To nie pomyłka w klasyfikacji. Jest to rezultat przyjętych zasad automatycznej aktualizacji kodów PKD. Zmiana dotyczy zarówno spółek wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), jak i przedsiębiorców prowadzących działalność wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Skąd reforma i dlaczego kody zmienią się automatycznie?
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje Polska Klasyfikacja Działalności 2025, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2024 r. poz. 1936). Reforma wynika z konieczności harmonizacji przepisów na poziomie unijnym. Zaktualizowane oznaczenia mają lepiej uwzględniać i opisywać aktywności w kontekście rozwoju gospodarki cyfrowej.
Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia okres przejściowy trwa do 31 grudnia 2026 r. Przedsiębiorcy, którzy w rejestrach nadal mają kody PKD 2007, mogą do tego dnia samodzielnie dostosować wpisy. Po zakończeniu okresu przejściowego rozpocznie się automatyczna aktualizacja, której podstawą będą klucze przejścia Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). To urzędowa tabela, z której system odczyta, jaki nowy kod wpisać zamiast starego. Gdy jeden dawny kod obejmował kilka różnych działalności, tabela pokazuje ich nowe oznaczenia i wskazuje kod wybrany do automatycznej zmiany, jeśli ustalono taki odpowiednik. System posłuży się tą tabelą, a nie opisem produktów na stronie sklepu, umowami czy fakturami przedsiębiorcy.
Zasady automatycznej aktualizacji określają art. 20e ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 869 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1792). Choć KRS i CEIDG są odrębnymi rejestrami, przy wyborze nowych oznaczeń korzystają z tych samych kluczy GUS. Różnice prawne mają znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy starego wpisu nie da się automatycznie przeklasyfikować.
Dlaczego ustawodawca wybrał automatyczną aktualizację?
Z uzasadnienia projektu ustawy (druk sejmowy nr 1806) wynika, że ręczna zmiana kodów u wszystkich przedsiębiorców oznaczałaby dużą liczbę wniosków i dodatkową pracę urzędów oraz sądów rejestrowych. Automat ma ograniczyć tę pracę i sprawić, że rejestry zostaną dostosowane do nowej klasyfikacji bez konieczności składania wniosków przez przedsiębiorców.
Już podczas prac nad ustawą wskazywano, że nie każdy stary kod ma jeden oczywisty odpowiednik. Niektóre rodzaje działalności rozdzielono na kilka nowych, inne połączono, a część pozostawiono bez zmian. Dlatego samo mechaniczne zastąpienie wszystkich numerów nie zawsze da prawidłowy opis działalności przedsiębiorcy.
Uzasadnienie projektu zwraca też uwagę na starsze, niekompletne wpisy CEIDG. Podczas przenoszenia danych z dawnych ewidencji gminnych część wpisów trafiła do systemu bez kodów PKD albo z błędnymi oznaczeniami. Jeżeli w rejestrze brakuje poprawnego starego kodu, automat nie ma czego odczytać i nie jest w stanie ustalić nowego oznaczenia. To jedna z przyczyn wprowadzenia szczególnych zasad postępowania z takimi wpisami.
Nasze badanie: stare PKD nadal w 35 z 46 firm
Z przeliczenia oficjalnych kluczy GUS wynika, że spośród 656 pełnych, pięcioznakowych kodów PKD 2007 aż 185 ma kilka możliwych odpowiedników w PKD 2025. Pozostałe 471 kodów ma po jednym odpowiedniku. Dla tych 185 wieloznacznych przypadków GUS wskazał także po jednym kodzie do automatycznej aktualizacji, to on zostanie wpisany w miejsce starego. System wybierze więc konkretne oznaczenie, ale nie sprawdzi, czy odpowiada ono działalności danej firmy.
Sprawdziliśmy, jak przedsiębiorcy przygotowują się do zmian. W październiku 2026 r. przeanalizowaliśmy wpisy kilkudziesięciu podmiotów z czterech branż: budownictwa, transportu i logistyki, IT oraz e-commerce. Weryfikacja polegała na sprawdzeniu przedmiotu działalności ujawnionego w aktualnych danych KRS i ustaleniu, czy nadal występują w nim kody PKD 2007.
W części dotyczącej e-commerce wytypowaliśmy 16 przedsiębiorstw na podstawie rankingu Opineo. W 12 wpisach, czyli u 75% sprawdzonych firm, nadal widniały stare kody. W budownictwie stwierdziliśmy je u 7 z 10 podmiotów, a w IT oraz transporcie i logistyce - po 8 z 10. Łącznie stare oznaczenia występowały u 35 z 46 przedsiębiorstw.
