Dyskusje o przyszłości handlu koncentrują się dziś wokół klienta. Aż 50% konsumentów deklaruje wybór tańszych produktów, jednocześnie rośnie znaczenie personalizacji, która może zwiększać przychody firm o 4-6%. Coraz częściej mówi się także o zmęczeniu algorytmami i rosnącej potrzebie autentycznych relacji z marką. Wszystkie te zjawiska są istotne, jednak ich realizacja w praktyce coraz częściej napotyka bardzo konkretną barierę - brak ludzi do pracy.
Skala tego problemu jest znacząca. Branża retail należy do sektorów najbardziej dotkniętych niedoborami kadrowymi, szczególnie w obszarze pracowników szeregowych. To właśnie oni odpowiadają za codzienne funkcjonowanie sklepów i jakość obsługi klienta. Jednocześnie proces rekrutacji jest długotrwały - aż 53% firm potrzebuje ponad miesiąca, aby zatrudnić pracownika na takie stanowisko. W praktyce oznacza to permanentne luki kadrowe, zwiększone obciążenie zespołów i spadek efektywności operacyjnej.
Pracodawcy wskazują na trzy główne bariery: brak kandydatów, rosnące oczekiwania płacowe oraz trudności w utrzymaniu pracowników. Retail od lat zmaga się z wysoką rotacją, która powoduje, że proces rekrutacji nigdy się nie kończy. Dodatkowo presja płacowa sprawia, że firmy konkurują o tych samych kandydatów, co jeszcze bardziej ogranicza dostępność pracowników. W efekcie wiele organizacji funkcjonuje w trybie ciągłego uzupełniania braków, zamiast budowania stabilnych zespołów.
W odpowiedzi na te wyzwania firmy najczęściej sięgają po rozwiązania krótkoterminowe, takie jak praca tymczasowa czy intensyfikacja działań rekrutacyjnych. Problem polega jednak na tym, że nie zwiększają one realnie podaży pracy - jedynie przesuwają pracowników pomiędzy firmami. Tymczasem równolegle istnieje ogromny, w dużej mierze niewykorzystany potencjał rynku pracy.
Pod koniec 2024 r. w Polsce było 3,9 mln osób z orzeczoną niepełnosprawnością. Struktura tej populacji jest również istotna. W roku 2024 dla 41,1% osób, którym prawnie potwierdzono niepełnosprawność, orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. W przypadku 29,1% orzeczono stopień znaczny, a w przypadku 24,0% osób - stopień lekki. Pozostałe 5,8% to dzieci bez określonego stopnia niepełnosprawności. Oznacza to, że zdecydowana większość tej grupy znajduje się w spektrum, które przy odpowiednim podejściu pozwala na aktywność zawodową.
Jeszcze bardziej wymowne są dane dotyczące aktywności zawodowej. Według Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) współczynnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym wynosił pod koniec 2024 r. zaledwie 33,1%, a wskaźnik zatrudnienia - 32%. Oznacza to, że blisko dwie trzecie tej populacji pozostaje poza rynkiem pracy. Szacunki wskazują, że ok. 866 tys. osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym było wówczas biernych zawodowo. Należy jednak podkreślić, że są to dane estymacyjne - rzeczywista liczba może być znacznie wyższa. Co istotne, ogromna część tej grupy to również osoby z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie są bynajmniej wykluczone z rynku pracy! W wielu przypadkach, przy odpowiedniej organizacji pracy, dostosowaniu stanowiska lub wykorzystaniu modelu pracy zdalnej, mogą one z powodzeniem wykonywać obowiązki zawodowe. W praktyce oznacza to, że potencjał rynku pracy osób z niepełnosprawnościami jest znacznie większy, niż wynika to z potocznych przekonań.
Rysuje się więc przed nami klarowny wniosek z perspektywy biznesowej: retail nie tyle cierpi na brak pracowników, ile na brak dostępu do pracowników. Włączenie osób z niepełnosprawnościami do zespołów oznacza realne zwiększenie podaży pracy, a jednocześnie może przynieść wymierne korzyści finansowe. Dla firm zatrudniających co najmniej 25 pracowników oznacza to m.in. obniżenie wpłat na PFRON, które w marcu 2026 r. wynoszą 3738,90 zł miesięcznie za każdą osobę z niepełnosprawnością brakującą do osiągnięcia wymaganego ustawowo wskaźnika 6%. W przypadku zatrudnienia osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności ze schorzeniem szczególnym oszczędności mogą sięgać odpowiednio 11 216,70 zł lub 14 955,60 zł miesięcznie.
