- Mamy uzgodnione wykorzystanie logo Piotra i Pawła - mówi portalowi wiadomoscihandlowe.pl Krzysztof Tokarz, prezes i właściciel Grupy Kapitałowej Specjał, największego pod względem liczby sklepów operatora franczyzowego w Polsce, zarządzającego sieciami SPAR, Livio, Nasz Sklep i Rabat Detal, które zrzeszają łącznie prawie 14,5 tys. placówek.
Jak precyzuje biznesmen, chodzi o uzupełnianie niektórych dzisiejszych sklepów SPAR szyldem Piotra i Pawła, czyli tzw. co-branding. Stroną, która dała Specjałowi zielone światło dla takich działań, jest SPAR International, czyli centrala sieci SPAR.
- De facto mamy pozwolenie i prawdopodobnie będziemy to robić - deklaruje Tokarz.
Prawem do posługiwania się marką Piotr i Paweł dysponuje dziś nie kto inny, jak właśnie Specjał. Rzeszowska grupa handlowa pozyskała je przy okazji kupna biznesu SPAR w Polsce od SPAR Group z RPA (ten ostatnio podmiot nabył resztki po Piotrze i Pawle w 2019 r.).
Życie po życiu Piotra i Pawła
Najnowsze plany Specjału nie zakładają, że na każdym sklepie SPAR w Polsce pojawi się dodatkowe, drugie logo. - Chodzi przede wszystkim o Wielkopolskę, gdzie marka Piotr i Paweł nadal jest bardzo pozytywnie odbierana przez klientów - zaznacza prezes Specjału.
Biznesmen zwraca uwagę, że do dzisiaj wielu klientów w Wielkopolsce mówi, że idzie do Piotra i Pawła, mimo że na tych sklepach od lat wisi nowy szyld.
Ciąg dalszy artykułu - pod zdjęciem.
Nie bez znaczenia jest fakt, że sam SPAR pod skrzydłami Specjału także skręca nieco w stronę delikatesowości. Podczas niedawnego Kongresu FMCG, zorganizowanego przez Specjał w Jasionce k. Rzeszowa, Krzysztof Tokarz stwierdził: "Piotr i Paweł był typowym sklepem delikatesowym, bardzo dobrze kojarzącym się. (...) Faktycznie SPAR idzie w tym kierunku. (...) Chcemy, żeby sklepy SPAR-owskie w Polsce były sklepami delikatesowymi".
Prezes Specjału doprecyzował, że nie chodzi o to, by sklepy SPAR przyciągały wyłącznie klientów o najbardziej zasobnych portfelach. W placówkach sieci mają być także dostępne tanie produkty, "żeby każdy mógł tam przyjść". Sam format ma być jednak bardziej delikatesowy.
SPAR z tradycją Piotra i Pawła
Jak ustalił portal wiadomoscihandlowe.pl, przykład wykorzystania zarówno logo SPAR, jak i Piotra i Pawła obok siebie, znaleźć można już od dłuższego czasu w Poznaniu. Tam, na elewacji budynku, w którym mieści się jeden ze sklepów Eurospar, już od kilku lat (co najmniej od 2022 r.) widnieje podwójny branding, układający się w napis "SPAR z tradycją Piotra i Pawła". Pomimo zmian właścicielskich z ostatnich lat i de facto wygaszenia sieci Piotr i Paweł pół dekady temu, jeszcze przez poprzednika Specjału, logo delikatesowej sieci po dziś dzień wita klientów w tej lokalizacji.
Nie jest jasne, jak daleko sięgają ambicje Grupy Specjał związane z marką Piotr i Paweł. Ze słów Krzysztofa Tokarza wynika jednak, że logo nie tylko może przetrwać tam, gdzie do dziś nie zostało zdjęte, lecz potencjalnie pojawić się w nowych, a poniekąd nowych-starych miejscach, towarzysząc marce SPAR, w ramach co-brandingu.
- Nie wiemy jeszcze, jakiej liczby lokalizacji może to dotyczyć. Musimy wykonać odpowiednie analizy dotyczące tego, jak ludzie będą to odbierać. Bo jeżeli nie przyniesie to nam wymiernej korzyści, to znaczy zwiększenia obrotów, polepszenia postrzegania danego sklepu i tak dalej, to nie warto inwestować w takie zmiany, które nie przyniosą nic oprócz dodatkowych kosztów. Natomiast założenie jest takie, że chcielibyśmy wykorzystać pozytywny wizerunek sieci Piotra i Paweł do rozwoju naszych projektów - deklaruje w rozmowie z portalem wiadomoscihandlowe.pl Krzysztof Tokarz.
