Zestawienie nieoczywistych faktów dotyczących franczyzobiorcy przygotowała dr Marta Ziółkowska z Instytutu Zarządzania w Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
1. Jesteś niezależnym przedsiębiorcą, ale z „gorsetem” zasad
Wiele osób decyduje się na franczyzę, by zostać szefem dla siebie, ale też ograniczać ryzyko związanego z tworzeniem biznesu od zera. I choć faktycznie franczyzobiorca jest właścicielem swojej jednostki (sklepu, punktu usługowego), to wolność, którą posiada jako niezależny przedsiębiorca, jest ograniczona „gorsetem” franczyzowych zasad.
Franczyzobiorca nie może swobodnie zmieniać menu, dostawców, wystroju czy nawet godzin otwarcia bez zgody franczyzodawcy. I choć kreatywność i inicjatywa biorców są mile widziane, to w ramach aspektów operacyjnych, są ściśle kontrolowane. Oznacza to, że franczyzobiorca musi być osobą, która dobrze czuje się w ramach wyznaczonych reguł i potrafi wykorzystać je do budowania swojego sukcesu, zamiast próbować je naginać.
2. Płacisz za wsparcie, ale musisz aktywnie go poszukiwać
Podpisując umowę franczyzową, franczyzobiorca płaci zazwyczaj opłatę wstępną i bieżące opłaty licencyjne (tzw. royalties) za dostęp do wiedzy, wsparcie i możliwość posługiwania się marką sieci. Niektórzy franczyzobiorcy wychodzą z założenia, że to wsparcie automatycznie do nich przyjdzie. W rzeczywistości muszą oni aktywnie go poszukiwać i wykorzystywać dostępne zasoby.
Co prawda franczyzodawca oferuje szkolenia, materiały marketingowe, porady operacyjne, ale to od biorcy zależy, czy z nich skorzysta, zada pytania i proaktywnie szuka rozwiązań. Bycie skutecznym franczyzobiorcą to bycie proaktywnym uczniem i beneficjentem wsparcia, a nie tylko jego biernym odbiorcą.
3. Sukces jest systemowy, nie tylko lokalny
Łatwo jest skupić się wyłącznie na wynikach własnej placówki. Jednak franczyzobiorca jest częścią większej sieci. Jego sukces, ale i potencjalne problemy, są w pewnym stopniu powiązane z ogólną kondycją całego systemu franczyzowego.
Jeśli inni franczyzobiorcy w systemie borykają się z problemami wizerunkowymi, jakością obsługi czy spadkiem popularności, może to negatywnie wpłynąć na postrzeganie całej marki, a tym samym na pojedynczy biznes biorcy. Dlatego tak ważne jest, aby interesować się tym, co dzieje się w całej sieci, uczestniczyć w spotkaniach franczyzobiorców, wymieniać się informacjami i dbać o wysoką jakość usług w swoim oddziale, ponieważ buduje się w ten sposób reputację wszystkich.
4. Planowanie „wyjścia” z franczyzy
Większość franczyzobiorców koncentruje się na rozpoczęciu działalności, nie myśląc o jej zakończeniu. Jednak umowy franczyzowe są zawierane - w większości przypadków - na określony czas, z możliwością przedłużenia lub nie. Warto od samego początku myśleć o „strategii wyjścia”. Na przykład o tym, jakie są warunki odnowienia umowy i co się stanie, jeśli franczyzodawca zdecyduje się nie odnawiać umowy.
Niestety, wiele umów franczyzowych daje franczyzodawcy dużą swobodę w tym zakresie, a franczyzobiorca może stracić swój wkład po zakończeniu umowy, jeśli nie zaplanuje tego wcześniej. Zrozumienie klauzul dotyczących zakończenia współpracy, dotyczących sprzedaży biznesu i konsekwencji nieprzedłużenia umowy jest kluczowe dla zabezpieczenia inwestycji franczyzobiorcy.
Te mniej oczywiste aspekty franczyzy z perspektywy franczyzobiorcy podkreślają, że sukces w tym modelu wymaga nie tylko zaangażowania i ciężkiej pracy, ale także świadomości złożoności relacji, proaktywności w poszukiwaniu wsparcia i długoterminowego planowania.
Autorką artykułu jest dr Marta Ziółkowska, ekspertka z 20-letnim doświadczeniem w obszarze funkcjonowania i rozwoju franczyzy w Polsce i świecie. Jej zainteresowania badawcze i doradcze koncentrują się na: zarządzaniu MSP, nowoczesnych modelach biznesu, pracy zdalnej i przedsiębiorczości społecznej. Pracuje m.in. w Zakładzie Zarządzania Przedsiębiorstwem w Instytucie Zarządzania w Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
