoją markę (w tym znaki towarowe) i koncepcję działalności, oferując mu również wsparcie w toku jej prowadzenia. Przedsiębiorca odwdzięcza się za to, płacąc firmie, pod którą podlega.

Franczyza to model, który kusi, bowiem pozwala wejść na rynek pod szyldem znanej marki, zmniejsza ryzyko porażki, a także gwarantuje mniejsze lub większe wsparcie pod wieloma względami. Zarazem jednak właściciel takiego przedsiębiorstwa musi liczyć się z koniecznością podporządkowania, w tym zwłaszcza pod kątem modelu biznesowego, realizacji planów sprzedażowych czy wytycznych marketingowych. Dobra franczyza to taka, w której na umowie korzystają obie strony.

Franczyzobiorca – kto to?

Słowo “franczyzobiorca” nietrudno rozkodować, bo zawiera w sobie sedno swojego znaczenia. Franczyzobiorca to ten, kto bierze franczyzę, czyli przedsiębiorca, który podpisuje umowę franczyzową i w ten sposób staje się współpracownikiem większej sieci. Zarazem w momencie zawarcia tej umowy zyskuje on prawa, wynikające z jej zapisów, w tym na przykład prawo do korzystania z nazwy czy ze znaków towarowych, oraz zobowiązuje się do wykonania zawartych w dokumencie obowiązków, na przykład odprowadzania opłaty franczyzowej do sieci.

Franczyzodawca – kto to?

Drugą stroną umowy franczyzowej jest franczyzodawca. Pod tą nazwą występuje zwykle większa firma, wstępująca w relację z mniejszym przedsiębiorstwem. Na mocy umowy franczyzowej udziela ona swojemu partnerowi licencji na korzystanie ze znaków towarowych, ale także deklaruje wsparcie w postaci wdrożenia w koncepcję biznesową oraz pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym szkoleń czy wsparcia technicznego. W zamian otrzymuje od franczyzobiorcy opłaty franczyzowe.

Franczyza twarda i franczyza miękka – jakie różnice?

W gąszczu pojęć, związanych z prowadzeniem franczyzy, występuje również franczyza twarda oraz miękka. Co kryją w sobie te hasła? Franczyza twarda określa relację, w której przedsiębiorca musi ściśle przestrzegać reguł działalności i standardów, które narzuca sieć. To franczyzodawca decyduje o takich elementach, jak asortyment, wybór dostawców, wizualizacja sklepu, akcje promocyjne i tak dalej. Taka współpraca odpowiada detalistom, chcącym skupić się na prowadzeniu biznesu i z chęcią przekierowującym odpowiedzialność za decyzje zwierzchniemu podmiotowi.

Z kolei franczyza miękka to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy cenią sobie większą niezależność. W tym przypadku umowa franczyzowa stanowi rodzaj wzbogaconej współpracy sklepu z dystrybutorem. Franczyzobiorca ma więcej możliwości samodzielnego działania, ale zarazem w mniejszym stopniu może liczyć na wsparcie od “starszego brata” - franczyzodawcy.

Franczyza – oferty

Wybór franczyzodawcy to ważny krok w prowadzeniu biznesu. Oferta może nieraz przyprawić o zawrót głowy, bowiem w modelu franczyzowym działa wiele znanych sieci, takich jak Carrefour, Żabka czy Odido. Podstawowa decyzja to wybór branży i tę podejmuje się zwykle na samym początku.

Przeglądając katalogi poszczególnych przedsiębiorstw, należy zwracać uwagę na standardy sieci, krążące o nich opinie, a także na perspektywy – lepiej nie wchodzić we współpracę z firmą, która przechodzi okres stagnacji, a jej dalszy los jest niepewny. Dobre cechy franczyzodawcy to między innymi: rozpoznawalna marka, szeroka oferta ważnych w codziennym życiu produktów i usług, wysokie standardy, duża grupa klientów. Cenne są także rozbudowane oferty szkoleń i informacje na temat możliwości wynegocjowania korzystnej umowy franczyzowej.

Chcesz zrobić pierwszy krok w świecie franczyzy? Zajrzyj do naszego katalogu i poszukaj partnera dla siebie. Katalog znajdziesz w zakładce katalog franczyzowy.

Zuzanna Ćwiklińska
Dziennikarka portalu Halo Wieś i portalu tygodnik-rolniczy.pl
14.01.2026 / 13:58
StoryEditor
Związkowcy żądają 900 zł podwyżek dla pracowników Dino. Stawiają ultimatum gigantowi
Związkowcy żądają 900 zł podwyżek dla pracowników Dino. Stawiają ultimatum gigantowi (Fot. Shutterstock)

OPZZ Konfederacja Pracy wzywa zarząd do rokowań w sprawie wynagrodzeń dla pracowników. Na dodatek składają zawiadomienie do prokuratury i PIP o możliwości popełnienia przestępstwa przez zarząd sieci. Związkowcy stawiają gigantowi handlu również ultimatum.