To wyrywkowe badanie, a nie reprezentatywna próba całego rynku. Wynik 75% nie oznacza, że tyle samo wszystkich sklepów internetowych ma nieaktualne PKD. Nie oznacza również, że każdy ze starych kodów zostanie błędnie zastąpiony. Pokazuje natomiast, że przed końcem okresu przejściowego problem nadal występuje także wśród rozpoznawalnych firm branżowych. Co istotne badane podmioty w każdej z branż to aktywni uczestnicy rynku. Członkowie izb branżowych lub zwycięzcy plebiscytów. Firmy dbające o wizerunek i prowadzące działalność w zauważalnej skali. Takie firmy zazwyczaj dysponują zapleczem organizacyjnym czy prawnym. W tym kontekście zasadnym wydaje się przypuszczenie, że w przypadku reszty rynku i mniejszych firm, stan wdrożenia reformy i aktualizacji wpisów nie będzie wyglądał lepiej.
E-commerce: kiedyś liczył się kanał sprzedaży, teraz rodzaj towaru
W PKD 2007 podstawowym kodem dla detalicznej sprzedaży przez Internet był 47.91.Z - sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. Sklepy sprzedające odzież, elektronikę, kosmetyki czy wyposażenie domu korzystały z tego samego oznaczenia, ponieważ klasyfikacja wyróżniała sprzedaż prowadzoną przez Internet a więc kanał dystrybucji.
W PKD 2025 zasada jest inna. Handel detaliczny klasyfikuje się przede wszystkim według rodzaju sprzedawanego towaru a nie kanału sprzedaży. Sklep z kosmetykami stosuje więc kod dotyczący sprzedaży kosmetyków. Nie potrzebuje osobnego kodu tylko dlatego, że przyjmuje zamówienia przez Internet.
Dlatego dawny 47.91.Z ma aż 37 możliwych odpowiedników. Przykładowo:
- 47.40.Z - sprzedaż detaliczna narzędzi technologii informacyjnej i komunikacyjnej. Obejmuje m.in. komputery, smartfony, drukarki oraz sprzęt audio-wideo.
- 47.75.Z - sprzedaż detaliczna kosmetyków i artykułów toaletowych. Dotyczy perfum, kosmetyków, środków higieny osobistej i artykułów toaletowych.
- 47.55.Z - sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego, artykułów stołowych oraz pozostałych artykułów użytku domowego. Obejmuje m.in. meble, materace, oświetlenie i zastawę stołową.
- 47.76.B - sprzedaż detaliczna żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych. Obejmuje karmę, zwierzęta domowe oraz akcesoria i środki higieny dla zwierząt.
- 47.12.Z - pozostała sprzedaż detaliczna niewyspecjalizowana. Dotyczy sprzedaży różnego rodzaju towarów, gdy nie przeważają żywność, napoje i wyroby tytoniowe.
Każdą z tych działalności można prowadzić przez Internet. Właściwy kod zależy od tego, czym firma handluje, a przy sprzedaży wielobranżowej także od rzeczywistego profilu asortymentu.
Dlaczego sklep z elektroniką otrzyma kod sprzedaży odzieży?
Jak już wspomnieliśmy, klucz GUS wskazuje dla starego 47.91.Z 37 nowych oznaczeń, ale do automatycznej aktualizacji wyznacza jeden kod: 47.71.Z - sprzedaż detaliczna odzieży. Obejmuje on m.in. sprzedaż ubrań, bielizny, dodatków odzieżowych i odzieży roboczej.
W praktyce sklep internetowy sprzedający laptopy, kosmetyki, meble, zabawki albo karmę dla zwierząt, który pozostawi w rejestrze dawny 47.91.Z, otrzyma w jego miejsce kod sprzedaży odzieży. Wynik będzie ten sam niezależnie od tego, czy działalność jest wpisana do KRS, czy do CEIDG. Automat odczyta stary kod i zastosuje odpowiednik przewidziany w kluczu przejścia, bez badania asortymentu.
Nie oznacza to zmiany faktycznej działalności sklepu ani zakazu sprzedaży dotychczasowych produktów. W publicznym rejestrze pojawi się jednak oznaczenie niezgodne z rzeczywistością. Taką rozbieżność trzeba uporządkować. Będzie też widoczna dla kontrahenta, banku czy dostawcy usług, który porówna dane rejestrowe z działalnością firmy. Sam błędny kod nie unieważnia umów ani nie oznacza automatycznej odmowy finansowania.
