Łukoil przejmuje stacje Shella w Rosji

Jeszcze kilka lat temu produkty marek własnych w supermarketach były traktowane głównie jako najtańsza alternatywa dla znanych brandów. W wielu sklepach znajdowały się w dolnych częściach regałów, a sprzedawcy skupiali się na promowaniu produktów markowych, które zapewniały wyższą marżę.

Jak informuje "Lebensmittel Praxis" Sytuacja zmieniła się diametralnie. Marki własne przesunęły się do centralnych części półek sklepowych i zaczęły pełnić zupełnie inną rolę. Dziś są jednocześnie punktem odniesienia dla cen, narzędziem zwiększania marży oraz sposobem budowania wizerunku jakości.

Według ekspertów handel przestał traktować je jedynie jako tańszą opcję dla klientów. Stały się one strategiczną platformą marek dla sieci handlowych, która pozwala jednocześnie konkurować ceną, rozwijać segment premium i wzmacniać relacje z konsumentami.

Udział marek własnych w sprzedaży rośnie

Dane rynkowe potwierdzają tę zmianę. Według YouGov Consumer Index 2025 sprzedaż marek własnych wzrosła o 4,9 proc., podczas gdy sprzedaż produktów producentów zwiększyła się jedynie o 1,8 proc. Jeszcze wyraźniej widać różnicę w wolumenie sprzedaży. Produkty marek własnych zanotowały wzrost o 1,9 proc., natomiast produkty markowe spadek o 2,8 proc.

Łączny udział marek własnych w sprzedaży wszystkich kategorii osiągnął średnio 47 proc. Szczególnie dynamicznie rośnie segment premium. W przypadku marek własnych zwiększył się on o 11,2 proc., podczas gdy premium wśród produktów producentów wzrósł jedynie o 3,6 proc. Trend ten widać również w wrażliwych cenowo kategoriach. W styczniu 2026 r. sprzedaż marek własnych w segmencie słodyczy wzrosła o 11,6 proc. w ujęciu wolumenowym i aż o 18,3 proc. pod względem wartości.

Dlaczego produkcja marek własnych przenosi się za granicę?

Rosnąca rola marek własnych sprawia, że coraz ważniejsze staje się pytanie o to, kto produkuje te towary dla sieci handlowych. Coraz więcej sygnałów wskazuje, że część zamówień trafia do producentów w Europie Wschodniej i Południowo-Wschodniej.

Geopolityka uderza w rynek mleka

Kryzys na Bliskim Wschodzie i zamknięcie Cieśniny Ormuz przez Iran niesie bezpośrednie konsekwencje dla globalnego handlu produktami mlecznymi. Konflikt może odbić się także pośrednio na polskim mleczarstwie.

Bezpośrednim skutkiem konfliktu na Bliskim Wschodzie jest blokada drogi morskiej do takich rynków zbytu, jak Irak, Kuwejt, Katar czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Tylko w 2025 r. kraje te zaimportowały nabiał o łącznej wartości blisko 3 mld euro. Największymi eksporterami produktów mleczarskich na te rynki są państwa Unii Europejskiej oraz Nowa Zelandia i Stany Zjednoczone.

UE sprzedaje tam ponad 600 tys. ton produktów mleczarskich rocznie o wartości ponad 2 mld EUR. Natomiast polskie mleczarnie wysłały do tego regionu 38 tys. ton produktów o wartości 147 mln EUR.

Dodatkowo sytuacje jeszcze bardziej komplikują groźby ataków w rejonie cieśniny Bab el-Mandab. Paraliż tego szlaku to już uderzenie w unijny eksport do Azji, który w ubiegłym roku osiągnął wartość ponad 3 mld euro.

Niepewność dotycząca bezpieczeństwa żeglugi przekłada się także na wyższe stawki ubezpieczenia, co oznacza dodatkowe koszty dla branży.

Łańcuchy dostaw mogą zostać zerwane jak podczas pandemii

– Generalnie ten system łańcuch dostaw może bardzo szybko się posypać, tak jak było na początku pandemii. Z tego powodu możemy, jako Unia Europejska, stracić część rynków zbytu, co może znacznie utrudnić nam eksport – mówi Marcin Hydzik, prezes Związku Polskich Przetwórców Mleka (ZPPM).