 

Ultimatum związkowców wobec zarządu Dino Polska

Związkowcy z Międzyzakładowej Organizacji OPZZ Konfederacja Pracy zrzeszającej pracowników m.in. Dino, Kauflandu i Biedronki, wezwali zarząd Dino Polska do rokowań. Związek wyznaczył spotkanie na 16 i 19 stycznia 2026 r.

– Udział w rokowaniach jest obowiązkowy dla obu stron – wynika to wprost z ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Albo będzie dialog i porozumienie, albo zaostrzenie działań ze strony Międzyzakładowej Organizacji OPZZ Konfederacja Pracy – podkreślają związkowcy.

Dodatkowo, jeśli zarząd sieci handlowej nie podejmie rozmów, sprawa trafi do mediatora z ramienia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. A udział w takich mediacjach jest obligatoryjny.

Po 900 zł podwyżki i zwiększenie zatrudnienia – czego żądają związkowcy?

Związkowcy z OPZZ Konfederacja Pracy swoje postulaty przedstawili 10 grudnia, a na ich realizację dali czas zarządowi Dino do 30 grudnia 2025 r. Lista postulatów obejmuje zarówno kwestie finansowe, jak i organizacyjne. 

Dziękujemy, że nas czytasz!
Pozostało jeszcze 72% tekstu

Jeśli widzisz ten tekst, oznacza to, że wykorzystałeś limit bezpłatnych artykułów w tym miesiącu lub próbujesz przeczytać artykuł premium, dostępny wyłącznie dla naszych Subskrybentów. Wspieraj profesjonalne dziennikarstwo. Wykup subskrypcję i uzyskaj nieograniczony dostęp do naszego portalu.

Kliknij i sprawdź wszystkie korzyści z prenumeraty WH Plus

DOSTĘP 30 DNI
34,99 zł - 30 dni
PRENUMERATA ROCZNA WH PLUS
399,99 zł - 365 dni

W RAMACH SUBSKRYBCJI OTRZYMASZ:

  • Dostęp do ekskluzywnych treści publikowanych wyłącznie na naszym portalu
  • Dostęp do wszystkich bieżących artykułów - newsów, analiz, raportów, komentarzy, wywiadów
  • Dostęp do całego archiwum artykułów na portalu wiadomoscihandlowe.pl - ponad 50 tys. materiałów dziennikarskich

W ramach Prenumeraty WH Plus także:

  • 6 wydań magazynu Wiadomości Handlowe w wersji drukowanej i e-wydania
  • Raport:Lista 60 regionalnych i lokalnych spożywczych sieci handlowych – trendy, prognozy wyzwania dla małych sieci
  • Tygodniowy przegląd kluczowych informacji i analiz. W każdy piątek w twojej skrzynce e-mail.
  • Gwarantowane miejsce na webinarach organizowanych przez Wiadomości Handlowe
  • Rabat 30% na wybrane raporty WH MARKET

25.01.2026 / 08:40
StoryEditor
Nowe marki na potęgę wchodzą do Polski. Kto zadebiutował w polskich centrach handlowych w zeszłym roku?
Ławica Shopping Park w Poznaniu (fot. Scallier)

Aż 31 nowych marek zadebiutowało w zeszłym roku na polskim rynku handlowym w zeszłym roku z czego 10 w ostatnim kwartale. Przybyło sporo powierzchni handlowe - zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.

Mijający rok był zdaniem analitów bogaty w inwestycje w powierzchnię handlową. Dane za czwarty kwartał wskazują, że jej zasoby zwiększyły się aż o ok. 314 tys. mkw. GLA. To najw...

Dziękujemy, że nas czytasz!
Pozostało jeszcze 97% tekstu

Jeśli widzisz ten tekst, oznacza to, że wykorzystałeś limit bezpłatnych artykułów w tym miesiącu lub próbujesz przeczytać artykuł premium, dostępny wyłącznie dla naszych Subskrybentów. Wspieraj profesjonalne dziennikarstwo. Wykup subskrypcję i uzyskaj nieograniczony dostęp do naszego portalu.

Kliknij i sprawdź wszystkie korzyści z prenumeraty WH Plus

DOSTĘP 30 DNI
34,99 zł - 30 dni
PRENUMERATA ROCZNA WH PLUS
399,99 zł - 365 dni

W RAMACH SUBSKRYBCJI OTRZYMASZ:

  • Dostęp do ekskluzywnych treści publikowanych wyłącznie na naszym portalu
  • Dostęp do wszystkich bieżących artykułów - newsów, analiz, raportów, komentarzy, wywiadów
  • Dostęp do całego archiwum artykułów na portalu wiadomoscihandlowe.pl - ponad 50 tys. materiałów dziennikarskich

W ramach Prenumeraty WH Plus także:

  • 6 wydań magazynu Wiadomości Handlowe w wersji drukowanej i e-wydania
  • Raport:Lista 60 regionalnych i lokalnych spożywczych sieci handlowych – trendy, prognozy wyzwania dla małych sieci
  • Tygodniowy przegląd kluczowych informacji i analiz. W każdy piątek w twojej skrzynce e-mail.
  • Gwarantowane miejsce na webinarach organizowanych przez Wiadomości Handlowe
  • Rabat 30% na wybrane raporty WH MARKET

29. styczeń 2026 00:19