Kluczowe znaczenie ma jednak sposób wdrożenia inkluzji osób z niepełnosprawnościami. Ogólnopolska Baza Osób Niepełnosprawnych ma na tym polu ogromne, ponad 27-letnie doświadczenie. W OBPON zaczynamy od szczegółowego audytu stanowiskowego w sklepie, który pozwala ocenić realne możliwości zatrudnienia w danej organizacji. Następnie przejmujemy cały proces rekrutacyjny - od publikacji ogłoszeń, przez analizę naszej bazy ponad 82 tys. kandydatów, aż po aktywne pozyskiwanie nowych osób i ich selekcję pod konkretne zadania operacyjne. Dzięki temu menedżerowie spotykają się wyłącznie z wyselekcjonowanymi kandydatami gotowymi do podjęcia pracy.
Skala tego podejścia jest jak najbardziej mierzalna. W 2025 r. w jednym z projektów obsłużyliśmy 450 sklepów, realizując 204 procesy rekrutacyjne i zatrudniając 73 osoby, co przełożyło się na 35% pokrycia zgłoszonego zapotrzebowania w jednym z najbardziej przecież
wymagających segmentów rynku pracy!
Kluczowym elementem jest oferowany przez nas system Delectus, który umożliwia centralne zarządzanie rekrutacją w rozproszonej strukturze sklepów. Kierownik zgłasza zapotrzebowanie, a proces natychmiast trafia do naszego zespołu rekrutacyjnego, który przejmuje jego realizację - od publikacji ogłoszenia po finalne spotkanie z kandydatem. System pozwala na bieżąco monitorować status każdej rekrutacji i reagować tam, gdzie potrzeby są największe.
Ogromny potencjał - również pod kątem skalowalności tego rozwiązania - pokazuje model zdalnego działu rekrutacji. W jednym z projektów 26 rekruterów z niepełnosprawnościami obsługuje ponad 1320 sklepów w całej Polsce. Efektem jest 5216 zatrudnionych pracowników, przy średniej 22 zatrudnień miesięcznie na jednego rekrutera. Średni czas rekrutacji wynosi 21 dni, a ocena współpracy przez kierowników sklepów osiąga poziom 4,79 w pięciostopniowej skali. To dane, które pokazują, że odpowiednio zaprojektowany model może być jednocześnie efektywny operacyjnie i możliwy do wdrożenia nawet w ogromnej sieci handlowej.
Dla organizacji, które dopiero rozpoczynają działania w tym obszarze, oferujemy również kompleksowe wsparcie obejmujące analizę zatrudnienia, przygotowanie organizacji, rekrutację oraz wdrożenie pracowników. Nasza rola nie kończy się na zatrudnieniu - wspieramy onboarding, zapewniamy obecność trenera pracy, doradcy zawodowego i psychologa oraz pomagamy zespołom i menedżerom w codziennej współpracy.
Nie zapominamy przy tym o kandydatach; o poszukujących pracy osobach z niepełnosprawnościami, których liczba w naszej bazie stale rośnie. Zapewniamy im dostęp do dedykowanych infolinii, gdzie nasi eksperci oferują spersonalizowane doradztwo. Nasz portal Werbeo.pl jest nie tylko regularnie aktualizowaną bazą ofert pracy i artykułów pisanych pod kątem kandydatów z niepełnosprawnościami. To również szkolenia i webinary, dzięki którym mogą oni w łatwy i skuteczny sposób nabywać wiedzę i kolejne, cenione na rynku pracy umiejętności.
W kontekście wyzwań, przed którymi stoi dziś retail, widać wyraźnie, że przyszłość branży nie będzie zależeć wyłącznie od technologii czy strategii marketingowych. O jej konkurencyjności zdecyduje zdolność do pozyskiwania i utrzymywania pracowników. Firmy, które jako pierwsze sięgną po niewykorzystane dotąd zasoby rynku pracy i nauczą się efektywnie je integrować, zyskają realną przewagę konkurencyjną.
Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami nie jest więc rozwiązaniem alternatywnym, lecz jednym z najbardziej racjonalnych kierunków rozwoju. W warunkach rosnącej konkurencji o pracownika może ono nie tylko wypełnić wakaty, ale także zwiększyć stabilność zespołów, ograniczyć rotację i poprawić efektywność operacyjną. Staje się więc nie tylko odpowiedzią na największy problem branży retail, ale również jednym z kluczowych elementów jej dalszego wzrostu.
Firmy zainteresowane współpracą zachęcamy do bliższego poznania naszej oferty na stronie www.obpon.com.pl.
