Jak czytamy w apelu przedsiębiorców, przepisy regulujące wprowadzenie systemu kaucyjnego opakowań po napojach zostały opracowane i przyjęte przez rząd Zjednoczonej Prawicy z pominięciem wielu kluczowych rozwiązań proponowanych przez przedsiębiorców.
System bezbronny wobec oszustów
"Dodatkowo ówczesny rząd wprowadził zapisy, które spowodowały, że system kaucyjny jest całkowicie bezbronny na wszelkiego rodzaju malwersacje finansowe przy rozliczaniu kaucji i zebranych odpadów opakowaniowych i opakowań. Przepisy naruszają zasadę równości podmiotów gospodarczych i tworzą bariery w dostępie do rynku, co jest sprzeczne z Konstytucją RP, ustawą o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" – czytam w dokumencie.
Sygnatariusze apelu, reprezentujący rolnictwo, branżę napojową i handel detaliczny, proszą o wsparcie przedsiębiorców w ich działaniach na rzecz pilnego wprowadzenia kompleksowych zmian do przepisów. Domagają się także przesunięcia daty wejścia w życie uchwalonych regulacji na 1 stycznia 2026 r.
Chaos i miliardowe straty
"Zmiany te zapobiegną chaosowi finansowemu i organizacyjnemu, obciążeniu polskich konsumentów kuriozalnym podatkiem VAT od kaucji w wysokości około 3 miliardów złotych oraz wielomiliardowym stratom całej branży napojowej i sektora handlu detalicznego" – przekonują przedsiębiorcy.
Organizacje biznesowe oczekują od premiera Tuska, że ze względu na znaczący wpływ systemu kaucyjnego na całą gospodarkę nada najwyższy priorytet pracom rządu nad wdrożeniem niezbędnych zmian i domagają się wznowienia merytorycznego dialogu z przedsiębiorcami, którzy są objęci obowiązkami i karami wynikającymi z przepisów prawa wprowadzającego system kaucyjny.
Jak zaznaczają autorzy apelu, brak zmian w przepisach przyniesie skutki, które obciążą obecny rząd, choć nie jest on autorem regulacji. Wśród tych negatywnych konsekwencji wyliczają:
- 3 miliardy złotych dodatkowego podatku VAT od kaucji, który zapłacą polscy obywatele;
- brak gwarancji zwrotu kaucji pobieranej w sklepach przy kupnie napojów;
- wzrost cen napojów, napojów mlecznych, wód, soków, nektarów i piwa, spowodowany malwersacjami finansowymi przy rozliczaniu kaucji i zebranych opakowań;
- nawet 20-proc. spadek obrotów polskiego tradycyjnego handlu, co będzie spowodowane zbyt krótkim terminem na uruchomienie systemu;
- miliardowe oszustwa przy rozliczaniu zebranych opakowań i pobranej kaucji, powodujące bankructwo operatorów systemu i sklepów detalicznych oraz straty Skarbu Państwa;
- rozmontowanie dobrze działających systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku i zniechęcenie kolejnych przedsiębiorców do korzystania z tego najbardziej przyjaznego środowiskowo rodzaju opakowania;
- ryzyko znaczących utrudnień w funkcjonowaniu sklepów detalicznych poprzez brak dopasowania przepisów sanitarnych do wymogów zbiórki i transportu zbieranych odpadów opakowaniowych, szczególnie po napojach mlecznych;
- brak możliwości realizacji obowiązków w zakresie recyklingu przez samorządy w roku 2025 spowodowany brakiem możliwości zaliczenia do realizacji poziomu zbiórki w gminach około 12 miliardów opakowań objętych systemem;
- dalsze zaśmiecanie środowiska odpadami opakowaniami, których zwrot będzie znacząco utrudniony ze względu na wadliwie funkcjonujący system kaucyjny.
"Apelujemy o pilne wprowadzenie obiecanych przez posłów i senatorów obecnej koalicji rządzącej poprawek do przepisów w oparciu o propozycje przedsiębiorców objętych ustawą, na których spoczywa całkowita odpowiedzialność finansowa i organizacyjna za uruchomienie i działanie systemu kaucyjnego. Oczekujemy konstruktywnego dialogu rządu z przedsiębiorcami i podjęcie radykalnych działań przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu zmiany przepisów ustawy, która jest jednym z najgorszych i najbardziej niebezpiecznych finansowo aktów prawnych dla Polek i Polaków oraz polskiej gospodarki" – czytamy dalej.
Przedsiębiorcy domagają się uwzględnienia uwag, które poparte są wieloletnią praktyką rynkową i doświadczeniami z budowania systemów kaucyjnych w innych krajach. Przekonują, że czas skończyć z "prowizorkami i papierowymi rozwiązaniami", które "wręcz uniemożliwiają zbudowanie w Polsce efektywnego środowiskowo i ekonomicznie powszechnego, ogólnopolskiego, przyjaznego dla konsumentów systemu kaucyjnego".
Lista organizacji podpisujących się pod apelem:
Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców
Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie
Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy
Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków
Związek Polskich Przetwórców Mleka
Polska Izba Mleka
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców
Polska Izba Handlu
Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji
Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw
Związek Sadowników RP
Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań
Krajowy Sekretariat Przemysłu Spożywczego NSZZ "Solidarność"
Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych
