W porównaniu do osób, które nie kupują ekologicznych produktów spożywczych, częściej zwracają oni uwagę na obecność E-dodatków (58 proc. względem 41 proc.), rodzaj składników (50 proc. vs. 16 proc.), poziom przetworzenia produktu (33 proc. vs. 14 proc.) oraz informacje o sposobie produkcji (32 proc. vs. 5 proc.). Ponadto 37 proc. konsumentów twierdzi, że nawyk analizowania składu, wartości odżywczych oraz pochodzenie produktów pojawił się w momencie „przestawienia się” na zakupy żywności ekologicznej.
Co musi się znaleźć na etykiecie produktowej?
Mimo dużego zainteresowania składem żywności, nie wszyscy konsumenci wiedzą, jakie informacje powinny znaleźć się na etykietach obowiązkowo.
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej, każdy produkt spożywczy w Polsce musi zawierać kilka podstawowych informacji, które pomagają podejmować świadome wybory:
- nazwę produktu – jednoznacznie określającą, czym jest dany produkt;
- listę składników – uporządkowaną malejąco według zawartości w produkcie;
- wyraźnie oznaczone alergeny – np. gluten, orzechy, mleko;
- datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia;
- masę netto lub objętość;
- wartości odżywcze, w tym m.in. wartość energetyczną, ilość tłuszczów, węglowodanów, cukrów, białka i soli;
- informacje o producencie – m.in. nazwę i adres firmy;
- kraj pochodzenia, jeśli jest wymagany – np. dla świeżego mięsa, warzyw, owoców.
Przepisy precyzują również sposób prezentacji informacji, jak w przypadku wspomnianego czytelnego oznaczania alergenów w składzie.
Dr hab. n. o zdr. Regina Wierzejska, prof. Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, zwraca uwagę na znaczenie składu produktów: Obowiązkowe informacje na etykietach produktów spożywczych odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa konsumentów. Obejmują one m.in. wykaz składników, w tym substancji mogących wywoływać alergie lub nietolerancje, a także wskazówki dotyczące trwałości i właściwego przechowywania. Świadome korzystanie z tych danych pozwala uniknąć ryzyka związanego z niewłaściwym stosowaniem żywności.
Co mogą oznaczać dodatkowe oznaczenia na produktach?
Wielu konsumentów zwraca uwagę także na dodatkowe oznaczenia, które mogą pomóc w dopasowaniu produktów do preferencji związanych z dietą, np. wegetariańską lub wegańską, zainteresowania etycznymi aspektami produkcji, czy wyznawanych wartości jak dbałość o środowisko czy dobrostan zwierząt. Informacje dobrowolne to wszelkiego rodzaju znaki graficzne, symbole, rysunki czy dodatkowe opisy.
Ich umieszczanie jest możliwe tylko wtedy, gdy produkt spełnia określone wymagania prawne: oznaczenie nie wprowadza konsumenta w błąd, jest poparte odpowiednimi danymi naukowymi i nie dominuje przestrzeni przeznaczonej na obowiązkowe informacje na etykiecie. Jakie to mogą być oznaczenia?
- Produkt polski
- Wolny od GMO
- Bez konserwantów” bądź „Bez barwników
- Bez dodatku cukru
- Odpowiedni dla wegan
- Odpowiedni dla wegetarian
- znak Fair Trade
- logo Euroliścia dla żywności ekologicznej
Dobrowolne oznaczenia na produktach spożywczych są jak drogowskazy, które pomagają konsumentom wybrać produkty zgodnie z wartościami, jakimi się kierują. Jednocześnie należy podkreślić, że tego rodzaju oznaczenia zobowiązują producentów do zapewnienia ich rzetelności, bo tylko wtedy mogą budować zaufanie i przyciągać nabywców swoich produktów – podkreśla dr hab. Regina Wierzejska.
Z przeprowadzonego badania wynika, że dodatkowe oznaczenia związane z certyfikatami jakości mogą zyskiwać na znaczeniu. Aż 75 proc. konsumentów zwraca uwagę na pochodzenie składników z upraw bez pestycydów i nawozów chemicznych, a 74 proc. na warunki hodowli zwierząt. Dwie trzecie badanych (66 proc.) podkreśla także znaczenie przyjaznej dla środowiska produkcji.
