16.10.2020/08:40

System kaucyjny pilnie potrzebny

Z badań wynika, że w blisko 70 proc. klientów, który idą do sklepu, żeby oddać butelki, przy okazji robi zakupy. Dlatego dla detalistów tak istotna jest możliwość udziału w systemie kaucyjnym. Dla właścicieli sklepów ważna jest również prostota i dobra organizacja systemu oraz odpowiednia sprawozdawczość, która pozwoli na szybki zwrot wszystkich wypłaconych konsumentom kaucji.

Jaki powinien być system kaucyjny? Zdaniem Sylwii Szczepańskiej, dyrektor ds. dialogu w Federacji Przedsiębiorców Polskich, przede wszystkim prosty, czytelny i sprawnie działający, a nade wszystko wygodny dla konsumentów i innych uczestników, również detalistów. – Poziom kaucji musi być motywujący konsumenta do zwrotu. Natomiast sprzedawcy detaliczni powinni otrzymywać rekompensatę kosztów za swoje usługi związane z obsługą systemu kaucyjnego – podkreśla ekspertka.

Problem z segregacją

Głównym problemem utrudniającym recykling w naszym kraju jest niska jakość selektywnej zbiórki odpadów. Ciągle jeszcze Polacy słabo segregują śmieci, więc wymagają one dosegregowania i oczyszczenia. Problemem są też rosnące koszty procesów odbioru i zagospodarowania odpadów w instalacjach komunalnych, co jest związane ze wzrostem opłat za składowanie odpadów, wzrostem cen energii, kosztów pracy czy niskimi cenami surowców wtórnych.

– Zjawiskiem bardzo problematycznym jest znikomy udział wytwórców produktów w opakowaniach w kosztach systemu zagospodarowania odpadów opakowaniowych wyrażający się przez tzw. handel dokumentami potwierdzającymi odzysk oraz recykling. Brakuje nam również skutecznego regulatora i skutecznego nadzoru nad systemem. Potrzebne jest również wsparcie inwestycyjne dla gmin inwestujących w instalacje do sortowania odpadów oraz recyklerów, ponieważ tego typu inwestycje są bardzo kapitałochłonne, a efektywny system rozszerzonej odpowiedzialności producenta w tym pomoże – komentuje Sylwia Szczepańska.

System potrzebny od zaraz

Dyrektywy europejskie zobowiązują nas do osiągnięcia w 2020 roku recyklingu odpadów komunalnych na poziomie 50 proc., podczas gdy obecny poziom to ok. 26 proc. System depozytowy jest sposobem zbiórki czystego strumienia surowców wtórnych potrzebnego do wykonania celów stawianych przez UE w ramach Pakietu Odpadowego i Dyrektywy Single Use Plastics (SUP). – Żadna z tych dyrektyw nie narzuca konieczności wprowadzania systemu depozytowego, ale obydwie wskazują go jako jedno z efektywnych narzędzi, które pomaga w osiągnięciu wyznaczonych w nim celów – wskazuje dyrektor ds. dialogu w Federacji Przedsiębiorców Polskich. Dodaje, że żaden z alternatywnych systemów zbiórki nie zapewnia selektywnej zbiórki butelki PET na poziomie 90%, a tego docelowo wymaga dyrektywa SUP.

– Obecnie system depozytowy może stać się sposobem na odciążenie producentów i Polski w zakresie ich zobowiązań wynikających z wprowadzenia podatku od plastiku. System depozytowy pozwala efektywnie zbierać wybrane rodzaje surowców, w tym plastiku, które może przełożyć się na obniżenie zobowiązań z tego tytułu względem UE – tłumaczy nasza rozmówczyni.

Odpowiedzialność producenta

Do 5 stycznia 2023 roku Polska jest zobligowana dyrektywami unijnymi do wprowadzenia systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów (ROP). Dla producentów żywności i kosmetyków oznacza to, że będą odpowiedzialni, także finansowo, za każda sztukę opakowania, w którą zapakowali swój produkt. – Obecnie producenci pakują swoje produkty w niezliczoną ilość opakowań, z którymi coś musi później zrobić konsument. Trafiają one do komunalnego systemu, za który płacą mieszkańcy. Producenci nie mają więc motywacji do ograniczania ilości opakowań, a przede wszystkim do dbałości o późniejszy recykling, czyli produkcji opakowań z materiałów łatwo poddających się recyklingowi, z materiałów jednorodnych – wyjaśnia Sylwia Szczepańska.

Rozszerzona odpowiedzialność producenta wprowadza obowiązek udziału finansowego każdej firmy, która wprowadza na rynek produkt w opakowaniu, w kosztach zbiórki, sortowania i przetworzenia go. Ma to wpłynąć na obniżki opłat mieszkańców, a w najgorszym przypadku na niepodwyższanie tych opłat i wsparcie gmin w realizacji ich obowiązków.

Litwinom się udało

Wprowadzeniem systemu kaucyjnego, który znakomicie się sprawdza, może pochwalić się Litwa. – Litwinom się to udało, ponieważ znakomicie się do tego przygotowali. Dokonali przeglądu najlepiej funkcjonujących systemów kaucyjnych w Europie i wyciągnęli z tych systemów to, co najlepsze. Litwini natychmiast też zauważyli pozytywne efekty wprowadzenia systemu kaucyjnego – zwiększenie czystości krajobrazu. To nie może się nie podobać – komentuje przedstawicielka Federacji Przedsiębiorców Polskich.

Na świecie działa ponad 40 systemów depozytowych. Jednak nie wszystkie osiągają takie same efekty. Dobrze działający system depozytowy osiąga wysokie poziomy zbiórki przy efektywnym zarządzaniu kosztami. Najefektywniejsze są systemy funkcjonujące w państwach skandynawskich i nowe systemy wprowadzane w ostatnich latach w krajach bałtyckich.
Jak zauważa Sylwia Szczepańska, szczegóły w projektach poszczególnych systemów się różnią, bo muszą być one dopasowane do rynku danego państwa, ale pewne cechy podstawowe są takie same. Są to: scentralizowanie systemu, wygoda dla konsumenta, czyli łatwość zwrotu opakowań do sklepów, oraz zarządzanie systemem przez operatora reprezentującego producentów i przedstawicieli handlu. Jednocześnie system musi być komplementarną częścią schematu rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Dodaj komentarz

1 komentarz

  • ? 16.10.2020

    O czym my mówimy?? Litwie? Niespełna 3 mln mieszkańców?! Żaden sklep w Polsce nie posiada odpowiedniego zaplecza (powierzchni) która umożliwia wydzielenie strefy brudnej i segregowanie tam a później magazynowanie opakowań brudnych. Nie wspominając, że żaden sklep nie ma odpowiednich zasobów ludzkich. Rozumiem, że liczymy ze przedsiębiorstwa same we własnym zakresie przeprowadza odpowiednie inwestycje które robudują powierzchnię (chyba, że zezwolimy ze ten syf komunalny trafi na zaplecze razem z mięsem i warzywami?) i zatrudnia a personel lub postawia maszyny które przecież trzeba serwisować? Wszystko ku chwale Ojczyzny bo system kaucyjny nie generuje przecież zysków? W latach 90 funkcjonowały wyspecjalizowane punkty zwrotu opakowań tj. skupy. Wystarczy, że opakowanie będzie miało swoją wartość. Dzisiaj zwyczajnie tej wartości nie posiada.

Zostaw komentarz

Portal Wiadomoscihandlowe.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe lub naruszające prawo będą usuwane. Zapraszamy zainteresowanych do merytorycznej dyskusji na powyższy temat.
zobacz także