O budowie osobnej sieci sklepów Piotr i Paweł raz jeszcze, od zera, nie ma mowy. Natomiast pozytywnie kojarzący się szyld może pojawiać się obok logo SPAR-a choćby lokalnie, w kolebce Piotra i Pawła, czyli Poznaniu i okolicach, a więc tam, gdzie znajomość tej marki pozostaje na naprawdę wysokim poziomie, bez wątpienia przekraczającym rozpoznawalność brandu SPAR.
Rynkowa pozycja i tym samym znajomość przez polskich konsumentów marki SPAR ma natomiast znacząco polepszyć się w najbliższych latach. Specjał w zaktualizowanej właśnie strategii zakłada, że SPAR do końca 2027 r. będzie liczyć 400 sklepów (obecnie w skład sieci wchodzą 192 sklepy), a w kolejnych latach sieć urośnie o, kolejno, 150, 250 i 200 placówek handlowych. W konsekwencji na koniec 2030 r. pod marką SPAR działać ma 1000 sklepów (z czego 250 punktów sprzedaży będzie sklepami własnymi Specjału; resztę stanowić będą punkty franczyzowe). Cała Grupa Specjał ma zrzeszać wówczas aż 20 tys. sklepów.
Ciąg dalszy artykułu - pod zdjęciem.
Szyld Społem także na sklepach SPAR?
Jak zdradza portalowi wiadomoscihandlowe.pl Krzysztof Tokarz, Grupa Specjał ma także uzgodnioną możliwość wykorzystania na swoich sklepach innego szyldu, a mianowicie... Społem.
Warto przypomnieć, że dla grupy nie jest to zupełnie nowy pomysł. Już od paru lat bowiem na niektórych sklepach warszawskiej spółdzielni Mokpol odnaleźć można drugie logo - Livio (właśnie z portfolio Specjału).
SPAR w GK Specjał już rentowny
Krzysztof Tokarz podkreśla, że przejęta przez Specjał w ubiegłym roku sieć SPAR "to tak naprawdę w większości stary Piotr i Paweł". Zwraca uwagę na korzystne dla SPAR-a dziedzictwo Piotra i Pawła: ludzi, technologie i kompetencje w sprzedaży produktów świeżych, takich jak owoce, warzywa, mięso i wędliny. - Zyskaliśmy umiejętność handlu tą świeżyzną, ale także handlu hurtowego - mówił podczas kongresu w Jasionce Tokarz, podkreślając, że przejęte dwa magazyny (w Koninku i w Czeladzi), mające po ponad 20 tys. mkw. każdy, stały się centralnymi magazynami GK Specjał.
Menedżer zapewnia też, że większość przejętych sklepów udało się już urentownić. - Przejęliśmy dobrą firmę z bardzo złym wynikiem finansowym; stabilnym, bo przez pięć kolejnych lat SPAR generował ponad 100 mln zł straty. Czasem więcej, nigdy mniej - podkreśla Tokarz. Deklaruje przy tym, że biznes udało się już wyprostować. Zysk SPAR-a po trzech kwartałach br. sięga 12 mln zł, a po czterech ma dojść do 20 mln zł.
Burzliwe losy Piotra i Pawła
W latach świetności obroty Piotra i Pawła - największej polskiej sieci delikatesowej i krajowego pioniera sprzedaży żywności przez internet - przekraczały 2 mld zł. Firma założona w 1990 r. przez Eleonorę Woś oraz jej synów Piotra Wosia i Pawła Wosia, zaczynała od małego, 60-metrowego sklepu w Poznaniu, a nieco ponad dwie dekady później liczyła 146 placówek handlowych. Braci Wosiów swego czasu można było odnaleźć na liście 100 najbogatszych Polaków. W czasach, gdy jeszcze nikt nie traktował na poważnie Dino, zanosiło się na to, że rywalizacja o miano największej sieci supermarketów z polskim kapitałem toczyć się może pomiędzy Polomarketem a właśnie Piotrem i Pawłem.
Piotra i Pawła dosięgła jednak "klątwa delikatesów". Firma przez wiele lat pozycjonowała na rynku swoje sklepy jako placówki handlowe premium. To działało, ale tylko do pewnego czasu. Gdy droższe produkty zaczęły pojawiać się na półkach dyskontów w konkurencyjnych cenach, nastały trudne czasu dla sieci spożywczych premium. Świadczyły o tym choćby bankructwa Bomi czy Almy.
