- Okres przejściowy systemu kaucyjnego
- Pierwsze 3 miesiące systemu kaucyjnego - wyniki
- System kaucyjny w małych sklepach
- Nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym
Poprosiliśmy Ministerstwo Klimatu i Środowiska o dane podsumowujące pierwsze trzy miesiące systemu kaucyjnego w naszym kraju, ze szczególnym uwzględnieniem sklepów małoformatowych, czyli do 200 mkw. powierzchni. Odpowiedź jest co najmniej zaskakująca.
Okres przejściowy systemu kaucyjnego
Rok 2026 będzie pierwszym rokiem, w którym system kaucyjny będzie funkcjonować w pełnym zakresie. Okres przejściowy, obejmujący miesiące od października do grudnia 2025 roku, stanowił czas dostosowania się branży do nowych zasad. Jak tłumaczy Ministerstwo Klimatu i Środowiska jego kluczowym zadaniem było umożliwienie producentom uczestniczącym w systemie wprowadzenia na rynek zapasów butelek i puszek wytworzonych jeszcze bez nowego oznaczenia kaucji. Dzięki temu możliwe było płynne wejście w nowe regulacje bez konieczności wycofywania już istniejących opakowań.
Pierwsze 3 miesiące systemu kaucyjnego - wyniki
Dane z okresu przejściowego pokazują, że rynek stopniowo adaptuje się do nowych zasad. Jednocześnie część firm wciąż wyprzedaje zapasy produktów niekaucyjnych, przesuwając formalne przystąpienie do systemu na rok 2026, co jest naturalnym elementem tak dużej zmiany regulacyjnej.
Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu potwierdzają więc, że jego fundamenty zostały zbudowane stabilnie, a rynek sprawnie przeszedł przez etap wdrożeniowy. Chociaż pełne efekty zobaczymy dopiero w 2026 roku, dotychczasowe wyniki pozwalają z optymizmem oceniać ostatni kwartał 2025 roku pod względem działania systemu kaucyjnego - taką odpowiedź dostaliśmy z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, poproszonego przez nas o podsumowanie pierwszych trzech miesięcy systemu kaucyjnego w naszym kraju.
System kaucyjny w małych sklepach
Dowiedzieliśmy się, że resort będzie publikować wkrótce statystyki na koniec grudnia 2025 roku, natomiast we wcześniejszych danych widać bardzo duży przyrost opakowań na rynku. Ustaliliśmy, że w listopadzie ub.r. w obrocie znajdowało się już niemal 60 mln opakowań oznaczonych jako kaucyjne. W tej masie większość stanowiły puszki.
Z kolei w październiku do sprzedaży detalicznej trafiło 85 tys. opakowań, a miesiąc później liczba ta wzrosła do 2,5 mln. Od października do listopada 2025 wypłacono kaucję za 500 tys. opakowań.
Co warte zauważenia, ministerstwo klimatu ocenia, że do systemu kaucyjnego przystąpiło ok. 20 tys. małych sklepów (poniżej 200 mkw).
- Dane te mają charakter szacunkowy i pochodzą z informacji przekazywanych przez operatorów. Szczegółowe dane dotyczące realizacji obowiązków selektywnej zbiórki w podziale na gminy dostępne będą w 2026 r. - zastrzega przedstawiciel wydziału komunikacji medialnej, Departament Edukacji i Komunikacji w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Dlaczego producenci przystępują do systemu kaucyjnego?
Dodaje jednocześnie, że resort spodziewa się, iż w pierwszym kwartale 2026 roku nastąpi wzrost liczby opakowań zarówno tych wprowadzonych do sprzedaży detalicznych, jak i tych zwróconych. Na dołączenie do systemu kaucyjnego zdecydują się kolejni producenci, m.in. po to, aby uniknąć opłaty produktowej.
Firmy wprowadzające na rynek napoje muszą wykazać osiągnięcie 77 proc. poziomu zbiórki pustych butelek i puszek w ramach systemu kaucyjnego. Jeśli nie osiągną tego poziomu, zapłacą opłatę produktową - 1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań. Dla producentów, którzy nie podpiszą umowy z operatorem, stawka będzie potrójna i wyniesie 3 zł za kilogram.
Jeżeli wymagany poziom nie zostanie osiągnięty przez wprowadzających, którzy przystąpili do systemu kaucyjnego, obowiązek wniesienia opłaty produktowej spoczywa zarówno na producencie, jak i na operatorze, przy czym każdy z nich uiszcza 50 proc. należnej kwoty.
- Taki system ma na celu mobilizowanie wprowadzających na rynek napoje do przystępowania do systemu kaucyjnego, a operatorów do rzetelnego zarządzania systemem - tłumaczy resort odpowiedzialny za system kaucyjny.
Nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym
Pod koniec grudnia 2025 roku do Sejmu trafił poselski projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, który doprecyzowuje zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego w szczególności w odniesieniu do butelek szklanych wielokrotnego użytku. Zgodnie z uzasadnieniem projektu, jego autorzy chcą umożliwić dalsze funkcjonowanie rynkowych systemów zwrotu butelek szklanych. 9 stycznia 2026 r. ustawa została uchwalona i przekazana do podpisu Prezydentowi RP. Szczegóły są TUTAJ.