Porównywarki cen: podobny problem, inny kod
Reforma dotyczy również serwisów wspierających zakupy internetowe. W PKD 2007 kod 63.12.Z obejmował działalność portali internetowych. W PKD 2025 jego zakres rozdzielono pomiędzy dwa oznaczenia:
- 60.39.Z - pozostała działalność związana z dystrybucją treści, obejmujące m.in. serwisy udostępniające treści tworzone przez użytkowników i dystrybucję treści za pośrednictwem blogów oraz
- 63.91.Z - działalność wyszukiwarek internetowych. Kod ten obejmuje m.in. wyszukiwarki oraz serwisy porównujące ceny i specyfikacje produktów, które odsyłają użytkowników do ofert innych stron.
Do automatycznej zmiany starego kodu 63.12.Z GUS wskazał 60.39.Z. Dla przedsiębiorcy prowadzącego porównywarkę cen właściwy jest 63.91.Z, gdy działalność serwisu polega na wyszukiwaniu i zestawianiu ofert. Również tutaj automat nie ustali, czym serwis zajmuje się w praktyce.
Co, jeśli stary wpis nie daje się przeklasyfikować?
Nie każdy wpis w KRS zawiera pełny, pięcioznakowy kod. Zdarzają się starsze oznaczenia na poziomie całych działów, np. 49 - "Transport lądowy oraz transport rurociągowy" albo 52 - "Magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport". W zweryfikowanych kluczach przejścia dla tych starych działów występuje kilka możliwych odpowiedników, ale nie wskazano jednego do automatycznego wpisania.
W takiej sytuacji art. 20e ust. 1 pkt 3 ustawy o KRS przewiduje wykreślenie starego przedmiotu działalności bez wpisania nowego. Nie oznacza to wykreślenia przedsiębiorcy z KRS. Jeżeli zniknie wpis dotyczący działalności przeważającej, art. 22 ust. 2 tej ustawy nakazuje zgłosić ją przy pierwszym wniosku o zmianę danych, nie później niż w ciągu pięciu lat od wykreślenia.
W CEIDG skutki nieudanej automatycznej aktualizacji są dalej idące. Art. 12 ust. 2 ustawy z 21 listopada 2025 r. przewiduje wykreślenie całego wpisu z urzędu po 31 stycznia 2027 r., jeżeli automatyczna zmiana nie będzie możliwa. Jak wynika z uzasadnienia ustawy, chodzi między innymi o stare, niekompletne wpisy, w których brak poprawnego kodu PKD. Nie dotyczy to wszystkich przedsiębiorców posiadających jeszcze oznaczenia PKD 2007.
Co zrobić przed 31 grudnia 2026 r.?
1. Sprawdź wszystkie kody PKD we wpisie KRS albo CEIDG. Nie ograniczaj się do działalności przeważającej.
2. Ustal, jakie nowe kody odpowiadają dotychczasowym, i sprawdź, który z nich GUS wskazał do automatycznej aktualizacji.
3. Porównaj wynik z rzeczywistą działalnością. W sklepie internetowym sprawdź przede wszystkim asortyment, a w firmie prowadzącej kilka rodzajów działalności również ich zakres.
4. Złóż wniosek o aktualizację wpisu. W CEIDG zmiana jest bezpłatna. W przypadku KRS sprawdź też, czy właściwy przedmiot działalności mieści się w umowie spółki lub statucie; jeśli nie, konieczna będzie odpowiednia zmiana dokumentu.
Przedsiębiorcy wpisani do KRS mają dodatkowe ułatwienie. Na podstawie art. 20e ust. 3 ustawy o KRS wniosek obejmujący wykreślenie przedmiotu działalności według starej klasyfikacji i wpisanie go według PKD 2025, złożony w okresie przejściowym, nie podlega opłacie sądowej. Zwolnienie nie obejmuje automatycznie innych zmian zgłaszanych przy tej okazji.
Klucz GUS pozwala ustalić, co zrobi automat. Nie zastępuje jednak sprawdzenia, czy nowy kod prawidłowo opisuje firmę. Dlatego warto uporządkować wpis przed 31 grudnia 2026 r., zamiast korygować go po automatycznej aktualizacji.
O autorze
Krystian Karpiuk, radca prawny, właściciel portalu ZmianaKRS.pl, specjalizującego się w obsłudze zmian wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. Na stronie ZmianaKRS.pl udostępniamy bezpłatną wyszukiwarkę kodów PKD.
Podstawy prawne i źródła
1. § 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2024 r. poz. 1936).
2. Art. 20e ust. 1 pkt 1-3 i ust. 3 oraz art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 869 ze zm.).
3. Art. 12 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1792).
4. Główny Urząd Statystyczny: klucze przejścia (powiązań) PKD 2007 - PKD 2025 oraz wyjaśnienia do PKD 2025.
5. Druk sejmowy nr 1806: uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw.