Menedżerowie Piotra i Pawła doszli wtedy do wniosku, że należy repozycjonować sieć - uczynić z niej supermarket, przy zachowaniu części wyróżników premium. Tego pomysłu nie udało się jednak należycie wdrożyć. W oczach klientów sklepy Piotr i Paweł pozostały delikatesami, od których oczekiwać należało ponadprzeciętnych standardów w odniesieniu do jakości i dostępności produktów oraz doświadczenia zakupowego, a tymczasem te aspekty biznesu kulały, zwłaszcza w sklepach franczyzowych.
Bolączki Piotra i Pawła zaczęły się ujawniać w latach 2016 i 2017, gdy okazało się, że wiele lokalizacji sklepowych przestrzelono, postawiono na zbyt intensywny rozwój i próbę szybkiego zbudowania skali biznesu, licząc na to, że pozwoli to firmie być bardziej konkurencyjną cenowo w stosunku do dyskontów. Jednocześnie nie zrezygnowano w porę ze sklepów trwale nierentownych, z wysokimi czynszami wynegocjowanymi "na górce", które pogrążały firmę. Ponadto w niektórych lokalizacjach, jak chociażby na południu Warszawy, sklepy Piotra i Pawła - ze względu na swoją bliskość - kanibalizowały wzajemnie sprzedaż. Przyznawali to nawet sami menedżerowie sieci w wywiadach.
Ciąg dalszy artykułu - pod zdjęciem.
Czterech właścicieli w nieco ponad pięć lat
Problemy z rentownością i płynnością oraz terminowymi płatnościami, w połączeniu z ostrożnością dostawców (którzy stracili mnóstwo pieniędzy w wyniku upadłości Alma Marketu) sprawiły, że model rozwoju Piotra i Pawła przestał być możliwy do utrzymania, a właściciele rozpoczęli poszukiwania inwestora, który pomógłby ustabilizować sytuację firmy. W lutym 2018 r. rodzina Wosiów oddała kontrolę nad biznesem funduszowi TFI Capital Partners. Inwestor finansowy dał chwilę oddechu, po negocjacjach z bankami udało się "kupić" kilka miesięcy, jednak sytuacja Piotra i Pawła nadal się pogarszała.
W konsekwencji jesienią 2018 r. wobec spółek z grupy Piotra i Pawła otwarte zostały postępowania sanacyjne. Ich następstwem było przejęcie tego, co udało się uratować z biznesu, przez SPAR Group z RPA. Firma z Afryki nabyła w 2019 r. polską sieć za symboliczną kwotę 1 euro oraz zobowiązanie do spłaty długów i dofinansowanie Piotra i Pawła. Debiutant na polskim rynku równolegle walczył też o przejęcie praw do rozwoju marki SPAR od rzeszowskiego Bać-Polu (również zmagającego się z problemami finansowymi), co udało się dopiąć podpisaniem porozumienia w lutym 2020 r.
Było już wówczas jasne, że wszystkie sklepy Piotr i Paweł, które udało się uratować, docelowo przejdą rebranding na SPAR, Eurospar lub SPAR Express. Ostatecznie samodzielny szyld Piotr i Paweł na jesieni 2021 r. zniknął z rynku po 31 latach, gdy ostatni taki sklep przemianowano na Eurospar.
Na tym jednak nie koniec burzliwych losów Piotra i Pawła, a przy okazji SPAR-a. Afrykańczycy sparzyli się bowiem na Polsce, nie dali rady urentownić nowej-starej sieci ani jej rozbudować (konserwatywne plany zakładały dojście do 400 placówek w ciągu pięciu lat). Gdy stało się już oczywiste, że nie będą w stanie wyprowadzić biznesu na prostą, ogłosili we wrześniu 2023 r., że chcą pozbyć się polskich aktywów.
Rok później podpisano umowę sprzedaży na rzecz Grupy Specjał, która została nowym podmiotem odpowiedzialnym za rozwój marki SPAR. Transakcję, która obejmowała przejęcie ok. 190 sklepów, sfinalizowano w styczniu 2025 r. Znak towarowy Piotra i Pawła zmienił wówczas właściciela niejako przy okazji, ale - jak widać - może jeszcze się okazać cennym zasobem.
